«Δάσκαλε, θέλω νά βρῶ τόν Θεό»

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

«Δάσκαλε, θέλω νά βρῶ τόν Θεό»

«Ὁ δὲ Ἰησοῦς εὐθέως ἀκούσας τὸν λόγον λαλούμενον λέγει τῷ ἀρχισυναγώγῳ· μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε». (: Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀμέσως, ὅταν ἤκουσε νὰ λέγεται ὁ λόγος αὐτός ὅτι ἐκοιμήθη ἡ κόρη τοῦ ἀρχισυναγώγου, λέγει εἰς τὸν ἀρχισυνάγωγον· Μὴ φοβεῖσαι, μόνον ἐξακολούθει νὰ πιστεύῃς εἰς τὴν δύναμίν μου). (Μᾶρκ. ε΄,36).

Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς συμβουλεύει: «μή φοβᾶσαι, μόνο πίστευε».Ὁ θεῖος Χρυσόστομος μᾶς διδάσκει:

«Ἐκεῖνος ποὺ κάθεται στὸ σκοτάδι, ἐπειδὴ δὲν ἔχει φῶς, μπορεῖ νὰ συγχωρηθῇ. Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ μετὰ τὴν παρουσία τοῦ φωτὸς ἐξακολουθεῖ νὰ κάθεται στὸ σκοτάδι, φέρνει μαζί του τὴν ἀπόδειξη, ὅτι εἶναι διεστραμμένος καὶ ἰσχυρογνώμων.»

«Τέτοιες εἶναι οἱ διαθέσεις τῶν κακῶν. Ὄχι μόνο δὲν ὑποχωροῦν, ὅταν δοῦν τὸν δίκαιο ν’ αὐξάνῃ τὴν εὐλάβειά του, ἀλλά καὶ τὸν χλευάζουν καὶ τὸν περιπαίζουν.»Ἀναφέρει ὁ μακαριστός Δ. Παναγόπουλος:

Ἕνας θεολόγος εἶχε πάει κάποτε σὲ μιά κωμόπολη καὶ ὁμιλοῦσε ἐκεῖ στὸ καφενεῖο, περὶ τῆς ψυχῆς καὶ τῆς σωτηρίας τῆς ψυχῆς. Μέσα στὴν συντροφιὰ ἐκεῖ, ἦταν καὶ ἕνας ἰατρός, ὁ ὁποῖος, ὅταν τελείωσε ὁ θεολόγος τοῦ λέει: Δὲν νομίζεις ὅτι εἶπες πολλὰ παραμύθια, σὲ αὐτοὺς ἐδῶ τοὺς ἀνθρώπους;

Ἀνοικτὴ Ἐπιστολὴ πρὸς τὸ Ἅγιον Ὅρος γιὰ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό

Παρατίθεται η ανοικτή αυτή επιστολή ως συμπληρωματική της από 2/7/2026 Επιστολής – Έκκλησης υπό τη μορφή εμπεριστατωμένου και τεκμηριωμένου Υπομνήματος (εφεξής Επιστολή-Υπόμνημα) που απέστειλαν οι κ. Δ. Αράπογλου και Α. Σφακιανάκη υπόψιν της Ιεράς Κοινότητας, της Ιεράς Επιστασίας και των 20 Ιερών Μονών του Αγιωνύμου Όρους για το ζήτημα του Συστήματος του Προσωπικού Αριθμού, εξ αφορμής των νέων ραγδαίων εξελίξεων και εν όψει των γεγονότων που θα ακολουθήσουν ως συνέπειά τους. 

Επεξηγηματικός Ορισμός:

Ὁ Πατριάρχης τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων

Ὁ Πατριάρχης τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων

Τοῦ κ. Βασιλείου Κονδύλη, θεολόγου

Ἰδιαίτερα σοβαρὸ θεολογικὸ πρόβλημα δημιουργεῖ ἡ ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου στὴ Νομικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ὀξφόρδης, στὶς 17 Σεπτεμβρίου 2026, ὑπὸ τὸν τίτλο «Orthodoxy and Human Rights». Ἡ ὁμιλία δημοσιεύθηκε τὴν ἑπομένη στὴν ἐπίσημη ἱστοσελίδα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ παρουσιάζει, κατὰ τὴν ἴδια τὴ διατύπωσή της, τὴν «ἐπίσημη θέση τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως» γιὰ τὴ σχέση τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων μὲ τὴν Ἀνατολικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Καὶ αὐτὸ καθιστᾷ τὸ ζήτημα ἀκόμη σοβαρότερο. Δὲν ἔχουμε ἐνώπιόν μας μία ἁπλὴ ἀκαδημαϊκὴ παρέμβαση ἑνὸς θεολόγου, ἀλλὰ μία πατριαρχικὴ ὁμιλία ποὺ διεκδικεῖ ἐκκλησιαστικὸ χαρακτῆρα καὶ ἐπιχειρεῖ νὰ προσδιορίσει τὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο ἡ Ὀρθοδοξία ὀφείλει νὰ σταθεῖ ἀπέναντι στὴ νεωτερικότητα. Γι’ αὐτὸ καὶ κάθε διατύπωσή της πρέπει νὰ ἐξετασθεῖ μὲ αὐστηρὰ πατερικὰ καὶ δογματικὰ κριτήρια.

Ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὁ Πατριάρχης χαρακτηρίζει τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα ὡς «ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα πολιτικὰ ἐπιτεύγματα τῆς ἀνθρωπίνης ἱστορίας». Ἡ καταγωγή τους ἐντοπίζεται, ἱστορικά, στὴν Ἀμερικανικὴ καὶ στὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, καὶ ἡ διεθνὴς κατοχύρωσή τους στὴν Οἰκουμενικὴ Διακήρυξη τοῦ 1948. Ἀπὸ τὸ σημεῖο αὐτό, ὅμως, ὁ Πατριάρχης δὲν περιορίζεται στὴ διαπίστωση τῆς νομικῆς χρησιμότητος τῶν δικαιωμάτων. Προχωρεῖ πολὺ περισσότερο: ἐπιχειρεῖ νὰ κατασκευάσει μία θεολογικὴ γέφυρα μεταξὺ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τῆς νεωτερικῆς ἀνθρωπολογίας.

Ἐδῶ βρίσκεται ἡ βασικὴ ἀντίφαση.

Ἡ νεωτερικότητα, στὴ φιλοσοφικὴ μορφή της, δὲν ἀποτελεῖ φυσικὴ συν­έχεια τῆς πατερικῆς ἀνθρωπολογίας. Ἀντιθέτως, θεμελιώνει τὸν ἄνθρωπο ὡς αὐτόνομο ὑποκείμενο, ἱκανὸ νὰ προσδιορίζει τὴν ἀξία, τὴν ἐλευθερία καὶ τὸν προορισμό του χωρὶς ἀναγκαία ἀναφορὰ στὸν Θεό. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοια ἡ ριζικὴ νεωτερικότητα εἶναι ἀνθρωποκεντρικὴ καὶ ἄθεη: ὄχι ἐπειδὴ κάθε νεωτερικὸς στοχαστὴς εἶναι προσωπικῶς ἄθεος, ἀλλὰ διότι τὸ σύστημά της μπορεῖ νὰ λειτουργήσει χωρὶς Θεό, Χάρη, ἁμαρτία, μετάνοια, θεραπεία τῶν παθῶν καὶ θέωση.

Ἡ ἴδια μάλιστα ἡ πατριαρχικὴ ὁμιλία παραδέχεται ὅτι τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα ἀποτελοῦν «ἐπίτευγμα τῆς νεωτερικότητος μὲ κοσμικὸ χαρακτῆρα». Καὶ γεννᾶται τὸ αὐτονόητο ἐρώτημα: γιατί ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης θεωρεῖ ἀναγκαῖο αὐτὸ τὸ κοσμικὸ κατασκεύασμα νὰ ἀποκτήσει ἐκ τῶν ὑστέρων ὀρθόδοξη θεολογικὴ θεμελίωση;

Ὁ Χριστὸς δὲν ἐκήρυξε τὴν διεκδίκησιν, ἀλλὰ τὴν διακονίαν

Ἡ χριστιανικὴ ἀνθρωπολογία ξεκινᾷ ἀπὸ ἐντελῶς διαφορετικὴ ἀφετηρία. Ὁ Χριστιανὸς δὲν καλεῖται πρωτίστως νὰ ἀναζητήσει τί τοῦ ὀφείλουν οἱ ἄλλοι, ἀλλὰ τί ὀφείλει ὁ ἴδιος νὰ προσφέρει. Ὁ Χριστιανισμὸς δὲν ἔχει στὸ κέντρο του τὴ διεκδίκηση, ἀλλὰ τὴ διακονία· ὄχι τὴν αὐτοκατοχύρωση, ἀλλὰ τὴν αὐταπάρνηση· ὄχι τὴν ἀπαίτηση, ἀλλὰ τὴ θυσία.

«Ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι» (Ματθ. 20,28).

Ἐδῶ ἀποκαλύπτεται ἡ τεράστια ἀπόσταση μεταξὺ τῆς νεωτερικῆς λογικῆς τῶν δικαιωμάτων καὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἤθους. Ἡ πρώτη ρωτᾷ: «Τί δικαιοῦμαι νὰ λάβω;». Τὸ Εὐαγγέλιο ρωτᾷ: «Τί δύναμαι νὰ προσφέρω;». Ἡ πρώτη ὁριοθετεῖ τὸ ἐγώ μου ἀπέναντι στὸ ἐγὼ τοῦ ἄλλου. Ἡ δεύτερη καλεῖ τὸ ἐγὼ νὰ νεκρωθεῖ ἀπὸ τὴ φιλαυτία χάριν τοῦ ἀδελφοῦ.

Ἐδῶ ἡ θεολογία τοῦ π. Ἰωάννου Ρωμανίδη προσφέρει ἕνα ἰδιαίτερα χρήσιμο κριτήριο. Ὁ πεπτωκὼς ἄνθρωπος κινεῖται στὸ πλαίσιο τῆς ἰδιοτελοῦς ἀγάπης, τῆς φιλαυτίας καὶ τῆς ἀναζητήσεως τοῦ ἰδίου συμφέροντος. Ἡ θεραπεία τοῦ νοῦ καὶ τῆς καρδίας ὁδηγεῖ στὴν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη. Ἡ Ἐκκλησία, λοιπόν, δὲν ὑπάρχει γιὰ νὰ θωρακίσει θεολογικὰ τὴν αὐτοαναφορικότητα τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸν θεραπεύσει ἀπὸ αὐτήν.

Αὐτὸ δὲν σημαίνει ἀδιαφορία γιὰ τὸν ἀδικούμενο. Κάθε ἄλλο! Ὁ Χριστιανὸς ὀφείλει νὰ προστατεύει τὸν ἀδύναμο, νὰ ὑπερασπίζεται τὸν διωκόμενο, νὰ τρέφει τὸν πεινασμένο καὶ νὰ συμπαρίσταται στὸν καταπιεσμένο. Ἀλλὰ τὸ κάνει ὡς διακονία πρὸς τὸν ἄλλον, ὄχι ἐπειδὴ ἡ Ἐκκλησία μετατράπηκε σὲ θρησκευτικὸ παράρτημα τῆς Διακηρύξεως τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου καὶ τοῦ Πολίτου τοῦ 1789.

