Ἅγιος Μακάριος ὁ Ἀρχιδιάκονος. Ὁ Ἱερομάρτυρας καὶ Ἐθνομάρτυρας τῆς περιόδου τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως.

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Ο ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΣ

ΕΝΑΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

Βασίλειος Γ. Βοξάκης, Θεολόγος καθηγητής

Όπως ο παλαιός Ισραήλ, που επί σαράντα έτη διέσχιζε την αφιλόξενη και θανατηφόρο έρημο του Σινά, έτσι κι ο Ελληνισμός διένυσε επί τετρακόσια και πλέον έτη τη δική του πορεία στην «έρημο» της σκλαβιάς, κάτω από το μαστίγιο του Οθωμανού, ενός βάρβαρου και ωμού δυνάστη. Όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, το δέντρο της Ελευθερίας άνθισε, αφού όμως πρωτύτερα ποτίσθηκε από τα αμέτρητα δάκρυα του σκλαβωμένου γένους και το άφθονο αίμα των Νεομαρτύρων και των Εθνομαρτύρων. Μεταξύ των τόσων γνωστών και αγνώστων Νεομαρτύρων και Εθνομαρτύρων, που ανέδειξε η Χάρις του Θεού κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, συγκαταλέγεται και ο Άγιος Μακάριος ο Γαρής.

Για τον βίο του Αγίου Μακαρίου πολύ λίγα στοιχεία μάς έχουν διασωθεί, εκ των οποίων τα περισσότερα σχετίζονται με τη φυλάκιση και το μαρτύριό του το 1822.

Οι Τουρκικές θηριωδίες και καταστροφές στο νησί κατά την περίοδο 1822 – 1828 ήταν ανείπωτες, η συμφορά ήταν τόσο μεγάλη και ο πόνος ασήκωτος. Πολλοί από τους αυτόπτες μάρτυρες σφαγιασθήκαν, άλλοι πουλήθηκαν ως δούλοι στην Ανατολή και χάθηκαν τα ίχνη τους. Αλλά και πολλά κείμενα, που θα μπορούσαν να μας δώσουν κάποιες πληροφορίες για τη ζωή του Αγίου Μακαρίου, καταστράφηκαν από τις τουρκικές βαρβαρότητες. Έτσι πολλά βιογραφικά στοιχεία του Αγίου καλύφθηκαν από το βαρύ μανδύα της λήθης, που άπλωσε πάνω τους ο πανδαμάτωρ χρόνος.

Ο Άγιος Μακάριος γεννήθηκε στον Βροντάδο της Χίου1. Η οικογένειά του πρέπει να ήταν γνωστή με δύο επίθετα Γαρή ή Γαρρή και Γέμελου ή Γιόμελου.2 Οι περισσότεροι συγγραφείς (του 20ου αιώνα) τον αναφέρουν ως Μακάριο Γαρή, ενώ κάποιοι άλλοι ως Μακάριο Γαρρή ή Μακάριο Γέμελο.3 Όμως πρέπει να παρατηρήσουμε ότι, όταν ο Άγιος έγινε χορηγός για την εκτύπωση βιβλίων – και είναι γνωστές δύο τέτοιες περιπτώσεις – δήλωνε Μακάριος Γέμελος ή Μακάριος Γιόμελος, και έτσι εκτυπωνόταν το όνομά του στους πίνακες των συνδρομητών. Το όνομα του πατέρα του ήταν Νικόλαος,4 ενώ της μητέρας του δεν διασώζεται. Άλλη πληροφορία σχετική με την οικογένειά του είναι ότι είχε μια αδελφή την Γαλανή και ένα αδελφό τον Ισίδωρο. Τις πληροφορίες αυτές περί των βαπτιστικών ονομάτων των μελών της οικογένειάς του μας προσφέρει ένα συμβολαιογραφικό έγγραφο του 1835, που συντάχθηκε για τα επιζώντα αδέλφια του. Τα υπόλοιπα μέλη της πατρικής οικογένειας του Αγίου Μακαρίου, αμέσως μετά τη σύλληψή τους εκτελέσθηκαν από τους Τούρκους το 1822, πλην των δύο προαναφερθέντων, οι οποίοι επέζησαν.5

π. Ἀθανάσιος Φαρμακόπουλος.Υπέστη τὰ πάνδεινα ὑπό των Ἐαμιτῶν(+8 Νοεμβρίου 1944)

ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ (ΚΙΛΚΙΣ 1944).

