Ὁ πνευματικός ἄνθρωπος κατά τόν Ὅσιο Γέροντα Πορφύριο

 Ὁ πνευματικός ἄνθρωπος δέν εἶναι ὁ «κουλτουριάρης», αὐτός πού συχνάζει σέ διαλέξεις, κοντσέρτα ἤ θέατρα. Ἀληθινά πνευματικός εἶναι ὁ ἁγιοπνευματικός ἄνθρωπος. Εἶναι αὐτός, πού ἔχει ἐνεργό τό Ἅγιο Πνεῦμα· κινεῖται καί ἐμπνέεται ἀπό Αὐτό.

Ὁ θεραπευμένος (πνευματικά ὑγιής) ἄνθρωπος ἔχει τό φωτισμό ἀπό τήν Θεία Χάρη καί- ἄν θέλει ὁ Θεός- τή  θέωση,  ἐπίσης  ἀπό τήν Θεία Χάρη[1]. Ὁ ὑγιής πνευματικά ἄνθρωπος εἶναι αὐτός, πού βρίσκεται στό στάδιο τοῦ φωτισμοῦ, δηλαδή ἔχει ἀδιάλειπτη προσευχή, ἡ ὁποία στήν πληρέστερη μορφή της εἶναι αὐτενεργοῦσα[2]. Ὁ ἄνθρωπος δηλαδή δέν προσεύχεται κάνοντας δική του προσπάθεια, ἀλλά «ἀκούει» ἐντός του[3] τήν προσευχή, πού κάνει τό Ἅγιο Πνεῦμα «κράζον Ἀββᾶ ὁ Πατήρ»[4]. «Στήν Ἐκκλησία», τόνιζε ὁ ὅσιος Πορφύριος, «γίνεται ἡ Θεία συνουσία, γινόμαστε ἔνθεοι»[5]. Ἡ ἀγάπη Του θέλει νά μᾶς κάνει «θεούς κατά Χάριν καί δωρεάν»[6]. Αὐτό τό κάνει διά τοῦ θεραπευτηρίου, πού λέγεται Ἐκκλησία σ’ ὅσους ἀφήνονται στήν θεραπευτική Του φροντίδα.

Ἡ ζωή στήν Ἐκκλησία εἶναι κοινωνία στά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

    Ζώντας ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ κοινωνοῦμε μέ τόν Χριστό μας ἀλλά καί μεταξύ μας. Μετέχουμε στή Θεία Χάρη καί στά χαρίσματα ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου.

Στήν Ἐκκλησία ἐπικοινωνοῦν τά μέλη μέ τήν Κεφαλή. Ὁ Θεός ἀκούει τά αἰτήματα τῶν μελῶν τοῦ σώματός Του καί ὅταν κρίνει ὅτι εἶναι γιά τό καλό τους τά ἐκπληρώνει.

Δίδασκε- σύμφωνα μέ μαρτυρία πνευματικοῦ του παιδιοῦ- ὁ Γέροντας Πορφύριος: «Ὅταν ὁ Θεός δέν μᾶς δίνει κάτι, πού ἐπίμονα τοῦ ζητοῦμε, τότε δύο πράγματα μποροῦν νά συμβαίνουν: Ἤ δέν μᾶς τό δίνει γιά τό καλό μας, ἤ ἐμεῖς δέν ξέρουμε πῶς καί πότε νά τοῦ τό ζητήσουμε, χωρίς νά ἀποκλείεται νά συμβαίνουν καί τά δύο μαζί. Ὅσον ἀφορᾶ τήν πρώτη περίπτωση, κανείς δέν μπορεῖ νά γνωρίζει τό γιατί. Καί τοῦτο, διότι εἶναι ἀνεξερεύνητες οἱ βουλές τοῦ Κυρίου! Γι’ αὐτό σιωπῶ. Γιά τήν δεύτερη, ὅμως, περίπτωση, θά μποροῦσα νά σοῦ πῶ πάρα πολλά. Πρῶτα-πρῶτα, ὅταν ζητᾶμε κάτι ἀπό τόν Θεό, δέν πρέπει νά στυλώνουμε τά πόδια μας καί νά τοῦ λέμε: Τώρα θέλω αὐτό. Διότι, κάτι τέτοιο, δέν εἶναι μόνον ἀπαράδεκτον, ἀλλά ἀποτελεῖ καί μεγάλη ἀσέβεια πρός τόν Δημιουργό μας. Ποιός εἶσαι ἐσύ, ἤ ἄν θέλεις, ποιός εἶμαι ἐγώ, πού  μπορῶ  νά ζητήσω ἀπαιτητικά κάτι ἀπό τόν Θεό μας καί μάλιστα νά τοῦ προσδιορίσω καί τόν χρόνο χορηγήσεώς του;»[1].

Ἱστορικοί σταθμοί τῆς Ἐκκλησίας

 Ἱστορικοί σταθμοί τῆς Ἐκκλησίας

Ἡ Ἐκκλησία δέν ἔχει ἀρχή. Τά Τρία Πρόσωπα τῆς ἀρχικωτάτης Ἑνάδος πού συγκροτοῦν τήν πρώτη Ἐκκλησία εἶναι προαιώνια, καθώς καί ἡ Ἐκκλησία πού συγκροτοῦν. Ἡ τέλεια ἕνωση, κοινωνία καί ἀγάπη μεταξύ τῶν Τριῶν αὐτῶν Προσώπων, στήν ὁποία κληθήκαμε νά μετάσχουμε καί ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, αὐτό τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, φανερώθηκε «ἐπ’ ἐσχάτων τῶν χρόνων»[1]. Φανερώθηκε μέ τήν ἐνανθρώπηση τοῦ Δευτέρου Προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, τοῦ «συνανάρχου τῷ Πατρί» Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ. Μέχρι τότε ἦταν κεκρυμμένο, «ἀφανέρωτο»[2]. Σέ αὐτό  τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, σέ αὐτήν τήν Ἁγιοτριαδική κοινωνία ἐντάχθηκαν οἱ ἄγγελοι καθώς καί ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι καί ὅλη ἡ κτίση.

Ὁ πνευματικά ὑγιής ἄνθρωπος κάνει ὑπακοή καί ὅλα τοῦ γίνονται ὅπως τά θέλει, διότι δέν θέλει τίποτα δικό του, ἀλλά πάντα αὐτό πού θέλει ὁ Θεός

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 4) Χαρακτηριστικά τοῦ θεραπευμένου ἀνθρώπου. 

Ὁ θεραπευμένος πνευματικά ἄνθρωπος δέν ἔχει ἐγωισμό, δέν ἔχει δικό του θέλημα. Προσπαθεῖ πάντα νά ἐφαρμόζει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ποτέ δέν στενοχωριέται καί δέν καταθλίβεται, γιατί ἔχει τήν ὑπακοή, ἡ ὁποία εἶναι ἐφαρμοσμένη ταπείνωση. Αὐτός ὁ ἄνθρωπος ἔλεγε ὁ Γέροντας «ἔχει πάντα τήν χαρά τοῦ Χριστοῦ, καί στά δυσάρεστα»³⁷³. Ὁ πνευματικά ὑγιής ἄνθρωπος κάνει ὑπακοή καί ὅλα τοῦ γίνονται ὅπως τά θέλει, διότι δέν θέλει τίποτα δικό του, ἀλλά πάντα αὐτό πού θέλει ὁ Θεός. Ὅποιος ἔχει θέληματα καί ἐπιθυμίες, αὐτός βασανίζεται καί βασανίζει³⁷⁴.Ὁ πνευματικά ὑγιής ἄνθρωπος ἀναπαύει τούς γύρω του, ἐνῶ ὁ ἀσθενής καί δαιμονοκρατούμενος ταλαιπωρεῖ τό περιβάλλον του χωρίς νά τό θέλει³⁷⁵.

Ὁ πνευματικά ὑγιής ἔχει τήν πρός Θεόν ἀγάπη, καί τήν ταπείνωση, πού τόν ἐλευθερώνουν ἀπό τήν ἐγωιστική αὐτοφυλάκιση τῆς κατάθλιψης.

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

4) Χαρακτηριστικά τοῦ θεραπευμένου ἀνθρώπου.