Καὶ ἀκριβῶς ἐδῶ ἡ ὁμιλία τοῦ Πατριάρχου φαίνεται νὰ ἀντιστρέφει τὴν κατεύθυνση: ἀντὶ νὰ κρίνεται ἡ νεωτερικότητα ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο, ἀναζητοῦνται στὴν Ὀρθοδοξία θεολογικὲς κατηγορίες ποὺ θὰ καταστήσουν τὴ νεωτερικότητα περισσότερο ἀποδεκτή.

Ὁ Ζηζιούλας ὡς νέος κανών τοῦ «ὀρθοδόξως θεολογεῖν»;

Ἀκόμη σοβαρότερη εἶναι ἡ θεολογικὴ μέθοδος ποὺ ἀκολουθεῖται. Ὁλόκληρη ἡ προσπάθεια συνδέσεως τῶν δικαιωμάτων μὲ τὴν Ὀρθοδοξία στηρίζεται σὲ μεγάλο βαθμὸ σὲ μία συγκεκριμένη περσοναλιστικὴ ἀνθρωπολογία, μὲ δεσπόζουσα τὴ μορφὴ τοῦ Μητροπολίτου Περγάμου Ἰωάννου Ζηζιούλα.

Οἱ παραπομπὲς στὸν Ζηζιούλα εἶναι ἐπανειλημμένες. «Τίποτε δὲν εἶναι ἱερότερο ἀπὸ τὸ πρόσωπο», διαβάζουμε. «Ἕνα πρόσωπο δὲν εἶναι κανένα πρόσωπο». Ἡ «ἱερότητα τοῦ προσώπου», ὁ «νόμος τοῦ προσώπου», ἡ σχεσιακότητα καὶ ἡ κοινωνικότητα μεταβάλλονται σταδιακὰ στὸ κεντρικὸ λεξιλόγιο, μὲ τὸ ὁποῖο ἑρμηνεύονται ἡ ἀνθρωπολογία, ἡ κοινωνία, ἡ ἐλευθερία καὶ τὰ δικαιώματα.

Ἔτσι ὁ Ζηζιούλας δὲν παρουσιάζεται ἁπλῶς ὡς ἕνας σύγχρονος θεολόγος. Στὴν πατριαρχικὴ ὁμιλία ἀναδεικνύεται σχεδὸν σὲ πυρήνα τοῦ συγχρόνου «ὀρθοδόξως θεολογεῖν». Μέσα ἀπὸ τὸν περσοναλιστικὸ φακό του ἑρμηνεύονται ὁ Θεός, ὁ ἄνθρωπος, ἡ κοινωνία καὶ ἡ ἐλευθερία.

Ἀλλὰ ἀπὸ πότε ἡ θεολογία ἑνὸς συγχρόνου θεολόγου τοῦ 20οῦ αἰῶνος ἀπέκτησε τέτοια κανονιστικὴ θέση; Καὶ ἀπὸ πότε ἡ Ὀρθοδοξία χρειάζεται τὸν περσοναλισμὸ, γιὰ νὰ ἑρμηνεύσει τοὺς Καππαδόκες Πατέρες;

Ἀπὸ τὸν Τριαδικὸν Θεὸν εἰς τὸν «Θεὸ τῶν σχέσεων»

Ἡ πλέον ἀνησυχητικὴ διατύπωση ἔρχεται ὅταν ὁ Θεὸς τῆς Ὀρθοδόξου Χριστιανοσύνης χαρακτηρίζεται ὡς ὁ πλέον «κοινωνικὸς» Θεός, ὡς «Θεὸς σχέσεων».

Ἡ φράση δὲν εἶναι ἀθώα.

Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι μία κοινωνία τριῶν «ἐγώ».

Ὁ Πατήρ, ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦ­μα δὲν εἶναι τρία ἄτομα τοῦ θείου εἴδους, τρία αὐτόνομα ψυχολογικὰ κέντρα ἢ τρεῖς αὐτοσυνειδησίες ποὺ συγκροτοῦν τὴ θεία ἑνότητα διὰ τῆς μεταξύ τους ἀμοιβαιότητος. Ἡ μεταφορὰ μίας τέτοιας διαπροσωπικῆς λογικῆς στὴ Θεότητα θὰ ὁδηγοῦσε σὲ κοινωνικὸ τριαδισμό.

Ἡ πατερικὴ Τριαδολογία διδάσκει μία θεία οὐσία καὶ φύση, μία φυσικὴ θέληση, μία ἐνέργεια, μία δύναμη, μία δόξα καὶ μία θεότητα. Οἱ τρεῖς ὑποστάσεις διακρίνονται ἀκοινωνήτως διὰ τῶν ὑποστατικῶν ἰδιωμάτων: ὁ Πατὴρ ἀγέννητος, ὁ Υἱὸς γεννητός, τὸ Πνεῦμα ἐκπορευτόν. Τὰ ὑποστατικὰ ἰδιώματα δὲν εἶναι ἐνέργειες, συμβεβηκότα ἢ ψυχολογικὲς πράξεις ἀμοιβαιότητος.

Καὶ ἐδῶ ἡ εὐθύνη μίας πατριαρχικῆς ὁμιλίας εἶναι μεγάλη. Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης δὲν ὁμιλεῖ ὡς κοινωνιολόγος, ἀλλὰ ὡς Ὀρθόδοξος Ἐπίσκοπος. Ὅταν, λοιπόν, ὁ Τριαδικὸς Θεὸς παρουσιάζεται μὲ σύγχρονες κατηγορίες «κοινωνικότητος» καὶ «σχέσεων», ὀφείλουμε νὰ ρωτήσουμε: πρόκειται πράγματι γιὰ τὴ γλῶσσα τῶν Πατέρων ἢ γιὰ τὴ γλῶσσα τοῦ συγχρόνου περσοναλισμοῦ;

Ἡ Ἁγία Τριὰς δὲν μπορεῖ νὰ μετατρέπεται σὲ θεολογικὸ πρότυπο κοινωνικῆς θεωρίας, προκειμένου κατόπιν νὰ θεμελιωθοῦν σὲ αὐτὸ σύγχρονες ἀντιλήψεις περὶ δικαιωμάτων. 

