Επιμελείται και σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Ι. ΒαθιώτηςΠριν από αρκετό καιρό περιήλθε στην κατοχή μου ένα σπάνιο βιβλίο του 1940 γραμμένο για τον μέγιστο εθναπόστολο και εθνομάρτυρα, τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, την μνήμη του οποίου τιμά η Εκκλησία μας στις 24 Αυγούστου.Συγγραφέας του βιβλίου αυτού με τον τίτλο «Κοσμάς ο Αιτωλός» είναι ο Φάνης Μιχαλόπουλος1, ο οποίος στον πρόλογό του επισημαίνει ότι ο Άγιος Κοσμάς ήταν «ο επικεφαλής της μυστικής χορείας των ηρώων» που συνέβαλαν στην «ηθική αναγέννηση και την πολιτική αποκατάσταση της Ελλάδος», με άλλα λόγια: στην «λευτεριά του πνεύματος από τα δεσμά της αμάθειας» και στην «λευτεριά από τα σίδερα της τυραννίας».Ο συγγραφέας εκφράζει για την εποχή του το παράπονο ότι, παρά την κολοσσιαία δράση του Αγίου Κοσμά υπέρ της Ελλάδος και της Ορθοδοξίας, η μεν «νεοελληνική ιστορία σχεδόν τον αγνόησε και τον αδίκησε», η δε «πολιτεία τον περιφρόνησε».Αν ζούσε σήμερα ο Φάνης Μιχαλόπουλος θα πικραινόταν ακόμη πιο πολύ, αφού θα διεπίστωνε ότι ο Άγιος Κοσμάς βάλλεται λυσσαλέα από Έλληνες συγγραφείς. Ένας εξ αυτών είναι ο Χ.Ε. Μαραβέλιας, ο οποίος πριν από έναν χρόνο εξέδωσε βιβλίο με τίτλο «Κοσμάς ο Αιτωλός. Σπουδή στην ιδεολογία του ραγιδισμού» (εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2025).Μάλιστα, ήδη στην εισαγωγή του αιρετικού βιβλίου του (σελ. 17), ο Μαραβέλιας αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό «μνημείο ελληνικής φιλολογίας» που χρησιμοποιεί ο Φάνης Μιχαλόπουλος σε σχέση με την γλώσσα του Αγίου Κοσμά (ο Μαραβέλιας φαίνεται να έχει πρόβλημα μέχρι και με την αγιότητα του Πατροκοσμά, αφού στο βιβλίο του τον αναφέρει απλώς «Κοσμά»!)2.Δεν είναι, όμως, η κατάλληλη στιγμή να ελέγξουμε τους αιρετικούς ισχυρισμούς του Μαρβέλια, αλλά να αναδείξουμε κάποια ωραία σημεία από το βιβλίο του Μιχαλόπουλου, τα οποία είναι άκρως επίκαιρα και ψυχωφελή, ενώ, παράλληλα, δικαιώνουν την εντύπωση που εδώ και καιρό έχουν πολλοί σχηματίσει για τον κόσμο μας, δηλ. ότι είναι ανάποδος και ψεύτικος.ΑΝΑΠΟΔΟΣ ΚΟΣΜΟΣΣτο απόσπασμα που ακολουθεί ο Φάνης Μιχαλόπουλος έχει επιλέξει χωρία από τις Διδαχές του Αγίου Κοσμά, όπου αποτυπώνεται η ορθή-χριστιανική προσέγγιση των πραγμάτων, προς την οποία η στείρα-εγκόσμια οπτική αποδεικνύεται ανάποδη και, κατά τούτο, απολύτως παραπλανητική.
Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026
Ὁ ἀνάποδος καὶ ψεύτικος κόσμος μας κατὰ τὸν Ἅγιο Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλό.
Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Στόν Ἅγιο Ἱερομάρτυρα Βαβύλα
ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑ ΒΑΒΥΛΑα. Εγώ ήθελα, βέβαια, σήμερα να εκπληρώσω την υπόσχεση που σας είχα δώσει, όταν βρέθηκα εδώ την προηγούμενη φορά· αλλά τι να κάνω; Παρουσιάστηκε στο μεταξύ ο μακάριος Βαβύλας και μας κάλεσε κοντά του, όχι με τη φωνή του, αλλά ελκύοντάς μας με την πνευματική λάμψη που εκπέμπει η μορφή του. Μη δυσανασχετείτε, λοιπόν, που αναβάλλεται η εξόφληση του χρέους· όσο περισσότερο παρατείνεται, τόσο περισσότερο αυξάνεται και ο τόκος που θα λάβετε. Γιατί θα σας το εξοφλήσουμε το χρέος μαζί με τον τόκο του, όπως ακριβώς διέταξε και ο Δεσπότης, που μας το εμπιστεύθηκε ως παρακαταθήκη [βλ. Ματθ. 25,27: «Ἔδει οὖν σε βαλεῖν τὸ ἀργύριόν μου τοῖς τραπεζίταις, καὶ ἐλθὼν ἐγὼ ἐκομισάμην ἂν τὸ ἐμὸν σὺν τόκῳ (:Έπρεπε, λοιπόν, εσύ να καταθέσεις το χρήμα μου στους τραπεζίτες, κι όταν θα ερχόμουν εγώ, θα έπαιρνα με τόκο αυτό που μου ανήκει)»]. Να είστε, λοιπόν, ήσυχοι για όσα σας οφείλονται, αφού και το κεφάλαιο και το κέρδος του παραμένουν δικά σας· ας μην αφήσουμε να περάσει ανεκμετάλλευτο το κέρδος που μας προέκυψε σήμερα, αλλά ας εντρυφήσουμε στα θαυμαστά επιτεύγματα του μακαρίου Βαβύλα.Το πώς, λοιπόν, ποίμανε την Εκκλησία του τόπου μας και διέσωσε το ιερό, αυτό, σκάφος μέσα από θύελλες, τρικυμίες και κύματα, πόση παρρησία έδειξε απέναντι στον αυτοκράτορα, πώς έδωσε τη ζωή του για το ποίμνιό του και δέχθηκε εκείνον τον μακάριο μαρτυρικό θάνατο, αυτά και άλλα παρόμοια θα τα αφήσουμε να τα διηγηθούν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία διδάσκαλοι και ο κοινός μας πνευματικός πατέρας[Με την έκφραση “κοινὸς πατὴρ ἡμῶν” ο Ιερός Χρυσόστομος αναφέρεται στον επίσκοπο Αντιοχείας Φλαβιανό, τον κοινό πνευματικό πατέρα της τοπικής Εκκλησίας (ο λόγος αυτός εκφωνήθηκε περίπου το 387 μ.Χ.), στον οποίο αναθέτει, μαζί με τους πρεσβύτερους διδασκάλους, τη διήγηση των παλαιότερων γεγονότων της ζωής του αγίου Βαβύλα]. Γιατί τα παλαιότερα γεγονότα μπορούν να σας τα αφηγηθούν καλύτερα οι μεγαλύτεροι στην ηλικία. Όσα, όμως, συνέβησαν πιο πρόσφατα, στη δική μας εποχή, θα σας τα διηγηθώ εγώ, ο νεότερος· εννοώ όσα έγιναν μετά τον θάνατο και την ταφή του μάρτυρα, όταν τα λείψανά του βρίσκονταν στο προάστιο[Εννοεί εδώ το γνωστό προάστιο της Αντιόχειας, τη Δάφνη].Γνωρίζω βέβαια ότι οι ειδωλολάτρες θα περιγελάσουν την υπόσχεσή μας, όταν μας ακούσουν να λέμε ότι θα μιλήσουμε για τα θαυμαστά επιτεύγματα που επιτέλεσε μετά τον θάνατο και την ταφή του εκείνος που τάφηκε και το σώμα του διαλύθηκε σε σκόνη. Αυτό, όμως, δεν θα μας κάνει να σωπάσουμε· αντίθετα, ακριβώς γι’ αυτό θα μιλήσουμε ακόμη περισσότερο, ώστε, αποδεικνύοντας ότι το παράδοξο αυτό γεγονός είναι αληθινό, να στρέψουμε τελικά τον χλευασμό εναντίον τους. Γιατί ένας απλός άνθρωπος δεν μπορεί να πραγματοποιεί ανδραγαθήματα μετά τον θάνατό του· ένας μάρτυρας, όμως, μπορεί να πραγματοποιεί πολλά και μεγάλα.