Ὁ πνευματικά ὑγιής ἄνθρωπος μέ τήν προσευχή, τήν γεμάτη ἀγάπη πρός τόν Θεό, μεταβάλλει τήν κατάθλιψη σέ χαρά. Οἱ Ἅγιοι «εἶχαν εὕρει τρόπο», δίδασκε ὁ Γέροντας, «νά μεταβάλλουν τήν κατάθλιψη σέ χαρά»³⁶⁶. Τό κάνανε μέ τό δόσιμο στόν Θεό. Ὁ Γέροντας γνώριζε πάρα πολλά γύρω ἀπό αὐτά τά λεγόμενα «ψυχολογικά» καί τούς «λεγόμενους ψυχιάτρους»³⁶⁷. Ὁ πνευματικά ὑγιής ἔχει τήν πρός Θεόν ἀγάπη, καί τήν ταπείνωση, πού τόν ἐλευθερώνουν ἀπό τήν ἐγωιστική αὐτοφυλάκιση τῆς κατάθλιψης.

Ἡ προσευχή του, ἡ ὁποία γίνεται «μέ λαχτάρα»³⁶⁸, εἶναι τό ἀντιφάρμακο στήν κατάθλιψη, διότι αὐτή ἡ προσευχή ὁδηγεῖ στήν πρός τόν Θεόν ἀγάπη καί στήν γνήσια ταπείνωση. Τό κύριον αἴτιον τῆς κατάθλιψης, τῆς νωθρότητος, τῆς ἀκηδίας, τῆς τεμπελιᾶς καί γενικά τῶν λεγόμενων «ψυχολογικῶν προβλημάτων» εἶναι, σύμφωνα μέ τόν Γέροντα, ὁ «μεγάλος ἐγωισμός»³⁶⁹.

Ὁ πνευματικά θεραπευμένος ἄνθρωπος ἔχει ξεπεράσει τό φόβο τοῦ θανάτου, καί τῆς κολάσεως.

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

4) Χαρακτηριστικά τοῦ θεραπευμένου ἀνθρώπου.

Ὁ πνευματικά θεραπευμένος ἄνθρωπος ἔχει ξεπεράσει τό φόβο τοῦ θανάτου, καί τῆς κολάσεως. Δέν τρομάζει στήν ἰδέα ὅτι θά πεθάνει, διότι εἶναι μέ τόν νικητή τοῦ θανάτου, ζεῖ μέ τόν Χριστό, πού πάτησε τό θάνατο μέ τό δικό Του ἑκούσιο θάνατο. «Ἀφότου ἔγινα μοναχός», ἔλεγε ὁ π. Πορφύριος, «πίστευσα ὅτι δέν ὑπάρχει θάνατος. Ἔτσι ἔνιωθα καί νιώθω πάντα, ὅτι εἶμαι αἰώνιος καί ἀθάνατος. Τί ὡραῖα!»³⁶⁴.

Ὁ πνευματικά θεραπευμένος ποτέ δέν παύει νά ἀγωνίζεται. Ἀκόμη καί ὅταν ἁμαρτάνει, δέν ἀπελπίζεται, διότι ὑπάρχει τό Μυστήριο τῆς μετανοίας.

Ἡ σωματική ὑγεία εἶναι συνάρτηση τῆς πνευματικῆς.

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

4) Χαρακτηριστικά τοῦ θεραπευμένου ἀνθρώπου.

Ὁ θεραπευμένος πνευματικά ἄνθρωπος δέν ἔχει ἄγχος, οὔτε στενοχώριες, ὁπότε καί τό σῶμα του λειτουργεῖ κανονικά. Ὁ ἄνθρωπος, πού ζεῖ σ’ αὐτήν τήν κατάσταση, τῆς πνευματικῆς ὑγείας, ζεῖ στήν ἀληθινή παραδείσια εὐτυχία ἀπό αὐτήν τήν ζωή. Ζεῖ τήν ζωή τοῦ Χριστοῦ, μετέχοντας στήν ἄπειρη μακαριότητά Του. Ἡ Θεία Χάρη ἔχει μεταμορφώσει αὐτόν τόν ἄνθρωπο. Λειτουργεῖ θαυμάσια καί ἡ ψυχή ἀλλά καί τό σῶμα. «Πᾶνε τότε ὅλες οἱ ἀρρώστιες», ἔλεγε χαριτωμένα ὁ Γέροντας Πορφύριος· καί συνέχιζε: «Οὔτε κολίτις, οὔτε θυρεοειδής, οὔτε στομάχι, οὔτε τίποτα»³⁵⁷. Τό ἐνδοκρινολογικό σύστημα καθώς καί ὅλα τά ἄλλα ὀργανικά συστήματα, λειτουργοῦν κανονικά, ὁπότε καί ὅλο τό σῶμα³⁵⁸.

Ὅσο ὁ ἄνθρωπος ζεῖ ἐκκλησιαστικά, καθαρίζεται· ὅσο περιορίζει, χαλιναγωγεῖ ἤ καί ξερριζώνει τά πάθη του τόσο φωτίζεται.

 

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

4) Χαρακτηριστικά τοῦ θεραπευμένου ἀνθρώπου.

Ὅσο ὁ ἄνθρωπος ζεῖ ἐκκλησιαστικά, καθαρίζεται· ὅσο περιορίζει, χαλιναγωγεῖ ἤ καί ξερριζώνει τά πάθη του τόσο φωτίζεται. Ἑνώνεται μέ τόν Θεό, μετέχει στίς ἄκτιστες θεῖες ἐνέργειες, γίνεται ἔνθεος³⁵¹. «Ὅταν εἴμαστε μέ τόν Χριστό», βεβαίωνε ὁ φωτισμένος Γέροντας, «εἴμαστε μέσα στό φῶς, κι’ ὅταν ζοῦμε μέσα στό φῶς, ἐκεῖ δέν ὑπάρχει σκότος»³⁵². Ἡ κατάσταση ὅμως αὐτή τοῦ φωτισμοῦ δέν εἶναι μόνιμη. Ἐάν δέν προσέξει ὁ ἄνθρωπος πάλι σκοτίζεται. Ἡ ταπείνωση, τό πένθος, τά δάκρυα καί γενικά ὁ πνευματικός ἀγώνας εἶναι αὐτά, πού συντηροῦν τό φῶς³⁵³.

Μέσα στήν Ἐκκλησία πεθαίνουμε ὡς πρός τήν σάρκα, ὡς πρός τά πάθη καί ζοῦμε ἀπό τώρα μέσα στόν Παράδεισο

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

4) Χαρακτηριστικά τοῦ θεραπευμένου ἀνθρώπου.

Ὁ θεραπευμένος ἔχει κατορθώσει, μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, τήν νέκρωση τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου. Μέσα στήν Ἐκκλησία πεθαίνουμε ὡς πρός τήν σάρκα, ὡς πρός τά πάθη καί ζοῦμε ἀπό τώρα μέσα στόν Παράδεισο. Ὁ βιολογικός θάνατος «γίνεται ἡ γέφυρα», δίδασκε ὁ π. Πορφύριος, «πού θά τήν περάσομε σέ μιά στιγμή, γιά νά συνεχίσομε νά ζοῦμε ἐν τῷ ἀνεσπέρῳ φωτί»³⁴⁵. Μέ τήν κάθαρση ἀπό τά πάθη δίνεται ἡ δυνατότητα στόν ἄνθρωπο νά γίνει κατοικητήριο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ὁ θεραπευόμενος φανερώνει βαθμηδόν τόν καινόν ἄνθρωπον, τόν «κατά Θεόν κτισθέντα»³⁴⁶.

Ἡ θέωση εἶναι ὁ σκοπός τῆς ὕπαρξής μας.

 

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

4) Χαρακτηριστικά τοῦ θεραπευμένου ἀνθρώπου.

Ὁ θεραπευμένος (πνευματικά ὑγιής) ἄνθρωπος ἔχει τό φωτισμό ἀπό τήν Θεία Χάρη καί ἄν θέλει ὁ Θεός τήν θέωση, ἐπίσης ἀπό τήν Θεία Χάρη³³⁷.

