ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ[:Ματθ.3,13-17]Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΑΠΤΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ«Τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην, τοῦ βαπτισθῆναι ὑπ' αὐτοῦ(:Τότε ήλθε ο Ιησούς απ’ τη Γαλιλαία στον Ιορδάνη ποταμό προς τον Ιωάννη για να βαπτιστεί απ’ αυτόν)»[Ματθ.3,13].Μαζί με τους δούλους ο Δεσπότης, μαζί με τους υπόδικους ο Κριτής έρχεται για να βαπτισθεί. Αλλά μη θορυβηθείς· μεταξύ των ταπεινών αυτών περισσότερο λάμπει το υψηλό μεγαλείο Του. Πραγματικά, Αυτός ο οποίος καταδέχθηκε να κυοφορηθεί για τόσο χρόνο σε μήτρα παρθενική και να γεννηθεί από εκεί, σύμφωνα με τους νόμους της ανθρώπινης φύσεως, και επιπλέον να ραπισθεί, να σταυρωθεί και να πάθει τα άλλα παθήματα, τα οποία υπέστη, γιατί παραξενεύεσαι, εάν καταδέχθηκε να βαπτισθεί και να έλθει μαζί με τους άλλους ανθρώπους προς τον δούλο Του; Διότι εκείνο ήταν που προκαλούσε μεγάλη κατάπληξη, το ότι δηλαδή, ενώ ήταν Θεός, θέλησε να γίνει άνθρωπος· τα άλλα λοιπόν κατά λογική ακολουθία έπονται όλα γενικώς. Γι’ αυτό τον λόγο και ο Ιωάννης πρόφθασε και έλεγε, εκείνα ακριβώς που είπε, ότι δηλαδή, δεν είναι άξιος να λύσει τα λουριά των υποδημάτων του Ιησού και όλα τα άλλα· για παράδειγμα είπε ότι ο Ιησούς είναι κριτής και θα αποδώσει δικαιοσύνη σύμφωνα με την αξία του καθενός και ότι θα χορηγήσει σε όλους ανεξαιρέτως το Άγιο Πνεύμα με αφθονία, ώστε όταν Τον δεις να έρχεται προς το βάπτισμα να μην υποψιαστείς τίποτε το ταπεινό.Επίσης, για τον ίδιο λόγο, όταν Αυτός ήταν παρών εκεί, Του προβάλλει ταπεινή αντίρρηση, λέγοντας: «Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με;(: Εγώ έχω ανάγκη να βαπτισθώ από σένα τον αναμάρτητο, και συ έρχεσαι σε μένα για να δεχθείς το βάπτισμα;)»[Ματθ.3,14]. Επειδή δηλαδή, το βάπτισμα ήταν ενδεικτικό της μετανοίας και οδηγούσε σε κατηγορία για τα αμαρτήματα που είχε διαπράξει ο κάθε βαπτιζόμενος, για να μη νομίσει κανείς ότι και ο Ιησούς με μια τέτοια διάθεση έρχεται στον Ιορδάνη, ο Ιωάννης διορθώνει την πιθανή αυτή εκτίμηση εκ των προτέρων, με το να Τον αποκαλέσει και «Αμνό»[Ιω. 1,29: « Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου (: Να εκείνος που προφήτευσε ο Ησαΐας και μας Τον απέστειλε ο Θεός για να θυσιασθεί ως αρνί και να σηκώσει με τη σφαγή και τη θυσία Του ολόκληρη την αμαρτία και την ενοχή του κόσμου, και έτσι να την εξαλείψει)»] και Λυτρωτή από όλη γενικά την αμαρτία που έχει διαπραχθεί στην οικουμένη.Πραγματικά, όποιος μπορεί να εξαλείψει τα αμαρτήματα ολόκληρου του ανθρωπίνου γένους, πολύ περισσότερο Αυτός ο ίδιος είναι αναμάρτητος. Γι’ αυτό και δεν είπε: «Να ο αναμάρτητος», αλλά εκείνο το οποίο ήταν πολύ σπουδαιότερο, «ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου(: Ιδού, Αυτός ο οποίος σηκώνει την αμαρτία του κόσμου)», ώστε μαζί με αυτό να αποδεχθείς και εκείνο με κάθε βεβαιότητα και αφού πειστείς, να αντιληφθείς ότι έρχεται στο βάπτισμα, οικονομώντας και μερικά άλλα ζητήματα.
