Δευτερονόμιο, κεφ. 9-10. Οἱ ἀνταρσίες τῶν Ἰσραηλιτῶν κατά τοῦ Θεοῦ. Ὁμιλία σέ νέους καί παιδιά τοῦ Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Δευτερονόμιο, κεφ. 9-10. Οἱ ἀνταρσίες τῶν Ἰσραηλιτῶν κατά τοῦ Θεοῦ. Ὁμιλία σέ νέους καί παιδιά τοῦ Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου στίς 24-7-2026. Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

What is hesychia... Hesychia is legislated by the Lord. The Ascetics of the Parish, fr. Savvas the Athonite

What is hesychia... Hesychia is legislated by the Lord. The Ascetics of the Parish, 24-7-2026, fr. Savvas the Athonite Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Δευτερονόμιο, κεφ. 7-8. Πῶς ἔπρεπε νά ζήσουν οἱ Ἰσραηλίτες στή Χαναάν. Ὁμιλία τοῦ Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου σέ νέους καί παιδιά

Δευτερονόμιο, κεφ. 7-8. Πῶς ἔπρεπε νά ζήσουν οἱ Ἰσραηλίτες στή Χαναάν. Ὁμιλία τοῦ Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου σέ νέους καί παιδιά. 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Πῶς μποροῦμε νά πείσουμε ἕνα παιδί ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐξομολόγηση πρίν τήν Θ. Μετάληψη; , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Πῶς μποροῦμε νά πείσουμε ἕνα παιδί ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐξομολόγηση πρίν τήν Θ. Μετάληψη;  , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Orthodox Church-The workshop of love and holiness/The Ascetics of the Parish, III Part of the book, Hieromonk Savvas Agioreitis

Orthodox Church-The workshop of love and holiness/The Ascetics of the Parish, III Part of the book, 22-7-2026, Hieromonk Savvas Agioreitis 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Κυριακή Η Ματθαίου. Ὁ Ἱερός Χρυσόστομος γιά τό θαῦμα τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντακισχίλιων

ΚΥΡΙΑΚΗ Η΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ [:Ματθ. 14,14-22]

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΟΡΤΑΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΕΝΤΑΚΙΣΧΙΛΙΩΝ

«Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ᾿ ἰδίαν· καἰ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἠκολούθησαν αὐτῷ πεζῇ ἀπὸ τῶν πόλεων(:Όταν λοιπόν τα άκουσε αυτά ο Ιησούς, αναχώρησε από εκεί με πλοίο σε κάποιον ερημικό τόπο, για να μείνει μόνος Του με τους μαθητές Του. Και όταν άκουσαν τα πλήθη του λαού ότι αποχώρησε σε ερημικό τόπο, Τον ακολούθησαν πεζοί από τις πόλεις)»[Ματθ. 14,13].

Πρόσεξε το ότι ο Κύριος σε κάθε περίπτωση αναχωρεί, και όταν παραδόθηκε ο Ιωάννης και όταν αποκεφαλίστηκε και όταν πληροφορήθηκαν οι Ιουδαίοι ότι οι μαθητές Του γίνονται όλο και περισσότεροι· διότι θέλει τα περισσότερα να τα τακτοποιεί κατά τρόπο πιο ανθρώπινο και να κινείται ως επί το πλείστον μέσα στα ανθρώπινα πλαίσια, επειδή δεν ήταν ακόμη καιρός να αποκαλύψει με σαφήνεια τη θεότητά Του. Για τον λόγο αυτόν και στους μαθητές Του έλεγε να μην πουν σε κανένα ότι Αυτός είναι ο Χριστός· διότι ήθελε αυτό να γίνει περισσότερο γνωστό μετά την Ανάστασή Του. Για τον λόγο αυτόν δεν ήταν αρχικά πολύ αυστηρός προς τους Ιουδαίους εκείνους που έδειξαν δυσπιστία, αλλά ήταν περισσότερο επιεικής.

