Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος, Ὄρθρος Μεγάλης Τρίτης:«Ὅταν ὁ Θεός λέγει ἀλίμονον» π. ἈΘανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΙΤΗΣ[ Ματθ.23,14-15]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΟΤΑΝ Ο ΘΕΟΣ ΛΕΓΕΙ ‘’ΑΛΙΜΟΝΟΝ’’»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 24-4-1989]

Όπως αντιληφθήκαμε, αγαπητοί μου, από την ευαγγελική περικοπή, ένα πολύ μεγάλο τμήμα ανεφέρετο εις τον ταλανισμόν των Γραμματέων και των Φαρισαίων. Έλεγε ο Κύριος: «Οὐαὶ ὑμῖν, Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ...» κ.τ.λ. Και όταν ταλανίζει ο Θεός, είναι κάτι φρικτό. Οι ταλανισμοί αυτοί -δηλαδή «οὐαὶ» θα πει «αλίμονο», «οὐαὶ» θα πει «αλίμονο»- συνεπώς, «ταλανίζω» και αυτό ακριβώς είναι το φοβερό ότι αυτοί οι ταλανισμοί, δηλαδή «ταλανίζω», λέω «οὐαὶ», λέω «αλίμονο», έχουν και επίκαιρον και εσχατολογικόν χαρακτήρα. Είναι επτά οι ταλανισμοί, τα «οὐαὶ», τα «αλίμονο» που λέει ο Κύριος προς τους Γραμματείς και εις τους Φαρισαίους. Οκτώ βέβαια είναι για την ακρίβεια, αλλά θεωρείται ότι το πρώτο «οὐαὶ» εισήχθη από τον Μάρκον σε μια αντιγραφή. Πάντως, όπως κι αν έχει το θέμα, και εκείνο του Μάρκου που αναφέρεται στο ευαγγέλιο του Μάρκου και εκείνο ο Κύριος το είπε.

Αυτοί οι ταλανισμοί είναι μία προέκτασις έξι ταλανισμών, έξι «οὐαὶ», που λέγει ο προφήτης Ησαΐας εις το πέμπτον κεφάλαιον. Και εκεί ομιλεί ο Λόγος του Θεού, είναι το ίδιο πρόσωπο. Και δια του προφήτου ταλανίζει τότε εκείνους οι οποίοι ήσαν άξιοι ταλανισμού. Όπως, επί παραδείγματι, «όταν», λέγει, «σπρώχνεις, σπρώχνεις τα όριά σου από το χωράφι σου για να πάρεις χωράφι από τον άλλον»· και ούτω καθεξής. Μέσα, λοιπόν, σ’ αυτά τα «οὐαὶ» βρίσκομε πολλές φορές κι εμείς τον εαυτόν μας γιατί, πώς να το κάνομε, αποτείνονται για τον καθένα από εμάς, όταν για κάποιον λόγο θα φτάναμε να μοιάζομε στη συμπεριφορά με εκείνους προς τους οποίους ο Κύριος απέτεινε το «οὐαὶ». Και τι σημαίνει; «Οἷα κακὰ καὶ οἷος ὄλεθρος πνευματικὸς ἀναμένει ἡμᾶς», λέγει ένας ερμηνευτής. Δηλαδή, «τι κακά, ποια κακά και ποια καταστροφή πνευματική μας αναμένει!».

«Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί». Σε όλους αυτούς τους ταλανισμούς που ο Κύριος αποτείνει προς τους Φαρισαίους και τους Γραμματείς, στερεοτύπως επαναλαμβάνεται το «ὑποκριταί». Και «ὑποκριτής» στον χώρο της θρησκείας σημαίνει, όπως λέγει ένας άλλος ερμηνευτής, «ὡς ὑποκρινομένους εὐλάβειαν καὶ ἀρετήν». «Σαν να υποκρίνονται την ευλάβεια και την αρετή, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει» Έτσι, θα λέγαμε, ότι υπάρχει μια ανομοιότητα ανάμεσα στο μέσα και στο έξω. Στο μέσα του ανθρώπου και στο έξω του ανθρώπου. Γι'αυτό, επιτρέψατέ μου αγαπητοί, να δούμε κανα-δυο, όσο ο χρόνος μας πάρει, απ’ αυτούς τους ταλανισμούς, να τους αναλύσομε, διότι, όπως θα δείτε, μας ενδιαφέρουν πάρα πολύ.