TA AΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ[: Τίτ.2,11-14 και 3,4-7]ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ[Υπομνηματισμός των εδαφίων Τίτ.2,11-15 και Τίτ.3,1-7]«᾿Επεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς ἵνα ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προσδεχόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ὃς ἔδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνομίας καὶ καθαρίσῃ ἑαυτῷ λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν καλῶν ἔργων(:Διότι με την ενανθρώπηση του Υιού του Θεού φανερώθηκε η χάρις του Θεού, η οποία σώζει όλους τους ανθρώπους. Και μας παιδαγωγεί η χάρις του Θεού ώστε, αφού αρνηθούμε την ασέβεια και τις επιθυμίες του μάταιου και αμαρτωλού αυτού κόσμου, να ζήσουμε στη ζωή αυτή με εγκράτεια στον εαυτό μας, με δικαιοσύνη προς τους γύρω μας ανθρώπους και με ευσέβεια προς τον Θεό. Και να ενισχυόμαστε στην ενάρετη ζωή, περιμένοντας με χαρά τη μακαριότητα που ελπίζουμε και τη φανέρωση της δόξας του μεγάλου Θεού και Σωτήρος μας, του Ιησού Χριστού, ο Οποίος έδωσε τον εαυτό Του σε θάνατο για χάρη μας, για να μας εξαγοράσει από κάθε παράβαση του νόμου, να μας καθαρίσει και να μας κάνει έτσι δικό Του εκλεκτό λαό, λαό γεμάτο ζήλο για καλά έργα)»[Τίτ. 2, 11-14].Αφού ζήτησε από τους υπηρέτες πολλή αρετή -γιατί πραγματικά είναι μεγάλη αρετή το να κοσμεί κανείς σε όλα τη διδασκαλία του Θεού και Σωτήρα μας και να μη δίνει καμία αφορμή στους κυρίους, ούτε και για το παραμικρό πράγμα-, προσθέτει και τη δίκαιη αιτία για την οποία οφείλουν οι υπηρέτες να είναι ενάρετοι. Και ποια είναι αυτή; «Διότι με την ενανθρώπηση του Υιού του Θεού», λέγει, «φανερώθηκε η χάρις του Θεού, η οποία σώζει όλους τους ανθρώπους)». Αυτοί που έχουν τον Θεό διδάσκαλο, πώς δεν θα είναι λογικά τέτοιοι, όπως πριν από λίγο είπα, αφού βρήκαν άφεση των απείρων αμαρτημάτων τους; Γιατί γνωρίζετε ότι μαζί με τα άλλα και αυτό ελέγχει και συγκρατεί όχι λίγο την ψυχή, το να μην τιμωρηθεί, ενώ είναι υπεύθυνη για άπειρα αμαρτήματα, αλλά να επιτύχει συγνώμη και άπειρα αγαθά. Αν λοιπόν κάποιος, πες μου, αφού πάρει υπηρέτη εκείνον που έκαμε άπειρα σφάλματα, δεν τον βασανίζει με μαστίγιο, αλλά του δώσει για εκείνα συγνώμη και του ζητήσει ευθύνες για τα μελλοντικά, παραγγέλλοντας τον να φυλάγεται, ώστε να μην πέσει στα ίδια, και τον τιμήσει με μεγάλα δώρα, ποιον νομίζετε ότι δεν θα μεταβάλει αυτό ακούοντας την τόσο μεγάλη χάρη;
Αρχ. Παύλου ΔημητρακοπούλουΘεολόγου – συγγραφέωςΙ. Μ. Κυθήρων και ΑντικυθήρωνΕν Κυθήροις τη 4η Ιανουαρίου 2026Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Κυριακή προ των Φώτων επειδή προηγείται της μεγάλης δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων του Κυρίου μας. Το μεν αποστολικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από την Β΄ προς Τιμόθεο επιστολή του αποστόλου Παύλου, το δε ευαγγελικό μια περικοπή από το 1ο κεφάλαιο του κατά Μάρκον Ευαγγελίου. Στην περικοπή αυτή, που είναι οι πρώτοι 8 στίχοι του ευαγγελίου, ο ευαγγελιστής Μάρκος μας παραθέτει την αρχή, το