Αφού λοιπόν αναχώρησε από εκεί, δεν μεταβαίνει σε κάποια πόλη, αλλά πηγαίνει στην έρημο και μάλιστα ταξιδεύει με πλοίο, ώστε να μην Τον ακολουθήσει κανείς. Εσύ όμως, σε παρακαλώ, πρόσεξε ότι οι μαθητές του Ιωάννη αισθάνονται πλέον περισσότερο οικείοι προς τον Ιησού, καθόσον αυτοί είναι εκείνοι που είχαν αναγγείλει σε Αυτόν το γεγονός του αποκεφαλισμού του Ιωάννη του Βαπτιστού· και πράγματι, αφού εγκατέλειψαν τα πάντα, καταφεύγουν στο εξής προς τον Ιησού. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα και της συμφοράς από τον θάνατο του Προδρόμου, αλλά και της απαντήσεως που τους έδωσε ο Ιησούς, η οποία και πέτυχε να τους φέρει κοντά Του.

Γιατί όμως δεν έφυγε από το μέρος εκείνο πριν Του αναγγείλουν τον θάνατο του Ιωάννη, μολονότι βέβαια τον γνώριζε και πριν Του τον αναγγείλουν; Επειδή ήθελε με όλες τις ενέργειές Του να αποκαλύπτει την αλήθεια της θείας οικονομίας· διότι πράγματι δεν ήθελε μόνο με τα λόγια, αλλά και με τα έργα να το κάνει αυτό πιστευτό, καθώς γνώριζε την κακουργία του διαβόλου και ότι αυτός θα μεταχειριζόταν κάθε μέσο για να διαλύσει αυτήν την εκτίμηση και αντίληψη.

Ἁγίου Συμεών Θεσσαλονίκης. Περί τῶν νυχθημερινῶν ἀκολουθιῶν, Κεφάλαιο ΜΒ

ΑΓΙΟΥ ΣΥΜΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΝΥΧΘΗΜΕΡΙΝΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΒ΄:

Περί της λεγομένης Αρτοκλασίας

Τότε [:στο προηγούμενο κεφάλαιο ο άγιος έκανε λόγο για την ακολουθία της Λιτής], λοιπόν, και άλλη ιεροπραξία τελείται, από τον ουρανό παραδομένη από αυτόν τον Σωτήρα. Τοποθετούνται σε μία τράπεζα πέντε άρτοι και σε μερικά σκεύη κατάλληλα λίγος σίτος, οίνος και έλαιο, τα οποία, ενώ ψάλλεται το «Θεοτόκε Παρθένε», ο ιερέας θυμιάζει κυκλοειδώς σε τύπο σταυρικό, όχι ως σε άγια, αλλά όπως σε αυτά που πρόκειται να αγιασθούν, μάλλον δε ως προαγιάζοντας αυτά με τον Σταυρό και με το θυμίαμα· γι’ αυτό ούτε υποκλίνει την κεφαλή τότε θυμιάζοντας, αλλά με ορθή την κεφαλή μένει και μιμούμενος τον Σωτήρα, διότι Αυτόν παριστάνει, και επικαλούμενος Αυτόν, λαμβάνει τον ένα από τους πέντε άρτους.

Και αφού ο διάκονος ειπεί το «τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν», ο ιερέας εκφωνεί «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ εὐλογήσας τοὺς πέντε ἄρτους καὶ πεντακισχιλίους ἄνδρας χορτάσας, αὐτὸς εὐλόγησον καὶ τοὺς ἄρτους τούτους»· και, ενώ λέγει, κάνει με τον ένα άρτο επάνω στους άλλους τέσσερες τον τύπο του Σταυρού, δείχνοντας ότι ο Χριστός τούτο έπραξε, λαμβάνοντας όμοια πέντε άρτους στα χέρια Του.

Κυριακή Η Ματθαίου:«Ἡ θεολογία τοῦ ἄρτου» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΚΥΡΙΑΚΗ Η΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[: Ματθ.14,14-22]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΤΟΥ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 17-8-1986]

[Β162]

Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, κάνει μνεία του θαύματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, που αναφέρεται στον χορτασμό των πεντακισχιλίων. Κεντρικό σημείον του θαύματος είναι ο πολλαπλασιασμός των πέντε άρτων και ο χορτασμός πέντε χιλιάδων ανδρών, «χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων», όπως μας αναφέρει ο ευαγγελιστής Ματθαίος. Και όπως σημειώνει ο ευαγγελιστής Ιωάννης για το ίδιο θαύμα, «το πλήθος που είδε το θαύμα, ζήτησε να ανακηρύξει τον Ιησούν βασιλέα». Αλλά ο Κύριος, επειδή και οι μαθηταί ήδη αντελήφθησαν το θέμα και είχαν δοκιμάσει έναν πειρασμόν έβαλε τους μαθητάς- ηνάγκασε τους μαθητάς να μπουν εις το πλοιάριον και να Τον περιμένουν εις την απέναντι όχθη της λίμνης, αυτός δε, διέλυσε τους όχλους. Ενόψει ακριβώς της επιθυμίας του πλήθους να Τον διακηρύξουν βασιλέα.

Την επομένη ημέρα τα ίδια πλήθη αναζητούσαν πάλι τον Κύριον. Και όταν ο Κύριος τούς είδε, τους είπε: «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με, οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα, ἀλλ’ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε». «Σας βεβαιώνω ότι με ζητάτε όχι γιατί είδατε θαύμα, αλλά διότι φάγατε ψωμί και εχορτάσατε. Βέβαια, το ελατήριό σας είναι υποτιμητικό. Ωστόσο «ὁ Πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν (:ο Πατέρας μου δίνει σε σας το ψωμί το αληθινό, αυτό που είναι από τον ουρανό). Ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ (:διότι ο Άρτος του Θεού είναι αυτός που κατεβαίνει από τον ουρανό και δίνει ζωή στον κόσμο. «Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· ὁ ἐρχόμενος πρὸς μὲ οὐ μὴ πεινάσῃ (:Εγώ, ο Ιησούς, ο ενανθρωπήσας Υιός του Θεού, Εγώ είμαι ο Άρτος της ζωής. Και όποιος έλθει σε μένα, δεν θα πεινάσει)».

Βλέπομε, λοιπόν, το θαύμα του πολλαπλασιασμού των άρτων, ήτο μία εικόνα μιας πραγματικότητος. Και η εικόνα βέβαια ήτο αληθινή, αφού το θαύμα ήτο πραγματικόν, ωστόσο, όμως, μία εικόνα ότι ο άρτος εκείνος που δόθηκε στον κόσμον και έφαγαν, ήταν ένα σύμβολο του Ιησού Χριστού, της παρουσίας του Ιησού Χριστού.

Έτσι ο άρτος, αγαπητοί μου, έχει μια βαθιά θεολογία. Όπως ακριβώς, βαθιά θεολογία έχει και το νερό. Είναι γνωστό ότι ο άρτος, το ψωμί, πάντοτε θεωρήθηκε μία βασική τροφή όλων των λαών. Γι'αυτό ακριβώς κάτω έθεσε πάντοτε ο κόσμος, οι λαοί, έθεσαν κάτω από την προστασία θεοτήτων το ψωμί. Εδώ στην αρχαία Ελλάδα είναι γνωστό ότι ετέθη κάτω από την προστασία της θεάς «Δήμητρος». Και όλοι οι καρποί της γης που προσφέρονται για τη διατροφή του ανθρώπου, με κορυφαίαν τροφήν το σιτάρι, ονομάζονται «δημητριακοί». Ακριβώς γιατί είχαν τεθεί κάτω από την προστασία της θεάς «Δήμητρος».

Μνήμη τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς. Ἑρμηνεία τῆς ἀποστολικῆς πειρικοπῆς ἀπό τόν Ἱερό Χρυσόστομο

ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ [:Γαλ.3,23- 4,5]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Πρὸ δὲ τοῦ ἐλθεῖν τὴν πίστιν ὑπὸ νόμον ἐφρουρούμεθα συγκεκλεισμένοι εἰς τὴν μέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι(:Προτού όμως έλθει η νέα αυτή κατάσταση, στην οποία ισχύει πλέον η πίστη, ο νόμος μάς φρουρούσε κλεισμένους καλά, σαν να ήμασταν μέσα σε κάποιο φρούριο, για να καταφύγουμε έτσι στην πίστη που έμελλε να αποκαλυφτεί μετά από καιρό)» [Γαλ.3,23].

