Ἡ θέση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἀπένταντι στὴν πρακτικὴ τῆς «θεραπείας παλινδρόμησης» (regression therapy) καὶ τῶν συναφῶν δοξασιῶν της

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 28η Σεπτεμβρίου 2026

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ «ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗΣ» (regression therapy) ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΟΞΑΣΙΩΝ ΤΗΣ

(Θεολογική, πατερική και ποιμαντική προσέγγιση)

Η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από έντονη αναζήτηση τρόπων αυτογνωσίας, ψυχικής ανακούφισης και ερμηνείας των τραυματικών εμπειριών του ανθρώπου. Στο πλαίσιο αυτό έχουν αναπτυχθεί ποικίλες ψυχοθεραπευτικές και αυτογνωσιακές πρακτικές, μεταξύ των οποίων συναντάται και η λεγόμενη regression therapy, δηλαδή «θεραπεία παλινδρόμησης».

Ο όρος αυτός, ωστόσο, δεν χρησιμοποιείται πάντοτε με το ίδιο περιεχόμενο. Μπορεί να αναφέρεται σε τεχνικές που αποσκοπούν στην αναζήτηση και επεξεργασία βιωμάτων της παιδικής ηλικίας ή άλλων παλαιότερων γεγονότων της ζωής ενός ανθρώπου. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, η λεγόμενη past-life regression επιχειρεί να οδηγήσει το άτομο σε υποτιθέμενες «αναμνήσεις» γεγονότων που τοποθετούνται πριν από τη γέννησή του ή ακόμη και σε «προηγούμενες ζωές», τις λεγόμενες «ανάδρομες ζωές». Και εδώ εντοπίζεται το πρόβλημα.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση η πρακτική δεν αφορά πλέον μόνο μία μέθοδο ψυχολογικής διερεύνησης. Συνδέεται με μία συγκεκριμένη μεταφυσική αντίληψη περί ανθρώπου, ψυχής, θανάτου και υπάρξεως, η οποία σχετίζεται με τη θεωρία της μετενσάρκωσης ή μετεμψύχωσης.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία οφείλει να αντιμετωπίζει το ζήτημα με θεολογική ακρίβεια, πατερική διάκριση και ποιμαντική ευαισθησία. Δεν είναι ορθό να ταυτίζεται κάθε μορφή ψυχοθεραπείας με μεταφυσικές πρακτικές. Εξίσου όμως δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί συμβατή με την Ορθόδοξη πίστη η διδασκαλία ότι ο άνθρωπος έχει ζήσει προηγούμενες επίγειες ζωές και μπορεί να τις «ανακαλέσει».

Ὁ Κανών τῆς Νηστείας – Ἅπαξ τῆς ἡμέρας ἐσθίειν.

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD

αʹ ἔκδοσις, 16/10/2026

«καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύκτας τεσσαράκοντα ὕστερον ἐπείνασε», Ματθ. δʹ 2

«Ἡ νηστεία εἶναι τροφὴ τῆς ὑγείας», Ἅγ. Ἀμβρόσιος Μεδιολάνων

(γιά καλύτερη ἐμπειρία ἀνάγνωσης, γιά τίς παραπομπές, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε τό ἄρθρο σέ μορφή pdf: Academia, Ἀναλόγιον.

Λέει τὸ Εὐαγγέλιον ὅτι ὁ Κύριος «νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύκτας τεσσαράκοντα ὕστερον ἐπείνασε», Ματθ. δʹ 2. Ὁ Κύριος νήστευσε 40 ὁλόκληρες ἡμέρες (δηλ. δὲν ἔφαγε),1 καὶ μετὰ πείνασε.

Ἄρα ἡ Νηστεία, ὅπως τὸ λέει καὶ ἡ λέξη (νῆστις· στερητικό νη + ἐσθίω), σημαίνει κυριολεκτικά, ἀποχὴ ἀπὸ τὴν τροφή, δηλ. ἀφαγία (ἀσιτία).2 Ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τῆς τροφῆς ἔχει ἐπακόλουθο τὴν πεῖνα. Ὁ Σμέμαν λέει στὸ θέμα: «τελικὰ νηστεύω σημαίνει μόνο ἕνα πράγμα: πεινάω».3 «Δὲν ἀπαιτεῖται, ὅμως, μόνον ἡ πείνα, ἀλλὰ ἡ πλήρης ἄσκησις τῆς νηστείας», Ἅγ. Ἀμβρόσιος.4 Ὑπάρχουν πάντως καὶ περιπτώσεις (ἀνθρώπων ποὺ νηστεύουν), ὅπου ἡ πείνα ὑποχωρεῖ (κατὰ διαστήματα), σὲ ἀφαγία μιᾶς ἢ περισσοτέρων ἡμερῶν.

Ὁ Κύριος ἐνήστευσε 40 ἡμέρες, καὶ λόγῳ τῆς νηστείας (ἀσιτίας, ἀφαγίας) ὕστερον ἐπείνασε.

Ἐμεῖς κάνουμε καθόλου ἔστω καὶ ὁλιγόωρη νηστεία (=ἀφαγία);

Ἡ Νηστεία ἀποτελεῖ ἕναν πανάρχαιο ἐκκλησιαστικὸ θεσμό, καὶ κατέχει κεντρικὴ θέση στὴν ἀσκητικὴ καὶ λατρευτικὴ ζωή τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς χρόνους. Ἡ Νηστεία εἶναι ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους νομοθετημένη ἐν τῷ Παραδείσῳ καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ καὶ ὀφείλουμε νὰ νηστεύουμε τὴν Νηστεία τῆς Ἐκκλησίας. Στὴ σύγχρονη συνείδηση συνδέεται κυρίως μὲ τὴν ἀποχὴ ἀπὸ ὁρισμένες κατηγορίες τροφῶν.

Ἡ μελέτη ὅμως τῶν Πατερικῶν, Ἀσκητικῶν καὶ Τυπικῶν πηγῶν δείχνει ὅτι ἡ νηστεία εἶχε (καὶ ἔχει) καὶ μία δεύτερη (μᾶλλον πρώτη), θεμελιώδη διάσταση: τὸν χρόνο λήψεως τῆς τροφῆς. Σὲ πλῆθος πηγῶν ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους χρόνους μέχρι τὸν Ἅγιο Νικόδημο, ἀκόμη καὶ σήμερα σὲ μικρὸ βαθμό, ἡ Νηστεία συνδέεται μὲ ἀφαγία ὅλη τὴν ἡμέρα μέχρι περίπου τὴν ἐνάτη ὥρα (ἢ μετὰ τὸν Ἑσπερινό)5 ἢ «πρὸς ἑσπέραν», ὅπου λαμβάνεται ἄλαδη τροφή (ξηροφαγία), καὶ ἡ ὁποία ἐκφράζεται ὡς «ἅπαξ τῆς ἡμέρας ἐσθίομεν», «ποιοῦμεν ἐννάτας», «ἅπαξ πρὸς ἑσπέρας ἐσθίειν».

Ἡ παράδοση αὕτη δὲν περιορίζεται σὲ μεμονωμένες περιπτώσεις ἀσκητικῆς ζωῆς, ἀλλὰ ἀπαντᾷ στοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους, στοὺς Ἁγίους Πατέρες, στὴν Ἐκκλησιαστικὴ πράξη, στὰ Τυπικά, στὴ διάταξη τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καὶ τῆς Θείας Λειτουργίας τῶν Προηγιασμένων Δώρων.6 Ἄρα εἶχε (καὶ ἔχει) ἐφαρμογή στοὺς Λαϊκούς, καὶ ἀκόμη καὶ σήμερα (ἐλάχιστοι μᾶλλον) Λαϊκοὶ κάνουν ἐννάτες. Ἰδιαίτερη σημασία ἔχει ὅτι ὁ Ἅγιος Συμεὼν Θεσσαλονίκης (1381-1429) χαρακτηρίζει ρητῶς τὸ «ἅπαξ μόνον πρὸς ἑσπέρας νὰ τρώγωμεν» ὡς τὸν «ὅρον τῆς νηστείας».7

Σκοπὸς τῆς παρούσης μελέτης εἶναι νὰ διερευνηθεῖ ὁ παραδεδομένος κανών τῆς Νηστείας, κυρίως τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς (καὶ τῆς Τετάρτης καὶ Παρασκευῆς) λόγῳ τῆς αὐστηρότητάς της. Ἡ νηστεία τῶν Χριστουγέννων γιὰ παράδειγμα εἶναι ἡπιώτερη γιὰ τοὺς Λαϊκούς. Ἡ μελέτη δὲν ἀποβλέπει στὴν ἀδιάκριτη μεταφορὰ κάθε ἀρχαίας ἀσκητικῆς πρακτικῆς στὴ σύγχρονη ἐνοριακὴ ζωή, ἀλλὰ πρωτίστως στὸν ἱστορικὸ καὶ Πατερικὸ προσδιορισμὸ τοῦ κανόνος, τοῦ ὁρισμοῦ τῆς Νηστείας καὶ στὴ διάκρισή του ἀπὸ τὶς διάφορες χαλαρώσεις τῆς Νηστείας, ὥστε ὅποιος θέλει νὰ ἀγωνιστεῖ κάτι παραπάνω νὰ γνωρίζει τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας.

Ἦταν (ἀκόμη εἶναι;) τόσο μεγάλη ἡ ἄγνοια τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως τῆς Νηστείας, ὅπου Ἱερεὺς (μᾶλλον ξένος, ὄχι ντόπιος) ἐρώτησε τὸν Ἰω. Φουντούλη ὅτι «οἱ κάτοικοι τοῦ χωριοῦ, στὸ ὁποῖο ἐφημερεύει, διατηροῦν τὴν συνήθεια νὰ νηστεύουν ὅλες τίς Παρασκευές τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἀπὸ τὸ πρωΐ ὡς τὸ ἑσπέρας χωρίς νὰ βάζουν στὸ στόμα των οὔτε νερό. Τὸ βράδυ δὲ μετὰ τὸ τέλος τῆς ἀκολουθίας τῶν Χαιρετισμῶν ζητοῦν ἀντίδωρο ἀπὸ τὸν παπᾶ. […]. Ἔχω πληροφορίας [sic] ὅτι τὸ ἔθιμο αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὸ τουρκικόν Ραμαζάνιον [!]. Πρέπει να διατηρηθῇ ἢ ὄχι;».

