Περί κβαντικῆς ἰατρικῆς καί ἄλλων ἐναλλακτικῶν μεθόδων (Ἁγ. Πορφυρίου) , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Οἱ σύμμαχοι τί μᾶς ἀνταπέδωσαν;

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Οι σύμμαχοι τί μας ανταπέδωσαν;

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Στις 28 Οκτωβρίου του 1957 και στην πανηγυρική συνεδρίαση της Ακαδημίας Αθηνών για την επέτειο του έπους του ΟΧΙ των Ελλήνων και του θριάμβου τους κατά των ανάνδρων φασιστών εισβολέων, ομιλητής ήταν ο κατά το 1946 Πρόεδρος του Συμβουλίου Επικρατείας και προσωρινός πρωθυπουργός Παναγιώτης Πουλίτσας. Θέμα του ήταν το «Τί ανταπέδωκαν ημίν;» οι σύμμαχοι.

Μεταξύ των διδαγμάτων, που θα έπρεπε να συναγάγουν οι Έλληνες από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Παν. Πουλίτσας σημείωσε ότι ήταν η μετά τον πόλεμο προς αυτούς διαγωγή των ισχυρών της Γης. Και εξήγησε (Σημ. μεταφορά στην καθομιλουμένη): « Ενώ από της ενάρξεως και καθ΄ όλη τη διάρκειά του εξυμνούσαν μέχρις εβδόμου ουρανού την προβληθείσα αντίσταση και τα περίλαμπρα πολεμικά κατορθώματα της Ελλάδος και ομολογούσαν την από την προβληθείσα αντίστασή Της επελθούσα ευνοϊκή υπέρ τους τροπή του πολέμου, αναγνώριζαν τις βαρύτατες θυσίες Της και με μελιστάλακτους και πομπώδεις λόγους υπόσχονταν την μετά τη λήξη του πολέμου πλήρη ικανοποίηση των δικαίων εθνικών αξιώσεών Της, μετά τον πόλεμο οι ύμνοι εσίγησαν και οι υποσχέσεις λησμονήθηκαν τελείως».

Και εξηγεί ο Παν. Πουλίτσας ότι η, μετά τη νίκη των Ελλήνων επί των φασιστικών στρατευμάτων της Ιταλίας, απελευθερωθείσα για τρίτη φορά Βόρειος Ήπειρος, με την δια της ισχύος των ισχυρών της Γης επιβολή της θέλησης των, επανήλθε πάλι υπό τον ζυγό της δουλείας, ο οποίος μάλιστα υπό το κομμουνιστικό καθεστώς του Ενβέρ Χότζα, κατέστη ακόμη περισσότερο αμείλικτος και φρικτότερος και απείλησε με ολοκληρωτική εξόντωση τον απομείναντα πολυπαθή και μαρτυρικό ελληνικό, ελληνικότατο, λαό της. Τα όσα είπε το 1957 ο Παν. Πουλίτσας ισχύουν και σήμερα και με το, υποτίθεται, δημοκρατικό καθεστώς της Αλβανίας.

Τὸ δὶς ἐξαμαρτεὶν οὐκ ἀνδρὸς σοφοῦ

Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού

Του Γεωργίου Αποστολάκη

Γράφω με αποκλειστικό σκοπό την υπεράσπιση της τιμής του Αγίου Ραφαήλ της Θερμής Λέσβου και την αποκατάσταση μιας σοβαρής συγχύσεως γύρω από τον βίο και το μαρτύριό του. Δεν επιθυμώ προσωπική αντιπαράθεση με τον π. Ευάγγελο Παπανικολάου. Ο γενικός σεβασμός, όμως, προς το πρόσωπο ενός κληρικού δεν μπορεί να αποκλείει τον έλεγχο δημόσιων ισχυρισμών του, ιδίως όταν αυτοί αφορούν έναν Άγιο της Εκκλησίας.

Το ζήτημα προκύπτει από δύο ομιλίες του: την πρώτη, στις 15 Δεκεμβρίου 2021, στην επέτειο των εκατό χρόνων του παρεκκλησίου Οσίας Ξένης Αχαρνών, με τίτλο «Τα δύο ξανθά γένη και η Τουρκοκρατία», και τη δεύτερη, στις 11 Οκτωβρίου 2026, στον Άγιο Ανδρέα, με τίτλο «Ο Άγιος Ραφαήλ και οι προϋποθέσεις της εποχής του».

Στις ομιλίες αυτές αποδίδεται στον Άγιο Ραφαήλ, κατά κόσμον Γεώργιο Λάσκαρη ή Λασκαρίδη, ότι, ως λαϊκός ακόμη και αξιωματικός, συμμετείχε στην αυτοκρατορική και πατριαρχική αποστολή στη Φερράρα–Φλωρεντία και υπέγραψε υπέρ της ενώσεως της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τους Λατίνους. Στη νεότερη ομιλία, από το 58ο λεπτό και εξής, ο ισχυρισμός συνδέεται και με την ερμηνεία του μαρτυρίου του: ο πριονισμός της σιαγόνας και ο επώδυνος θάνατός του παρουσιάζονται ως θεία παραχώρηση για την εξόφληση εκείνης της αμαρτίας.

Πρόκειται για δύο διαφορετικούς ισχυρισμούς, που χρειάζονται χωριστή τεκμηρίωση. Ο πρώτος αφορά ένα ιστορικό γεγονός: αν ο συγκεκριμένος άνθρωπος υπέγραψε συγκεκριμένη πράξη. Ο δεύτερος αφορά την κρίση και την πρόνοια του Θεού: για ποιον λόγο επετράπη ένα ορισμένο βασανιστήριο. Ο δεύτερος, μάλιστα, δεν αποδεικνύεται ακόμη και αν αποδειχθεί ο πρώτος.