ξεκίνημα του απολυτρωτικού έργου του Κυρίου μας, την αρχή της ενσάρκου θείας οικονομίας. Και η αρχή αυτή ήταν το προπαρασκευαστικό έργο που εκλήθη από τον Θεόν να φέρει εις πέρας ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος. Κάθε μεγάλο έργο χρειάζεται προετοιμασία, χρειάζεται μελέτη και προπαρασκευή για να υλοποιηθεί. Για να κατασκευασθεί μια οικοδομή, για παράδειγμα, χρειάζεται προηγουμένως να εκπονηθούν τα αρχιτεκτονικά σχέδια, να γίνει ο προϋπολογισμός της δαπάνης, να εξασφαλιστούν τα χρήματα και τα οικοδομικά υλικά. Έτσι, (και πολύ περισσότερο), στην προκειμένη περίπτωση της Ενσάρκου Θείας Οικονομίας, ήταν αναγκαία η προπαρασκευή της ανθρωπότητος, προκειμένου να πάρει σάρκα και οστά η σωτηρία του ανθρώπου. Έτσι λοιπόν ο Θεός έστειλε τον άγιο Πρόδρομο πριν από την έλευση του Χριστού και πρίν από την έναρξι της δημοσίας δράσεώς του με σκοπό να προετοιμάσει τις ψυχές των ανθρώπων, ώστε στη συνέχεια να υποδεχθούν τον Χριστό και να πιστεύσουν σ’ αυτόν.Στη συνέχεια ο ευαγγελιστής παραθέτει δύο προφητείες, που αναφέρονται στο πρόσωπο και το έργο του Προδρόμου, για να μας βεβαιώσει ότι το έργο αυτό είχε προφητευθεί πολλούς αιώνες πριν από άλλους προφήτες. Συγκεκριμένα ο προφήτης Μαλαχίας έγραφε: «ιδοὺ εγὼ αποστέλλω τὸν άγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ός κατασκευάσει τὴν οδόν σου έμπροσθέν σου». Δηλαδή ιδού εγώ στέλνω τον απεσταλμένο μου πριν από σένα, τον Υιόν μου, ο οποίος θα προετοιμάσει τις ψυχές των ανθρώπων, για να σε υποδεχθούν ως σωτήρα και λυτρωτή. Επίσης ο προφήτης Ησαΐας έγραφε τα εξής: «φωνὴ βοώντος εν τη ερήμῳ, ετοιμάσατε τὴν οδὸν Κυρίου, ευθείας ποιείτε τὰς τρίβους αυτού». Δηλαδή η φωνή και το κήρυγμα του Προδρόμου θα είναι μια φωνή ανθρώπου που θα φωνάζει μέσα στην έρημο του Ιορδάνου. Και τί θα λέει αυτή η φωνή; Ετοιμάστε τον δρόμο διά του οποίου θα έλθει σε σας ο Κύριος. Ξεριζώστε δηλαδή από τις ψυχές σας τα αγκάθια των αμαρτωλών παθών και πετάξτε μακριά σας τον εγωϊσμό και την πώρωση, ώστε να υποδεχθείτε με αληθινή μετάνοια μέσα στις ψυχές σας τον Κύριον.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ[:Ματθ.3,1-12]Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίουμε θέμα:«ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΧΟΜΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ»[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 2-1-1994](Β 289) [β΄έκδοσις]Η Κυριακή προ των Φώτων, αγαπητοί μου, η σημερινή, δηλαδή, Κυριακή, είναι προδρομική της μεγάλης εορτής των Θεοφανείων. Όπως η επομένη Κυριακή, η Κυριακή μετά τα Φώτα, είναι η Κυριακή η οποία δίδει τον απόηχον της εορτής των Θεοφανείων. Αυτό συμβαίνει όποτε έχομε ένα πολύ μεγάλο γεγονός. Όπως έχομε Κυριακή προ των Χριστουγέννων και Κυριακή μετά τα Χριστούγεννα. Γι'αυτό και η Εκκλησία μας φροντίζει να θέσει εγκαίρως το φυσικόν πλαίσιον της εορτής, που είναι η παρουσία και το Βάπτισμα του Ιωάννου του Βαπτιστού. Εξάλλου, έτσι ακούσαμε τη σημερινή ευαγγελική περικοπή. Και αυτό το πλαίσιον αποτελείται από τα εξής κύρια στοιχεία.Το πρώτον. Ο προφητευθείς προφήτης. Ο Ιωάννης· ο οποίος προεφητεύθη. Δεύτερον. Είναι το περιεχόμενον του κηρύγματος του προφητευθέντος προφήτου. Και τρίτον είναι το Βάπτισμα σαν έκφρασις του περιεχομένου του κηρύγματος του προφήτου Ιωάννου.Όταν κάποτε, αγαπητοί, ήθελε ο Θεός να επικοινωνήσει με τον Αδάμ μέσα εις τον Παράδεισον, δεν εχρειάζετο καμία προετοιμασία. Φαίνεται δε ότι πολύ συχνά, αν όχι κάθε μέρα, ο Θεός Λόγος, γιατί Αυτός ομιλεί, γιατί Αυτός είναι ο κατασκευαστής του Αδάμ και της Εύας, επεσκέπτετο τον Αδάμ. Η όλη σκηνή, η όλη διήγησις δείχνει ότι δεν ήταν η μόνη και μοναδική περίπτωση που επισκέπτεται ο Θεός τον Αδάμ και τον ελέγχει: «Πού είσαι, Αδάμ;». Δεν εχρειάζετο, όπως σας είπα, καμία προετοιμασία εκ μέρους του Αδάμ. Όπως ακριβώς ένας επισκέπτης μας μάς χτυπά την πόρτα, δεν μας ειδοποίησε πότε θα έρθει, είναι γνωστός, αν θέλετε, είναι πολύ γνωστός, είναι γείτονας, είναι συγγενής, δεν κάνομε καμία ιδιαιτέρα προετοιμασία και του ανοίγομε την πόρτα, ἅμα τῷ κρούσματι· όταν μας χτυπήσει την πόρτα, του ανοίγομε την πόρτα.Η κτίσις ήτο τότε όπως εξήλθε από τα χέρια του Δημιουργού της και δεν εμεσολάβη κανένα εμπόδιον. Ήτο δε ανά πάσα στιγμή έτοιμη η Δημιουργία να δεχθεί τον Δημιουργόν της. Μετά, όμως, από την πτώσιν των Πρωτοπλάστων, τα πράγματα άλλαξαν. Η αμαρτία γίνεται τώρα εμπόδιον μιας θεοφανείας μέσα εις την κτίσιν. Προκειμένου, όμως, να γίνει μια θεοφανεία, γίνεται μία προπαρασκευή, μία προετοιμασία. Επί παραδείγματι, ο Αβραάμ, για να δεχθεί την μεγάλη αποκάλυψη του Θεού, προβαίνει σε επιμελημένες, καθ’ υπόδειξιν πάντα του Θεού, θυσίες. Επιμελημένες θυσίες. Για να γίνει δεκτή η επίσκεψις του Θεού, που θα του πει ποιο θα είναι το μέλλον του και το μέλλον του λαού που θα βγει, θα εξέλθει από τον Αβραάμ.
Ἐν Κυθήροις τῇ 1ῃ Ἰανουαρίου 2026Ἀριθ. Πρωτ.: 2ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ(ὑπ’ ἀριθ. 254/2026)ΠρόςΤόν Ἱερόν Κλῆρον καί τόν Χριστώνυμον Λαόντῆς καθ΄ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων«Σήμερον λαμπαδοφεγγεῖ πᾶσα ἡ κτίσις ἄνωθεν… Σήμερον τὰ ἄνω τοῖς κάτω συνεορτάζει, καὶ τὰ κάτω τοῖς ἄνω συνομιλεῖ. Σήμερον ἡ ἱερὰ καὶ μεγαλόφωνος τῶν Ὀρθοδόξων πανήγυρις ἀγάλλεται.Σήμερον ὁ Δεσπότης πρὸς τὸ βάπτισμα ἐπείγεται, ἵνα ἀναβιβάσῃ πρὸς ὕψος τὸ ἀνθρώπινον... Ὁμολογοῦμεν τήν Χάριν, κηρύττομεν τόν ἔλεον, οὐ κρύπτομεν τήν εὐεργεσίαν…»(Εὐχαί Μεγ. Ἁγιασμοῦ Θεοφανείων)Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί καί Συλλειτουργοί,Ἀδελφοί μου Χριστιανοί, Τέκνα μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά.«Ἐπεφάνη ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς, ἵνα ἀρνησάμενοι τήν ἀσέβειαν καί τάς κοσμικάς ἐπιθυμίας σωφρόνως καί δικαίως καί εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προσδεχόμενοι τήν μακαρίαν ἐλπίδα καί ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ…» ἔγραψε ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν Παῦλος πρός τόν μαθητήν του καί Ἀπόστολον Τίτον, Ἐπίσκοπον Κρήτης.