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος,Ὄρθρος Μεγάλης Τρίτης:«Ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ;» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΙΤΗΣ[:Ματθ.22,15-48, 23,1-39]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ;»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 21-4-1997]

Στην ευαγγελική περικοπή του Όρθρου, αγαπητοί μου, της Μεγάλης Τρίτης καταχωρούνται πέντε ενότητες. Η πρώτη ενότητα: η προσπάθεια των Φαρισαίων να παγιδεύσουν τον Κύριον ἐν λόγῳ. Δευτέρα ενότητα, όπως ακούσαμε: Η αποστόμωσις των Σαδδουκαίων που δεν πίστευαν στην ανάσταση των νεκρών· με εκείνον τον μύθο που επενόησαν με τα επτά αδέλφια και τη μία γυναίκα. Τρίτον: Εκείνος ο νομικός που ήθελε να πειράξει τον Κύριον –εκ μέρους των Φαρισαίων αυτό- θέτοντας το ερώτημα του ποια είναι η πρώτη και μεγάλη εντολή εις τον νόμον. Μη σας φαίνεται ότι ήταν απλό το θέμα αυτό - ήτανε δύσκολο. Αλλά δεν θα αναλύσομε αυτό.

Τέταρτον. Και τώρα μία αντίστροφος μέτρησις. Αρχίζει ο Κύριος να ερωτά Εκείνος αυτούς. Και να τους καθιστά αναπολογήτους. Και ρωτάει ο Κύριος: «Τίνος υιός είναι ο Μεσσίας; Και αν είναι του Δαβίδ όπως λέτε- και ορθώς- τότε γιατί ο Δαβίδ αποκαλεί τον απόγονό του ‘’Κύριον’’;» Ένα πέμπτον: Αποτείνονται εκείνα τα φοβερά «οὐαί» στους Γραμματείς και εις τους Φαρισαίους. Φοβερά!

Αισθανόμεθα όλα αυτά και υπό το βάρος βέβαια των ημερών των Σεπτών Παθών του Χριστού να συνθέτουν μιαν ατμόσφαιρα κρίσεως ολοκλήρου της ανθρωπότητος, που αντιπροσώπευε ο λαός του Ισραήλ εκείνη την ώρα. Θα προσπαθήσομε να μείνομε στην πρώτη παράγραφο, στο πρώτο θέμα της σημερινής, σας είπα, ευαγγελικής περικοπής. Είναι η προσπάθεια των Φαρισαίων να παγιδεύσουν με λόγο τον Κύριον Ιησούν. Και παρακολουθούμε το ιερόν κείμενον: «Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ συμβούλιον ἔλαβον οἱ Φαρισαῖοι κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ». «Εκείνον τον καιρό», λέγει, «έκαναν σύναξη οι Φαρισαίοι στον δικό τους τον τόπο να δουν τι θα κάνουν με τον Ιησούν, να τον παγιδεύσουν - λέγει- με λόγο».

Αὐτὀ τό Γένος ἔχει προορισμό μέ διαστάσεις αἰωνιότητος. Αὐτή ἡ Πατρἰδα ἔχει μέλλον.

Αὐτὀ τό Γένος ἔχει προορισμό μέ διαστάσεις αἰωνιότητος.

Αὐτή ἡ Πατρἰδα ἔχει μέλλον.

Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ, ἰατρός

Τὸ δέντρο τῆς Λευτεριᾶς, ποὺ τόσοι καὶ τόσοι ἐραστὲς τοῦ Ὡραίου καὶ τοῦ Ἀληθινοῦ τὸ πότισαν μὲ τὸ ἴδιο τους τὸ αἷμα στὸ διάβα τῶν αἰώνων τῆς ἑλληνικῆς διαχρονίας, λέτε στὶς ἡμέρες μας νὰ στεγνώσει καὶ νὰ ξεραθεῖ; Ἤ θὰ βρεθοῦνε καὶ πάλι γενναῖοι ἀγωνιστὲς νὰ τὸ κρατήσουν εὐσκιόφυλλο καὶ θαλερό;

Ἔχω τόν λογισμό, ὅσο παράλογο ἢ παράδοξο κι ἂν ἀκουστεῖ, ὅτι τὴν ἀπάντηση στὸ παραπάνω ἐρώτημα τὴν κρατάει στὰ χέρια του, μὲ ὅλες του τὶς ἀρετὲς καὶ μὲ ὅλα του τὰ πάθη, ὁ ἴδιος ὁ λαός μας!

Ἡ δική μας πατροπαράδοτη πολιτισμικὴ πρόταση, μέσα στὴν ὁποία πρωτεύουσα θέση κατέχουν ἡ Ὀρθοδοξία καί ἡ ἔννοια τῆς Ἐλευθερίας, μπορεῖ νὰ ἔπαψε πρὸ πολλοῦ νὰ τροφοδοτεῖ πνευματικὰ τὶς ἐλὶτ, ποὺ μᾶς κυβερνᾶνε, δὲν ἐγκαταλείφθηκε, ὅμως, οὔτε στιγμὴ ἀπὸ τὸ μεγαλύτερο τμῆμα τοῦ ἁπλοῦ καὶ φιλότιμου λαοῦ μας.

Ὁ Κύριος τῆς ζωῆς ὀνομάζει τὸν θάνατο «κοίμηση». Τί ἄρρητη ἀνάπαυση εἶναι αὐτὴ γιὰ ἐμᾶς!

Ο Κύριος της ζωής ονομάζει τον θάνατο «κοίμηση». Τι άρρητη ανάπαυση είναι αυτή για εμάς! ‘Ας ομολογήσουμε, αδέλφια, τον Θεό ως τον Κυρίαρχο της ζωής και όχι τον θάνατο. Αυτή η ομολογία θα μας οδηγήσει στην εμπιστοσύνη προς τον ουράνιο Πατέρα μας, που θα γεμίσει την ψυχή μας με χαρά και προσευχή. 

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς 

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2026/04/blog-post_256.html

7 Ἀπριλίου. † Μεγάλη Τρίτη. «Ἡ παραβολὴ τοῦ Κυρίου περὶ τῶν δέκα παρθένων». Καλλιοπίου καὶ Ἀκυλίνης μαρτύρων (†304). Γεωργίου ὁσίου ἐπισκ. Μυτιλήνης (θ΄ αἰ.). Σάββα ὁσίου τοῦ ἐν Καλύμνῳ (†1948). Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.

Εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα. Ὅρθρου (Μτθ. κβ´ 15 - κγ´ 39).

Ματθ. 22,15       Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ.

Ματθ. 22,15             Τοτε έφυγαν οι Φαρισαίοι και έκαμαν συμβούλιον και απεφάσισαν να παγιδεύσουν τον Ιησούν με συζήτησιν, που θα άνοιγαν μαζή του.

Ματθ. 22,16       καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν λέγοντες· διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων·

Ματθ. 22,16             Και στέλνουν εις αυτόν τους μαθητάς των μαζή με τους οπαδούς του Ηρώδου, που ήσαν φίλοι των κατακτητών Ρωμαίων, και του είπαν· “διδάκαλε, γνωρίζομεν καλά ότι είσαι φιλαλήθης και ειλικρινής και ότι τον δρόμον του Θεού με κάθεν αλήθειαν διδάσκεις και δεν σε μέλει για τίποτε, διότι δεν αποβλέπεις, πως να φανής ευχάριστος στους ανθρώπους·