Μακελειὸ στὴν Ἰορδανία: Χριστιανοὶ νεκροί - Δυτικὲς συνειδήσεις σὲ καταστολή

Μακελειό στην Ιορδανία: Χριστιανοί νεκροί - Δυτικές συνειδήσεις σε καταστολή

Ελευθέριος Ανδρώνης

Τον Ιούνιο του 2025, λίγο μετά το ανείπωτο μακελειό στην ορθόδοξη εκκλησία του Προφήτη Ηλία στη Ντουέιλαα της Δαμασκού στη Συρία, γράφαμε σε τούτη εδώ τη στήλη:

«Το βλέπουμε ξεκάθαρα πια. Η χριστιανοσύνη είναι ο αθώος ''Άβελ'' που θα θυσιάζεται ξανά και ξανά από τον Μεγάλο Αδερφό, όλο και πιο συχνά, όλο και πιο βάρβαρα, όλο και με πιο πλατιά κερκίδα στην αρένα των εθνών. Και οι σκοτεινές δυνάμεις καγχάζουν χαιρέκακα με τον αφανισμό του χριστιανισμού από τις αρχαίες κοιτίδες του».

Κανείς δεν έχει καταδικαστεί ακόμα γι’ αυτή τη σφαγή 23 πιστών της ελληνορθόδοξης κοινότητας, ενώ οι δυτικές κυβερνήσεις (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας) είχαν αρκεστεί σε μερικές αποστειρωμένες δηλώσεις γενικόλογης «καταδίκης» και ο διωγμός κρύφτηκε βιαστικά και πάλι κάτω απ’ το χαλί των εξελίξεων. Ξανά και ξανά, παρουσιάζαμε στοιχεία μέσω σχετικών άρθρων για την ωμή πραγματικότητα ότι ο Χριστιανισμός είναι η αγριότερα διωκόμενη θρησκεία στον κόσμο σήμερα. Διεθνή παρατηρητήρια και χριστιανικές οργανώσεις καταγγέλλουν συνεχώς τα τελευταία χρόνια τη συστηματική εξόντωση χριστιανικών κοινοτήτων σε πολλά κράτη του κόσμου και δη μουσουλμανικά.

Τὸ ΟΧΙ τοῦ Μεταξᾶ – Ἡ ἱστορικὴ Ἀλήθεια ἀπέναντι στὸ ἀφήγημα τῆς ἀριστερᾶς καὶ τῶν ἱστορικῶν του ψαροντούφεκου.

Στυλιανός Καβάζης

Πλησιάζοντας η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου, όπου να ’ναι θα αρχίσουν και πάλι τα γνωστά ιδεολογικά πανηγύρια! Ευκαιρία θα βρουν ορισμένοι να ξαναπιάσουν το ΟΧΙ του 1940 για να ξαναγράψουν την ιστορία στα μέτρα τους και να μοιράσουν εκ των υστέρων εύσημα και ευθύνες, ανάλογα με τις πολιτικές τους συμπάθειες. Οι γνωστοί αναθεωρητές, με την επιλεκτική μνήμη και τα γνωστά ιδεολογικά τους απωθημένα, θα επιχειρήσουν για άλλη μια φορά να θολώσουν τα ιστορικά γεγονότα, λες και η ιστορία είναι προπαγάνδιστικο φυλλάδιο που αλλάζει περιεχόμενο ανάλογα με την εποχή. Μόνο που η ιστορία δεν γράφεται με συνθήματα, ούτε η αλήθεια αλλάζει για να βολέψει ιδεολογίες και επειδή η εθνική μνήμη δεν προσφέρεται για μικροπολιτικά παιχνίδια, ας θυμηθούμε τι πραγματικά συνέβη εκείνη τη νύχτα και ποιος πήρε την απόφαση που έφερε την Ελλάδα απέναντι στο τελεσίγραφο του Μουσολίνι.

Στις σκοτεινές πρώτες ώρες της 28ης Οκτωβρίου 1940, η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια αποφασιστική στιγμή της ιστορίας της. Η Ιταλία, εκπροσωπούμενη από τον πρεσβευτή της Εμμανουέλε Γκράτσι, επέδωσε το τελεσίγραφο στον Ιωάννη Μεταξά στην πρωθυπουργική του κατοικία. Η τύχη της χώρας κρεμόταν από μια λέξη από την απόφαση ενός ανθρώπου και μόνο του Ιωάννη Μεταξά.

Ἀφόρητη πίεση, ἐξευτελισμὸς καὶ διακωμώδηση: Ἰδοὺ ἡ ἐπιστολὴ Τυχικοῦ ποὺ ἐξηγεῖ γιατί δὲν παρέστη στὴν Ἱερὰ Σύνοδο

Aφόρητη πίεση, εξευτελισμός και διακωμώδηση: Ιδού η επιστολή Τυχικού που εξηγεί γιατί δεν παρέστη στην Ιερά Σύνοδο

Βαριές καταγγελίες για τη συμπεριφορά Αρχιερέων απέναντι του

Σε τρισέλιδη επιστολή ημερομηνίας 14 Οκτωβρίου 20206 ο πρώην Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός εξηγεί τους λόγους για τους οποίους απορρίπτει την πρόσκληση του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Γεώργιου να συμμετάσχει στη σημερινή συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου, η οποία πραγματοποιήθηκε το πρωί και μεταξύ άλλων εξέτασε το περιεχόμενο επιστολών που στάλθηκαν προς ιερείς της επαρχίας Πάφου για τη σύσταση νέου εκκλησιαστικού σχήματος.