Είδες πώς παρέστησε σαφώς αυτά τα οποία είπαμε; Διότι με τις λέξεις «ἐφρουρούμεθα» και «συγκεκλεισμένοι» τίποτε άλλο δεν θέλει να δηλώσει, παρά την ασφάλεια η οποία δόθηκε από τις εντολές του νόμου. Διότι σαν να κρατούσε αυτούς μέσα σε ένα τείχος με τον φόβο και στο βίο τον σύμφωνο προς αυτόν, ο νόμος κρατούσε αυτούς στην πίστη.

«Ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστόν, ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν(: Συνεπώς ο μωσαϊκός νόμος έγινε παιδαγωγός μας και μας προετοίμαζε να ποθήσουμε και να γνωρίσουμε τον Χριστό, για να λάβουμε τη δικαίωση και τη σωτηρία από την πίστη μας σε Αυτόν)» [Γαλ.3,23]. Ο παιδαγωγός βέβαια δεν εναντιώνεται στον διδάσκαλο, αλλά και συνεργεί, απαλλάσσοντας τον νέο από κάθε κακία και με κάθε επιμέλεια προετοιμάζοντάς τον να δέχεται τα μαθήματα από τον διδάσκαλο. Για τον λόγο αυτόν λέγει: «Ἀγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν(:Δεν φρόντισαν δηλαδή να γνωρίσουν την δικαίωση που δίνει ο Θεός από αγαθότητα, και ζητούν να στήσουν την δική τους αντίληψη σχετικά με την δικαίωση. Γι' αυτό και δεν υπέταξαν τον εαυτό τους στην δικαίωση του Θεού)» [Ρωμ.10,3]. Εάν λοιπόν ο νόμος είναι παιδαγωγός και φρουρούμαστε κλεισμένοι κάτω από αυτόν, όχι μόνο δεν είναι αντίθετος προς την χάρη, αλλά και συνεργός είναι· εάν όμως, ενώ ήλθε η χάρη, επιμένει να ισχύει, τότε είναι αντίθετος. Διότι αν, ενώ οφείλουμε να εξέλθουμε προς την πίστη, αυτός μας κρατεί κλεισμένους, τότε καταστρέφει την σωτηρία μας.

Διότι όπως ακριβώς ο λύχνος, αφού φώτισε στην νύκτα, αν, όταν έλθει η ημέρα, αναγκάζει να μη βλέπουμε τον ήλιο, όχι μόνο δεν πρόσφερε, αλλά κατέστρεψε, έτσι και ο νόμος, όταν γίνεται εμπόδιο προς τα μεγαλύτερα. Αυτοί λοιπόν οι οποίοι τον τηρούν τώρα, αυτοί πολύ περισσότερο τον κατηγορούν. Διότι και ο παιδαγωγός τότε κάνει καταγέλαστο τον νέο, όταν, ενώ ο καιρός καλεί αυτόν να απομακρυνθεί, τον κρατεί πλησίον του. Για τον λόγο αυτόν και ο Παύλος λέγει: «᾿Ελθούσης δὲ τῆς πίστεως οὐκέτι ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσμεν(: Όταν λοιπόν ήλθε η νέα κατάσταση, στην οποία ισχύει η πίστη, δεν είμαστε πλέον κάτω από την παιδαγωγία του μωσαϊκού νόμου)»[Γαλ.3,25].

Ὁ Οἰκουμενισμὸς ἀνθεῖ, διότι ἀρνοῦνται οἱ πιστοὶ νὰ ἐργασθοῦν

«Ὁ Ἐπίσκοπος Χριστουπόλεως Ἐμμανουὴλ (κατὰ κόσμον Ἰωάννης Σφιατκὸς) τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως εὑρέθη προσφάτως εἰς τὴν Γερμανίαν εἰς οἰκουμενικὴν λατρευτικὴν σύναξιν, ὅπου προσ­ηύχετο καὶ ἐμοίραζε σταυροὺς μαζὶ μὲ Προτεστάντισσα «ἐπίσκοπον»!!!