 Στην φωτογραφία διακρίνεται ο Φαρμακόπουλος Αθανάσιος (1888-1944), ο οποίος διετέλεσε Ιερεύς και Εφημέριος στην Λευκώνα Σερρών, υπαγόμενος στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.

 Ο π. Αθανάσιος Φαρμακόπουλος γεννήθηκε στον Πόντο το 1888, και ήλθε στην Ελλάδα μετά την Μικρασιατική καταστροφή. Φοίτησε ως το τρίτο έτος στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης, και για ένα διάστημα διετέλεσε δάσκαλος στο χωριό Ορεινή των Σερρών. Το 1937 χειροτονήθηκε ιερεύς και τοποθετήθηκε ως εφημέριος στην Λευκώνα Σερρών.

Το 1941 κατά την διάρκεια της κατοχής εκδιώχθηκε από τους Βουλγάρους κατακτητές καθώς ο ίδιος δεν θέλησε σε καμία περίπτωση να συνεργαστεί μαζί τους, και κατέφυγε στην Νιγρίτα, όπου εκδιώχθηκε και από εκεί, και κατέφυγε και πάλι στα Πλατανάκια Σιδηροκάστρου που ήταν υπό γερμανική κατοχή.

Ένα χρόνο αργότερα, όταν η κατάσταση άρχισε να χειροτερεύει και εκεί, ζήτησε καταφύγιο στην Θεσσαλονίκη. Στην Θεσσαλονίκη τοποθετήθηκε ως εφημέριος στο Νεκροταφείο της Αγίας Παρασκευής. Ο π.Αθανάσιος Φαρμακόπουλος ήταν χαρακτήρας ζωηρός, γεμάτος παλμό και επιβλητικός, με ψυχή ενθουσιώδη, και στον λόγο του ήταν ευθύς και καυστικός, και αυτό είχε ως αποτέλεσμα στα κηρύγματά του να ενθουσιάζει τον κόσμο και να τον ξεσηκώνει κατά των κατακτητών.

π.Γρηγόριος Μιχαλόπουλος-Κατακρεουργήθηκε ἀπὸ τὴν παραστρατιωτικὴ ὀργάνωση τοῦ ΚΚΕ τὴν ΟΠΛΑ

ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ (ΒΕΡΟΙΑ 1944).

Φωτογραφία η οποία εμφανίζει τον Ιερομόναχο και Εφημέριο Μιχαλόπουλο Γρηγόριος (1910-1944), ο οποίος π. Γρηγόριος (κατ΄ άλλους Γεώργιος) γεννήθηκε σε χωριό της Αλεξάνδρειας του Ν. Ημαθίας το 1910.

Ο π.Γρηγόριος Μιχαλόπουλος ήταν Ιερομόναχος και εφημέριος σε ναό της Βέροιας, υπαγόμενος στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας.

Κατά την διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου προσφέρθηκε ως εθελοντής να διδάξει τον λόγο του Θεού και να αναπτερώσει το ηθικό των Ελλήνων μαχητών ακολουθώντας στρατιωτικές Μονάδες στην πρώτη γραμμή του Μετώπου.

Ἐθνομάρτυρας π. Δημήτριος Μουστίκος.

Μουστίκος Δημήτριος († 25 Ιουλίου 1944). Διετέλεσε Ιερεύς και Εφημέριος στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην Παναγίτσα Πέλλας, στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης και Πέλλης.