Ὁ ὑγιής πνευματικά ἄνθρωπος εἶναι αὐτός πού βρίσκεται στό στάδιο τοῦ φωτισμοῦ, δηλαδή ἔχει ἀδιάλειπτη προσευχή, ἡ ὁποία στήν πληρέστερη μορφή της εἶναι αὐτενεργοῦσα³³⁸. Ὁ ἄνθρωπος δηλαδή δέν προσεύχεται κάνοντας δική του προσπάθεια, ἀλλά «ἀκούει» ἐντός του³³⁹ τήν προσευχή, πού κάνει τό Ἅγιο Πνεῦμα «κράζον Ἀββᾶ ὁ Πατήρ»³⁴⁰.

«Ἡ ὑπομονή εἶναι ἀγάπη καί χωρίς ἀγάπη δέν μπορεῖς νά ἔχεις ὑπομονή»

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα.

 

Θ) Πνευματική μελέτη -Ὑπομονή - Βυζαντινή μουσική

Ἕνα σπουδαιότατο θεραπευτικό μέσο, πού μᾶς «ἁγιάζει ἀναίμακτα»³²² εἶναι ἡ πνευματική μελέτη³²³· δηλαδή ἡ μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς³²⁴, τῶν πατερικῶν κειμένων καί τῶν λατρευτικῶν βιβλίων τῆς Ἐκκλησίας³²⁵. Ἡ μελέτη «μέ Θεῖο Ἔρωτα»³²⁶ φέρνει τό ἄκτιστο φῶς στήν ψυχή μας. Ὁ Γέροντας μελετοῦσε πολύ καί ἀποστήθιζε ὁλόκληρα κομμάτια ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, γιά νά ἔχει «καθαρότητα νοός»³²⁷, ὅπως ἔλεγε. Ἡ μελέτη μᾶς ἁγιάζει³²⁸ ἄκοπα καί δημιουργεῖ τό κατάλληλο κλῖμα γιά τήν προσευχή.

Ἡ προσευχή γιά τούς ἄλλους εἶναι πολύ εὐάρεστη στόν Θεό καί ἔχει μεγάλη πνευματική ὠφέλεια.

 

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

Πρέπει «ν΄ ἀπευθυνόμασθε στόν Θεό», συμβούλευε ὁ Γέροντας, «μέ ὕφος ταπεινοῦ δούλου, μέ φωνή παρακλητική καί ἱκετευτική»³¹⁷. Νά μήν θέλεις, παρατηροῦσε, «νά δῆς τό χέρι Του ἤ τό πρόσωπό Του ἤ τό φωτισμό Του. Τίποτα! Νά πιστεύης! Ἐφ΄ ὅσον μιλᾶς μέ τόν Θεό, μιλᾶς πραγματικά μέ τόν Θεό»³¹⁸.

Πρέπει, δίδασκε ὁ γεμάτος λαχτάρα γιά τήν σωτηρία ὅλων Γέροντας, νά προσευχόμαστε γιά τήν κάθαρση τοῦ κάθε ἀνθρώπου, γιά ὅλην τήν Ἐκκλησία. Ἔτσι μιμούμεθα τούς ἀγγέλους, οἱ ὁποῖοι «δέν προσεύχονται γιά τόν ἑαυτό τους»³¹⁹.

Νά ζητᾶμε νά γίνει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ· αὐτό εἶναι τό πιό συμφέρον, τό πιό ἀσφαλές γιά μᾶς καί γιά ὅσους προσευχόμαστε.

