Ἀνθρωπομορφισμὸς στὴν Ἁγία Γραφή . Τοῦ Ἁγίου Λουκᾶ Ἀρχιεπισκόπου Κριμαίας

Πρὶν λίγες μέρες σας μίλησα γιὰ τὴν ὀργή, ἕνα πάθος ποὺ ὅλοι μας ἔχουμε. Ὑπάρχουν ἀρκετοὶ χριστιανοὶ ποὺ σκέφτονται καὶ λένε τὸ ἑξῆς «Δὲν εἶναι τόσο μεγάλο πάθος ἡ ὀργή, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ὀργίζεται». Πράγματι ὑπάρχουν στὴν Ἁγία Γραφὴ ἀρκετὰ χωρία ὅπου γίνεται λόγος γιὰ τὴν ὀργὴ καὶ τὸν θυμὸ τοῦ Θεοῦ. Στὸν ἕκτο ψαλμὸ διαβάζουμε, «Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξεις με, μηδὲ τὴ ὀργή σου παίδευσης μὲ» (Ψά. 6, 2). Ὅπως βλέπετε αὐτὸς ὁ ψαλμός του Δαβὶδ πραγματικὰ μιλάει γιὰ τὴν ὀργὴ καὶ τὸν θυμὸ τοῦ Θεοῦ. Ἄραγε ἔχουν δίκαιο αὐτοὶ ποὺ δικαιολογοῦν τὸ πάθος τους, λέγοντας ὅτι καὶ ὁ Θεὸς ὀργίζεται;

Ὄχι, καθόλου δὲν ἔχουν δίκαιο, δὲν κατανοοῦν κάτι ποὺ ἐμεῖς πρέπει νὰ τὸ ξέρουμε πολὺ καλά. Ὄχι μόνο σ' αὐτὸ τὸν ψαλμό του Δαβίδ, ἀλλὰ καὶ σὲ πολλὰ ἄλλα σημεῖα ὑπάρχουν στὴν Ἁγία Γραφὴ οἱ ἀνθρωπομορφικὲς παραστάσεις. Ἡ Ἁγία Γραφὴ λέει ὅτι ὁ Θεὸς ἔχει τὸ κεφάλι, τὰ αὐτιά, τὰ μάτια, τὰ χέρια, τὰ πόδια καὶ τοὺς μῦς. Ὅτι κινεῖται, κοιμᾶται καὶ ξυπνάει, κάθεται καὶ περπατάει. Ὅλα αὐτὰ ὅμως δὲν πρέπει νὰ τὰ καταλαβαίνουμε κυριολεκτικά, ἀλλὰ νὰ βλέπουμε τὴν συγκατάβαση τοῦ Θεοῦ πρὸς τὴν δική μας ἀνθρώπινη ἀδυναμία.

«Πνεῦμα ὁ Θεὸς» (Ἰω. 4, 24). Ὁ Θεὸς εἶναι ἀπερίγραπτος, ἀκατανόητος, μπροστά του τρέμουν οἱ ἄγγελοι καὶ οἱ ἀρχάγγελοι. Δὲν ἔχει, βέβαια, ὁ Θεὸς τὴν μορφὴ ἄνθρωπου. Δὲν ἔχει οὔτε τὰ πόδια, οὔτε τὰ χέρια, διότι αὐτὰ εἶναι τὰ μέλη τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος καὶ ὁ Θεὸς εἶναι Πνεῦμα. Τότε γιατί ἡ Ἅγια Γραφὴ ἔτσι τὸν περιγράφει;

Διότι προσαρμόζεται στὴν ἀδυναμία τῆς ἀνθρώπινης διάνοιας. Ἐπειδὴ οἱ δυνατότες τοῦ νοῦ μας εἶναι πολὺ περιορισμένες καὶ ὁ νοῦς μας εἶναι πολὺ στενός, γι' αὐτὸ μποροῦμε νὰ σκεφτόμαστε μόνο

ἀνθρωπομορφικά. Δὲν μπορεῖ ἡ σκέψη μας νὰ εἶναι ἐντελῶς ἐλεύθερη ἀπὸ τὶς ἀνθρωπομορφικὲς παραστάσεις. Πῶς μποροῦμε νὰ φανταστοῦμε τὸν Θεό, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, Παντοδύναμο καὶ Παντογνώστη; Γι' αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ λόγο καὶ περιγράφεται ὁ Θεὸς στὴν Ἁγία Γραφὴ ἀνθρωπομορφικά.

Ανθρωπομορφισμός στην Αγία Γραφή . Του Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας

Πριν λίγες μέρες σας μίλησα για την οργή, ένα πάθος που όλοι μας έχουμε. Υπάρχουν αρκετοί χριστιανοί που σκέφτονται και λένε το εξής «Δεν είναι τόσο μεγάλο πάθος η οργή, αφού ο ίδιος ο Θεός οργίζεται». Πράγματι υπάρχουν στην Αγία Γραφή αρκετά χωρία όπου γίνεται λόγος για την οργή και τον θυμό του Θεού. Στον έκτο ψαλμό διαβάζουμε, «Κύριε, μη τω θυμώ σου ελέγξεις με, μηδέ τη οργή σου παίδευσης με» (Ψα. 6, 2). Όπως βλέπετε αυτός ο ψαλμός του Δαβίδ πραγματικά μιλάει για την οργή και τον θυμό του Θεού. Άραγε έχουν δίκαιο αυτοί που δικαιολογούν το πάθος τους, λέγοντας ότι και ο Θεός οργίζεται;

Όχι, καθόλου δεν έχουν δίκαιο, δεν κατανοούν κάτι που εμείς πρέπει να το ξέρουμε πολύ καλά. Όχι μόνο σ' αυτό τον ψαλμό του Δαβίδ, αλλά και σε πολλά άλλα σημεία υπάρχουν στην Αγία Γραφή οι ανθρωπομορφικές παραστάσεις. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Θεός έχει το κεφάλι, τα αυτιά, τα μάτια, τα χέρια, τα πόδια και τους μυς. Ότι κινείται, κοιμάται και ξυπνάει, κάθεται και περπατάει. Όλα αυτά όμως δεν πρέπει να τα καταλαβαίνουμε κυριολεκτικά, αλλά να βλέπουμε την συγκατάβαση του Θεού προς την δική μας ανθρώπινη αδυναμία.