Ο π. Δημήτριος Μουστίκος καταγόταν από την Καστανιά της Σάμου και ήταν Εφημέριος στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου του χωριού Παναγίτσας της Μητροπόλεως Εδέσσης.

Οἱ Μακαριστοὶ Μάρτυρες τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Γένους: Γερόντισσα Ἀγαθονίκη καὶ Μοναχὸς Νεκτάριος

Κατά την 27η Ιουνίου 1958 και περί ώρα 6:30 μ.μ.έξωθι ακριβώς της Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως Λάρνακας, ομάδα έξαλλων Τούρκων επιτέθηκε κατά του Οσιωτάτου Μοναχού Νεκταρίου και με αλλεπάλληλους εκ των όπισθεν τον έριψαν κατά γης όπου δέχτηκε έτερους έξι πυροβολισμούς ενώ με μαχαίρια του έκαναν 16 συνεχείς επιθέσεις εκ τους σύνεγγυς. Σύνεπεια όλων αυτών ήταν, όπως είναι επόμενο ο άμεσος θάνατος του. Ταυτόχρονα, λίγο μακρύτερα του π. Νεκταρίου, βρίσκεται νεκρά, η πυροβοληθείσα και αυτή, η Οσιωτάτη Γερόντισσα Αγαθονίκη η οποία μετέβαινε για υπηρεσία στην Ιερά Μονή.

Φαίνεται πιθανόν ότι η Μακαριστή πλέον Οσιομάρτυς και Εθνομάρτυς Αγαθονίκη θα προσέτρεχε σε βοήθεια του εκπνέοντος και στενάζοντος από τους πόνους π. Νεκταρίου, όταν δέχθηκε τους πυροβολισμούς. Ουδείς άλλος βρισκόταν πλησίον αυτών για να προστρέξει σε βοήθεια. Όταν αργότερα οι αδελφοί της Ιεράς Μονής μας αντιλήφθηκαν τα τραγικά συμβάντα βρήκαν εντός λίμνης αίματος τους άδικα φονευθέντας και ειδοποίησαν αμέσως τον αστυνομικό σταθμό του πλησιέστερου χωριού ενώ συγκινητικές σκηνές λάμβαναν χώρα μεταξύ ιδίως των αδελφών Καλογραιών βλέποντας νεκρά την μέχρι προ ολίγων λεπτών σφύζουσα από ζωή και ενεργητικότητα ηγουμένη τους.

Ἐγκλήματα Κομμουνιστῶν. Ἐθνομάρτυρας Ἱερέας Ζάχος Κωνσταντῖνος (1886 – 1944)

σ.σ. ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ

Στην φωτογραφία διακρίνεται ο Ιερέας Ζάχος Κωνσταντίνος (1886 – 1944), ο οποίος γεννήθηκε το 1886 στην Εξοχή Αργολίδας, και ως απόφοιτος του Σχολαρχείου διορίστηκε ως γραμματοδιδάσκαλος. Κατόπιν φοίτησε στο Υποδιδασκαλείο Ζακύνθου, και όταν αποφοίτησε και από εκεί τοποθετήθηκε ως υποδιδάσκαλος στα χωριά Άγιος Νικόλαος και Πλατάνια Αλέας της Αργολίδας.

Όμως είχε κλίση προς την ιεροσύνη και έτσι το 1916 χειροτονήθηκε Ιερέας των ίδιων χωριών όπου είχε τοποθετηθεί ως δάσκαλος στον Άγιο Νικόλαο και Πλατάνια Αλέας, υπαγόμενος πλέον στην Ιερά Μητρόπολη Αργολίδος.

Παρόλο το δύσβατο του εδάφους αυτός συνέχιζε να πηγαίνει στα χωριά και να λειτουργεί, αλλά και να διδάσκει ανελλιπώς στα παιδιά ως δάσκαλος. Κατόρθωσε να αναπτύξει αξιόλογη χριστιανική και εθνική δράση και για αυτό απέκτησε κύρος και στα δύο αυτά χωριά.