Ἀπὸ τὸν «Θεὸν τῶν σχέσεων» εἰς τὴν θρησκευτικὴν νομιμοποίησιν τῆς νεωτερικότητος 

Ἡ ἁλυσίδα γίνεται πλέον φανερή. Ἡ Τριάδα διαβάζεται περσοναλιστικά. Ἡ περσοναλιστικὴ Τριαδολογία μεταφέρεται στὴν ἀνθρωπολογία. Τὸ «πρόσωπο» ἀναγορεύεται σὲ ὑπέρτατη κατηγορία. Ἡ «ἱερότητα τοῦ προσώπου» συνδέεται κατόπιν μὲ τὴ νεωτερικὴ ἔννοια τῆς ἀξιοπρέπειας καὶ τελικῶς τὰ δικαιώματα ἀποκτοῦν ὀρθόδοξο θεολογικὸ περίβλημα.

Αὐτὸ ὅμως εἶναι ἀκριβῶς ποὺ πρέπει νὰ ἐλεγχθεῖ.

Οἱ Πατέρες δὲν ἔγραψαν περὶ «νόμου τοῦ προσώπου». Δὲν ὀνόμασαν τὸν Θεὸ «κοινωνικὸ Θεό» μὲ τὴ σύγχρονη περσοναλιστικὴ σημασία. Δὲν θεμελίωσαν τὴ σωτηρία σὲ μία αὐτονομημένη «ἱερότητα τοῦ προσώπου». Μίλησαν γιὰ κάθαρση, φωτισμό, θέωση, θεραπεία τῆς φιλαυτίας, ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη καὶ μέθεξη στὴν ἄκτιστη Χάρη.

Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἡ μεγάλη ἀπορία ποὺ προκαλεῖ ἡ ὁμιλία τοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου: γιατί τόση προσπάθεια νὰ παρουσιασθεῖ ἡ Ὀρθοδοξία ὡς συμφιλιωμένη μὲ τὶς κατηγορίες τῆς νεωτερικότητος;

Ἡ Ἐκκλησία δὲν χρειάζεται τὸν Διαφωτισμὸ, γιὰ νὰ μάθει νὰ ἀγαπᾷ. Δὲν χρειάζεται τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, γιὰ νὰ μάθει νὰ προστατεύει τὸν ἀδύναμο. Δὲν χρειάζεται τὸν περσοναλισμὸ, γιὰ νὰ μάθει τί εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Καὶ δὲν χρειάζεται νὰ παρουσιάσει τὸν Τριαδικὸ Θεὸ ὡς «Θεὸ σχέσεων», γιὰ νὰ ἀποδείξει στὸν σύγχρονο κόσμο ὅτι διαθέτει κοινωνικὴ εὐαισθησία.

Ἔχει τὸ Εὐαγγέλιο. Ἔχει τοὺς Ἀποστόλους. Ἔχει τοὺς Πατέρες. Ἔχει τοὺς Ἁγίους. Ἔχει τὴν ἄσκηση, τὴ μετάνοια, τὴν κάθαρση, τὸν φωτισμὸ καὶ τὴ θέωση.

Ἡ νεωτερικότητα λέγει: «Ἔχω δικαιώματα».

Ὁ Χριστὸς λέγει: «Οὐκ ἦλθον διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι».

Ἡ μία γλῶσσα ἀρχίζει ἀπὸ τὴν κατοχύρωση τοῦ ἐγώ. Ἡ ἄλλη ἀπὸ τὴ σταύρωση τῆς φιλαυτίας.

Καὶ γι’ αὐτὸ τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα ποὺ γεννᾷ ἡ ὁμιλία τῆς Ὀξφόρδης εἶναι πολύ σοβαρότερο ἀπὸ μία θεωρητικὴ συζήτηση περὶ δικαιωμάτων: ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος κρίνει τὴ νεωτερικότητα μὲ τὸ κριτήριο τῆς Ὀρθοδοξίας ἢ ἐπιχειρεῖ νὰ ἀναδιατυπώσει τὴν Ὀρθοδοξία, ὥστε νὰ καταστεῖ συμβατὴ μὲ τὴ νεωτερικότητα;

Διότι ἡ ἀποστολὴ τοῦ Πατριάρχου δὲν εἶναι νὰ πείσει τὴ νεωτερικότητα ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία μπορεῖ νὰ προσαρμοσθεῖ στὸ λεξιλόγιό της. Εἶναι νὰ μαρτυρήσει ἀνόθευτη τὴν πίστη τῆς Ἐκκλησίας.

Ἡ Ἐκκλησία μπορεῖ καὶ ὀφείλει νὰ προστατεύει κάθε ἀδικημένο. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ Ἐκκλησία τῆς αὐτονομήσεως καὶ τῆς διεκδικήσεως. Εἶναι ἡ Ἐκκλησία τῆς μετανοίας, τῆς θυσίας, τῆς διακονίας, τῆς ἀνιδιοτελοῦς ἀγάπης καὶ τῆς θεώσεως.

Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ Ὀρθοδοξία δὲν χρειάζεται ἕνα «Πατριάρχη τῶν δικαιωμάτων».

Χρειάζεται Πατριάρχες ποὺ νὰ μαρτυροῦν τὴν Παράδοση τῶν Πατέρων.