Καὶ ἀπαντάει ὁ Φουντούλης (#46): «Ἡ νηστεία τῆς Παρασκευῆς, ὅπως τηρεῖται ἐκ παραδόσεως στὸ χωριὸ τοῦ ἱερέως ποὺ ὑποβάλλει τὴν ἐρώτησι, διασώζει, ὅσο κι ἂν φανῇ παράξενο,8 τὴν ἀρχαιοτέρα μορφὴ τῆς χριστιανικῆς Νηστείας».9

Αὐτὸς ὁ Ἱερεὺς ρώτησε τὸν Φουντούλη καὶ καλὰ ἔκανε, καὶ μᾶλλον ἀπὸ τὴν ἀπάντηση δὲν ἀποθάρρυνε τοὺς Πιστοὺς ποὺ νήστευαν μὲ ἐννάτες τὶς Παρασκευὲς τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Πόσα ὅμως ἄλλα τέτοια χωριὰ ὑπῆρχαν; Καὶ πόσοι Χριστιανοὶ ἢ χωριὰ ὁλόκληρα σὰν κι αὐτὸ πιθανὸν νὰ ἀποθαρρύνθηκαν ἀπὸ τὴν «ἀρχαιοτέρα μορφὴ τῆς Χριστιανικῆς Νηστείας»; Σίγουρα οἱ χωριανοὶ εἶχαν ἀνάγκη περισσοτέρας κατηχήσεως, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα.

Φυσικά ἡ Νηστεία θέλει Ταπείνωση καὶ Προσευχή καὶ σιωπή, θέλει καὶ ἀνάλογη ἐργασία στὶς ὑπόλοιπες Ἀρετές10, 11 γιὰ νὰ δοῦμε πνευματικὴ προκοπὴ χάριτι Θεοῦ.

Τί λένε ὅμως οἱ πηγὲς γιὰ τὴν νηστευτικὴ πράξη τῆς Ἐκκλησίας κυρίως τὴν Μ. Τεσσαρακοστή (καὶ τὴν Τετάρτη καὶ Παρασκευή, βλ. ΞΘʹ Κανόνα τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων12);

❝ τροπῆς ἀποσκίασμα ❞~

📜🌿 ❝ τροπῆς ἀποσκίασμα ❞~

Η ιδιαίτερα ποιητική αυτή φράση προέρχεται από χωρίο της καθολικής επιστολής του Ιακώβου Αδελφοθέου (μέρος του χωρίου υπάρχει αιώνες τώρα στη Θεία Λειτουργία):

📖 «πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα τέλειον

ἄνωθέν ἐστι καταβαῖνον ἀπὸ τοῦ πατρὸς τῶν φώτων,

παρ᾿ ᾧ οὐκ ἔνι παραλλαγὴ ἢ τροπῆς ἀποσκίασμα». (Ιακ. 1,17)

Πρόκειται για αστρονομική μεταφορά, πιθανότατα αντλημένη από τις εκλείψεις ηλίου και σελήνης. Ο "πατήρ των φώτων" (ο Θεός, η πηγή του φωτός, η αυτοζωή) αντιδιαστέλλεται με τα ουράνια σώματα πάνω στα οποία πέφτει η σκιά (το "ἀποσκίασμα") άλλων ουράνιων σωμάτων, όταν αυτά "τρέπονται" (δηλ. όταν στρέφονται, μετακινούνται).

5 Νοεμβρίου. Γαλακτίωνος καὶ ᾿Επιστήμης τῶν μαρτύρων (γ΄ αἰ.). Ἑρμᾶ καὶ Λίνου ἐκ τῶν 70 (α΄ αἰ.). Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.

Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Ἡμέρας, Πέμπτης κγ΄ ἑβδ. ἐπιστολῶν (Α΄ Θεσ. β΄ 9-14).

Α Θεσ. 2,9         μνημονεύετε γάρ, ἀδελφοί, τὸν κόπον ἡμῶν καὶ τὸν μόχθον· νυκτὸς γὰρ καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν ἐκηρύξαμεν εἰς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ.

Α Θεσ. 2,9                Δεν είναι δε ανάγκη να σας ομιλώ δια την αγάπην μας αυτήν , διότι και σεις οι ίδιοι, αδελφοί, ενθυμείσθε τον κόπον και τον μόχθον μας εις την Θεσσαλονίκην. Επειδή νύκτα και ημέραν ειργαζόμεθα, δια να κερδήσωμεν αυτά που μας εχρειάζοντο προς συντήρησίν μας ώστε να μη επιβαρύνωμεν κανένα από σας και έτσι εκηρύξαμεν το Ευαγγέλιον του Θεού μεταξύ σας.

Θέλετε νὰ μάθετε τὴν ἀξία τῆς ψυχῆς σας;

«Θέλετε να μάθετε την αξία της ψυχής σας;

Ρωτήστε τον δαίμονα, που αγωνίζεται κάθε στιγμή να την καταστρέψει.

Ρωτήστε τον Χριστό, που κατέβηκε από τον ουρανό στη γη για να τη σώσει.

Σε ποιο βαθμό συνειδητοποιούμε την αξία της ψυχής μας, όταν:

Οι υπερήφανοι την πωλούν για μάταιες επιθυμίες;

Οι φιλάργυροι, για ένα ευτελές αντάλλαγμα;

Οι ακόλαστοι, για μια φευγαλέα στιγμή ηδονής;

Ὅπως ἔλεγε ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος Μακρὴς ἡ προσευχὴ εἶναι ἡ "βενζίνη" τῶν ψυχῶν μας.