Λόγω της εθνικής του δράσις τόσο αυτός όσο και τα δύο του παιδιά, είχε στοχοποιηθεί κατά την διάρκεια της κατοχής, τόσο από τους Γερμανούς, όσο και από τους κομμουνιστές.

Η τοπική οργάνωση του ΚΚΕ είχε ζητήσει επανειλημμένος από τον Ιερέα τόσο ο ίδιος όσο και τα δυο του παιδιά να ενταχθούν στον ΕΛΑΣ, αλλά ο ίδιος το αρνιόταν, και μάλιστα σε κηρύγματά του προς τους πιστούς κατηγορούσε δημόσια τις τοπικές οργανώσεις του ΕΑΜ\ΕΛΑΣ και ΟΠΛΑ οι οποίες προέβαιναν σε εκτελέσεις και βασανισμούς κατά Ελλήνων που ιδεολογικά ήταν αντίθετοι προς αυτούς, επιβάλλοντας έτσι τον φόβο και την κόκκινη τρομοκρατία σε όλη την γύρω περιοχή.

Πῶς ἔζησα τὸ δρᾶμα τῶν ἀπαγχονισθέντων! Τοῦ Μακαριστοῦ Παπαντώνη Ἐρωτόκριτου

Ὁ ἀπαγχονισμός τῶν τριῶν νέων μαρτύρων, ἤτοι τοῦ Στέλιου Μαυρομμάτη, Ἀνδρέα Παναγίδη καὶ Μιχαὴλ Κουτσύφτα, ἔγινε μετὰ τὸ μεσονύκτιον τῆς 20ῆς πρὸς τὴν 21ην Σεπτεμβρίου 1956, ἕνα μῆνα σχεδὸν μετά τον ἄπαγχονισμόν τοῦ Ζάκου. Χαριλάου καὶ Πατάτσου. 

Μετὰ τὴν ἐπιστροφήν μου ἔκ τῶν Φυλακῶν, ὕστερα ἄπό τὴν ἔκτέλεσίν των, καὶ ἄφού συνῆλθα ὀλίγον ἄπό το νυκτερινὸν ἐκεῖνο δρᾶμα, ἄλλά κατεχύμενος εἰσέτι ἄπό ἄγανάκτησίν διὰ τὸ ἔπαναληφθέν διὰ τρίτην κατὰ συνέχειαν φορὰν ἄνοσιούργημά τῶν "Ἄγγλων, ἔγραψα σχετικὸν σημείωμα, τὸ ὅποιον θὰ παραθέσω ἐνταῦθα μετὰ τὴν σκιαγράφησιν τῶν τριῶν μαρτύρων. 

Ὁ Μαυρομμάτης ἤτο πολύ αἰσθηματικὸς τύπος, ἀλλά δραστήριος καὶ ἐνεργητικὸς καὶ γεμᾶτος πατριωτικὸν ἔνθουσιασμόν. Ἤτο πολὺ μεγαλόψυχος καὶ ἐδείκνυε συμπάθειαν πρὸς ὅλους, καὶ πρὸς ἐκείνους ἀκόμη ποῦ ἔκαμαν ἀποκαλύψεις. Δὲν φταίει, μοῦ ἔλεγε γιὰ κάποιον συγκρατούμενόν του ποῦ τὸν συναντοῦσε στὴν αὐλὴ ὅταν τοὺς ἔβγαζαν γιὰ λίγο νὰ ξεμουδιάσουν. Τὰς ἀποκαλύψεις ποῦ ἔκαμε ὕστερα ἄπό φρικτὰ βασανιστήρια τὲς ἔκαμαν καὶ ἄλλοι, καὶ προσπαθοῦσε νὰ τὸν ἐμψυχώση καὶ νὰ τοῦ δώση θάρρος, παρ' ὅλον ποῦ αὐτὸς τοῦ ἔλεγε, φτύσε μου, Στέλιο, γιατί δὲν ἀξίζω. 

Μὲ συγκρατημένο παράπονο μοῦ λέγει: