Ἡ Ἐναθρώπηση τοῦ Θεοῦ Λόγου καὶ ἡ ἀνθρώπινη Ἱστορία

Η Εναθρώπηση του Θεού Λόγου και η ανθρώπινη Ιστορία

Αρχιμ. Κυρίλλου Κωστοπούλου, Ιεροκήρυκος Ι. Μ. Πατρών- Δρος Θεολογίας

Η ανθρώπινη Ιστορία διαδραματίζεται μέσα από τρεις φάσεις και αναμένει την τέταρτη.

Η πρώτη φάση αρχίζει με την δημιουργία του ανθρώπου από τον Τριαδικό Θεό και εξελίσσεται μέσα στον κήπο της Εδέμ. Εκεί, όπου τοποθέτησε ο Θεός τον άνθρωπο με την εντολή «εργάζεσθαι αυτόν και φυλάσσειν» (Γεν. 2, 15). Στην Εδέμ ο πλασθείς «κατ᾽εικόνα Θεού» (Γεν. 1, 27) άνθρωπος υπάρχει σε άμεση κοινωνία μετά του Δημιουργού του Θεού. Γνώριζε οντολογικά, υπαρξιακά ότι Πατέρας του και Δημιουργός του ήταν ο Τριαδικός Θεός και ζούσε σύμφωνα με το θέλημά Του, αγαπητικά προς Αυτόν, ως δημιούργημα, αλλά και προς την κτίση, την οποία και αυτήν ως δημιούργημα του Ιδίου Θεού εγνώριζε εις βάθος. Όταν παρήκουσε την εντολή του Δημιουργού του Θεού και θέλησε διά της παρακοής να ομοιωθεί τω Θεώ, επήλθε η πτώση του και ακολούθησε η έξοδός του από τον Παράδεισο.

Τοιουτοτρόπως αρχίζει η δεύτερη τραγική φάση της ανθρώπινης Ιστορίας, κατά την οποία ο άνθρωπος απομακρύνεται από τον Δημιουργό του και εισέρχεται στον χώρο της φθοράς και του θανάτου. Ως αποτέλεσμα τούτου διακόπτεται η κοινωνία του ανθρώπου μετά του Δημιουργού του Θεού.

Εἶστε μέσα στήν ἀγάπη ριζωμένοι καί θεμελιωμένοι, γιά νά μπορέσετε να καταλάβετε μαζί μέ ὅλους τούς Ἁγίους ποιό εἶναι τό πλάτος, τό μῆκος, τό ὕψος καί τό βάθος της· νά γνωρίσετε τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ πού ξεπερνᾶ τη γνώση, γιά νά γεμίσετε μέ ὅλο τό πλήρωμα τοῦ Θεοῦ».

Μνήμη τῆς ἀνακομιδῆς τοῦ ἱεροῦ Λειψάνου τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Ἀθανασίου, Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας

Το Συναξάρι του Μεγάλου Αθανασίου ΕΔΩ

Αφού ο νους των ανθρώπων ξέπεσε στα αισθητά, ο Λόγος ταπείνωσε τον εαυτό του να ενανθρωπήσει, για να σηκώσει στους ώμους του τους ανθρώπους όντας ο ίδιος άνθρωπος· να προσελκύσει προς τον εαυτό του την προσοχή των αισθήσεών τους, για να τον βλέπουν στο εξής ως άνθρωπο· να πείσει με τα έργα που εργάζεται ότι δεν είναι μόνον άνθρωπος αλλά και Θεός, Λόγος και Σοφία του αληθινού Θεού. Αυτό θέλοντας να το υπογραμμίσει και ο Παύλος λέει: «Είστε μέσα στην αγάπη ριζωμένοι και θεμελιωμένοι, για να μπορέσετε να καταλάβετε μαζί με όλους τους Αγίους ποιό είναι το πλάτος, το μήκος, το ύψος και το βάθος της· να γνωρίσετε την αγάπη του Χριστού που ξεπερνά τη γνώση, για να γεμίσετε με όλο το πλήρωμα του Θεού». Ο Λόγος παντού πρόσφερε τον εαυτό του· και πάνω και κάτω, και στο βάθος και το πλάτος. Πάνω είναι με τη δημιουργία, κάτω είναι με την ενανθρώπηση, στο βάθος είναι στον άδη και στο πλάτος είναι σ’ όλο τον κόσμο· διότι όλα είναι γεμάτα από τη γνώση του Θεού. Γι’ αυτό το λόγο, δεν έσπευσε, μόλις ενανθρώπησε, να θυσιαστεί αμέσως για χάρη όλων μας· να παραδώσει το σώμα του στο θάνατο και να το αναστήσει· διότι έτσι θα έμενε στην αφάνεια.

Γέροντας Μάξιμος: «Ἔπρεπε ἡ ἀνθρώπινη φύση νά ἀνακαινισθεῖ καί νά ὁδηγηθεῖ στήν αἰώνια ζωή»

Αρχιμ. Μάξιμος Κυρίτσης, Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Αγίου Διονυσίου Ολύμπου

Η είσοδος του κακού στην ανθρώπινη φύση έφερε την παρουσία του θανάτου «ώσπερ τι θηρίον άγριον και ανήμερον» που λυμαίνεται τον ανθρώπινο βίο.

Έπρεπε η ανθρώπινη φύση να ανακαινισθεί και να οδηγηθεί στην αιώνια ζωή. Αυτό μόνο ο Δημιουργός του κόσμου και του ανθρώπου μπορούσε να το αναλαβη. Να παλαίψη με το διάβολο που άπλωσε τα πλοκάμια του μέσα στην ανθρώπινη φύση και να απελευθερώση το πλάσμα του από την τυραννία του.

«Η γαρ ενανθρώπησις του Θεού Λόγου δια τούτο γέγονεν ίνα η αμαρτήσασα και πεσούσα και φθαρείσα φύσις νικήση τον απατήσαντα τύραννον και ούτω της φθοράς ελευθερωθή».(Δαμασκηνός).

Με την αγάπη του τη σοφία του και την παντοδυναμία του ο Θεός ενώνει την θεότητα με την ανθρωπότητα.» Ο Υιός του Θεού ήνωσε την ανθρωπίνην φύσιν καθ υπόστασιν με τη Θεότητα του και επροξένησε καταλλαγήν και φιλίαν του Θεού και των ανθρώπων με το να εναγκαλισθούν αναμεταξύ των αι δυο φύσεις της θεότητος και της ανθρωπότητος» (Αγ. Νικόδημος).

Μέσα στη σταθερή θέληση και καθαρότητα της Παναγίας ενώνεται η θεια και η ανθρώπινη φύση του Θεού Λόγου δια του Αγίου Πνεύματος. Δεχόμενη η Παναγία το ρήμα του Θεού γίνεται το μέγα θαύμα. Για πιο λόγο πήρε την ανθρώπινη φύση ο Θεός; Να την θεραπεύση και να την βγάλη εκεί που την προώρισε εξ αρχής.

Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο

Ἅγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

 

Κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν Χριστουγέννων ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο ( Ἰωάν. 1, 14). Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη καὶ ἡ μεγαλυτέρα χαρμόσυνος ἀγγελία, τὸ πιὸ μεγάλο «εὐαγγέλιον», ποὺ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ ὁ Θεὸς εἰς τὸν ἄνθρωπον καὶ ὁ οὐρανὸς εἰς τὴν γῆν. 

Ἐὰν θέλετε, ὁλόκληρον τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς ἀποτελεῖται ἀπὸ τέσσαρες λέξεις: «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο». Ἔξω ἀπὸ αὐτὸ καὶ χωρὶς αὐτό, ἄλλος εὐαγγελισμὸς δὲν ὑπάρχει διὰ τὸν ἄνθρωπον, οὔτε εἰς αὐτὸν οὔτε εἰς τὸν ἄλλον κόσμον.