Γρηγόριε, ἡ Πάφος δὲν σὲ θέλει
ΓΡΗΓΟΡΙΕ, Η ΠΑΦΟΣ ΔΕΝ ΣΕ ΘΕΛΕΙΟύτε φόβος ούτε εκφοβισμός — μέχρι τέλους με τον ΤυχικόΓρηγόριε,θα σου μιλήσουμε χωρίς περιστροφές.Εμείς οι άνθρωποι της Πάφου που στηρίζουμε τον Τυχικό δεν αποδεχόμαστε την παρουσία σου στον θρόνο της Πάφου και θεωρούμε ότι η κατάληψή του είναι παράνομη και αντικανονική. Σε χαρακτηρίζουμε μοιχεπιβάτη και ανάξιο, όχι ως προσωπική ύβρη που επινοήσαμε εμείς, αλλά με όρους που έχουν χρησιμοποιήσει οι ίδιοι οι Άγιοι Πατέρες σε συγκρούσεις για αντικανονική κατάληψη εκκλησιαστικού θρόνου. Το ίδιο ισχύει και για τη σκληρή πατερική γλώσσα περί «τέρατος» και «τι Ἰδαλίτικο».Αυτή τη γλώσσα δεν την εφεύραμε εμείς. Την παραλάβαμε από την εκκλησιαστική παράδοση και την επαναλαμβάνουμε για αυτό που εμείς θεωρούμε αντικανονική κατάσταση.Ο κανονικός Μητροπολίτης μας είναι ο Τυχικός. Και αυτό δεν πρόκειται να το ξεχάσουμε.Και τώρα απάντησέ μας για το «εμείς»Εσύ ο ίδιος είπες:
Οἱ ἀρχὲς τῆς Δανίας παραπονέθηκαν γιὰ «σταδιακὸ ἐξισλαμισμό»
Μουσουλμανική διαδήλωση στη Δανία. Φωτογραφία: HeimildinΟ υπουργός Μετανάστευσης της Δανίας ανακοίνωσε την πρόθεσή του να απαγορεύσει την ισλαμική πρόσκληση στην προσευχή.Εκπρόσωπος της δανικής κυβέρνησης τόνισε ότι λόγω της ανεξέλεγκτης διάδοσης θρησκευτικών συμβόλων ορισμένες περιοχές της Δανίας άρχισαν να θυμίζουν «προάστιο του Ισλαμαμπάντ». Ο Δανός υπουργός Μετανάστευσης Μπέντσκοφ κατηγόρησε τις ισλαμικές κοινότητες για «ερπυστική εξισλάμιση», η οποία καταλαμβάνει υπερβολικά μεγάλο μέρος του δημόσιου χώρου, μεταδίδει η The Telegraph.Οι δανικές αρχές έχουν ήδη επαναλάβει την έρευνα σχετικά με τη νομιμότητα της εισαγωγής εθνικής απαγόρευσης της μετάδοσης της μουσουλμανικής πρόσκλησης σε προσευχή μέσω μεγαφώνων.
*Περί Πίστεως*
❈ Θυμᾶμαι σὲ μιὰ περίπτωση στὸ Μάτι τῆς Ἀττικῆς, σ' ἐκείνη τὴ φοβερὴ, φονικότατη πυρκαγιὰ (στίς 23 Ἰουλίου 2018, μέ ἀποτέλεσμα νά χάσουν τή ζωή τούς 103 ἄνθρωποι), μία εὐλαβὴς γυναῖκα εἶχε ραντίσει γύρω - γύρω τὸ σπίτι της μὲ ἁγιασμὸ. Καὶ τὸ σπίτι της, ἐνῷ πέρασε ἀπὸ δίπλα ἡ φωτιὰ, δὲν τὴν ἄγγιξε, δὲν ἀγγίχτηκε ἀπὸ τὴ φωτιὰ. Αὐτὸ σημαίνει δύναμις πίστεως...δύναμις ἁγιασμοῦ...δύναμις Θεοῦ....Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου (Ὁμιλία 8 - 8 - 2021)
4 Σεπτεμβρίου. Βαβύλα ἱερομάρτυρος (†251), Μωυσέως προφήτου (1460 π.Χ.). Ἑρμιόνης (†117) θυγατρὸς τοῦ ἀποστόλου Φιλίππου· Ἰερουσαλὴμ καὶ τῶν υἱῶν αὐτῆς τῶν ἐν Βεροίᾳ μαρτύρων· Ἀνθίμου ὁσίου τοῦ ἐν Κεφαλληνίᾳ (†1781). Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.
Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Ἡμέρας, Παρασκευῆς ιδ´ ἑβδ. ἐπιστολῶν (Γαλ. β´ 6-10).
Γαλ. 2,6 ἀπὸ δὲ τῶν δοκούντων εἶναί τι, ὁποῖοί ποτε ἦσαν οὐδέν μοι διαφέρει· πρόσωπον Θεὸς ἀνθρώπου οὐ λαμβάνει· ἐμοὶ γὰρ οἱ δοκοῦντες οὐδὲν προσανέθεντο,
Γαλ. 2,6 Δια δε τους επισήμους και μεγάλους μεταξύ των Αποστόλων, τι δηλαδή εφρονούσαν άλλοτε, που δεν εμπόδιζαν την περιτομήν και την τήρησιν των άλλων νομικών διατάξεων, δεν με ενδειαφέρει διόλου. Ο Θεός δεν λαμβάνει υπ' όψιν του πρόσωπον ανθρώπου και δεν μεροληπτεί, αλλά προσφέρει καθαράν την αυτήν εις όλους αλήθειαν. Δι' αυτό άλλωστε και οι επίσημοι μεταξύ των Αποστόλων δεν προσέθεσαν εις εμέ τίποτε περισσότερον από όσα εξ αποκαλύψεως Χριστού εγνώριζα και εκήρυττα.