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2026/10/blog-post_905.html

Πάντα ματαιότης τά ἀνθρώπινα πού δέν ὑπάρχουν μετά τόν θάνατο, Ἁγ. Νικοδήμου, Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Πάντα ματαιότης τά ἀνθρώπινα πού δέν ὑπάρχουν μετά τόν θάνατο, Ἁγ. Νικοδήμου, 3-11-2026, Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Οἱ χειροτονίες ἀναξίων καί τά ἐνδύματα, Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον - Ἁγίου Νικοδήμου, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Οἱ χειροτονίες ἀναξίων καί τά ἐνδύματα, Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον - Ἁγίου Νικοδήμου, 2-11-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Βαδίζοντας στό μονοπάτι…

Βαδίζοντας στὸ μονοπάτι…

Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος

Τὰ τελευταῖα χρόνια, καλοί μου φίλοι, ὑπάρχει μία ἔντονη τάση γιὰ τὴν ὕπαιθρο, τὴν πεζοπορία, τὴν ὀρειβασία καὶ βέβαια γιὰ τὰ μονοπάτια. Εἴτε μόνοι, εἴτε μὲ παρέα καὶ μὲ φίλους, εἶναι ὅ,τι καλύτερο. Βλέπετε γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, εἶναι μία μεγάλη ἀνάγκη. Μᾶς ἐπανασυνδέουν ὅλα αὐτὰ μὲ τὴν φύση καὶ μᾶς κάνουν νὰ ξεφεύγουμε ἀπὸ τὰ πιεστικὰ προβλήματα τῆς καθημερινότητας, τὸ ἄγχος, τὴν καθιστικὴ ζωὴ κ.λπ.

Ἔτσι ὅλο καὶ ἀνακαλύπτονται τὰ μονοπάτια, πού βρίσκονται παντοῦ, σὲ πόλεις καὶ σὲ χωριά. Εἶναι ἐκεῖνα διὰ μέσου τῶν ὁποίων πραγματοποιοῦνται ὅλα αὐτά. Μάλιστα ἡ Χώρα μας διαθέτει ἕνα ἐκτεταμένο καὶ πανέμορφο δίκτυο αὐτῶν, ἀπὸ ἱστορικὰ καλντερίμια, μέχρι ἀπαιτητικὲς ὀρεινὲς ἀναβάσεις. Ὁπότε εἴτε ψάχνει κανεὶς γιὰ μία βόλτα στὴ φύση, εἴτε γιὰ μία ἔντονη ὀρειβατικὴ ἐμπειρία, οἱ ἐπιλογὲς εἶναι ἀμέτρητες.

* * *

Βαδίζοντας κανεὶς σ’ ἕνα μονοπάτι νοιώθει ὅλα ν’ ἀλλάζουν. Τὸ σῶμα λειτουργεῖ διαφορετικά, τὸ μυαλὸ ἡσυχάζει, οἱ σκέψεις τακτοποιοῦνται, οἱ ἀποφάσεις διευκολύνονται, ἡ συζήτηση ἀναβαθμίζεται, ἀλλὰ καὶ ἡ σιωπὴ φέρνει τὰ δικά της εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα.

Εἰδικὰ γιὰ τοὺς ὀρειβάτες εἶναι κάτι ξεχωριστό! Εἶναι τόποι καὶ τρόποι ἄσκησης καὶ προσωπικῆς ἐξερεύνησης. Προσφέρονται γιὰ συζήτηση, ἀλλὰ καὶ γιὰ σιωπή. Ὅπως καὶ γιὰ ἐνδυνάμωση τῶν σχέσεων καὶ γιὰ ἀναζήτηση ἐσωτερικῆς γαλήνης. Βαδίζοντας σ’ αὐτὰ ξεφεύγει κανεὶς ὁπωσδήποτε!

Μέσα ἀπὸ τὰ μονοπάτια ἐμπνεύστηκαν φιλόσοφοι, ποιητές, καλλιτέχνες καὶ συγγραφεῖς. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶπαν: «Βαδίζοντας στὰ μονοπάτια δὲν κατακτοῦμε τὸ βουνό, ἀλλὰ τοὺς ἴδιους μας τοὺς ἑαυτούς»! Ἢ «ἂν ψάχνεις γιὰ δημιουργικὲς ἰδέες, βγὲς ἔξω καὶ περπάτα σ’ ἕνα καλντερίμι, σ’ ἕνα μονοπάτι»!

Ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε τὰ μονοπάτια μᾶς ὠφελοῦν πολὺ ὄχι μόνο στὴ σωματική, ἀλλὰ καὶ στὴν ψυχική μας ὑγεία.

Ὅταν βαδίζει κανεὶς σ’ ἕνα μονοπάτι, ἐν τέλει περπατᾶ στὰ βήματα ποὺ ἔκαναν γιὰ αἰῶνες ἀγρότες, ἀγωγιάτες, ἀσκητές. Ἄνθρωποι τοῦ καθημερινοῦ μόχθου, ἀλλὰ καὶ τοῦ πνεύματος, ὅπως καὶ τῆς προσέγγισης τοῦ Θεοῦ!

Ὑπόψη ὅτι αὐτὰ ποὺ βρίσκονται εἰδικὰ στὰ ὀρεινὰ μέρη, εὔκολα ἐξαφανίζονται. Εἴτε ἀπὸ τὴ βλάστηση, εἴτε ἀπὸ τὶς βροχές, τὰ χιόνια καὶ τὶς ἐν γένει καιρικὲς συνθῆκες. Γι’ αὐτὸ καὶ θέλουν φροντίδα καὶ παρακολούθηση.

* * *

Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ τὰ πνευματικὰ μονοπάτια. Ἐκεῖ­να ποὺ καλούμαστε νὰ περπατήσουμε ἀκόμη περισσότερο στὴ ζωή μας. Εἶναι οἱ προσωπικὲς διαδρομὲς ποὺ ἐπιλέγει ὁ καθένας μας, γιὰ νὰ ξεφύγει ἀπὸ τὴ χαμοζωή, γιὰ νὰ συνδεθεῖ μὲ κάτι μεγαλύτερο ἀπ’ τὸν ἑαυτό του, γιὰ νὰ φθάσει στὸ ἀνώτερο, τὸ μεγάλο, τὸ ἰδανικό.

Ἕνα καλὸ βιβλίο, ἕνας πνευματικός, ἕνας ἐμπνευσμένος δάσκαλος, ἕνας καλὸς φίλος, ἕνας εὐλογημένος ἄνθρωπος, ναὶ ὅλα αὐτά, εἶναι μονοπάτια καὶ μάλιστα πνευματικά. Χωρὶς αὐτὰ δὲν πάει κανεὶς σὲ κάτι σημαντικό. Οὔτε καὶ πρόκειται νὰ βρεῖ κάτι ὑψηλό, ἐνάρετο, ἁγιασμένο.

Σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς καλοστρωμένες, τὶς χωρὶς ἐμπόδια, καὶ τὶς «ἄνετες» λεωφόρους ποὺ τὶς ἀκολουθοῦν οἱ πολλοί, ἔρχεται τὸ μονοπάτι, ἐκεῖνο τὸ στενό, τὸ δυσδιάκριτο καὶ τὸ κρυμμένο, ἀλλὰ καὶ τὸ ἕτοιμο νὰ χαθεῖ!

Τὸ μονοπάτι σαφῶς ἔχει καὶ τὸν συμβολισμό του. Ναί, συμβολίζει τὴν ἀτομικὴ πορεία ποὺ ἐπιλέγει νὰ χαράξει κανείς, μακριὰ ἀπὸ τὴ μᾶζα καὶ τὶς ἀνέσεις. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀξίζει καὶ μάλιστα πολύ. Πάρα πολύ!

Ὅλα τους εἶναι γεμᾶτα μὲ ἀνηφόρες, ὅπως καὶ μὲ πέτρες καὶ κακοτοπιές. Πρόκειται γιὰ ὅλες τὶς δυσκολίες καὶ τὶς δοκιμασίες ποὺ συναντᾶ κανεὶς στὴν πορεία του πρὸς τὰ ἄνω. Δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ τὰ βάδισαν ἄνθρωποι ποὺ ξεχώρισαν, οἱ ἥρωες καὶ οἱ ἅγιοι! Ἐκεῖνοι ποὺ μὲ τὸν ἀγώνα τους, καὶ μάλιστα τὸν συνεχῆ, τὰ ξεπέρασαν σιγὰ – σιγὰ ὅλα καὶ ἔφθασαν στὴν κορυφή!

Ἔπειτα τὸ μονοπάτι μᾶς ἀναγκάζει νὰ τὸ βαδίζουμε ἕνας – ἕνας. Σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς δρόμους, καὶ περισσότερο τὶς λεωφόρους, ὅπου ὅλοι πᾶνε μαζί. Γι’ αὐτὸ καὶ δίνει κανεὶς πολὺ σημασία στὸν συναγωνιστή του κι εἶναι ἕτοιμος νὰ τὸν βοηθήσει καὶ νὰ τοῦ συμπαρασταθεῖ στὴν κοινή τους πορεία. Στὸ μονοπάτι ἔχει ἀνάγκη πιὸ πολὺ ὁ ἕνας τὸν ἄλλο. Κι αὐτὸ σαφῶς ἑνώνει! Δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ στοὺς μεγάλους δρόμους ὑπάρχει τόση ἀδιαφορία!

Ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ ἴδιο τὸ μονοπάτι, γιὰ νὰ φθάσουμε στὰ ὑψηλά, τὰ ἀνώτερα καὶ τὰ μεγάλα. Στὸν ἴδιο τὸν Θεὸ καὶ τὴν οὐράνια βασιλεία Του. Νὰ τί μᾶς τονίζει: «Ἐγὼ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή. Οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν Πατέρα εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ» (Ἰω.14,6)

Γι’ αὐτὸ καὶ μᾶς ζήτησε νὰ μποῦμε ἀπὸ τὴ στενὴ πύλη. Καὶ τοῦτο «γιατί εἶναι πλατιὰ ἡ πύλη καὶ εὐρύχωρη ἡ ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ στὴν ἀπώλεια καὶ πολλοὶ μπαίνουν σ’ αὐτήν. Ἀντίθετα εἶναι στενὴ ἡ πύλη καὶ γεμάτη δυσκολίες ἡ ὁδὸς ποὺ ὁδηγεῖ στὴ ζωή, καὶ λίγοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ τὴν βαδίζουν» (Ματθ.7,13-14)

Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι οἱ πρῶτοι Χριστιανοὶ ἀποκαλοῦνταν «οἱ τῆς Ὁδοῦ», δηλαδὴ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ποὺ ἀκολουθοῦσαν αὐτὸ τὸ συγκεκριμένο Μονοπάτι.

* * *

Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ «δύσβατο μονοπάτι», αὐτὴ ἡ «τεθλιμμένη ὁδός», οὐσιαστικὰ εἶναι στάση ζωῆς. Εἶναι ἡ ὑπέρβαση τῆς εὐκολίας, ἡ ἀπόφαση γιὰ ἀγῶνες καὶ στερήσεις, ἡ ἀντοχὴ στὶς κακουχίες, ἡ ἐπιστράτευση τῆς ὑπομονῆς μας.

Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ θέλει «ἐλαφρὺ σακκίδιο», διαφορετικὰ δὲν θὰ βαδίσει καὶ πολὺ κανείς, πέραν τοῦ ὅτι κινδυνεύει πολὺ εὔκολα νὰ πέσει! Δηλαδὴ δὲν θέλει περιττὰ βάρη, ὅπως εἶναι τὰ πάθη καὶ οἱ κακίες μας.

Ἐκεῖνο δὲ τὸ «λίγοι εἶναι ἐκεῖνοι πού τὴν βαδίζουν», τί ἄλλο σημαίνει παρὰ τὴν μοναχικότητα; Γιατί ὅταν ἐπιλέγει κανεὶς νὰ ζεῖ μὲ ἀρχὲς καὶ μὲ ἀξίες καὶ νὰ εἶναι πιστὸς στὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ, ἀμέσως πηγαίνει κόντρα στὸ ρεῦμα τῆς ἐποχῆς του. Ὡστόσο ἔχει πάντα δίπλα του ἐκείνους ποὺ ἔκαναν τὴν ἴδια μὲ αὐτὸν ἐπιλογή.

Ὅμως ἀξίζει, ὅπως εἴπαμε, καὶ μάλιστα πολύ. Καὶ τοῦτο γιατί «ἡ στενότητα εἶναι προσωρινή, ἡ γλυκύτητα αἰώνια», ὅπως τονίζει ὁ ἱ. Χρυσόστομος. Καὶ συνεχίζει μὲ τὰ ἑξῆς ὑπέροχα: «Μὴ κοιτᾶς ποὺ τὸ μονοπάτι εἶναι στενό, ἀλλὰ κοίτα ποῦ ὁδηγεῖ. Μὴν κοιτᾶς ποὺ ὁ ἄλλος δρόμος εἶναι φαρδύς, ἀλλὰ ἀναλογίσου ποῦ καταλήγει»!

* * *

Τὸ φυσικὸ μονοπάτι δὲν φέρνει κακουχία στὴ ζωή μας, ἀλλ’ ὅλες ἐκεῖνες τὶς ὠφέλειες ποὺ εἴπαμε. Τὸ πνευματικὸ μονοπάτι μὲ τίποτα δὲν τὴν στενεύει, ἀλλὰ τὴν πλαταίνει ἐσωτερικά. Πόσο μᾶλλον τὸ μονοπάτι ποὺ λέγεται Χριστὸς ποὺ μᾶς ἀπελευθερώνει ἀπ’ ὅλα τὰ δεσμὰ καὶ μᾶς κάνει ἀπὸ τώρα νὰ γευόμαστε τῆς γλύκες τοῦ Παραδείσου.

orthodoxostypos

https://aktines.blogspot.com/2026/10/blog-post_09.html#more

Ἐπιστολές Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ 7

ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΑΓΙΟΥ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΜΠΡΙΑΝΤΣΑΝΙΝΩΦ 7

Γιά τόν ὅσιο Μακάριο τῆς Ὄπτινα

(στόν ἀδελφό του Πέτρο Αλεξάντροβιτς)

Έλαβα τό γράμμα σου τῆς 31ης Οκτωβρίου καί χάρηκα μαθαίνοντας ὅτι ὁ νέος μητροπολίτης ἔδειξε ἐνδιαφέρον γιά τήν Ερημο τοῦ Ἁγίου Σεργίου καί τόν ἡγούμενό της. Εὔχομαι τό ἐνδιαφέρον του αὐτό νά διατηρηθεῖ γιά τό καλό τῆς μονῆς, γιά τή σωτηρία τῶν ἀδελφῶν της, γιά τήν ὠφέλεια τῶν κοσμικῶν χριστιανῶν καί γιά τόν ἴδιο τόν ἱεράρχη, ὁ ὁποῖος γιά πρώτη φορά στή ζωή του γνωρίζει μοναχούς μέ ὀρθή αντίληψη τοῦ μοναχισμοῦ. Τό νά κλοτσήσεις καί νά σκορπίσεις τούς μοναχούς εἶναι πολύ εὔκολο τό νά τούς ἑλκύσεις καί νά τούς καλλιεργήσεις εἶναι πολύ δύσκολο ἤ καί ἀδύνατο χωρίς τή βοήθεια καί τή χάρη τοῦ Θεοῦ.

Ποιά ἡ σχέση τῆς "Ἐναλλακτικῆς" -"Ὁλιστικῆς" Ἰατρικῆς μὲ τὴν ἐπιστήμη, τὶς ἀνατολικὲς θρησκεῖες καὶ σέκτες. Προσηλυτισμὸς μὲ πρόσχημα τήν ...θεραπεία; Τὸ «νομικὸ καθεστὼς» καὶ ἡ ἄσκηση τέτοιου εἴδους "ἰατρικῆς" στὴν Ἑλλάδα

Ο όρος «εναλλακτική ιατρική» (alternative medicine) άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως κατά τον 19ο αιώνα, αλλά εδραιώθηκε μαζικά στις δεκαετίες του 1960 και 1970 στη Δύση ως μια μορφή «αντικουλτούρας» και αντίδρασης στην αλματώδη ανάπτυξη της κλασικής ιατρικής που δήθεν έγινε απρόσωπη και υπερβολικά τεχνοκρατική.

Η «ολιστική» προσέγγιση αποτελεί το θεωρητικό και φιλοσοφικό υπόβαθρο των περισσότερων εναλλακτικών θεραπειών.

Η λέξη προέρχεται από το ελληνικό «όλον». Η βασική της αρχή είναι ότι ο άνθρωπος δεν είναι απλώς ένα σύνολο από όργανα που νοσούν, αλλά μια αδιαίρετη ενότητα σώματος, μυαλού, ψυχής και περιβάλλοντος.

Αν και η ιατρική αποδέχεται τη σημασία της ψυχολογίας του ανθρώπου και στην σωματική του υγεία (ψυχοσωματικά), η «ολιστική ιατρική» στον εναλλακτικό χώρο συχνά ξεπερνά τα επιστημονικά όρια και ισχυρίζεται ότι η θεραπεία πρέπει να γίνεται αποκλειστικά μέσω της αποκατάστασης μιας υποτιθέμενης «συμπαντικής ή εσωτερικής ενέργειας» (ζωτική δύναμη), απορρίπτοντας τις στοχευμένες ιατρικές θεραπείες και τις φαρμακευτικές αγωγές.

Ποια η σχέση της «εναλλακτικής- ολιστικής» ιατρικής με τις ανατολικές Θρησκείες, λατρείες και σέκτες;

Η σχέση αυτή είναι δομική και ιστορική, καθώς η έκρηξη της εναλλακτικής ιατρικής στη Δύση τη δεκαετία του ’70 ταυτίστηκε απόλυτα με το «κίνημα της Νέας Εποχής» (New Age).

Οι εναλλακτικές θεραπείες δανείστηκαν και μετέφρασαν με δυτικούς όρους (συχνά ψευδοεπιστημονικούς) θεολογικές αντιλήψεις από τον Ινδουισμό, τον Βουδισμό και τον Ταοϊσμό π.χ «θεραπείες» όπως το Ρέικι, ο βελονισμός, το Σιάτσου και η κρυσταλλοθεραπεία βασίζονται στην πεποίθηση ότι το σώμα διαρρέεται από μια αόρατη ζωτική ενέργεια (που στον Ινδουισμό λέγεται Πράνα και στον Ταοϊσμό Τσι).

Για τις θρησκείες αυτές, η ενέργεια αυτή είναι θεϊκή.

Τά πάθη εἶναι παράσιτα πού ἐμποδίζουν τήν θεία ἐπικοινωνία...

Αὐτά τά ἴδια τά πάθη, παράγουν λογισμούς, οἱ ὁποῖοι παρεμβάλλονται καί ὁ ἄνθρωπος δέν μπορεῖ νά κάνει συγκεντρωμένος προσευχή. Δέν μπορεῖ νά ἔχει καθαρή προσευχή καί προσευχή μέ τήν δέουσα ἔνταση. Πρέπει νά καθαρίσει τά σκουριασμένα του καλώδια γιά νά γίνει καλός ἀγωγός καί νά μπορεῖ νά ἐπικοινωνεῖ μέ τόν Θεό. Καί ὅσο περισσότερο θά καθαρίζεται ἀπό τά πάθη, τόσο περισσότερο θά προχωράει στήν προσευχή.

"Τά πάθη εἶναι παράσιτα πού ἐμποδίζουν τήν θεία ἐπικοινωνία. Ἄν δέν φύγουν τά παράσιτα, πῶς θά μπορέσει ὁ ἄνθρωπος νά ἐπικοινωνήσει μέ τόν Θεό;

Μιά εὐχή καλή καρδιακή, ἔλεγε πάλι ὁ Ἅγιος Παΐσιος, "ἔχει περισσότερη δύναμη ἀπό χιλιάδες λόγια, ὅταν οἱ ἄλλοι δέν παίρνουν ἀπό λόγια. Παρόλο πού λένε ὅτι βοηθῶ τόν κόσμο πού ἔρχεται καί μέ βρίσκει, ὡς θετική προσφορά μου στόν κόσμο, βλέπω τήν μιάμιση ὥρα πού διαβάζω τό Ψαλτήρι. Τό ἄλλο τό θεωρῶ ψυχαγωγία∙ νά ποῦν οἱ καημένοι τόν πόνο τους, νά τούς δώσω καμιά συμβουλή.

Γι' αὐτό τήν βοήθεια δέν τήν θεωρῶ προσφορά δική μου. Ἡ προσευχή εἶναι πού βοηθάει. Ἄν εἶχα ὅλο τόν χρόνο γιά προσευχή, περισσότερο θά βοηθοῦσα τόν κόσμο.