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

Ἄς ζητᾶμε ἀπό τόν Θεό ὅ,τι ἀληθινά καλό. Νά μᾶς δίδει τήν ἀγάπη πρός Αὐτόν καί πρός τούς ἀδελφούς μας, οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε εἶναι «σάρκα μας»³¹³. Ἐπειδή ὅμως οἱ ἀδυναμίες μας εἶναι πολλές, ἄς «Τόν παρακαλοῦμε πολύ», προέτρεπε ὁ Γέροντας, «νά μᾶς ἀγαπήσει Ἐκεῖνος καί νά μᾶς δώσει τό ζῆλο νά Τόν ἀγαπήσομε κι ἐμεῖς»³¹⁴, ἀγαπώντας τούς ἀδελφούς μας. Τί ἄλλο ἄραγε θά πρέπει νά ζητᾶμε; Ὑπομονή καί τέλεια ἕνωση μαζί Του. Ὅταν δέν μᾶς δίδει κάτι πού Τοῦ ζητᾶμε, νά παύουμε νά Τοῦ τό ζητᾶμε, διότι «ὅσο τό κυνηγᾶμε, τόσο αὐτό ἀπομακρύνεται»³¹⁵ παρατηροῦσε ὁ σοφός πνευματικά, π. Πορφύριος. Μᾶς δίδεται ὅ,τι ἐπιθυμοῦμε, ἔλεγε πάλι, ὅταν δέν τό ζητᾶμε· μᾶς δίδεται ὅταν δέν τό σκεφτόμαστε, ἀλλά ζητᾶμε μόνο τήν Βασιλεία Του.

Κανείς δέν μπορεῖ νά διδάξει στόν ἄνθρωπο τήν προσευχή καί μάλιστα τήν εὐχή, παρά μόνο ὁ Θεός.

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

 

Η) Νοερά Εὐχή-Καρδιακή προσευχή.

Ἡ προσευχή καί μάλιστα ἡ εὐχή, σύμφωνα μέ τούς Ἁγίους Πατέρες, εἶναι ἕνα σπουδαιότατο θεραπευτικό μέσο, μέσα στό ἰατρεῖο πού λέγεται Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἡ εὐχή, κατά τήν διατύπωση τοῦ Γέροντα, εἶναι «τό κλειδί γιά τήν πνευματική ζωή»³⁰². Κανείς δέν μπορεῖ νά διδάξει στόν ἄνθρωπο τήν προσευχή καί μάλιστα τήν εὐχή, παρά μόνο ὁ Θεός. «Μόνο τό Πνεῦμα τό Ἅγιον», ἔλεγε ὁ π. Πορφύριος, «μόνο ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ μπορεῖ νά ἐμπνεύσει τήν εὐχή»³⁰³.

Ἡ ἄσκηση, ἡ ἀσκητική καί ἡσυχαστική ζωή, δέν εἶναι μόνο γιά τούς μοναχούς

 

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

Ἡ ἄσκηση, ἡ ἀσκητική καί ἡσυχαστική ζωή, δέν εἶναι μόνο γιά τούς μοναχούς. Ὅλοι οἱ χριστιανοί πρέπει νά ἀσκοῦνται (νηστεία, ἀγρυπνία, μακρές προσευχές, κ.λ.π.). «Κάποτε (διηγεῖται πνευματικό του παιδί), μοῦ εἶπε ὁ π. Πορφύριος: «Ὁ ὀρθόδοξος ἀσκητισμός δέν εἶναι μόνο γιά τά Μοναστήρια, ἀλλά καί γιά τόν κόσμο. Εἶναι μεγάλη εὐλογία ἡ προσευχή μέσα στόν ναό, οἱ μακρές ἀκολουθίες καί ἡ δοξολογία τοῦ Θεοῦ ἐν πνεύματι ἀγάπης. Νά 'ξερες πόσο οἱ ψυχές βασανίζονται ἀπό τά πάθη καί πόσο ἀνακουφίζονται κοντά στήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ!»²⁹⁵

Ἡ συνεργία τοῦ ἀνθρώπου στή σωτηρία του, συνίσταται στήν ἄσκηση- πάντα ἐντός τῆς Ἐκκλησίας καί ποτέ αὐτονομημένα.

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα.  

Ζ) Ἄσκηση:Νηστεία, σωματικός κόπος, μετάνοιες, ἐργασία χειρωνακτική

Ἡ συνεργία τοῦ ἀνθρώπου στή σωτηρία του, συνίσταται στήν ἄσκηση- πάντα ἐντός τῆς Ἐκκλησίας καί ποτέ αὐτονομημένα. Ἡ ἄσκηση δέν ἀποτελεῖ αὐτοσκοπό ἀλλά μέσο. «Δέν εἶναι οἱ μετάνοιες πού θά κάνομε, δέν εἶναι οἱ προσευχές», δίδασκε ὁ π. Πορφύριος, «εἶναι τό δόσιμο, ὁ ἔρωτας γιά τόν Χριστό, γιά τά πνευματικά»²⁹⁰. Οἱ ἀσκητικές ὀδύνες εἶναι τό ἀντιφάρμακο στίς παρά φύσιν ἡδονές, πού εἰσῆλθαν μέσα μας, διά τῶν ἁμαρτιῶν καί τῶν παθῶν μας²⁹¹. Μέ τόν ὅρο ἄσκηση ὑπονοοῦνται κυρίως τρία πράγματα: νηστεία, ἀγρυπνία, προσευχή. Αὐτά μαζί μέ τήν Θεία Χάρη, πού ἔρχεται διά τῶν μυστηρίων, καθαρίζουν τήν ὕπαρξή μας, τήν φωτίζουν καί τήν θεώνουν.

«Ὅταν ζεῖτε μαζί μ' ἕναν ἅγιο», παρατηροῦσε ὁ π. Πορφύριος, «ἁγιοποιεῖσθε κι ἐσεῖς. Παίρνετε κάτι ἀπ' τίς ἅγιες συνήθειές του, ἀπ' τά λόγια του, τήν σιωπή του»

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

Ἡ γενική ἐξομολόγηση, θεραπεύει τόν ἄνθρωπο, ὄχι μόνο ἀπό τίς βλάβες τῶν προσωπικῶν του ἁμαρτιῶν, ἀλλά καί ἀπό τά ποικίλα ψυχολογικά τραύματα, καθώς καί ἀπό τά βιώματα τῶν προγόνων του. Αὐτή ἡ σπουδαία λειτουργία τοῦ Μυστηρίου τῆς ἐξομολόγησης (δηλαδή ἡ θεραπεία τῶν ψυχολογικῶν τραυμάτων τοῦ ἀνθρώπου), μᾶς ἀποκαλύφθηκε ἀπό τόν Γέροντα. Μαζί μέ τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν του, ὁ ἄνθρωπος λαμβάνει τήν ἴαση ἀπό τίς πληγές, πού τοῦ προξένησε ὁ πονηρός, ὁ κόσμος καί ἡ δική του ἀμέλεια καί ραθυμία.

Ἀγαπήσατε τόν Χριστό καί μηδέν προτιμῆστε τῆς ἀγάπης Αὐτοῦ

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

Ἡ θεραπεία τοῦ ἀσθενοῦς πνευματικά ἀνθρώπου ἀρχίζει μέ τήν μετάνοια καί τήν ἐξομολόγηση. Ὁ Γέροντας τόνιζε ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἀπαλλάσσεται ἀπό τό κακό μέ τήν βίωση τοῦ φιλανθρωποτάτου μυστηρίου τῆς μετανοίας. «Δέν ὑπάρχει», παρατηροῦσε, ἀνώτερο πράγμα ἀπ' αὐτό πού λέγεται μετάνοια καί ἐξομολόγηση»²⁸¹. Μέ τήν ἐξομολόγηση, δίδασκε, «γίνεται ἡ κάθαρση ἀπό τά πάθη, ἡ ἀπονέκρωση»²⁸².

Ὁ Γέροντας βίωνε τήν μετάνοια χωρίς ντροπή. Προσέτρεχε μέ θάρρος, ἔπειτα ἀπό κάθε πτώση του, στόν Χριστό (ἐξομολογούμενος στόν Πνευματικό του), διότι τόν ἔνιωθε σάν φίλο του. Τό τόνιζε, ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ φίλος μας. «Σάν φίλο νά Τόν ἀτενίζομε καί νά Τόν πλησιάζομε»²⁸³ προέτρεπε.

Ὁ Χριστός ἀναπαύεται στούς εὐαίσθητους ἀνθρώπους

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

«Ὅποιος θέλει νά γίνει χριστιανός», παρατηροῦσε χαριτωμένα ὁ π. Πορφύριος, «πρέπει πρῶτα νά γίνει ποιητής»²⁷⁷. Ἡ ὑγιής καλλιέργεια τοῦ συναισθηματικοῦ κόσμου, βοηθεῖ στήν θεραπεία τῆς ψυχῆς τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου. Ὁ Χριστός ἀναπαύεται στούς εὐαίσθητους ἀνθρώπους. Οἱ ἅγιοι εἶναι ποιητές. Διηγεῖται πνευματικό παιδί τοῦ Γέροντα: «Ὁ Χριστός (ἔλεγε ὁ Γέροντας) δέν θέλει κοντά Του χοντροκομμένους ἀνθρώπους, ἀλλά λεπτούς»²⁷⁸. Ὁ π. Πορφύριος ἀγαποῦσε πολύ τήν φύση²⁷⁹ καί χαιρόταν νά βρίσκεται σ’ αὐτήν. «Ἀγαπῆστε τήν φύση. Ξυπνῆστε τό πρωΐ», προέτρεπε πνευματικά του παιδιά, «νά δῆτε τόν βασιλιά ἥλιο νά βγαίνει ὁλοπόρφυρος ἀπό τό πέλαγος»²⁸⁰. 

277 Ὅ.π. σελ. 234.

278 Γεωργίου Κρουσταλλάκη, Ὁ Γέρων Πορφύριος,Ἰχνηλασία, Γ΄ ἔκδοση, σελ. 157.

279 Πρβλ. τό Κεφάλαιο Περί Κτίσεως στό: Βίος καί Λόγοι, Ζ΄, σελ. 459-470.

280 Γεωργίου Κρουσταλλάκη, Ὁ Γέρων Πορφύριος,Ἰχνηλασία, Γ΄ ἔκδοση, σελ. 157.

 Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Ἀπόσπασμα ἀπό τό Βιβλίο: (Ἱερομονάχου Σάββα Ἁγιορείτου)-Τό μυστήριο τῆς ἐκκλησίας κατά τόν Γέροντα Πορφύριο τόν Ἁγιορείτη

Σχῆμα 14Χ20.5 ,Σελίδες: 192, Τιμή: 5€, Παραγγελίες στό τηλέφωνο 6944577885 ἤ στό e- mail: hristospanagia@yahoo.gr 

 

Εἶναι πολύ μεγάλη, σύμφωνα μέ τούς Ἁγίους Πατέρας, ἡ «προληπτική» ἀλλά καί ἡ «θεραπευτική» δύναμη τοῦ καλοῦ λογισμοῦ

  Β΄ ΜΕΡΟΣ

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 

3) Θεραπευτικά μέσα. 

Ἄν ἀγαπᾶμε, θά «αἰσθανόμαστε τήν κακία τοῦ ἄλλου», ἔλεγε ὁ Γέροντας, «σάν ἀρρώστια πού τόν βασανίζει καί ὑποφέρει καί δέν μπορεῖ νά ἀπαλλαγεῖ»²⁶⁶. Θά πρέπει νά καταθέσουμε τήν ἀδυναμία μας ταπεινά στόν Θεό, γιά νά μᾶς δυναμώσει, ὥστε νά μήν κατακρίνουμε. «Ἄν ὁ ἀδελφός σου σ' ἐνοχλεῖ, σέ κουράζει», δίδασκε πάλι ὁ Γέροντας, «νά σκέπτεσαι: «Τώρα μέ πονάει τό μάτι μου, τό χέρι μου, τό πόδι μου· πρέπει νά τό περιθάλψω μ' ὅλη μου τήν ἀγάπη»²⁶⁷. Ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι κομμάτι τοῦ σώματός μας, ἀφοῦ εἴμαστε «ἀλλήλων μέλη»²⁶⁸. Ὁ καθένας μας εἶναι κομμάτι τοῦ ἄλλου. «Οἱ πολλοὶ ἓν σῶμά ἐσμεν ἐν Χριστῷ͵ τό δὲ καθ΄ εἷς ἀλλήλων μέλη»²⁶⁹. Ὁ κάθε ἄνθρωπος εἶναι «σάρξ ἐκ τῆς σαρκός μας»²⁷⁰ τόνιζε συχνά ὁ γεμάτος ἀγάπη Γέροντας.