Ἐδῶ εὑρίσκεται κάθε τί, τὸ ὁποῖον εἶναι αἰωνίως ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἀνθρωπίνην ὕπαρξιν εἰς ὅλους τοὺς κόσμους. Μοναδικὸν χαρμόσυνον μήνυμα διὰ τὴν ὕλην εἰς ὅλας τὰς μορφάς της. Ἀπὸ τὴν πλέον σκληρὰν καὶ πυκνὴν ὕλην τοῦ ἀδάμαντος, μέχρι τὴν πλέον λεπτὴν καὶ ἀφανὴ τοῦ ἠλεκτρονίου καὶ φωτονίου. «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Λόγος ἔγινε Θεοσάρξ, οὕτως ὥστε οὔτε ὁ Θεὸς παύει νὰ εἶναι Θεός, οὔτε ἡ σὰρξ νὰ εἶναι σάρξ. Μόνον ποὺ ἡ σὰρξ ἐν τῇ μυστικῇ ἀλλὰ πραγματικῇ ἑνώσει της μὲ τὸν Θεὸν ζῇ καὶ ἀκτινοβολεῖ ὅλας τὰς τελειότητας τοῦ Θεοῦ. «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο» σημαίνει: ὁ Λόγος ἔγινε ψυχή, Θεο-ψυχή, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα ὁ Θεὸς παραμένει Θεὸς καὶ ἡ ψυχὴ ψυχή. Μόνον ποὺ ἡ ψυχὴ περιπατεῖ εἰς τοὺς δρόμους τῶν αἰωνίων καὶ χαροποιῶν μυστηρίων τοῦ Θεοῦ εἰς ὅλους τοὺς ὁρατοὺς καὶ ἀοράτους κόσμους.

«Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο», σημαίνει καὶ τοῦτο: ὁ Λόγος ἔγινεν αἴσθησις, Θεο-αἴσθησις. Ἐν τούτοις, ὁ Θεὸς δὲν παύει νὰ εἶναι Θεός, ἂν καὶ ἔγινεν ἀνθρωπίνη αἴσθησις, ἐνῷ πάλιν ἡ αἴσθησις παραμένει ἀνθρωπίνη αἴσθησις. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ αἴσθησις ζῇ ὅλον τὸ θεῖον ἄπειρον ὡς ἰδικόν της.

«Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο», σημαίνει ἀκόμη καὶ τοῦτο: ὁ Λόγος ἔγινε κτίσμα, Θεο-κτίσμα, «ὁ ὢν γίνεται, ὁ ἄκτιστος κτίζεται, ὁ ἀχώρητος χωρεῖται» (ἁγ. Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 45, 9. ΡG36, 633-6). Μὲ αὐτὸ ἡ φύσις τοῦ Θεοῦ δὲν χάνει τὰ θεῖα της ἰδιώματα, ὅπως καὶ ἡ φύσις τοῦ κτίσματος δὲν χάνει τὰ κτιστά της ἰδιώματα. Μόνον ποὺ τὸ κτίσμα περνᾶ διὰ μέσου θαυμαστῶν μεταμορφώσεων, αἱ ὁποῖαι τὸ ὁδηγοῦν ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν.

Περί Ἐνανθρωπήσεως

 Ἁγίου  Ἀθανασίου τοῦ Μεγάλου

Ο Παντοκράτορας Θεός, όταν δημιουργούσε δια του Λόγου Του το γένος των ανθρώπων, γνώρισε και την αδυναμία της φύσης τους και ότι αυτή δε θα ήταν ικανή μόνη της να γνωρίσει τον Δημιουργό, ούτε καν να λάβει έννοια Θεού.Διότι Αυτός μεν ήταν άκτιστος, αυτοί δε πλάσματα εκ του μηδενός, Αυτός μεν ήταν ασώματος, οι δε άνθρωποι πλάσθηκαν με σώμα κάπου εδώ κάτω, και γενικά μεγάλες είναι οι ελλείψεις των πλασμάτων, για να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τον Πλάστη τους. Και πάλι ως αγαθός Θεός σπλαχνίσθηκε το ανθρώπινο γένος και δεν το άφησε μακριά από τη γνώση Του, για να μην έχει άχρηστη ζωή..

Αλλά ποια η ωφέλεια των δημιουργημάτων, όταν δε γνωρίζουν τον Δημιουργό τους; Ή πώς θα ήσαν λογικά, όταν δε θα γνώριζαν τον Λόγο του Πατρός, δια του οποίου δημιουργήθηκαν; Καθόλου, μα καθόλου δεν επρόκειτο να διαφέρουν από τα άλογα, εάν δεν ανεγνώριζαν τίποτε περισσότερο από τα επίγεια.

Γιατί και ο Θεός έκανε αυτούς, από τους οποίους δεν ήθελε να γνωρίζεται; Για να μη συμβεί λοιπόν αυτό, ο Αγαθός μετέδωσε σε αυτούς από την ίδια εικόνα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και κάνει αυτούς κατ’ εικόνα Του και καθ’ ομοίωσιν, ώστε δια του χαρίσματος Αυτού, αφού αντιληφθούν την εικόνα, εννοώ ασφαλώς τον Λόγο του Πατρός, να μπορέσουν δι’ Αυτού να λάβουν έννοια του Πατρός και γνωρίζοντας τον Δημιουργό τους να ζουν την όντως ευτυχισμένη και μακαρία ζωή.

Θεολογεῖ γιά τίς δύο φύσεις τοῦ Χριστοῦ

Ἔκατσε νά γράψει, ἀλλά μιά κουβέντα εἶναι νά γράψεις γιά τήν ἀλήθεια. Ὁ κτιστός καί μικρός ἄνθρωπος νά μιλήσει γιά τήν ἄκτιστη καί ἄπειρη ἀλήθεια! Γιά ν’ ἀνέβεις χωρίς δρόμο ψηλά στό βουνό, πρέπει νά σέ ἀνέβάσει ἐκεῖ κάποιος. 

Ἔτσι κι ἐδῶ. Τό ἅγιο Πνεῦμα τόν ὁδήγησε στήν ἀλήθεια. Τόν φώτισε νά δεῖ ξάστερα, τί ὑπάρχει κάτω ἀπό τά λόγια καί τά γεγονότα τῆς Γραφῆς γιά τό Χριστό. Καί σάν γνήσιος φορέας τῆς παράδοσης, ζοῦσε κάτι τό συγκλονιστικό. Κι αὐτό ἤτανε ὅτι ὁ ἄνθρωπος στήν Ἐκκλησία σώζεται ὁλόκληρος, σῶμα καί ψυχή (ἤ νοῦς). Ἀφοῦ, λοιπόν, σώζεται ὁλόκληρος, δέν μπορεῖ παρά νά προσλαμβάνεται ὁλόκληρος καί κατά τήν ἐνανθρώπηση. Ὅ,τι δέν προσλαμβάνεται, δέ σώζεται. Τό ’λεγε καί τό ξανάλεγε ὁ Γρηγόριος ἀποφθεγματικά:

-Τό ἀπρόσληπτον καί ἐθεράπευτον, ἀδελφοί. Ὁ ἄνθρωπος ἔπεσε μέ τόν προπάτορά του Ἀδάμ. Ἄφησε μέ τή θέλησή του, μέ τό νοῦ του, τό Θεό καί στράφηκε στό μηδέν, στήν ἁμαρτία. Ὁ Θεός ὅμως τόν ἀγαπάει τόσο πολύ, πού τό δεύτερο πρόσωπο τῆς ἁγίας Τριάδας, ὁ Υἱός καί Λόγος, ἐνανθρωπίζεται. 

Περί Ἐκκλησίας - Θεάνθρωπος «το μόνον καινόν ὑπό τον ἥλιον»

Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

 

Τό μυστήριον αὐτό, της ενανθρωπήσεως, εἶναι τόσον μεγάλον καί τόσον πρωτοφανές καί μοναδικόν, ὥστε ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός δικαίως νά λέγῃ ὅτι ὁ Θεάνθρωπος εἶναι «τό μόνον καινόν ὑπό τόν ἥλιον».

Θά προσέθετα: καί τό πάντοτε καινόν, τό καινόν τό μή παλαιούμενον, οὔτε εἰς τόν χρόνον, οὔτε εἰς τήν αἰωνιότητα. Ἀλλ' εἰς τόν Θεάνθρωπον καί μέ τόν Θεάνθρωπον καί ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος ἔγινε ἕν «καινόν» ὄν
ὑπό τόν ἥλιον, ἕν ὄν θεϊκόν, θεανθρώπινον, κατά Θεόν σπουδαῖον καί πολύτιμον, θείως αἰώνιον καί σύνθετον. 

Ὁ ἐνανθρωπήσας Λόγος καί ὁ Χρόνος (Ἀρχιμ. Κύριλλος Κωστόπουλος, Ἱεροκήρυκας Ἱ. Μ. Πατρῶν)

Ο Τριαδικός Θεός μέσω του Υιού και Λόγου του Θεού Πατρός παρεμβαίνει στον χρόνο, για να λυτρώσει τον άνθρωπο από την φθορά που συντελείται “ἐν χρόνῳ”. Η Γέννηση του Χριστού αναιρεί τον χρόνο, αφού παρεμβάλλεται σ’ αυτόν η αιωνιότητα που είναι η φυσική κοινωνία Θεού και ανθρώπου. Αιωνιότητα δεν είναι ο υλικός χρόνος, αλλά η προσωπική σχέση του ανθρώπου μετά του Θεανθρώπου, η οποία προεκτείνεται αιωνίως. Αυτή την σχέση ο άνθρωπος την γεύεται μέσα στο μυστικό Σώμα του Ενανθρωπήσαντος Λόγου, την Ορθόδοξο Εκκλησία. Κάθε ευχαριστιακή Σύναξη -Θεία Λειτουργία- δεν είναι ένας συμβολισμός, αλλά πραγματική μετοχή του βεβαπτισμένου Ορθοδόξου Χριστιανού στο μυστικό Σώμα του Χριστού μέσω της Θείας Ευχαριστίας.

Η αιωνιότητα της Εκκλησίας, η κατάργηση του χρόνου, δεν ερμηνεύεται ως αθανασία της ψυχής, όπως διατείνονται και οι φιλόσοφοι, αλλά ως σωτηρία και λύτρωση του όλου ανθρώπου.

Ἡ Ἐνανθρώπηση τοῦ Ὑιοῦ καί οἱ συνέπειές της (Ἅγ. Ἰωάννης Δαμασκηνός)

Για ποιο λόγο ενανθρώπησε ο Υιός του Θεού και όχι ο Πατήρ ή το Πνεύμα και ποιες οι συνέπειες της ενανθρώπησης. (Αγίου Ιωάννη Δαμασκηνού)
 

«Ο Πατήρ δε μεταπίπτει στον Υιό, παραμένει πάντα Πατήρ, ο Υιός δε μεταπίπτει στον Πατέρα, παραμένει πάντα Υιός, το Πνεύμα δε μεταπίπτει στον Πατέρα ή τον Υιό, παραμένει πάντα Πνεύμα άγιο. Η ιδιότητα καθενός προσώπου της Αγίας Τριάδας είναι σταθερή και αμετάβλητη. Πώς, άλλωστε, θα παρέμενε ιδιότητα αν εναλλασσόταν συνεχώς περνώντας κάθε φορά σε άλλο πρόσωπο; Γι’ αυτό ο Υιός του Θεού είναι που γίνεται Υιός του ανθρώπου, για να παραμείνει ακριβώς η ιδιότητα αμετακίνητη. Γιατί, όντας Υιός του Θεού, όταν έγινε Υιός του ανθρώπου παίρνοντας σάρκα ανθρώπινη απ’ την αγία Παρθένο, δεν αλλοτριώθηκε από την υιική του ιδιότητα.

Ο Υιός του Θεού ενανθρώπησε για να χαρίσει ξανά στον άνθρωπο εκείνο για το οποίο δημιουργώντας τον τον προόρισε. Τον δημιούργησε σύμφωνα με τη δική του εικόνα, διανοητή και ελεύθερο, προορισμένο να του μοιάζει, δηλαδή να ‘ναι, όπως κι ο δημιουργός του, τέλεια ενάρετος, πράγμα κατορθωτό για την ανθρώπινη φύση. Γιατί οι αρετές, δηλαδή η νηφαλιότητα, η ηρεμία, η ακεραιότητα, η αγαθοσύνη, η σοφία, η δικαιοσύνη, η ανεξικακία είναι, πρωταρχικά, γνωρίσματα της θείας φύσης.

Ἁγ. Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας, Ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ εἶναι γεμάτη φιλανθρωπία

Επειδή όμως αυτά, και μύρια άλλα και δυσδιήγητα είδη της  θείας οικονομίας λίγους ευεργέτησαν, ενώ οι υπόλοιποι άνθρωποι έμειναν αθεράπευτοι, τότε λοιπόν, τότε έγινε το μεγάλο και απερίγραπτο μυστήριο της ενανθρωπήσεως. Γιατί ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, ο δημιουργός όλης της κτίσεως, ο άπειρος, ο απερίγραπτος, ο αναλλοίωτος, η πηγή της ζωής, το φως που προήλθε από το φως, η ζωντανή εικόνα του Θεού, η ακτινοβολία της δόξας, η σφραγίδα της υποστάσεώς του, προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση και ανακαινίζει την εικόνα του που είχε καταστραφεί με την αμαρτία, και ανανεώνει τον ανδριάντα που είχε παλιώσει από τον υιό της πονηρίας, και τον κάνει πιο χαριτωμένο από τον πρώτο, όχι δημιουργώντας τον πάλι από χώμα, όπως παλιά, αλλά δεχόμενός τον ο ίδιος, χωρίς να μεταβάλει τη θεϊκή φύση σε ανθρώπινη, αλλά ενώνοντας την ανθρώπινη με τη θεϊκή. Γιατί, μένοντας αυτό που ήταν, έλαβε αυτό που δεν ήταν. Και αυτό μας το διδάσκει ο μακάριος Παύλος φωνάζοντας·

Γιά ποιό λόγο ἐνανθρώπησε ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ καί ὄχι ὁ Πατήρ ἤ τό Πνεῦμα· καί ποιές οἱ συνέπειες τῆς ἐνανθρώπησης.

 

Ἁγίου Ἰωάννου Δαμασκηνοῦ

Ὁ Πατήρ δέν μεταπίπτει στόν Υἱό, παραμένει πάντα Πατήρ· ὁ Υἱός δέν μεταπίπτει στόν Πατέρα, παραμένει πάντα Υἱός· τό Πνεῦμα δέν μεταπίπτει στόν Πατέρα ἤ τόν Υἱό, παραμένει πάντα Πνεῦμα ἅγιο. Ἡ ἰδιότητα καθενός προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδας εἶναι σταθερή καί ἀμετάβλητη. Πῶς, ἄλλωστε, θά παρέμενε ἰδιότητα ἄν ἐναλασσόταν συνεχῶς περνώντας κάθε φορά σέ ἄλλο πρόσωπο; Γιαυτό ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ εἶναι πού γίνεται Υἱός τοῦ ἀνθρώπου, γιά νά παραμείνει ἀκριβῶς ἡ ἰδιότητα ἀμετακίνητη. Γιατί, ὄντας Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὅταν ἔγινε Υἱός τοῦ ἀνθρώπου παίρνοντας σάρκα ἀνθρώπου ἀπ τήν ἁγία Παρθένο, δέν ἀλλοτριώθηκε ἀπό τήν υἱική του ἰδιότητα.

Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἐνανθρώπησε γιά νά χαρίσει ξανά στόν ἄνθρωπο ἐκεῖνο γιά τό ὁποῖο δημιουργώντας τον τόν προόρισε.

Λόγος Περί τῆς ἐνανθρωπήσεως (Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Μεγάλου)

ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ
ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ
ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑ ΣΩΜΑΤΟΣ
ΠΡΟΣ ΗΜΑΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΑΥΤΟΥ

Ἀπόδοση εἰς τὴν νέα Ἑλληνική: Ἀρχιμανδρίτης Δωρόθεος Πάπαρης

Εἰσαγωγὴ - Περίληψη

Ὁ λόγος αὐτός, ὅπως καὶ ὁ «Κατὰ Εἰδώλων», γράφτηκε περὶ τὰ ἔτη 317-319 μ.Χ. Σ᾿ αὐτὸν ἐξετάζεται τὸ μεγάλο γεγονὸς τῆς σαρκώσεως τοῦ ἄσαρκου Λόγου τοῦ Θεοῦ, δηλαδὴ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ δευτέρου προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος.
Στὸ πρῶτο μέρος τοῦ λόγου ἀναλύεται ὁ διπλὸς σκοπὸς τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου: α) ἡ ἐπιστροφὴ τῆς ἀνθρωπότητας στὴν κατάσταση τῆς ἀθανασίας ποὺ ἀπωλέσθηκε λόγω τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος· καὶ β) ἡ ἀπόδοση στοὺς ἀνθρώπους τῆς ἱκανότητας νὰ γνωρίσουν τὸν ἀληθινὸ Θεό.

Αἱ αἰτίαι τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Ὑιοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ

ΑΙ ΑΙΤΙΑΙ ΤΗΣ ΕΝΑΝΘΡΩΠΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΥΙΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

 

Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος ἑρμηνεύοντας τὸ ψαλμικὸ «Ἠγάπησα δικαιοσύνην καὶ ἐμίσησα ἀνομίαν» γράφει «Ἐπειδή, μετὰ τὴν τροπὴν,τὴν ὁποίαν ἔπαθεν ὁ ἄνθρωπος, ἡ ἀνθρώπινη φύσις ἐγκατέλειψε τὴν δικαιοσύνην καὶ ἠγάπησεν τὴν ἀνομίαν, διὰ τοῦτο ὁ Μονογενὴς ἔγινεν ἄνθρωπος, ἐπανορθώνων εἰς ἑαυτὸν τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, ὥστε νὰ ἀγαπᾶ τὴν δικαιοσύνην καὶ νὰ μισῆ τὴν ἀνομίαν, τοῦτο δὲ ἦτο καὶ ἡ αἰτία τῆς ἐνανθρωπήσεως».

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς μᾶς λέει «Δὲν πραγματοποίησε τὴν ἐνανθρώπησὴ του ἀπὸ Θεὸς ποὺ ἦταν σὲ ἄνθρωπο, ἀλλὰ παραμένοντας Θεός, πρᾶγμα ποὺ ἦταν, ἔγινε ἄνθρωπος, ποὺ δὲν ἦταν. Δὲν ἐνανθρώπησε μεταβάλλοντας τὴν ἀνθρώπινη φύση, ποὺ προσέλαβε, σὲ θεϊκή, ἀλλά, ἐνῶ ἔμεινε στὰ δικὰ της ὅρια, τὴν θέωσε μὲ τὴν ἀπόλυτη ἕνωση.

Μέγας Αθανάσιος: Γιατί οι άνθρωποι πίστευσαν ότι ο Χριστός είναι ο Υιός και Λόγος του Θεού

Γιατί οι άνθρωποι πίστευσαν ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός και Λόγος του Θεού, ενώ τον έβλεπαν σαν άνθρωπο; Μια σύντομη απάντηση δίνει ο Μέγας Αθανάσιος στο έργο του Περί Ενανθρωπήσεως, παραγ. 15:

«Επειδή οι άνθρωποι, επειδή απεμακρύνθησαν από την ορθήν αντίληψιν περί Θεού και είχον εστραμμένα προς τα κάτω τα μάτια, σαν να είχον βυθισθεί εις βυθόν, ανεζήτουν τον Θεόν εις την δημιουργίαν και τα αισθητά, κατεσκεύασαν ως θεούς των ανθρώπους θνητούς και δαίμονας˙ διά τούτο ο φιλάνθρωπος και κοινός Σωτήρ όλων, ο Λόγος του Θεού, λαμβάνει διά τον εαυτόν του σώμα, και με τους ανθρώπους ως άνθρωπος συναναστρέφεται και βοηθεί τας αισθήσεις όλων.