Ὁ θεῖος Ἀπόστολος Παῦλος διαβεβαιώνει τόν μαθητή του Τίτον ὅτι εἰς τό Πρόσωπον τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Κυρίου καί Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐφανερώθη ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία εἶναι σωτήριος δι’ ὅλους τούς ἀνθρώπους καί μᾶς παιδαγωγεῖ νά ζήσωμεν εἰς τόν παροῦσα ζωήν μας, μέ σωφροσύνη καί δικαιοσύνη καί εὐσέβεια, ἀφοῦ προηγουμένως ἀρνηθῶμεν τήν ἀσέβειαν καί τάς κοσμικάς ἐπιθυμίας.«Ἐπεφάνη ὁ Σωτήρ, ἡ Χάρις ἡ ἀλήθεια, ἐν ρείθροις τοῦ Ἰορδάνου καί τούς ἐν σκότει καί σκιᾷ, καθεύδοντας ἐφώτισε· καί γάρ ἦλθεν ἐφάνη, τό φῶς τό ἀπρόσιτον» ψάλλει ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία.Τά ἅγια Θεοφάνεια, ἡ μεγάλη Δεσποτική ἑορτή τῶν Φώτων, κατά τήν ὁποία «ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις». «Φῶς ἐκ φωτός, ἔλαμψε τῷ κόσμῳ Χριστός ὁ Θεός ἡμῶν, ὁ ἐπιφανείς Θεός· τοῦτον λαοί προσκυνήσωμεν».Εἰς τάς εὐχάς τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ τῶν Θεοφανείων, ἀποσπάσματα τῶν ὁποίων προτάξαμε τῆς παρούσης Ποιμαντορικῆς Ἐγκυκλίου, ἐπισημαίνονται εἰς πανηγυρικόν τόνον ὅτι: α) ὅλη ἡ κτίσις λαμπαδοφεγγεῖ ἀπό ὑψηλά, εἶναι ὁλόφωτη ἀπό τό οὐράνιο στερέωμα β) συνεορτάζουν τά οὐράνια μέ τά ἐπίγεια καί συνομιλοῦν τά γήϊνα μέ τά ἐπουράνια, οἱ ἄνθρωποι μέ τούς ἀσώματους ἀγγέλους γ) ἡ ἱερά καί μεγαλόφωνος τῶν Ὀρθοδόξων πανήγυρις ἀγάλλεται δ) ὁ Δεσπότης Χριστός ἐπείγεται νά λάβῃ τό βάπτισμα, διά νά ἀνυψώσῃ τό ἀνθρώπινον γένος πρός τό ὕψος τοῦ οὐρανοῦ καί ε) ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί ὁμολογοῦμεν τήν Χάριν, διακηρύττομεν τό θεῖο ἔλεος, δέν ἀποκρύπτομεν τήν θείαν εὐεργεσίαν.Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,«Σήμερον τῶν ὑδάτων ἁγιάζεται ἡ φύσις» καί ὅλοι οἱ εὐσεβεῖς καί Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί καλούμεθα νά γίνωμε κοινωνοί αὐτοῦ τοῦ ἁγιασμοῦ. Ὁ ἁγιασμός μεταδίδεται, βεβαίως, μέ τήν πόσιν καί τόν ραντισμόν τοῦ ἁγιασμένου ὕδατος, ὅταν τόν λαμβάνομεν μέ τήν δέουσαν προετοιμασίαν (τήν νηστείαν τῆς παραμονῆς τῶν Θεοφανείων, τήν μετάνοιαν καί τήν κάθαρσιν, τήν μελέτην τῶν ἱερῶν κειμένων τῆς Θείας Γραφῆς καί τήν θερμήν προσευχήν μας).
«Μηδέν, άνευ γνώμης σου γινέσθω,μηδέ συ άνευ γνώμης Θεού τι πράσσε».Είναι μία κεντρική ιδέα του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου που συναντάται πυκνώτατα εις τας επιστολάς του.Το μυστικόν της επιτυχίας της πειθαρχίας των ποιμαινομένων ευρίσκεται εις την πειθαρχίαν του ποιμένος εις το θέλημα του Θεού.«Μηδέν, άνευ γνώμης σου γινέσθω, μηδέ συ άνευ γνώμης Θεού τι πράσσε».Τίποτα να μη γίνεται χωρίς την γνώμην σου.Μήτε συ να πράττης κάτι χωρίς την γνώμην του Θεού.
Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Τοῦ ἑσπερινοῦ (Α΄ Κορ. θ΄ 19-27).
Α Κορ. 9,19 Ἐλεύθερος γὰρ ὢν ἐκ πάντων πᾶσιν ἐμαυτὸν ἐδούλωσα, ἵνα τοὺς πλείονας κερδήσω·
Α Κορ. 9,19 Επί τη ευκαιρία δε πρέπει να σας είπω ότι και άλλας θυσίας έχω κάμει. Διότι αν και ήμουν ελεύθερος από όλους, χωρίς κανένα κύριον επί του εαυτού μου, εν τούτοις έκαμα τον εαυτόν μου δούλον εις όλους, δια να κερδήσω στον Χριστόν τους περισσοτέρους.