Πηγή: Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, Orthodoxy and Human Rights – Ecumenical Patriarch Bartholomew (Oxford Law School, 17 September 2026), ὁμιλία 17 Σεπτεμβρίου 2026, ἀνάρτηση 18 Σεπτεμβρίου 2026.

orthodoxostypos

https://aktines.blogspot.com/2026/10/blog-post_459.html#more

«Νηστεία πρὸ τῆς Θείας Μεταλήψεως; Ναί!» (Μέρος Δ΄ -Διευκρινήσεις)

«Νηστεία προ της Θείας Μεταλήψεως; Ναι!»

(Ξενίας δεσποτικής και αθανάτου τραπέζης, εν υπερώω τόπω ταις υψηλαίς φρεσί, πιστοί, δεύτε απολαύσωμεν – Μ. Τετάρτη Εσπέρας)

ΜΕΡΟΣ Δ΄ (Διευκρινήσεις)

Νίκος Σακαλάκης, Μαθηματικός

α) Περί Νηστείας Σαββάτου (από έλαιο)

Η Εκκλησία πάντοτε φροντίζει για την ανάπτυξη ορθής (Ορθόδοξης) πνευματικής συνειδητότητας, ως εκδήλωση της αγάπης της για τον άνθρωπο.

Γράψαμε κάποια άρθρα ως μια μικρή βοήθεια και όχι ως προσπάθεια να κερδίσουμε «ανάστημα», όπως κάνουν ορισμένοι κρυπτώνυμοι ή επώνυμοι στα σχόλιά τους, στις παρεμβάσεις τους, όταν είναι μη καλοπροαίρετες. Να γίνονται σχόλια εποικοδομητικά, φανερώνοντας πράγματι ήθος εν Χριστώ (Ορθόδοξο).

Διατυπώθηκε (ως απορία;) περί νηστείας Σαββάτου και καταλύσεως ή όχι ελαίου σ’ αυτό.

Να υπογραμμίσουμε, ότι άλλο είναι νηστεία, άλλο λύσις νηστείας, και άλλο κατάλυσις νηστείας. Στον ΞΔ' Κανόνα των Αγίων Αποστόλων, διαβάζουμε:

«Άλλο είναι νηστεία, άλλο λύσις νηστείας, και άλλο κατάλυσις νηστείας. Και νηστεία μεν κυρίως είναι, η τελεία ασιτία, ή και το να τρώγη τινάς μίαν φοράν την ημέραν κατά την ενάτην ώραν, με ξηροφαγίαν, άρτου δηλονότι μόνου και ύδατος. Λύσις δε της νηστείας, είναι το να φάγη τινάς προ της ενάτης ώρας, καν σύκα, καν σταφίδας, καν άλλον τοιούτον τι. Ή το να φάγη έξω από τον άρτον και το ύδωρ, και άλλα μερικά είδη βρωσίμων λιτών και ευτελών».

Φρύαξαν τὰ ταγκαλάκια! «Ὅταν ἡ ἐλευθερία τῆς τέχνης εἶναι ἀποδεκτὴ μόνο ἐφόσον δὲν πλησιάζει τὸ ἱερό...»

ΦΡΥΑΞΑΝ ΤΑ ΤΑΓΚΑΛΑΚΙΑ!

«Όταν η ελευθερία της τέχνης είναι αποδεκτή μόνο εφόσον δεν πλησιάζει το ιερό…»

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης

«Ως τα τώρα, ο άνθρωπος που έκανε τέχνη, το έκανε στ’ όνομα της αθανασίας και της νίκης καταπάνω στον χρόνο, με όλο που ήξερε πως το έργο του, αργά-γρήγορα, θα το εξαφανίσει ο καιρός. Σήμερα οι τεχνίτες, που κάνουνε τα μηδενιστικά έργα, εκφράζουνε τον θάνατο και τη φθορά : “Μηδέν ει και εις μηδέν απελεύση”! Γι΄ αυτό είναι βουβά και παγωμένα σαν τον θάνατο». (Κυρ Φώτης Κόντογλου, Απόσπασμα από το βιβλίο του “Ευλογημένο Καταφύγιο”,)

Ο Άρης Σερβετάλης εμφανίστηκε με μακριά μαλλιά και πυκνή γενειάδα, προετοιμαζόμενος για τον ρόλο του Αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή, και ξαφνικά τα ταγκαλάκια φρύαξαν! Το Luben έσπευσε να σχολιάσει ειρωνικά την εμφάνισή του, ενώ ακόμη και ο Πέτρος Τατσόπουλος, ο οποίος δεν φημίζεται για την εξωτερική του εμφάνιση, έσπευσε για ακόμη μία φορά να τοποθετηθεί καυστικά. Παράλληλα, δεκάδες προοδευτικοί του χώρου έσπευσαν να σχολιάσουν τη μεταμόρφωση του ηθοποιού, λες και μια γενειάδα που παραπέμπει στον ορθόδοξο μοναχισμό αποτελεί ξαφνικά μείζον κοινωνικό και αισθητικό πρόβλημα!