Ο κληρικός διαμαρτύρεται για αλλαγή της προσφώνησης του από «Μητροπολίτης πρώην Πάφου» σε «πρώην ‘Επίσκοπος Πάφου» χωρίς να ενημερωθεί σχετικά, ενώ ισχυρίζεται ότι η προηγούμενη παρουσία του σε συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου μετατράπηκε σε δικαστική διαδικασία, με τον ίδιο κατηγορούμενο. Το γεγονός, υποστηρίζει ότι επιδείνωσε την κατάσταση της υγείας του, με αποτέλεσμα να παρουσιάσει καρδιολογικά νοσήματα.

Νήστευαν καί οἱ στρατιῶτες μας πού πολέμησαν τό 1940 στά βουνά τῆς Πίνδου.

Νήστευαν καί οἱ στρατιῶτες μας πού πολέμησαν τό 1940 στά βουνά τῆς Πίνδου.

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης

Νήστευαν καί οἱ στρατιῶτες μας πού πολέμησαν τό 1940 στά βουνά τῆς Πίνδου. Ὁ αὐτόπτης μάρτυρας Ἀρχιμ. Χαράλαμπος Βασιλόπουλος γράφει σέ βιβλίο του:

«Τό σπουδαῖο εἶναι, ὅτι τήν νηστεία τήν τηροῦσαν καί πολλοί στρατιῶτες, παρ΄ὅλες τίς δυσκολίες,περισσότερο καί ἀπό ἁγιορεῖτες μοναχούς. Μοῦ ἔλεγε, κατά τήν ὀπισθοχώρησι, ἕνα πολεμιστής τῆς πρώτης γραμμῆς:

«Μέ τήν βοήθεια τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας κράτησα ὅλη τή Τεσσαρακοστή. Τρώγοντας μόνο κουραμάνα καί λίγα γραμμάρια σταφίδα πού χωροῦσαν στήν φοῦχτα τοῦ ἑνός χεριοῦ».

«Τήν Μ. Ἑβδομάδα, πού γινότανε ἡ ὀπισθοχώρηση, οἱ στρατιῶτες παρ’ὅλη τήν κακουχία, τήν ἀϋπνία, τήν ἐξάντληση, διότι ὑποχωροῦσαν ἀμυνόμενοι, ὅλοι οἱ στρατιῶτες , νηστέψανε καί περάσανε τίς μέρες αὐτές σάν ἀσκητές. Μόνο μέ ψωμί καί νερό. Οἱ ἐφοδιασμοί εἶχαν ἄφθονα τυριά καί κονσέρβες, ἀλλά κανένας δέν γύριζε μάτια σ’αὐτά» (Τό θαῦμα τῶν Ἑλλήνων τοῦ Σαράντα. σελ.126-127).

28η Ὀκτωβρίου: Μόνο ὅταν ἡ Παναγία σκέπει, ἡ Ἑλλάδα μεγαλουργεῖ

28η Οκτωβρίου: Μόνο όταν η Παναγία σκέπει, η Ελλάδα μεγαλουργεί

Ελευθέριος Ανδρώνης

Πάει καιρός πολύς που το αήττητο μαφόριο της Θεοτόκου, η Αγία Σκέπη, κηρύχθηκε ανεπιθύμητη στα κοσμικά σαλόνια μας. Ο ξιπασμένος, απνευμάτιστος Γραικός, είπε πώς ο δροσερός ίσκιος της Υπερμάχου, του κρύβει τον ήλιο της «προόδου». Πώς η χώρα πρέπει να τραβήξει μπροστά, προς τους ατσάλινους ορίζοντες της Εσπερίας, αδέσμευτη από τη μάνα του Έθνους μας, ελεύθερη για να επιλέξει τη σκλαβιά της.

Και πράγματι αυτό βλέπουμε στους καιρούς μας. Μια χώρα τόσο χειραφετημένη που λησμόνησε πώς μοιάζει το χέρι που θα τη σώσει απ’ τον πνιγμό της. Κι όμως εκείνο το μικρό εικονισματάκι της Παναγίας που φώλιαζε στο στέρνο των στρατιωτών και ταξίδευε από τα τραίνα του Σταθμού Λαρίσης ως την Ήπειρο και τη χιονισμένη Πίνδο, ξέρει να διηγηθεί πολύ λαμπρότερες δόξες από μυριάδες πολιτικάντικα κοκορίσματα.

Εκείνο το ταπεινό εικονισματάκι εξασφάλιζε ηθικό και ψυχή βαθιά, κοινή θωριά προς τον ουρανό, απάντηση σε όλες τις λιγοψυχιές, παρηγοριά σε κάθε ρίγος πόνου, χαμόγελα μπροστά στον μπαρουτοκαπνισμένο Χάρο, λεβεντιά ισάξια με την αθάνατη γενιά του 21. Μια κλεφτή ματιά στην Αειπάρθενο έφτανε για να στηλώσουν το θάρρος τους μπροστά σε τάγματα και συντάγματα. Ένα ανέμισμα του θεομητορικού μανδύα πάνω από τα πεδία της μάχης, φυσούσε ούριο άνεμο στα φρονήματα, θέριευε τα κύματα της ένδοξης μας ιστορίας, ανέτρεπε όλες τις λογικές πιθανότητες.

Μία ἀπὸ τὶς πιὸ ὕπουλες ἀπάτες τοῦ ἐχθροῦ εἶναι νὰ μᾶς πείθει ὅτι ἀργότερα θὰ ὑπάρξει χρόνος γιὰ τὸν Θεό.

Μία από τις πιο ύπουλες απάτες του εχθρού είναι να μας πείθει ότι αργότερα θα υπάρξει χρόνος για τον Θεό.

11 Νοεμβρίου. Μηνᾶ (†304), Βίκτωρος (β΄ αἰ.) καὶ Βικεντίου διακόνου (†304), μαρτύρων· Θεοδώρου ὁσ. τοῦ Στουδίτου. Ἁγιογραφικό ἀνάγνωσμα.

Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Ἡμέρας, Τετάρτης κδ´ ἑβδ. ἐπιστολῶν (Α´ Θεσ. δ´ 1-12).

Α Θεσ. 4,1         Τὸ λοιπὸν οὖν, ἀδελφοί, ἐρωτῶμεν ὑμᾶς καὶ παρακαλοῦμεν ἐν Κυρίῳ Ἰησοῦ, καθὼς παρελάβετε παρ᾿ ἡμῶν τὸ πῶς δεῖ ὑμᾶς περιπατεῖν καὶ ἀρέσκειν Θεῷ, ἵνα περισσεύητε μᾶλλον·

Α Θεσ. 4,1                 Εν συμπεράσματι, λοιπόν, αδελφοί, σας παρακαλούμεν και σας προτρέπομεν εν ονόματι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, καθώς παρελάβατε και εδιδάχθητε από την προφορικήν μας διδασκαλίαν, δια το πως πρέπει να ζήτε και να φέρεσθε και να ευαρεστήτε στον Θεόν, σας παρακαλούμεν έτσι να φέρεσθε και να προοδεύετε ακόμη περισσότερον εις την χριστιανικήν ζωήν.

«Δάσκαλε, θέλω νά βρῶ τόν Θεό»

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

«Δάσκαλε, θέλω νά βρῶ τόν Θεό»

«Ὁ δὲ Ἰησοῦς εὐθέως ἀκούσας τὸν λόγον λαλούμενον λέγει τῷ ἀρχισυναγώγῳ· μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε». (: Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀμέσως, ὅταν ἤκουσε νὰ λέγεται ὁ λόγος αὐτός ὅτι ἐκοιμήθη ἡ κόρη τοῦ ἀρχισυναγώγου, λέγει εἰς τὸν ἀρχισυνάγωγον· Μὴ φοβεῖσαι, μόνον ἐξακολούθει νὰ πιστεύῃς εἰς τὴν δύναμίν μου). (Μᾶρκ. ε΄,36).

Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς συμβουλεύει: «μή φοβᾶσαι, μόνο πίστευε».Ὁ θεῖος Χρυσόστομος μᾶς διδάσκει:

«Ἐκεῖνος ποὺ κάθεται στὸ σκοτάδι, ἐπειδὴ δὲν ἔχει φῶς, μπορεῖ νὰ συγχωρηθῇ. Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ μετὰ τὴν παρουσία τοῦ φωτὸς ἐξακολουθεῖ νὰ κάθεται στὸ σκοτάδι, φέρνει μαζί του τὴν ἀπόδειξη, ὅτι εἶναι διεστραμμένος καὶ ἰσχυρογνώμων.»

«Τέτοιες εἶναι οἱ διαθέσεις τῶν κακῶν. Ὄχι μόνο δὲν ὑποχωροῦν, ὅταν δοῦν τὸν δίκαιο ν’ αὐξάνῃ τὴν εὐλάβειά του, ἀλλά καὶ τὸν χλευάζουν καὶ τὸν περιπαίζουν.»Ἀναφέρει ὁ μακαριστός Δ. Παναγόπουλος:

Ἕνας θεολόγος εἶχε πάει κάποτε σὲ μιά κωμόπολη καὶ ὁμιλοῦσε ἐκεῖ στὸ καφενεῖο, περὶ τῆς ψυχῆς καὶ τῆς σωτηρίας τῆς ψυχῆς. Μέσα στὴν συντροφιὰ ἐκεῖ, ἦταν καὶ ἕνας ἰατρός, ὁ ὁποῖος, ὅταν τελείωσε ὁ θεολόγος τοῦ λέει: Δὲν νομίζεις ὅτι εἶπες πολλὰ παραμύθια, σὲ αὐτοὺς ἐδῶ τοὺς ἀνθρώπους;

Ἀνοικτὴ Ἐπιστολὴ πρὸς τὸ Ἅγιον Ὅρος γιὰ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό

Παρατίθεται η ανοικτή αυτή επιστολή ως συμπληρωματική της από 2/7/2026 Επιστολής – Έκκλησης υπό τη μορφή εμπεριστατωμένου και τεκμηριωμένου Υπομνήματος (εφεξής Επιστολή-Υπόμνημα) που απέστειλαν οι κ. Δ. Αράπογλου και Α. Σφακιανάκη υπόψιν της Ιεράς Κοινότητας, της Ιεράς Επιστασίας και των 20 Ιερών Μονών του Αγιωνύμου Όρους για το ζήτημα του Συστήματος του Προσωπικού Αριθμού, εξ αφορμής των νέων ραγδαίων εξελίξεων και εν όψει των γεγονότων που θα ακολουθήσουν ως συνέπειά τους. 

Επεξηγηματικός Ορισμός:

Ὁ Πατριάρχης τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων

Ὁ Πατριάρχης τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων

Τοῦ κ. Βασιλείου Κονδύλη, θεολόγου

Ἰδιαίτερα σοβαρὸ θεολογικὸ πρόβλημα δημιουργεῖ ἡ ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου στὴ Νομικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ὀξφόρδης, στὶς 17 Σεπτεμβρίου 2026, ὑπὸ τὸν τίτλο «Orthodoxy and Human Rights». Ἡ ὁμιλία δημοσιεύθηκε τὴν ἑπομένη στὴν ἐπίσημη ἱστοσελίδα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ παρουσιάζει, κατὰ τὴν ἴδια τὴ διατύπωσή της, τὴν «ἐπίσημη θέση τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως» γιὰ τὴ σχέση τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων μὲ τὴν Ἀνατολικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία.

Καὶ αὐτὸ καθιστᾷ τὸ ζήτημα ἀκόμη σοβαρότερο. Δὲν ἔχουμε ἐνώπιόν μας μία ἁπλὴ ἀκαδημαϊκὴ παρέμβαση ἑνὸς θεολόγου, ἀλλὰ μία πατριαρχικὴ ὁμιλία ποὺ διεκδικεῖ ἐκκλησιαστικὸ χαρακτῆρα καὶ ἐπιχειρεῖ νὰ προσδιορίσει τὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο ἡ Ὀρθοδοξία ὀφείλει νὰ σταθεῖ ἀπέναντι στὴ νεωτερικότητα. Γι’ αὐτὸ καὶ κάθε διατύπωσή της πρέπει νὰ ἐξετασθεῖ μὲ αὐστηρὰ πατερικὰ καὶ δογματικὰ κριτήρια.

Ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὁ Πατριάρχης χαρακτηρίζει τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα ὡς «ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα πολιτικὰ ἐπιτεύγματα τῆς ἀνθρωπίνης ἱστορίας». Ἡ καταγωγή τους ἐντοπίζεται, ἱστορικά, στὴν Ἀμερικανικὴ καὶ στὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, καὶ ἡ διεθνὴς κατοχύρωσή τους στὴν Οἰκουμενικὴ Διακήρυξη τοῦ 1948. Ἀπὸ τὸ σημεῖο αὐτό, ὅμως, ὁ Πατριάρχης δὲν περιορίζεται στὴ διαπίστωση τῆς νομικῆς χρησιμότητος τῶν δικαιωμάτων. Προχωρεῖ πολὺ περισσότερο: ἐπιχειρεῖ νὰ κατασκευάσει μία θεολογικὴ γέφυρα μεταξὺ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τῆς νεωτερικῆς ἀνθρωπολογίας.

Ἐδῶ βρίσκεται ἡ βασικὴ ἀντίφαση.

Ἡ νεωτερικότητα, στὴ φιλοσοφικὴ μορφή της, δὲν ἀποτελεῖ φυσικὴ συν­έχεια τῆς πατερικῆς ἀνθρωπολογίας. Ἀντιθέτως, θεμελιώνει τὸν ἄνθρωπο ὡς αὐτόνομο ὑποκείμενο, ἱκανὸ νὰ προσδιορίζει τὴν ἀξία, τὴν ἐλευθερία καὶ τὸν προορισμό του χωρὶς ἀναγκαία ἀναφορὰ στὸν Θεό. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοια ἡ ριζικὴ νεωτερικότητα εἶναι ἀνθρωποκεντρικὴ καὶ ἄθεη: ὄχι ἐπειδὴ κάθε νεωτερικὸς στοχαστὴς εἶναι προσωπικῶς ἄθεος, ἀλλὰ διότι τὸ σύστημά της μπορεῖ νὰ λειτουργήσει χωρὶς Θεό, Χάρη, ἁμαρτία, μετάνοια, θεραπεία τῶν παθῶν καὶ θέωση.

Ἡ ἴδια μάλιστα ἡ πατριαρχικὴ ὁμιλία παραδέχεται ὅτι τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα ἀποτελοῦν «ἐπίτευγμα τῆς νεωτερικότητος μὲ κοσμικὸ χαρακτῆρα». Καὶ γεννᾶται τὸ αὐτονόητο ἐρώτημα: γιατί ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης θεωρεῖ ἀναγκαῖο αὐτὸ τὸ κοσμικὸ κατασκεύασμα νὰ ἀποκτήσει ἐκ τῶν ὑστέρων ὀρθόδοξη θεολογικὴ θεμελίωση;

Ὁ Χριστὸς δὲν ἐκήρυξε τὴν διεκδίκησιν, ἀλλὰ τὴν διακονίαν

Ἡ χριστιανικὴ ἀνθρωπολογία ξεκινᾷ ἀπὸ ἐντελῶς διαφορετικὴ ἀφετηρία. Ὁ Χριστιανὸς δὲν καλεῖται πρωτίστως νὰ ἀναζητήσει τί τοῦ ὀφείλουν οἱ ἄλλοι, ἀλλὰ τί ὀφείλει ὁ ἴδιος νὰ προσφέρει. Ὁ Χριστιανισμὸς δὲν ἔχει στὸ κέντρο του τὴ διεκδίκηση, ἀλλὰ τὴ διακονία· ὄχι τὴν αὐτοκατοχύρωση, ἀλλὰ τὴν αὐταπάρνηση· ὄχι τὴν ἀπαίτηση, ἀλλὰ τὴ θυσία.

«Ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι» (Ματθ. 20,28).

Ἐδῶ ἀποκαλύπτεται ἡ τεράστια ἀπόσταση μεταξὺ τῆς νεωτερικῆς λογικῆς τῶν δικαιωμάτων καὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἤθους. Ἡ πρώτη ρωτᾷ: «Τί δικαιοῦμαι νὰ λάβω;». Τὸ Εὐαγγέλιο ρωτᾷ: «Τί δύναμαι νὰ προσφέρω;». Ἡ πρώτη ὁριοθετεῖ τὸ ἐγώ μου ἀπέναντι στὸ ἐγὼ τοῦ ἄλλου. Ἡ δεύτερη καλεῖ τὸ ἐγὼ νὰ νεκρωθεῖ ἀπὸ τὴ φιλαυτία χάριν τοῦ ἀδελφοῦ.

Ἐδῶ ἡ θεολογία τοῦ π. Ἰωάννου Ρωμανίδη προσφέρει ἕνα ἰδιαίτερα χρήσιμο κριτήριο. Ὁ πεπτωκὼς ἄνθρωπος κινεῖται στὸ πλαίσιο τῆς ἰδιοτελοῦς ἀγάπης, τῆς φιλαυτίας καὶ τῆς ἀναζητήσεως τοῦ ἰδίου συμφέροντος. Ἡ θεραπεία τοῦ νοῦ καὶ τῆς καρδίας ὁδηγεῖ στὴν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη. Ἡ Ἐκκλησία, λοιπόν, δὲν ὑπάρχει γιὰ νὰ θωρακίσει θεολογικὰ τὴν αὐτοαναφορικότητα τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὸν θεραπεύσει ἀπὸ αὐτήν.

Αὐτὸ δὲν σημαίνει ἀδιαφορία γιὰ τὸν ἀδικούμενο. Κάθε ἄλλο! Ὁ Χριστιανὸς ὀφείλει νὰ προστατεύει τὸν ἀδύναμο, νὰ ὑπερασπίζεται τὸν διωκόμενο, νὰ τρέφει τὸν πεινασμένο καὶ νὰ συμπαρίσταται στὸν καταπιεσμένο. Ἀλλὰ τὸ κάνει ὡς διακονία πρὸς τὸν ἄλλον, ὄχι ἐπειδὴ ἡ Ἐκκλησία μετατράπηκε σὲ θρησκευτικὸ παράρτημα τῆς Διακηρύξεως τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου καὶ τοῦ Πολίτου τοῦ 1789.

Καὶ ἀκριβῶς ἐδῶ ἡ ὁμιλία τοῦ Πατριάρχου φαίνεται νὰ ἀντιστρέφει τὴν κατεύθυνση: ἀντὶ νὰ κρίνεται ἡ νεωτερικότητα ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο, ἀναζητοῦνται στὴν Ὀρθοδοξία θεολογικὲς κατηγορίες ποὺ θὰ καταστήσουν τὴ νεωτερικότητα περισσότερο ἀποδεκτή.

Ὁ Ζηζιούλας ὡς νέος κανών τοῦ «ὀρθοδόξως θεολογεῖν»;

Ἀκόμη σοβαρότερη εἶναι ἡ θεολογικὴ μέθοδος ποὺ ἀκολουθεῖται. Ὁλόκληρη ἡ προσπάθεια συνδέσεως τῶν δικαιωμάτων μὲ τὴν Ὀρθοδοξία στηρίζεται σὲ μεγάλο βαθμὸ σὲ μία συγκεκριμένη περσοναλιστικὴ ἀνθρωπολογία, μὲ δεσπόζουσα τὴ μορφὴ τοῦ Μητροπολίτου Περγάμου Ἰωάννου Ζηζιούλα.

Οἱ παραπομπὲς στὸν Ζηζιούλα εἶναι ἐπανειλημμένες. «Τίποτε δὲν εἶναι ἱερότερο ἀπὸ τὸ πρόσωπο», διαβάζουμε. «Ἕνα πρόσωπο δὲν εἶναι κανένα πρόσωπο». Ἡ «ἱερότητα τοῦ προσώπου», ὁ «νόμος τοῦ προσώπου», ἡ σχεσιακότητα καὶ ἡ κοινωνικότητα μεταβάλλονται σταδιακὰ στὸ κεντρικὸ λεξιλόγιο, μὲ τὸ ὁποῖο ἑρμηνεύονται ἡ ἀνθρωπολογία, ἡ κοινωνία, ἡ ἐλευθερία καὶ τὰ δικαιώματα.

Ἔτσι ὁ Ζηζιούλας δὲν παρουσιάζεται ἁπλῶς ὡς ἕνας σύγχρονος θεολόγος. Στὴν πατριαρχικὴ ὁμιλία ἀναδεικνύεται σχεδὸν σὲ πυρήνα τοῦ συγχρόνου «ὀρθοδόξως θεολογεῖν». Μέσα ἀπὸ τὸν περσοναλιστικὸ φακό του ἑρμηνεύονται ὁ Θεός, ὁ ἄνθρωπος, ἡ κοινωνία καὶ ἡ ἐλευθερία.

Ἀλλὰ ἀπὸ πότε ἡ θεολογία ἑνὸς συγχρόνου θεολόγου τοῦ 20οῦ αἰῶνος ἀπέκτησε τέτοια κανονιστικὴ θέση; Καὶ ἀπὸ πότε ἡ Ὀρθοδοξία χρειάζεται τὸν περσοναλισμὸ, γιὰ νὰ ἑρμηνεύσει τοὺς Καππαδόκες Πατέρες;

Ἀπὸ τὸν Τριαδικὸν Θεὸν εἰς τὸν «Θεὸ τῶν σχέσεων»

Ἡ πλέον ἀνησυχητικὴ διατύπωση ἔρχεται ὅταν ὁ Θεὸς τῆς Ὀρθοδόξου Χριστιανοσύνης χαρακτηρίζεται ὡς ὁ πλέον «κοινωνικὸς» Θεός, ὡς «Θεὸς σχέσεων».

Ἡ φράση δὲν εἶναι ἀθώα.

Ὁ Θεὸς δὲν εἶναι μία κοινωνία τριῶν «ἐγώ».

Ὁ Πατήρ, ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦ­μα δὲν εἶναι τρία ἄτομα τοῦ θείου εἴδους, τρία αὐτόνομα ψυχολογικὰ κέντρα ἢ τρεῖς αὐτοσυνειδησίες ποὺ συγκροτοῦν τὴ θεία ἑνότητα διὰ τῆς μεταξύ τους ἀμοιβαιότητος. Ἡ μεταφορὰ μίας τέτοιας διαπροσωπικῆς λογικῆς στὴ Θεότητα θὰ ὁδηγοῦσε σὲ κοινωνικὸ τριαδισμό.

Ἡ πατερικὴ Τριαδολογία διδάσκει μία θεία οὐσία καὶ φύση, μία φυσικὴ θέληση, μία ἐνέργεια, μία δύναμη, μία δόξα καὶ μία θεότητα. Οἱ τρεῖς ὑποστάσεις διακρίνονται ἀκοινωνήτως διὰ τῶν ὑποστατικῶν ἰδιωμάτων: ὁ Πατὴρ ἀγέννητος, ὁ Υἱὸς γεννητός, τὸ Πνεῦμα ἐκπορευτόν. Τὰ ὑποστατικὰ ἰδιώματα δὲν εἶναι ἐνέργειες, συμβεβηκότα ἢ ψυχολογικὲς πράξεις ἀμοιβαιότητος.

Καὶ ἐδῶ ἡ εὐθύνη μίας πατριαρχικῆς ὁμιλίας εἶναι μεγάλη. Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης δὲν ὁμιλεῖ ὡς κοινωνιολόγος, ἀλλὰ ὡς Ὀρθόδοξος Ἐπίσκοπος. Ὅταν, λοιπόν, ὁ Τριαδικὸς Θεὸς παρουσιάζεται μὲ σύγχρονες κατηγορίες «κοινωνικότητος» καὶ «σχέσεων», ὀφείλουμε νὰ ρωτήσουμε: πρόκειται πράγματι γιὰ τὴ γλῶσσα τῶν Πατέρων ἢ γιὰ τὴ γλῶσσα τοῦ συγχρόνου περσοναλισμοῦ;

Ἡ Ἁγία Τριὰς δὲν μπορεῖ νὰ μετατρέπεται σὲ θεολογικὸ πρότυπο κοινωνικῆς θεωρίας, προκειμένου κατόπιν νὰ θεμελιωθοῦν σὲ αὐτὸ σύγχρονες ἀντιλήψεις περὶ δικαιωμάτων. 

Ἀπὸ τὸν «Θεὸν τῶν σχέσεων» εἰς τὴν θρησκευτικὴν νομιμοποίησιν τῆς νεωτερικότητος 

Ἡ ἁλυσίδα γίνεται πλέον φανερή. Ἡ Τριάδα διαβάζεται περσοναλιστικά. Ἡ περσοναλιστικὴ Τριαδολογία μεταφέρεται στὴν ἀνθρωπολογία. Τὸ «πρόσωπο» ἀναγορεύεται σὲ ὑπέρτατη κατηγορία. Ἡ «ἱερότητα τοῦ προσώπου» συνδέεται κατόπιν μὲ τὴ νεωτερικὴ ἔννοια τῆς ἀξιοπρέπειας καὶ τελικῶς τὰ δικαιώματα ἀποκτοῦν ὀρθόδοξο θεολογικὸ περίβλημα.

Αὐτὸ ὅμως εἶναι ἀκριβῶς ποὺ πρέπει νὰ ἐλεγχθεῖ.

Οἱ Πατέρες δὲν ἔγραψαν περὶ «νόμου τοῦ προσώπου». Δὲν ὀνόμασαν τὸν Θεὸ «κοινωνικὸ Θεό» μὲ τὴ σύγχρονη περσοναλιστικὴ σημασία. Δὲν θεμελίωσαν τὴ σωτηρία σὲ μία αὐτονομημένη «ἱερότητα τοῦ προσώπου». Μίλησαν γιὰ κάθαρση, φωτισμό, θέωση, θεραπεία τῆς φιλαυτίας, ἀνιδιοτελῆ ἀγάπη καὶ μέθεξη στὴν ἄκτιστη Χάρη.

Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἡ μεγάλη ἀπορία ποὺ προκαλεῖ ἡ ὁμιλία τοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου: γιατί τόση προσπάθεια νὰ παρουσιασθεῖ ἡ Ὀρθοδοξία ὡς συμφιλιωμένη μὲ τὶς κατηγορίες τῆς νεωτερικότητος;

Ἡ Ἐκκλησία δὲν χρειάζεται τὸν Διαφωτισμὸ, γιὰ νὰ μάθει νὰ ἀγαπᾷ. Δὲν χρειάζεται τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, γιὰ νὰ μάθει νὰ προστατεύει τὸν ἀδύναμο. Δὲν χρειάζεται τὸν περσοναλισμὸ, γιὰ νὰ μάθει τί εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Καὶ δὲν χρειάζεται νὰ παρουσιάσει τὸν Τριαδικὸ Θεὸ ὡς «Θεὸ σχέσεων», γιὰ νὰ ἀποδείξει στὸν σύγχρονο κόσμο ὅτι διαθέτει κοινωνικὴ εὐαισθησία.

Ἔχει τὸ Εὐαγγέλιο. Ἔχει τοὺς Ἀποστόλους. Ἔχει τοὺς Πατέρες. Ἔχει τοὺς Ἁγίους. Ἔχει τὴν ἄσκηση, τὴ μετάνοια, τὴν κάθαρση, τὸν φωτισμὸ καὶ τὴ θέωση.

Ἡ νεωτερικότητα λέγει: «Ἔχω δικαιώματα».

Ὁ Χριστὸς λέγει: «Οὐκ ἦλθον διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι».

Ἡ μία γλῶσσα ἀρχίζει ἀπὸ τὴν κατοχύρωση τοῦ ἐγώ. Ἡ ἄλλη ἀπὸ τὴ σταύρωση τῆς φιλαυτίας.

Καὶ γι’ αὐτὸ τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα ποὺ γεννᾷ ἡ ὁμιλία τῆς Ὀξφόρδης εἶναι πολύ σοβαρότερο ἀπὸ μία θεωρητικὴ συζήτηση περὶ δικαιωμάτων: ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος κρίνει τὴ νεωτερικότητα μὲ τὸ κριτήριο τῆς Ὀρθοδοξίας ἢ ἐπιχειρεῖ νὰ ἀναδιατυπώσει τὴν Ὀρθοδοξία, ὥστε νὰ καταστεῖ συμβατὴ μὲ τὴ νεωτερικότητα;

Διότι ἡ ἀποστολὴ τοῦ Πατριάρχου δὲν εἶναι νὰ πείσει τὴ νεωτερικότητα ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία μπορεῖ νὰ προσαρμοσθεῖ στὸ λεξιλόγιό της. Εἶναι νὰ μαρτυρήσει ἀνόθευτη τὴν πίστη τῆς Ἐκκλησίας.

Ἡ Ἐκκλησία μπορεῖ καὶ ὀφείλει νὰ προστατεύει κάθε ἀδικημένο. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ Ἐκκλησία τῆς αὐτονομήσεως καὶ τῆς διεκδικήσεως. Εἶναι ἡ Ἐκκλησία τῆς μετανοίας, τῆς θυσίας, τῆς διακονίας, τῆς ἀνιδιοτελοῦς ἀγάπης καὶ τῆς θεώσεως.

Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ Ὀρθοδοξία δὲν χρειάζεται ἕνα «Πατριάρχη τῶν δικαιωμάτων».

Χρειάζεται Πατριάρχες ποὺ νὰ μαρτυροῦν τὴν Παράδοση τῶν Πατέρων.

Πηγή: Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, Orthodoxy and Human Rights – Ecumenical Patriarch Bartholomew (Oxford Law School, 17 September 2026), ὁμιλία 17 Σεπτεμβρίου 2026, ἀνάρτηση 18 Σεπτεμβρίου 2026.

orthodoxostypos

https://aktines.blogspot.com/2026/10/blog-post_459.html#more

«Νηστεία πρὸ τῆς Θείας Μεταλήψεως; Ναί!» (Μέρος Δ΄ -Διευκρινήσεις)

«Νηστεία προ της Θείας Μεταλήψεως; Ναι!»

(Ξενίας δεσποτικής και αθανάτου τραπέζης, εν υπερώω τόπω ταις υψηλαίς φρεσί, πιστοί, δεύτε απολαύσωμεν – Μ. Τετάρτη Εσπέρας)

ΜΕΡΟΣ Δ΄ (Διευκρινήσεις)

Νίκος Σακαλάκης, Μαθηματικός

α) Περί Νηστείας Σαββάτου (από έλαιο)

Η Εκκλησία πάντοτε φροντίζει για την ανάπτυξη ορθής (Ορθόδοξης) πνευματικής συνειδητότητας, ως εκδήλωση της αγάπης της για τον άνθρωπο.

Γράψαμε κάποια άρθρα ως μια μικρή βοήθεια και όχι ως προσπάθεια να κερδίσουμε «ανάστημα», όπως κάνουν ορισμένοι κρυπτώνυμοι ή επώνυμοι στα σχόλιά τους, στις παρεμβάσεις τους, όταν είναι μη καλοπροαίρετες. Να γίνονται σχόλια εποικοδομητικά, φανερώνοντας πράγματι ήθος εν Χριστώ (Ορθόδοξο).

Διατυπώθηκε (ως απορία;) περί νηστείας Σαββάτου και καταλύσεως ή όχι ελαίου σ’ αυτό.

Να υπογραμμίσουμε, ότι άλλο είναι νηστεία, άλλο λύσις νηστείας, και άλλο κατάλυσις νηστείας. Στον ΞΔ' Κανόνα των Αγίων Αποστόλων, διαβάζουμε:

«Άλλο είναι νηστεία, άλλο λύσις νηστείας, και άλλο κατάλυσις νηστείας. Και νηστεία μεν κυρίως είναι, η τελεία ασιτία, ή και το να τρώγη τινάς μίαν φοράν την ημέραν κατά την ενάτην ώραν, με ξηροφαγίαν, άρτου δηλονότι μόνου και ύδατος. Λύσις δε της νηστείας, είναι το να φάγη τινάς προ της ενάτης ώρας, καν σύκα, καν σταφίδας, καν άλλον τοιούτον τι. Ή το να φάγη έξω από τον άρτον και το ύδωρ, και άλλα μερικά είδη βρωσίμων λιτών και ευτελών».