Οἱ Ψευδομάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ καὶ τὸ «νέο φῶς» γιὰ τὸ αἷμα

ΟΙ ΨΕΥΔΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ ΚΑΙ ΤΟ «ΝΕΟ ΦΩΣ» ΓΙΑ ΤΟ ΑΙΜΑ

Χρήστος Σαλταούρας

Το δόγμα της Εταιρίας Σκοπιά σχετικά με το αίμα έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές και σταδιακή εξέλιξη κατά τη διάρκεια της ιστορίας της οργάνωσης των Ψευδομαρτύρων του Ιεχωβά. Από την πλήρη αποδοχή και τον έπαινο των μεταγγίσεων, η ηγεσία πέρασε στην καθολική απαγόρευση, στη συνέχεια στον διαχωρισμό «κύριων συστατικών» και «κλασμάτων», και πρόσφατα σε μια ιστορική αλλαγή.

Ακολουθεί η αναλυτική χρονολογική εξέλιξη με παραπομπές στα επίσημα έντυπα της οργάνωσης:

1. Η Πρώιμη Περίοδος: Αποδοχή των Μεταγγίσεων (Έως το 1944)

Στα πρώτα χρόνια του κινήματος, υπό την προεδρία του Καρόλου Τέηζ Ρώσσελ και του Ιωσήφ Ρόδερφορντ, δεν υπήρχε καμία απαγόρευση για τις μεταγγίσεις αίματος. Μάλιστα, η ιατρική αυτή πράξη αντιμετωπιζόταν θετικά.

• 1940: Το περιοδικό Παρηγορία δημοσιεύει άρθρο που επαινεί έναν γιατρό ο οποίος έδωσε ένα τέταρτο από το δικό του αίμα για να σώσει τη ζωή μιας γυναίκας, χαρακτηρίζοντάς τον «ήρωα».

• Παραπομπή: Περιοδικό Παρηγορία (πρόδρομος του Ξύπνα), 25 Δεκεμβρίου 1940, σελ. 19.

2. Η Θεσμοθέτηση της Απαγόρευσης (1944–1945)

Υπό την προεδρία του Νάθαν Νορ, η Σκοπιά άλλαξε ριζικά γραμμή, ερμηνεύοντας τα εδάφια της Γραφής (Γένεση 9:4, Λευιτικό 17:10, Πράξεις 15:29) ως καθολική απαγόρευση όχι μόνο της βρώσης, αλλά και της ιατρικής μεταφοράς αίματος.

• 1944: Γίνεται η πρώτη έμμεση αρνητική αναφορά στη μετάγγιση.

• Παραπομπή: Σκοπιά , 1 Δεκεμβρίου 1944, σελ. 362. (οι υπογραμμίσεις δικές μας):

«Όχι μόνο ως απόγονος του Νώε, αλλά τώρα επίσης και ως κάποιος που δεσμευόταν από τον νόμο του Θεού προς τον Ισραήλ —ο οποίος ενσωμάτωνε την αιώνια διαθήκη σχετικά με την ιερότητα του αίματος που συντηρεί τη ζωή— στον ξένο απαγορευόταν να φάει ή να πιει αίμα, είτε μέσω μετάγγισης είτε από το στόμα.»

• 1945: Θεσπίζεται επίσημα το δόγμα της απαγόρευσης του αίματος. Ορίζεται ότι η μετάγγιση ολόκληρου του αίματος (ετερόλογου ή αυτόλογου) αντιτίθεται στον νόμο του Θεού.

• Παραπομπή: Σκοπιά, 1 Ιουλίου 1945, σελ. 198-201. (οι υπογραμμίσεις δικές μας):

4 Νοεμβρίου. Ἰωαννικίου ὁσίου τοῦ μεγάλου (†846), Νικάνδρου καὶ Ἑρμαίου ἱερομαρτύρων. Ἰωάννου Βατάτζη τοῦ βασιλέως καὶ ἐλεήμονος. Γεωργίου ὁσίου (Καρσλίδη) τοῦ ἐν Δράμᾳ (†1959). Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.

Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Ἡμέρας, Τετάρτης κγ΄ ἑβδ. ἐπιστολῶν (Α΄ Θεσ. β΄ 1-8).

Α Θεσ. 2,1         Αὐτοὶ γὰρ οἴδατε, ἀδελφοί, τὴν εἴσοδον ἡμῶν τὴν πρὸς ὑμᾶς ὅτι, οὐ κενὴ γέγονεν,

Α Θεσ. 2,1                 Περί του έργου μας εις την Θεσσαλονίκην δεν έχω ανάγκην να σας γράψω· διότι, αδελφοί, σεις οι ίδιοι γνωρίζετε καλά, ότι η έλευσίς μας εις σας δεν υπήρξε ματαία και ανωφελής,

Α Θεσ. 2,2         ἀλλὰ προπαθόντες καὶ ὑβρισθέντες, καθὼς οἴδατε, ἐν Φιλίπποις, ἐπαῤῥησιασάμεθα ἐν τῷ Θεῷ ἡμῶν λαλῆσαι πρὸς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Θεοῦ ἐν πολλῷ ἀγῶνι.

Α Θεσ. 2,2                αλλά, μολονότι προηγουμένως είχομεν κακοποιηθή και ταλαιπωρηθή στους Φιλίππους, όπως άλλωστε και σεις γνωρίζετε, εν τούτοις χωρίς κανένα δισταγμόν, αλλά με θάρρος και τόλμην, που μας τα ενέπνεε ο Θεός ημών, εκηρύξαμεν εις σας το Ευαγγέλιον του Θεού, εν μέσω βέβαια πολλού και μεγάλου αγώνος εξ αιτίας του διωγμού, που εξήγειραν εναντίον μας οι Εβραίοι.