Ας θυμηθούμε, όμως, κάτι ακόμη..Όταν ο ίδιος ηθοποιός ενσάρκωνε τον Λάζαρο στο «Είσαι το ταίρι μου», με εκείνο το χαρακτηριστικό κόκκινο λοφίο, η εμφάνισή του αποτελούσε μέρος ενός κωμικού τηλεοπτικού ρόλου. Τότε η μεταμόρφωσή του ήταν απλώς τέχνη, χιούμορ και υποκριτική. Τώρα, όμως, που η εξωτερική του εικόνα παραπέμπει σε έναν Άγιο και ασκητή του Αγίου Όρους, ξαφνικά η γενειάδα έγινε είδηση και η εμφάνισή του αφορμή για ειρωνείες. Πόσο επιλεκτική μπορεί να γίνει, τελικά, η περίφημη ελευθερία της τέχνης;

Οι ίδιοι άνθρωποι κυρίως του αριστερού χώρου που εμφανίζονται ως θιασώτες της καλλιτεχνικής ελευθερίας, της αποδοχής της διαφορετικότητας και του δικαιώματος κάθε δημιουργού να εκφράζεται χωρίς περιορισμούς, φαίνεται να δυσκολεύονται όταν η τέχνη στρέφεται προς την πίστη, την προσευχή, την άσκηση και την Ορθόδοξη παράδοση.

"Ἄκαρπος συκῆ" ἤ "δένδρον σαπρὸν" οἱ Ἐπιτροπές διαχριστιανικῶν διαλόγων;

"Ἄκαρπος συκῆ" ἤ "δένδρον σαπρὸν" οἱ Ἐπιτροπές διαχριστιανικῶν διαλόγων;

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΙΣΤΩΝ Ι.Μ. ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Με άκρα μυστικότητα ολοκληρώθηκε η φιλοξενία του Θεολογικού Διαλόγου Ορθοδόξων και Λουθηρανών "για τη Συνοδικότητα και το Πρωτείο" από την ηγέτιδα πλέον στον οικουμενισμό, Μητρόπολη Περιστερίου.

Από τις 14 μηνός Οκτωβρίου όπου και ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της "ἀκάρπου συκῆς" (ήτοι της εν λόγω Επιτροπής ενός ακόμα ατέρμονος θεολογικού διαλόγου μετά αιρετικών), δέκα ημέρες μετά, στις 24 Οκτωβρίου, εμφανίστηκε τελικά η σχετική είδηση.

Για την Επιτροπή και την οικοδέσποινα Μητρόπολη Περιστερίου, δεν υπάρχει κανένας ενδοιασμός στην επισύναψη φωτογράφισης των αιρετικών μέσα σε ορθόδοξο ναό μετά των ορθοδόξων (κατ' όνομα) επισκόπων και συγκεκριμένα στο παρεκκλήσιο Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στο επισκοπείο της Μητροπόλεως Περιστερίου.

Δεν υπάρχει όμως ούτε και κανένας ενδοιασμός να ανακοινωθούν και οι αντικανονικές συμπροσευχές που τελέσθηκαν στο διάστημα της παραμονής των αιρετικών Λουθηρανών στην Αθήνα. Το ανακοινωθέν επισημαίνει ότι :

Δὲν εἶναι λοιπὸν ἁπλὸ καὶ εὔκολο πράγμα ἡ σωτηρία μας.

❈ Ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος, λέει: "Σὲ μία πόλη 300.000, ὑπολογίζω νὰ σωθοῦν γύρω στοὺς 50, ἀλλὰ καὶ γι' αὐτοὺς δὲν εἶμαι σίγουρος"!!!...

Δὲν εἶναι λοιπὸν ἁπλὸ καὶ εὔκολο πράγμα ἡ σωτηρία μας.

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

10 Νοεμβρίου. ᾿Ολυμπᾶ, Τερτίου κ.λπ. ἐκ τῶν 70 (α΄ αἰ.)· ᾿Ορέστου μάρτ. τοῦ Τυανέως (†304). Ἀρσενίου ὁσίου τοῦ Καππαδόκου (†1924). Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.

Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Ἡμέρας, Τρίτης κδ´ ἑβδ. ἐπιστολῶν (Α´ Θεσ. γ´ 9-13).

Α Θεσ. 3,9         τίνα γὰρ εὐχαριστίαν δυνάμεθα τῷ Θεῷ ἀνταποδοῦναι περὶ ὑμῶν ἐπὶ πάσῃ τῇ χαρᾷ ᾗ χαίρομεν δι᾿ ὑμᾶς ἔμπροσθεν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν,

Α Θεσ. 3,9                 Διότι ποίαν ευγνωμοσύνην και ευχαριστίαν ημπορούμεν να ανταποδώσωμεν στον Θεόν δια σας, δι' όλην την χαράν, που απολαμβάνομεν εξ αιτίας σας εμπρός στον Θεόν,

Α Θεσ. 3,10        νυκτὸς καὶ ἡμέρας ὑπερεκπερισσοῦ δεόμενοι εἰς τὸ ἰδεῖν ὑμῶν τὸ πρόσωπον καὶ καταρτίσαι τὰ ὑστερήματα τῆς πίστεως ὑμῶν;

Α Θεσ. 3,10               και τον παρακαλούμεν νύκτα και ημέραν με εξαιρετικήν επιμονήν να ευδοκήση και φέρη τας περιστάσεις να ίδωμεν το πρόσωπόν σας και να διορθώσωμεν και αναπληρώσωμεν ο,τι ακόμη σας λείπει από την πίστιν σας;

Ὁ θάνατος τοῦ μυρμηγκολέοντος διαβόλου μέσω τῆς ἀποχῆς ἀπό τίς ἡδονές αἰσθήσεων, Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον - Ἁγ. Νικοδήμου, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Ὁ θάνατος τοῦ μυρμηγκολέοντος διαβόλου μέσω τῆς ἀποχῆς ἀπό τίς ἡδονές αἰσθήσεων, Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον - Ἁγ. Νικοδήμου, 8-11-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

«Στήν ἀγκαλιά τῆς μητέρας τοῦ Θεοῦ»

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

«ΣΤΗΝ ΑΓΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»

«εἶπεν δὲ Μαριάμ· Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτῆς ὁ ἄγγελος (: Εἶπε δὲ ἡ Μαριάμ· Ἰδοὺ εἶμαι ἡ δούλη τοῦ Κυρίου, ἡ πρόθυμος νὰ ὑπηρετήσω τὰς βουλάς του. Εἴθε νὰ γίνῃ εἰς ἐμὲ σύμφωνα μὲ αὐτὸ ποὺ εἶπες. Καὶ μετὰ τὸν λόγον της τοῦτον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐν πάσῃ ταπεινώσει ἐξεδήλωσε τὴν ὑποταγήν της εἰς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ ἐνεπιστεύθη ἑαυτὴν εἰς τὴν πρόνοιάν του, ἔφυγεν ἀπὸ αὐτὴν ὁ ἄγγελος). {Λουκ. α’ 38}.

Ἡ Παναγία εἶχε τήν ἐξαιρετική εὐλογία νά ἀποτελέση τό πρῶτο ἀνθρώπινο πλάσμα πού καθαρίσθηκε ἀπό τόν ρύπο τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος, τήν ὥρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ.

Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης μᾶς ἐξηγεῖ: «Ἐάν ὁ αἰσθητός ἥλιος καθώς βρίσκεται σέ διάφορους τόπους δέν μολύνεται, ἀλλά μᾶλλον μεταβάλλει σέ καθαρούς καί τούς μολυσμένους τόπους, πόσο περισσότερο ὁ νοητός Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, ὁ σαρκωθείς στή μήτρα τῆς Παρθένου, ὄχι μόνον ὁ Ἴδιος δέν μολύνθηκε, ἀλλά κατέστησε ἁγία καί καθαρωτάτη καί αὐτή τή μητέρα Του. Ἡ δύναμη τοῦ Ὑψίστου τήν ἐπεσκίασε, πρῶτον μέν γιά τόν πλήρη ἁγιασμό της καί δεύτερον, γιά νά μπορῆ νά βαστάξη τό σωτήριο κύημα».Πόσα θαύματα ἐπιτελεῖ καθημερινά ἡ Παναγία μας!

Σέ ἕνα χωριό πού κάποτε λεγόταν Θεοδοσιούπολη στόν Ἄκαμψι ποταμό, ζοῦσαν Ἕλληνες κρυπτοχριστιανοί, πού οἱ Τοῦρκοι προσπάθησαν νά τούς ἀλλαξοπιστήσουν.

Ἐνῶ οἱ περισσότεροι βρίσκονταν στό καφενεῖο τοῦ χωριοῦ, ἔξαφνα, σπαρακτικές φωνές ἀκούγονται ἀπό τό μέρος τοῦ ποταμοῦ. Δύο μικρά Τουρκόπουλα, παίζοντας στήν ὄχθη, ἔπεσαν στό ποτάμι καί τά πῆρε τό ὁρμητικό ρεῦμα.

«Ἀρχιεπίσκοπε Κύπρου, ἄκουσε τὴ φωνὴ τῶν Ὁσιομαρτύρων της Καντάρας!»

«Αρχιεπίσκοπε Κύπρου, άκουσε τη φωνή των Οσιομαρτύρων της Καντάρας!»

Δρ.Νικόλαος Ανδρέου (Θεολόγος)

Ένας συγκλονιστικός λόγος των δεκατριών Οσιομαρτύρων προς την Εκκλησία της Κύπρου σήμερα

Εμείς, οι δεκατρείς Οσιομάρτυρες της Καντάρας, απευθυνόμαστε σήμερα σε εσένα, Αρχιεπίσκοπε Κύπρου.

Είμαστε ο Ιωάννης, ο Κόνων, ο Ιερεμίας, ο Μάρκος, ο Θεόκτιστος, ο Κύριλλος, ο Βαρνάβας, ο Μάξιμος, ο Ιωσήφ, ο Θεόγνωστος, ο Γερμανός, ο Γεννάδιος και ο Γεράσιμος.

Το 1231 δεν παραδώσαμε την πίστη μας. Αντισταθήκαμε στις πιέσεις της λατινικής εκκλησιαστικής εξουσίας, φυλακιστήκαμε, βασανιστήκαμε και μαρτυρήσαμε, επειδή αρνηθήκαμε να εγκαταλείψουμε όσα πιστεύαμε για την Ορθοδοξία. Δεν ανταλλάξαμε την εκκλησιαστική μας συνείδηση με την εύνοια των ισχυρών. Δεν αγοράσαμε την ειρήνη μας με υποχωρήσεις στην πίστη.

Και σήμερα σε ρωτούμε:

Ἡ Ἀκατήχηση τῶν Νεορθόδοξων Χριστιανῶν καὶ τὸ Προσχεδιασμένο Σκοτάδι τοῦ 2033.

Γράφει ο Βασίλειος Ξεσφίγγης

Στις ημέρες μας, γινόμαστε μάρτυρες μιας μεθοδευμένης και πνευματικά επικίνδυνης αλλοίωσης. Η παραδοσιακή, βαθιά και ουσιαστική κατήχηση των ορθοδόξων χριστιανών που αφορά το δόγμα της πίστεως έχει πλέον παύσει να υφίσταται. Τη θέση της δογματικής αλήθειας και της πατερικής διδασκαλίας έχουν πάρει γενικόλογες, άνευρες και επιφανειακές θεωρίες του τύπου «ο Χριστός είναι μόνο αγάπη», συνοδευόμενες από μια διαστρεβλωμένη ερμηνεία του «υπέρ της των πάντων ενώσεως». Το αποτέλεσμα αυτής της πνευματικής γύμνιας είναι τραγικό. Αν ζητήσεις σήμερα από έναν μέσο βαπτισμένο χριστιανό να σου πει το Σύμβολο της Πίστεως, θα διαπιστώσεις με θλίψη ότι δεν το γνωρίζει. Αν του ζητήσεις να σου εξηγήσει τι σημαίνουν τα άρθρα αυτού του Συμβόλου, θα σηκώσει τα χέρια ψηλά. Ακόμα και στα πιο απλά, στα πρακτικά της λατρείας, επικρατεί απόλυτο σκοτάδι. Δεν γνωρίζουν πότε κάνουμε τον σταυρό μας μέσα στην Εκκλησία, και όταν τους ζητηθεί να τον κάνουν, τον σχηματίζουν βιαστικά και απρόσεκτα, σαν να παίζουν μαντολίνο.

Το Σχέδιο της Σιωπής και ο Ορόσημο του 2033

Ασφαλώς, αυτή η γενικευμένη κατάσταση αμάθειας δεν είναι καθόλου τυχαία. Είναι πλήρως ενορχηστρωμένη. Ο απώτερος σκοπός είναι να διαμορφωθεί ένας νεορθόδοξος χριστιανός που δεν θα έχει την παραμικρή ιδέα για τα δόγματα της Εκκλησίας του, ώστε να μην προβάλλει καμία απολύτως αντίδραση στις οικουμενιστικές θεωρίες και στα γεωπολιτικά και θρησκευτικά σχέδια για την ένωση όλων των χριστιανικών ομολογιών.

Κυριακή Ζ Λουκᾶ:«Ἡ παγγνωσία τοῦ Θεοῦ. Ἀναφορά στόν Ἅγιο Νεκτάριο» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ΛΟΥΚΑ[:Λουκά 8, 40-56]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ΠΑΓΓΝΩΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΝΕΚΤΑΡΙΟ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 9-11-1980]

(Β 38)

Το κύριον περιστατικό της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, αγαπητοί μου, είναι η ανάστασις της κόρης του Ιαείρου. Όταν ο Κύριος παρεκλήθη από τον Ιάειρον να θεραπεύσει την κόρη του και ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου να την θεραπεύσει. Φυσικά εν τω μεταξύ απέθανε η κοπέλα και την ανέστησε. Αυτό είναι το κύριον θέμα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής.

Όμως, παρεμβάλλεται μέσα εις αυτό το κύριον θέμα ένα άλλο μικρότερον θέμα, το οποίον δεν είναι καθόλου μικράς σημασίας. Ενώ ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου, στον δρόμο όχλος πολύς Τον ακολουθεί. Τόσος πολύς, ώστε τον συνθλίβουν εις τον δρόμον. Μία αιμορροούσα γυναίκα, η οποία δώδεκα χρόνια ηνάλωσε όλον της τον βίο, την περιουσία, για να θεραπευθεί από τους ιατρούς, επίστεψε ότι εάν ήγγιζε το κράσπεδο του ιματίου του Κυρίου, θα εθεραπεύετο. Και πράγματι η γυναίκα αυτή κατάφερε να εισχωρήσει μέσα εις το πλήθος, να προσεγγίσει τον Κύριον και με πολλήν πίστιν να εγγίσει το κράσπεδο του ιματίου Του. Και αμέσως, όπως μας σημειώνει ο ευαγγελιστής Λουκάς, «ἔστη ἡ ῥύσις αὐτῆς». Δηλαδή εσταμάτησε η αιμορραγία και πλέον δεν είχε τίποτε. Εθεραπεύθη παραχρήμα, αμέσως.

Halloween – Ἕνας κόσμος ἀνάποδα- Ὅταν τὸ ξένο ἔθιμο χειροκροτεῖται καὶ ἡ ὀρθοδοξία καταγγέλεται!

ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΝΑΠΟΔΑ — ΟΤΑΝ ΤΟ ΞΕΝΟ ΕΘΙΜΟ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΕΙΤΑΙ ΚΑΙ Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΕΤΑΙ!

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης

Στη Χανιώτη Χαλκιδικής, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα, μητέρα κατήγγειλε θρησκευτικό κήρυγμα ορθόδοξου ιερομονάχου κατά του Halloween σε δημοτικό σχολείο, υποστηρίζοντας ότι το παιδί της φοβήθηκε και ξυπνούσε τη νύχτα με εφιάλτες.

Και κάπου εδώ γεννάται ένα ερώτημα που συμπυκνώνει ολόκληρη την αντίφαση της εποχής μας. Το Halloween, με τις νεκροκεφαλές, τα δαιμονικά προσωπεία, τις σκοτεινές φιγούρες και την εμπορευματοποιημένη κουλτούρα του τρόμου, δεν φόβισε το παιδί; Οι νουθεσίες, όμως, ενός ορθόδοξου μοναχού, ο οποίος το προειδοποίησε για όσα θεωρεί πνευματικά επιζήμια, φέρεται να το φόβισαν;

Αυτός είναι ο κόσμος ανάποδα στον οποίο ζούμε! Ένας κόσμος που συχνά υποδέχεται με ενθουσιασμό τα ξενόφερτα, αλλά αντιμετωπίζει με καχυποψία τα δικά του, που βαφτίζει την άκριτη μίμηση «πρόοδο» και αντιμετωπίζει την υπεράσπιση της πνευματικής μας παράδοσης ως κάτι ύποπτο, ενοχλητικό ή αναχρονιστικό.

Πότε ακριβώς η ξενομανία μας έφτασε σε τέτοιο σημείο, ώστε να θεωρούμε αυτονόητη την εισαγωγή κάθε ξενόφερτου εθίμου, αλλά αμφισβητήσιμη ακόμη και την ελευθερία ενός ορθόδοξου κληρικού να εκφράσει τη θρησκευτική του άποψη; Από πότε η πολιτισμική αυτοπεποίθηση έγινε μειονέκτημα και η αποκοπή από τις ρίζες μας προϋπόθεση για να θεωρηθούμε σύγχρονοι;