Ἡ σύναξις αὐτὴ ἀποτυπώνει τὴν ρηχὴν «θρησκευτικὴν» προσέγγισιν τῶν αἱρετικῶν καὶ ὁλόκληρον τὸ ἐγχείρημα τοῦ λεγομένου οἰκουμενικοῦ κινήματος, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν πραγματικότητα ἀποτελεῖ μία κοινωνικὴν ἐνασχόλησιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἀπολύτως καμίαν σχέσιν μὲ τὴν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς.

Εἰς μίαν ἐντυπωσιακὴν ἐπίδειξιν ἑνότητος καὶ ἐνθαρρύνσεως, χριστιανοὶ ἀπὸ διαφόρους ὁμολογίας ἑώρτασαν τὴν κεντρικὴν Οἰκουμενικὴν Λειτουργικὴν Σύναξιν εἰς τὸ Καθολικὸν Συνέδριον τοῦ 2026 εἰς τὸ Βύρσμπουργκ.

Ὁ πατριάρχης Χρύσανθος Νοταράς.

Νίκος Ματσόπουλος: Ὁ Πατριάρχης Ἱεροσολύμων Χρύσανθος Νοταρᾶς «προμηθεύθηκε ἀρκετά ἀστρονομικά ὄργανα καί τηλεσκόπια ἀπό διάφορες εὐρωπαϊκές πόλεις. Φαίνεται μάλιστα ὅτι κατεσκεύασε καί ὁρισμένα μόνος του. Διάφορα ὄργανα προφανῶς δικά του, βρέθηκαν στό μετόχι τοῦ Παναγίου Τάφου στήν Κων/πολι. Τό 1892, ὁ καθηγητής τῶν μαθηματικῶν Γ. Α. Ἀρβανιτάκης, ἀνακάλυψε στό ἐλαιοτριβεῖο τῆς μονῆς, ὅπου στεγαζόταν ἡ θεολογική Σχολή τοῦ Σταυροῦ, στά Ἱεροσόλυμα, ἕνα διπλό ἀστρολάβο πού ἔφερε τήν ἐπιγραφή:

Τί ἐμφανίζεται στὴν Βίβλο πάνω ἀπὸ ἑκατὸ φορές.

«Ἐμφανίζεται στη Βίβλο, καί στίς δύο Διαθῆκες, πάνω από 100 φορές καί ἡ ἀποκλειστικῶς βιβλική ελληνική λέξι ἀγάπη, ἡ ὁποία δέν ὑπάρχει στα ἀρχαῖα ἑλληνικά κείμενα ποτέ. Στούς πρό καί ἐκτός Χριστιανισμοῦ Ἕλληνες εἶναι λέξι ανεύρετη καί ἄγνωστη»

Βιβλιογραφία. Αρχιμανδρίτης Ιωάννης Κωστώφ. Ζώσα Πηγή.

Εκδόσεις Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού Ωρωπός Αττικής. 

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2026/07/blog-post_913.html

25 Ἰουλίου. † Ἡ κοίμησις τῆς ἁγίας Ἄννης, μητρὸς τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. ᾿Ολυμπιάδος διακόνου (†408-410) καὶ Εὐπραξίας (†413) ὁσίων· μνήμη τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ε΄ Οἰκουμενικῆς συνόδου (553). Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.

Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Τῆς ἁγίας, 23 Σεπτεμβρίου (Γαλ. δ´ 22-27).

Γαλ. 4,22           γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας.

Γαλ. 4,22                  Διότι εκεί έχει γραφή, ότι ο Αβραάμ απέκτησε δύο παιδιά, ένα παιδί από την δούλην του, την Αγαρ, και ένα παιδί από την ελευθέραν, από την Σαρραν.

Γαλ. 4,23           ἀλλ᾿ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διὰ τῆς ἐπαγγελίας.

Γαλ. 4,23                  Αλλ' ο μεν πρώτος υιός, ο από την δούλην, έχει γεννηθή, όπως συνήθως, κατά τους βιολογικούς νόμους της σαρκός, χωρίς καμμίαν ειδικήν εύνοιαν και υπόσχεσιν του Θεού. Ο δε άλλος, από την ελευθέραν, την Σαρραν, εγεννήθη σύμφωνα με την υπόσχεσιν, που έδωκεν ο Θεός στον Αβραάμ.

Εἶναι ἀνθρώπινη ἀδυναμία οἱ πτώσεις μας; Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου