«Ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου ˝Εἰς τό Ἅγιον Βάπτισμα˝ καί ἡ σύγχρονη βαπτισματική ἐκκλησιολογία»

«Ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου ˝Εἰς τό Ἅγιον Βάπτισμα˝ καί ἡ σύγχρονη βαπτισματική ἐκκλησιολογία»

Εστία Πατερικών Μελετών, Ιερά Μονή Οσίου Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου.

Η Ομιλία έχει σχέση και απαντά, διά του αγ. Γρηγορίου Θεολόγου, σε μία θεολογικώς ανυπόστατη θεώρηση ότι "όπου υπάρχει τριαδικό βάπτισμα, η Εκκλησία δεν μπορεί να βαπτίζει παρά μόνο να χρίει".

  Στην φράση αυτή συμπυκνώνεται ενδεικτικά ο πυρήνας ενός σύγχρονου τρόπου αντίληψης των μυστηρίων, όχι ως τρόπων μετοχής του ενιαίου σωτηριώδους μυστηρίου της Εκκλησίας, αλλά ως αυτόνομων γεγονότων, που φέρουν αυτόνομο κύρος και υπόσταση, άσχετα αν αυτά τελούνται υπό και εντός της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ή υπό και εντός αιρετικών κοινοτήτων.

Ὁμιλητὴς: Βασίλειος Ἰ. Τουλουμτσῆς, ὑπ. Δρ Δογματικῆς, Θεολογική Σχολή Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

youtube.com

https://aktines.blogspot.com/2026/02/blog-post_296.html#more

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ

ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

Προς Εβραίους κεφάλαιο Ζ΄, εδάφια 26-28 και κεφάλαιο Η΄, εδάφια 1-2

Κεφάλαιο Ζ΄ 26 Τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν ἔπρεπεν ἀρχιερεύς, ὅσιος, ἄκακος, ἀμίαντος, κεχωρισμένος ἀπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν γενόμενος, 27 ὃς οὐκ ἔχει καθ' ἡμέραν ἀνάγκην, ὥσπερ οἱ ἀρχιερεῖς, πρότερον ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν θυσίας ἀναφέρειν, ἔπειτα τῶν τοῦ λαοῦ· τοῦτο γὰρ ἐποίησεν ἐφάπαξ ἑαυτὸν ἀνενέγκας. 28 Ὁ νόμος γὰρ ἀνθρώπους καθίστησιν ἀρχιερεῖς ἔχοντας ἀσθένειαν, ὁ λόγος δὲ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς μετὰ τὸν νόμον υἱὸν εἰς τὸν αἰῶνα τετελειωμένον.

Kεφάλαιο Η΄ 1Κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς λεγομένοις, τοιοῦτον ἔχομεν ἀρχιερέα, ὃς ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς μεγαλωσύνης ἐν τοῖς οὐρανοῖς, 2 τῶν ῾Αγίων λειτουργὸς καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς, ἣν ἔπηξεν ὁ Κύριος, καὶ οὐκ ἄνθρωπος.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα

Κεφάλαιο Ζ΄ 26Αντικαταστάθηκε, λοιπόν, η λευϊτική ιεροσύνη· διότι τέτοιος και με τέτοια προσόντα Αρχιερεύς μάς χρειαζόταν: ευσεβής και άγιος, απαλλαγμένος από κακία και πονηρία, αμόλυντος, χωρισμένος από τους αμαρτωλούς και ανέγγιχτος από την αμαρτία.

Μνήμη Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. Ἑρμηνεία τῆς ἀποστολικῆς περικοπῆς ἀπό τόν Ἱερό Χρυσόστομο

ΜΝΗΜΗ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ [:Εβρ.7,26-28 και 8,1-2]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν ἔπρεπεν ἀρχιερεύς, ὅσιος, ἄκακος, ἀμίαντος, κεχωρισμένος ἀπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν γενόμενος(:Aντικαταστάθηκε λοιπόν η λευιτική ιεροσύνη. Διότι τέτοιος και με τέτοιες ιδιότητες Αρχιερέας μάς χρειαζόταν· ευσεβής και άγιος, απαλλαγμένος από κακία και πονηρία, αμόλυντος, χωρισμένος από τους αμαρτωλούς και ανέγγιχτος από την αμαρτία. Και όσο ζούσε στη γη, ήταν τελείως χωρισμένος και ανέγγιχτος από τις αμαρτίες των ανθρώπων, επειδή ήταν απόλυτα αναμάρτητος· επιπλέον όμως τώρα και επειδή ανυψώθηκε πάνω από τους ουρανούς και κάθεται στα δεξιά του Θεού)»[Εβρ.7,26].

Βλέπεις ότι όλα έχουν λεχθεί για την ανθρώπινη φύση του Κυρίου; Όταν όμως λέγω «ανθρώπινη φύση», εννοώ αυτήν που έχει θεότητα· δεν τη χωρίζω, αλλά αφήνω να σκέπτεται κανείς αυτά που πρέπει. Είδες τη διαφορά του αρχιερέα; Ανακεφαλαίωσε όσα λέχθηκαν παραπάνω, λέγοντας : « Οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾿ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας(: Και να μην περάσει ποτέ από τον νου μας ότι αφού Αυτός είναι τώρα στους ουρανούς, δε θα δείξει ενδιαφέρον για μας· διότι δεν έχουμε αρχιερέα που να μην μπορεί να μας συμπαθήσει στις ηθικές και φυσικές αδυναμίες μας, επειδή τάχα δεν γνωρίζει τα όσα μας συμβαίνουν ή επειδή υψώθηκε τόσο πολύ· αλλά έχουμε αρχιερέα ο οποίος έχει αντιμετωπίσει πειρασμούς, με όλους τους τρόπους που μπορεί να δοκιμαστεί η ανθρώπινη φύση. Έχει αντιμετωπίσει πειρασμούς εξ ολοκλήρου όμοια με εμάς, χωρίς όμως να υποπέσει σε καμία αμαρτία)»[Εβρ.4,15].

«Τοιοῦτος γὰρ ἀρχιερεύς(:Τέτοιος λοιπόν αρχιερέας)», λέγει, «ἡμῖν ἔπρεπεν· ὅσιος, ἄκακος(:μάς χρειαζόταν· ευσεβής και άγιος, απαλλαγμένος από κακία και πονηρία)». Τι σημαίνει «ἄκακος»; Απονήρευτος· όχι ύπουλος. Και ότι είναι τέτοιος άκου τον προφήτη που λέγει: «ἀνομίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ(:δεν διέπραξε καμία παρανομία, ούτε βρέθηκε ποτέ δόλος και ψεύδος στο στόμα Του)» [Ησ. 53,9]. Θα μπορούσε λοιπόν να το πει αυτό κανείς για τον Θεό; Δεν ντρέπεται όμως να λέγει ότι ο Θεός δεν είναι ύπουλος, ούτε δολερός; Για τον Θεό βέβαια που έγινε άνθρωπος θα μπορούσε να είναι δικαιολογημένο. «Ὃσιος, ἀμίαντος(:ευσεβής και άγιος, αμόλυντος)». Και αυτό δεν θα μπορούσε να το πει κανείς για τον Θεό, γιατί έχει φύση που δεν μολύνεται.

Περί θεολογίας

ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

ΛΟΓΟΣ 28. ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ Β’

Αφού καθαρίσαμε με τον λόγο μας τον θεολόγο, περιγράφοντας πώς πρέπει να είναι, σε ποιους πρέπει να φιλοσοφεί, πότε και σε ποιο βαθμό —ότι δηλαδή πρέπει να είναι όσο το δυνατόν καθαρότερος, ώστε το φως να καταλαμβάνεται από το φως· και να απευθύνεται σε όσους επιδεικνύουν επιμέλεια, ώστε ο λόγος να μην πέφτει σε άγονη γη και μένει άκαρπος· και πότε, όταν δηλαδή έχουμε εσωτερική γαλήνη από τους εξωτερικούς περισπασμούς, ώστε να μη διακόπτεται η πνοή μας όπως συμβαίνει σε όσους υποφέρουν από λύσσα· και σε ποιο βαθμό, όσο δηλαδή χωρέσαμε ή χωράμε ακόμα— αφού λοιπόν έγιναν αυτά έτσι, και οργώσαμε μέσα μας θεϊκά χωράφια ώστε να μη σπέρνουμε σε αγκάθια, και ισιώσαμε την επιφάνεια της γης έχοντας τυπωθεί από τη Γραφή και τυπώσει σε αυτήν· εμπρός, ας προχωρήσουμε πια στους λόγους της θεολογίας, θέτοντας επικεφαλής του λόγου τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, για τα οποία γίνεται ο λόγος. Ώστε ο ένας να ευδοκεί, ο άλλος να συνεργάζεται και ο τρίτος να εμπνέει· ή μάλλον, να υπάρξει μία έλλαμψη από τη μία θεότητα, η οποία με παράδοξο τρόπο και διαιρείται ενιαία και συνάπτεται διαιρετά.

Καθώς όμως ανεβαίνω με προθυμία στο όρος —ή για να πω το αληθέστερο, καθώς είμαι γεμάτος προθυμία και ταυτόχρονα αγωνία, το ένα λόγω της ελπίδας και το άλλο λόγω της αδυναμίας μου— ώστε να βρεθώ μέσα στο σύννεφο και να συνομιλήσω με τον Θεό (γιατί αυτό προστάζει ο Θεός), αν υπάρχει κάποιος Ααρών, ας ανεβεί μαζί μου και ας σταθεί κοντά, έστω κι αν χρειαστεί να μείνει έξω από το σύννεφο, αποδεχόμενος αυτή τη θέση. Αν όμως είναι κάποιος Ναδάβ ή Αβιούδ, ή κάποιος από τη γερουσία, ας ανεβεί μεν, αλλά ας σταθεί μακριά, ανάλογα με την αξία της κάθαρσής του. Αν όμως είναι κάποιος από τους πολλούς που είναι ανάξιοι για τέτοιο ύψος και θεωρία, αν είναι εντελώς ακάθαρτος, ας μην πλησιάσει καθόλου, γιατί δεν είναι ασφαλές. Αν πάλι έχει εξαγνιστεί έστω και προσωρινά, ας μείνει κάτω και ας ακούει μόνο τη φωνή και τη σάλπιγγα, δηλαδή τα απλά λόγια της ευσέβειας· και ας βλέπει το όρος να καπνίζει και να αστράφτει, θέαμα που προκαλεί ταυτόχρονα απειλή και θαυμασμό σε όσους δεν μπορούν να ανέβουν.

Αν όμως κάποιος είναι θηρίο πονηρό και ανήμερο, εντελώς ανεπίδεκτο στους λόγους της θεωρίας και της θεολογίας, ας μην κρύβεται μέσα στα δάση με κακουργία και κακοήθεια, για να αρπάξει κάποιο δόγμα ή λόγο επιτιθέμενος ξαφνικά, και να σπαράξει με τις συκοφαντίες του τους υγιείς λόγους· αλλά ας στέκεται ακόμα πιο μακριά και ας απομακρύνεται από το όρος, αλλιώς θα λιθοβοληθεί και θα συντριβεί και θα χαθεί κακώς ως κακός. Γιατί οι αληθινοί και στερεοί λόγοι είναι πέτρες για όσους έχουν θηριώδη φύση. Αν είναι πάρδαλη, ας πεθάνει μαζί με τις ποικιλίες των κηλίδων της (τις πλάνες της). Αν είναι λιοντάρι που αρπάζει και βρυχάται ζητώντας ποια από τις ψυχές μας ή τις λέξεις μας να καταβροχθίσει· αν είναι χοίρος που καταπατά τα καλά και διαυγή μαργαριτάρια της αλήθειας· αν είναι λύκος αραβικός και αλλόφυλος, ή και από αυτούς ακόμα πιο οξύς στα σοφίσματα· αν είναι αλεπού, δηλαδή μια ψυχή δόλια και άπιστη που αλλάζει μορφή ανάλογα με τις περιστάσεις και τις ανάγκες, που τρέφεται με νεκρά και βρομερά σώματα ή με μικρά αμπέλια αφού της ξέφυγαν τα μεγάλα· αν είναι οποιοδήποτε άλλο από τα ωμοβόρα ζώα που απορρίπτει ο νόμος ως ακάθαρτα για βρώση και απόλαυση. Διότι ο λόγος θέλει να απομακρυνθεί από αυτά και να χαραχθεί σε πλάκες στερεές και πέτρινες, και μάλιστα και στις δύο πλευρές τους, τόσο για το φανερό μέρος του νόμου όσο και για το κρυμμένο· το ένα για τους πολλούς που μένουν κάτω, το άλλο για τους λίγους που φτάνουν επάνω.

Ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα ἀπό τόν ἐπιτάφιο λόγο τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου στόν Μέγα Βασίλειο

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΙΤΑΦΙΟ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

ΣΤΟΝ ΜΕΓΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Η πολύτροπη φιλανθρωπία του Θεού και η οικονομία Του για τον άνθρωπο, αφού έκανε τον Βασίλειο γνωστό με πολλά περιστατικά που μεσολάβησαν και τον ανέδειξαν όλο και λαμπρότερο, τον προβάλλει ως φάρο της Εκκλησίας περίοπτο και περιλάλητο, αφού τον συγκατέλεξε στην ιερή τάξη των πρεσβυτέρων και από μία πόλη, την Καισάρεια, τον έκανε πυρσό όλης της οικουμένης. Με ποιον τρόπο; Δεν έφτιαξε εκ του προχείρου το αξίωμα, ούτε την ίδια ώρα τον έλουσε και τον έκανε σοφό, όπως γίνεται σήμερα με τους πολλούς που επιθυμούν τις πρωτοστασίες· τον έκανε άξιο της τιμής με την τάξη και τον νόμο της πνευματικής προόδου.

Δεν επαινώ την αταξία και την ακοσμία μας, κάποτε και αυτών που προεδρεύουν στην Εκκλησία. Δεν θα τολμήσω να τους κατηγορήσω όλους. Εξάλλου δεν είναι και δίκαιο. Επαινώ τον ναυτικό νόμο που στον κυβερνήτη του πλοίου δίνει πρώτα το κουπί, από αυτό τον φέρει στην πλώρη και τους εμπιστεύεται την ανίχνευση της πορείας και τέλος τον καθίζει στο τιμόνι, έπειτα από πολύ σχίσιμο των κυμάτων και πολλή εξέταση των ανέμων. Το ίδιο γίνεται και στα στρατιωτικά. Στρατιώτης, ταξίαρχος, στρατηγός. Αυτή είναι η άριστη σειρά και η ωφελιμότατη για τους αρχόμενους.

Πολύ μεγάλη αξία θα είχε εάν επικρατούσε και σε μας παρόμοια τάξη. Τώρα όμως κινδυνεύει η αγιότατη ανάμεσα σε όλα τάξη, να είναι η περισσότερο καταγέλαστη από όλες τις τάξεις μας· διότι η πρωτοστασία δεν κερδίζεται περισσότερο από την αρετή παρά από αθέμιτες ενέργειες. Και οι θρόνοι περιέρχονται όχι στους πιο άξιους, αλλά σε όσους έχουν περισσότερη δύναμη. Συγκαταλέγεται στους προφήτες ο Σαμουήλ, που βλέπει το μέλλον, αλλά και ο Σαούλ, ο αποδιοπομπαίος. Κατατάσσεται στους Βασιλείς ο Ροβοάμ του Σολομώντος, αλλά και ο Ιεροβοάμ, ο δούλος και αποστάτης. Ιατρός δεν γίνεται κανείς ούτε ζωγράφος, που δεν μελέτησε πρώτα τη φύση κάθε ασθένειας ή δεν ανέμειξε πολλά χρώματα, και δεν σχεδίασε μορφές. Ο προκαθήμενος όμως βρίσκεται εύκολα, χωρίς να κοπιάσει, αποκτά αμέσως αξία, σπείρεται και φυτρώνει, όπως στον μύθο γίνεται με τους γίγαντες. Πλαστουργούμε αυθημερόν τους αγίους και ορίζουμε να γίνουν σοφοί αυτοί που δεν έχουν τίποτε διδαχτεί, ούτε έχουν προσφέρει καμία υπηρεσία πριν λάβουν τον βαθμό εκτός από το ότι τον επιθυμούσαν.

Ρήσεις ἁγίου Γρηγορίου Θεολόγου γιά τήν συγχωρητικότητα

● «Aς συγχωρήσουμε για να συγχωρηθούμε. Aς δώσουμε άφεση, για να ζητήσουμε άφεση»

● «Συγχώρησε εσύ που συγχωρήθηκες. Eλέησε εσύ που έλεήθηκες. Kάνε κτήμα σου τη φιλανθρωπία όσο είναι καιρός»

● «Aς δώσουμε λίγη συγχώρηση, για να πάρουμε πολύ περισσότερο, την ομόνοια. Aς ηττηθούμε, για να νικήσουμε. Bλέπετε τους νόμους της αθλήσεως και τα αγωνίσματα των παλαιστών, οι οποίοι με το να είναι ξαπλωμένοι κάτω, πολλές φορές νικούν εκείνους που βρίσκονται από πάνω»

Θά μᾶς ζητηθεῖ νά λογοδοτήσουμε...για κάθε λεπτό, Ἁγ. Γρηγορίου Θεολόγου, Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου

Θά μᾶς ζητηθεῖ νά λογοδοτήσουμε...για κάθε λεπτό, Ἁγ. Γρηγορίου Θεολόγου,1-1-2025, Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα ἀπό τόν ἐπιτάφιο λόγο τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου στόν Μέγα Βασίλειο

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΙΤΑΦΙΟ ΛΟΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

ΣΤΟΝ ΜΕΓΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ

Η πολύτροπη φιλανθρωπία του Θεού και η οικονομία Του για τον άνθρωπο, αφού έκανε τον Βασίλειο γνωστό με πολλά περιστατικά που μεσολάβησαν και τον ανέδειξαν όλο και λαμπρότερο, τον προβάλλει ως φάρο της Εκκλησίας περίοπτο και περιλάλητο, αφού τον συγκατέλεξε στην ιερή τάξη των πρεσβυτέρων και από μία πόλη, την Καισάρεια, τον έκανε πυρσό όλης της οικουμένης. Με ποιον τρόπο; Δεν έφτιαξε εκ του προχείρου το αξίωμα, ούτε την ίδια ώρα τον έλουσε και τον έκανε σοφό, όπως γίνεται σήμερα με τους πολλούς που επιθυμούν τις πρωτοστασίες· τον έκανε άξιο της τιμής με την τάξη και τον νόμο της πνευματικής προόδου.

Δεν επαινώ την αταξία και την ακοσμία μας, κάποτε και αυτών που προεδρεύουν στην Εκκλησία. Δεν θα τολμήσω να τους κατηγορήσω όλους. Εξάλλου δεν είναι και δίκαιο. Επαινώ τον ναυτικό νόμο που στον κυβερνήτη του πλοίου δίνει πρώτα το κουπί, από αυτό τον φέρει στην πλώρη και τους εμπιστεύεται την ανίχνευση της πορείας και τέλος τον καθίζει στο τιμόνι, έπειτα από πολύ σχίσιμο των κυμάτων και πολλή εξέταση των ανέμων. Το ίδιο γίνεται και στα στρατιωτικά. Στρατιώτης, ταξίαρχος, στρατηγός. Αυτή είναι η άριστη σειρά και η ωφελιμότατη για τους αρχόμενους.

Κάθε στίχος καί μία συμβουλή

ΚΑΘΕ ΣΤΙΧΟΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΗ

Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου

 

Αρχή σε όλα και τέλος να βάζεις τον Θεό.

Βίου το κέρδος είναι να αποβιώνεις κάθε μέρα.

Γνώριζε όλα όσα πράττουν οι καλοί.

Δεινό η φτώχεια, πιο δεινό να πλουτίζεις άσχημα.

Ευεργετώντας να νομίζεις ότι μιμείσαι τον Θεό.

Ζήτα του Θεού την καλοσύνη για σένα και να είσαι καλός.

Η σάρκα να πειθαρχεί και να δαμάζεται καλά.

Θυμό χαλινωμένο να έχεις μην παραφρονήσεις.

Ιστάμενο το βλέμμα σου και η γλώσσα μέτρο ας έχει.

Κλειδί στα αφτιά σου βάλε και σεμνό το γέλιο σου.

Λύχνος στο βίο σου όλο ας πάει μπροστά ο λόγος.

Μην χάνεται η ουσία κάτω από το φαινόμενο.

Περὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Ἁγ. Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Ἐκεῖνοι, λοιπόν, oι ὁποῖοι εἶναι δυσαρεστημένοι καὶ μὲ σφοδρότητα ὑπερασπίζονται τὸ «γράμμα», ἐπειδὴ ἐμεῖς τάχα εἰσάγουμε κάποιον ξένο καὶ παρείσακτο Θεό, νὰ ξέρουν καλὰ ὅτι φοβοῦνται ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχει φόβος. Καὶ ἂς γνωρίζουν σαφῶς, ὅτι κάλυμμα τῆς ἀσέβειάς τους εἶναι ἡ φιλία τοῦ «γράμματος», ὅπως θὰ φανεῖ ἐντὸς ὀλίγου, ὅταν, ὅσο εἶναι δυνατόν, θὰ ἀνατρέψουμε τὰ ἐπιχειρήματά τους. Ἐμεῖς βέβαια ἔχουμε τόση πίστη στὴ θεότητα τοῦ Πνεύματος, τὸ ὁποῖο λατρεύουμε, ὥστε ἀπὸ Αὐτὸ θ’ ἀρχίσουμε τὸ λόγο γιὰ τὸ Θεό, ἀναφέροντας τὶς ἴδιες ἐκφράσεις γιὰ τὴν Τριάδα, ἔστω κι ἂν φανεῖ σὲ μερικοὺς πολὺ τολμηρό. «Ἦταν τὸ φῶς τὸ ἀληθινό, τὸ ὁποῖο φωτίζει...κάθε ἄνθρωπο ποὺ ἔρχεται στὸν κόσμο», ὁ Πατέρας. «Ἦταν τὸ φῶς τὸ ἀληθινό, τὸ ὁποῖο φωτίζει κάθε ἄνθρωπο ποὺ ἔρχεται στὸν κόσμο», ὁ Υἱός. «Ἦταν τὸ φῶς τὸ ἀληθινό, τὸ ὁποῖο φωτίζει κάθε ἄνθρωπο ποὺ ἔρχεται στὸν κόσμο», ὁ ἄλλος Παράκλητος· «ἦταν» καὶ «ἦταν» καὶ «ἦταν»· ὅμως ἕνα «ἦταν» ὑπάρχει. «Φῶς» καὶ «φῶς» καὶ «φῶς», ἀλλὰ ἕνα φῶς, ἕνας Θεός.

Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ὁ Δαβὶδ παλαιότερα κατανόησε, ὅταν ἔλεγε· «στὸ φῶς σου θὰ δοῦμε τὸ φῶς». Καὶ τώρα ἐμεῖς καὶ ἔχουμε ἰδεῖ καὶ διακηρύσσουμε ὅτι κατανοοῦμε τὸν Υἱὸ ὡς φῶς ποὺ προέρχεται ἀπὸ φῶς, τὸν Πατέρα, μέσα στὸ φῶς, τοῦ Πνεύματος. Ἔτσι ἔχουμε μία σύντομη καὶ ἁπλὴ θεολογία γιὰ τὴν Τριάδα. Ὅποιος θέλει νὰ περιφρονήσει ὅσα λέμε, ἂς τὰ περιφρονήσει. Κι ὅποιος θέλει ν’ ἁμαρτάνει, ἂς ἁμαρτάνει· ἐμεῖς κηρύσσουμε αὐτὸ ποὺ ἔχουμε καταλάβει καλά. Καὶ ἂν ἀπὸ ἐδῶ κάτω δὲν ἀκουγόμαστε, σὲ ὑψηλὸ βουνὸ θ’ ἀνεβοῦμε καὶ θὰ φωνάξουμε. Θὰ «ὑψώσουμε» τὸ Πνεῦμα, δὲν θὰ φοβηθοῦμε. Καὶ ἂν φοβηθοῦμε, (αὐτὸ θὰ γίνει) ὄχι τὴν ὥρα ποὺ κηρύσσουμε, ἀλλὰ ὅταν σιωποῦμε (ἡσυχάζουμε).

4. Ἂν ὑπῆρξε χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖο δὲν ὑπῆρχε ὁ Πατήρ, ἄλλο τόσο ὑπῆρξε χρόνος ποὺ δὲν ὑπῆρχε ὁ Υἱός. Καὶ ἂν ὑπῆρξε χρόνος ποὺ δὲν ὑπῆρχε ὁ Υἱός, τότε ὑπῆρξε χρόνος ποὺ δὲν ὑπῆρχε οὔτε τὸ ἅγιο Πνεῦμα. Ἂν τὸ ἕνα ὑπῆρχε ἀπὸ τὴν ἀρχή, τότε καὶ τὰ τρία ὑπῆρξαν τὸ ἴδιο. Τολμῶ νὰ πῶ, πὼς ἂν τὸ ἕνα ὑποβιβάσεις, οὔτε τὰ ἄλλα δύο νὰ ἐξυψώσεις. Ποιὰ ἄραγε ὠφέλεια ὑπάρχει ἀπὸ μία ἀτελῆ θεότητα; Ἀκόμη περισσότερο, τί εἴδους θεότητα εἶναι αὐτή, ἂν δὲν εἶναι τέλεια; Κατὰ κάποιον τρόπο δὲν ὑπάρχει, ἐὰν δὲν ἔχει τὴν ἁγιότητα· καὶ πῶς θὰ τὴν ἔχει, ἂν δὲν ἔχει τὸ Πνεῦμα; Ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχει ἄλλη ἁγιότητα ἐκτὸς ἀπὸ τὸ Πνεῦμα· ἂς μᾶς πεῖ κάποιος πὼς αὐτὴ κατανοεῖται ἀλλιῶς. Ἂν ὅμως ἡ ἁγιότητα εἶναι τὸ Πνεῦμα, πῶς τότε δὲν ὑπῆρχε ἀπὸ τὴν ἀρχή; Σὰν νὰ ἦταν καλλίτερο γιὰ τὸν Θεὸ νὰ ὑπῆρξε ποτὲ ἀτελὴς καὶ χωρὶς τὸ Πνεῦμα. Ἂν δὲν ὑπῆρξε ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τὸ Πνεῦμα, τότε τοποθετεῖται στὴν ἴδια κατηγορία μὲ μένα(1), ἀκόμη κι ἂν δημιουργήθηκε λίγο πρὶν ἀπὸ μένα. Διότι ὡς πρὸς τὸ χρόνο ἐμεῖς ἀντιδιαστελλόμαστε ἀπὸ τὸν Θεό. Ἐὰν τοποθετεῖται τὸ Πνεῦμα στὴν ἴδια κατηγορία μὲ μένα, πῶς ἐμένα μὲ θεοποιεῖ ἢ πῶς μὲ ἑνώνει μὲ τὴ θεότητα;

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος - Περὶ μουσικῆς καὶ χοροῦ

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Περὶ μουσικῆς καὶ χοροῦ

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ Gregorius Nazianzenus Theol. : Contra Julianum imperatorem 2 (orat. 5) : Volume 35, page 709, line 34

Ἀναλάβωμεν ὕμνους ἀντὶ τυμπάνων, ψαλμῳδίαν ἀντὶ τῶν αἰσχρῶν λυγισμάτων τε καὶ ᾀσμάτων, κρότον εὐχαριστήριον ἀντὶ κρότων θεατρικῶν, καὶ χειρῶν πρᾶξιν εὔηχον, σύννοιαν ἀντὶ γέλωτος, ἀντὶ μέθης ἔμφρονα λόγον, ἀντὶ θρύψεως σεμνοπρέπειαν.

Ἐπιτίμηση τοῦ ἀλόγου μέρους τῆς ψυχῆς

ΜΖ΄

Ἐπιτίμηση τοῦ ἀλόγου μέρους τῆς ψυχῆς

Λάμια, μαινάδα, δόλια μου καρδιά,

Λάμια, μαινάδα, ποῦ σὲ πᾶνε οἱ ἡδονές,

κοιτάζοντας παντοῦ ὁλόγυρα ὅσα εἶναι κοντά;

Δὲ θὰ φρονιμέψεις; Δὲ θὰ κατευνάσεις τὴ φωτιά,

ποὺ ὑποδαυλίζει μέσα σου τὶς νόθες ἐπιθυμίες;

Δὲ θὰ ἀναρριπίσεις τὸ λογικό, τὸ γνήσιο δῶρο,

παίρνοντας σύμμαχό σου τὸ συναίσθημα;

Τί παθαίνεις, ψυχή; Γιατί ἔχεις μεγαλύτερη ἰδέα;

Δὲ γνωρίζεις ὅτι σοῦ ἔλαχε νὰ ἠνιοχεῖς μόνη σου,

σὰν ἅρμα μὲ τρία ἄλογα ποὺ ἔχει ζευχθεῖ,

καὶ ποὺ στὴ φύση εἶναι ἄνισα μεταξύ τους;

Ἕνα εἶναι τὸ εὐγενικό, τὸ ἄλλο ἄτακτο καὶ τὸ ἄλλο ἥμερο,

κι ἂν δώσεις κάποτε τὰ γκέμια στὸ θράσος,

πηδᾶ, χτυπιέται καὶ ταράζει τὴν πορεία,

ὁρμώντας στὰ τυφλά, κι ἀφοῦ προσεταιριστεῖ τὸ μεσαῖο,

τὸ παρασύρει σὲ συμφωνία, καὶ τότε τὸ εὐγενικὸ

αἰχμαλωτίζοντάς το τὸ χρησιμοποιεῖ σὰ δοῦλο,

σέρνοντάς το χωρὶς νὰ θέλει καὶ στενάζοντας γιὰ τὴν πλάνη.

Προχωρεῖ ἄτακτα μὲ παράλογη ὁλότελα ὁρμή.

Καὶ τρέχει μὲ βιάση ὅπως στὸ γκρεμό.

Τίποτα δὲν τὸ νοιάζει οὔτε ἀνακόπτει τὸ δρόμο του,

ὥσπου νὰ συναντήσει τὶς πύλες τοῦ ἅδη,

καταστρέφοντας τὸν ἑαυτό του ἀλλὰ κι ἐσένα τὴν πανάθλια.

Ἂν ὅμως ἡ ἰδέα σου εἶναι μὲ τὴ φύση σου σύμφωνη

καὶ χαρούμενη μὲ τὸ εὐγενικὸ πουλάρι τὴ διαδρομὴ

ὅλη τοῦ ἀναθέσεις, ὅπως ἀρκετὰ καλὰ γνωρίζει

νὰ βαδίζει ἐκείνη τὴν πορεία πρὸς τὰ ἐπάνω·

κι ἂν ἐπιπλήξεις τὸ μεσαῖο, ὥστε νὰ ἐκδηλώνει

τὸ θυμό του ὅταν πρέπει καὶ ν᾽ ἀκολουθεῖ στὸ τρέξιμο

αὐτὸ ποὺ ἔχει το νοῦ· κι ἂν τὸ ἄτακτο μὲ δυνατὰ

χτυπήματα τὸ δαμάσεις, μὴν ἀφήνοντάς το ν᾽ ἀφηνιάσει,

τότε εὔκολη καὶ κανονικὴ θὰ εἶναι ἡ πορεία σου,

γαλήνια, χωρὶς λύπη, γεμάτη ἐλπίδα.

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος: «ΜΗ ΜΟΙ ΤΟΝ ΑΚΡΟΝ ΤΩΝ ΟΝΩΝ…» (Καλύτερη η ομοφυλοφιλική «οικογένεια» από την δοκιμαζόμενη ετερόφυλη;)

Καλύτερη η ομοφυλοφιλική «οικογένεια» από την δοκιμαζόμενη ετερόφυλη;

Ανάμεσα στὰ ἄλλα «σοβαρὰ» επιχειρήματα ποὺ ἀκούσθηκαν ὑπὲρ τῆς παραχώρησης στὰ ὁμόφυλα ζευγάρια τοῦ δικαιώματος τῆς τεκνοθεσίας εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς:

Ὅτι «ἀντικειμενικὰ σὲ κάποιες περιπτώσεις ἕνα ὁμόφυλο ζευγάρι μπορεῖ νὰ ἀντιπροσωπεύει ἕνα πιὸ ὑγιὲς περιβάλλον, γιὰ νὰ μεγαλώσει ἕνα παιδί, ἀπὸ μιὰ νοσηρὴ συμβατικὴ οἰκογένεια...» Ἀλήθεια, λένε, «δὲν βλέπουμε σὲ συμβατικές, ετερόφυλες οἰκογένειες φρικτὲς γυναικοκτονίες καὶ αποτρόπαιες πράξεις κακοποίησῃς ἀνηλίκων; Καὶ δὲν μπορούμε νὰ φαντασθούμε μιὰ ὁμόφυλη «οἰκογένεια» ποὺ νὰ ἀντιπροσωπεύει ἕνα πολὺ πιὸ ὑγιὲς περιβάλλον γιὰ ἕνα παιδί; Ἄρα…δὲν ὑπάρχει διαφορά».

Πόσο «σοβαρὸ» ὅμως εἶναι ἕνα τέτοιο επιχείρημα καὶ τί «ἀποδεικνύει»;

Θαυμαστὴ προστασία τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου ἀπὸ Ἀρειανούς.

Αρχιμ. Δανιήλ Γούβαλης (+)

«Πάτερ Γρηγόριε…»

ΘΑΥΜΑΣΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ

ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΑΡΕΙΑΝΟΥΣ

Βρισκόμαστε στο έτος 378 μ.Χ. Αυτήν τη χρονιά ο αυτοκράτωρ του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους Ουάλης, ο άνθρωπος που υποστήριζε τους Αρειανούς, φονεύθηκε σε πόλεμο με τους Γότθους που είχαν καταλάβει την Θράκη και την Μακε­δονία. Δύο χρόνια αργότερα ο Μ. Θεοδόσιος κα­τανικά τους Γότθους. Το Νοέμβριο αυτού του έ­τους, του 380, ο Θεοδόσιος έρχεται σαν αυτοκράτορας να εγκατασταθή στην πρωτεύουσα του βα­σιλείου του, στην Κωνσταντινούπολη. Η πρώτη του επίσημη εμφάνισις θα γινόταν στον ναό των αγίων Αποστόλων, εκεί που υπήρχαν οι τάφοι των προκατόχων του αυτοκρατόρων. Πρωί-πρωί η βασιλι­κή πομπή θα προχωρούσε προς τον ναό. Ο ναός μέχρι τότε ανήκε στους Αρειανούς, αλλά τώρα άλ­λαξαν τα πράγματα. Εκείνη την επίσημη ημέρα θα παραδινόταν στους Ορθοδόξους. Γι’ αυτό ο Γρηγόριος, ο επίσκοπος των Ορθοδόξων, που πριν από δύο χρόνια βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολι αγωνιζόμενος για να κρατηθή άσβεστη η λαμπάδα της Ορθοδοξίας, τώρα πρωί-πρωί έπρεπε να μεταβή στον ναό των αγίων Αποστόλων, να τον πα­ραλαβή και να τιμήση με τον Ορθόδοξο λαό τον αυτοκράτορα..

Εκείνο το πρωινό τα πνεύματα ήταν ανήσυ­χα. Οι Ορθόδοξοι εφοβούντο μήπως οι Αρειανοί δη­μιουργήσουν επεισόδια. Αγωνιούσαν μη συμβή τί­ποτε δυσάρεστο στον ιεράρχη τους κατά την δια­δρομή από το σπίτι όπου διέμενε μέχρι τον ναό.

Δεν ήταν δύσκολο ένας φανατικός Αρειανός να του στείλη με το τόξο του ένα θανατηφόρο βέ­λος ή ένας άλλος θερμόαιμος να ορμήση εναντίον του με μαχαίρι. Όλα ήταν πιθανά.

Χριστὲ βασιλιά, σὺ εἶσαι πατρίδα μου, δύναμη, εὐτυχία, ὅλα.. Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου

ΜΓ΄

Διάλογος μὲ τὸν ἑαυτό του

Ποῦ εἶναι οἱ φτερωτοὶ λόγοι; Στὸν ἀέρα.

Ποῦ εἶναι τὸ ἄνθος τῆς νεότητάς μου; Χάθηκε.

Ἡ δόξα; Ἔγινε ἄφαντη.

Ποῦ εἶναι ἡ δύναμη τῶν καλοφτιαγμένων μελῶν; Τὴν τσάκισε ἡ ἀρρώστια.

Τὰ κτήματα καὶ τὰ πλούτη; Τὰ ἔχει ὁ Θεός. Σ᾽ ἁμαρτωλῶν ἁρπαχτικὲς παλάμες ἔδωσε ὁ φθόνος ἄλλα.

Οἱ γονεῖς καὶ τὸ ἱερὸ ζευγάρι τῶν ἀδελφῶν; Μπῆκαν στὸν τάφο.

Ἡ πατρίδα μ᾽ ἀπόμεινε μόνο. Ἀλλὰ κι ἀπ᾽ αὐτὴν

σήκωσε μαῦρο κῦμα καὶ μ᾽ ἔδιωξε ὁ φθονερὸς δαίμονας, καὶ τώρα ξένος, ἔρημος πλανιέμαι στὴν ξενητειά, θλιβερὴ ζωὴ σέρνοντας κι ἄραχλα γηρατειά, χωρὶς θρόνο, χωρὶς πόλη, χωρὶς παιδιὰ ποὺ γιὰ παιδιὰ νοιάζομαι, ζώντας μέρα τὴ μέρα μὲ πόδια ἀειπλάνητα.

Ποῦ νὰ ρίξω αὐτὸ τὸ σῶμα; Ποιό τέλος θὰ μὲ βρεῖ;

Ποιό χῶμα, ποιός φιλόξενος τάφος θὰ μὲ σκεπάσει;

Ὁ ἀγωνιστὴς τῆς εἰρήνης Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Ὁ ἀγωνιστὴς τῆς εἰρήνης

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

«Εἰρήνη φίλη, τὸ γλυκὺ καὶ πρᾶγμα καὶ ὄνομα.» Ετσι ἀποκαλεῖ σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς λόγους του ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος τὴν εἰρήνη: φίλη, δηλαδὴ ἀγαπημένη. Καὶ συνεχίζει: «Εἰρήνη φίλη, τὸ ἐμὸν μελέτημα καὶ καλλώπισμα.» Ἀποκαλεῖ ἑπομένως τὴν εἰρήνη ὄχι μόνον ἀγαπημένη ἀλλὰ καὶ στολίδι καὶ φροντίδα.

Πράγματι, ὁ Γρηγόριος δὲν ὑπῆρξε μόνον μέγας Θεολόγος ἀλλὰ καὶ θερμὸς ἀγωνιστὴς τῆς εἰρήνης. Ἰδιαίτερα εὐαίσθητη φύση ὀ ἴδιος πληγωνόταν ἀπὸ τὶς ἔριδες ποὺ συντάρασσαν τότε τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, εἴτε αὐτὲς προέρχονταν ἀπὸ αἱρετικοὺς εἴτε προέρχονταν ἀπὸ ὁμονοοῦντες! Συνέταξε ἔτσι τρεῖς ἐξαίρετους «Εἰρηνικούς λόγους», ποὺ συνιστοῦν ἕνα ἀληθινὸ διαμάντι τόσο γιὰ τὴν ὑπέροχη γλῶσσα ὅσο καὶ γιὰ τὸ βαθύ τους περιεχόμενο. Αὐτὸς ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἤπιος καὶ φιλερήμων Πατέρας ἀγωνίστηκε μὲ ὅλες του τὶς δυνάμεις γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς διαταραγμένης ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητος καὶ εἰρήνης, θυσιάζοντας τὴν προσωπική του ἡρεμία. Ἐφάρμοσε ἔτσι αὐτὸς πρῶτος τὸν δικό του λόγο: «Πρᾶξις θεωρίας ἐπίβασις», ποὺ σημαίνει ὅτι ἀπὸ τὴν πράξη προχωρᾶμε στὴν θεωρία (<Θεός + ὁρῶ)!

Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὁ Θεός μας εἶναι «Θεὸς τῆς εἰρήνης», ἐμεῖς τὰ παιδιά Του, ποὺ εἴμαστε πλασμένα κατ’ εἰκόνα Του, ὀφείλομε να εἴμαστε τέκνα φωτὸς καὶ εἰρήνης, γιὰ νὰ ὁμοιάσωμε στὸν Πατέρα μας καὶ νὰ πετύχωμε τὸ καθ’ ὁμοίωση. Καὶ ὅπως θά ‘λεγε καὶ ὁ Ἀριστοτέλης: γινόμαστε ἀγαθοὶ μέσα ἀπὸ ἀγαθὲς ἐνέργειες. Ἄρα, εἰρηνικοὶ γινόμαστε πράττοντες εἰρηνικὰ ἔργα. Ἔτσι, γινόμενοι εἰρηνοποιοί, προσεγγίζουμε Αὐτὸν ποὺ εἶναι ἡ «εἰρήνη ἡμῶν», τὸν Θεό.

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος γιά τή μητέρα του

«Πως πέθανε ή πως ήρθε το περιλάλητο τέλος της μάνας μου; Ενώ προσευχόταν, η ψυχή της πέταξε ψηλά στον Θεό»

*

«Εδώ κάποτε ενώ προσευχόταν τόσο υψώθηκε ο νους της Νόννας, ώσπου και η ψυχή τον ακολούθησε στα ύψη κι ακόμα ότι καθώς προσευχόταν έπεσε νεκρή κοντά στην Τράπεζα. Γράψτε, ευσεβείς, το θαύμα αυτό γι’ αυτούς που θα έρθουνε»

*

«Εδώ καθώς κάποτε προσευχόταν, είπε ο Θεός στη Νόννα από ψηλά «έλα». Κι αυτή ελευθερώθηκε απ’ το σώμα χαρούμενα. Με το ένα απ’ τα δύο χέρια της κρατούσε την Τράπεζα, με το άλλο προσκυνούσε. Δείξου σπλαχνικός, βασιλιά Χριστέ»

Ἅπαντα Ἔργα [11 Τόμοι] τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου

Άπαντα Έργα [11 Τόμοι]

του Ἁγίου Γρηγορίου του Θεολόγου

από τις εκδόσεις Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας,

Πατερικαί Εκδόσεις «Αγ.Γρηγόριος ο Παλαμάς», Θεσσαλονίκη

Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου - Τόμος Α

Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου - Τόμος Β

Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου - Τόμος Γ

Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου - Τόμος Δ

Τίποτε δέν ἀγγίζει τόν ἄνθρωπο πού ἔχει καθαρή ζωή ἀπό αὐτά πού δέν παραμένουν

Παρουσιάσθηκαν λῦπες, ἡδονές, θάρρη, φόβοι, πλοῦτος, φτώχεια, δόξα, ἀδοξία, ἐξουσίες ᾶς πᾶνε ὅπως θέλουν. Τίποτε δέν ἀγγίζει τόν ἄνθρωπο πού ἔχει καθαρή ζωή ἀπό αὐτά πού δέν παραμένουν.

Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος

(Επη θεολογικά. Ποίημα ΛΓ΄, Γνωμολογία τετράστιχος. ΕΠΕ 9,420).

πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2024/01/blog-post_349.html

Στὸν Ἰουλιανὸ - Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Β΄

Στὸν Ἰουλιανὸ

Τὴ διψασμένη γῆ κατάκλυσε μὲ δυνατὴ βροχὴ αὐτὸς ποὺ τὴν ἐμπόδισε· ἄλλος ἀπὸ τὰ νερὰ ἅρπαξε τὸν κόσμο ὁλόκληρο· ἄλλος βοήθησε σὲ ἀρρώστιες, ἄλλος ἔσωσε ἀπὸ πολέμους, ἄλλος ἔθρεψε ἀπὸ τὸν οὐρανὸ τὸ λαὸ τὸ μέγα. Μὰ στὰ δικά σου χέρια ὁ Θεὸς ἔβαλε τὴ ζυγαριὰ τῶν φόρων, ἔνδοξε Ἰουλιανέ, ὅπως πρωτύτερα τὴ ζυγαριὰ τῆς δικαιοσύνης νὰ μὴ γέρνει ἢ νὰ κλέβει, ἰσοζυγισμένη, σεβαστή. Ἀλλά, ἄριστε, νά ᾽ναι φειδωλὴ ἡ πέννα σου, λυπήσου τοὺς φτωχούς, ποὺ ἡ ἀρρώστια ἔφαγε τίς σάρκες τους καὶ τοὺς ἀφάνισε· λυπήσου καὶ γράφεσαι κι ἐσὺ στὶς οὐράνιες σελίδες. Τέτοια δίνει στοὺς θνητοὺς ὁ Θεὸς ὁ μέγας, ἀντιμετρήματα, σὰν αὐτὰ ποὺ ἐδῶ στοὺς συνανθρώπους μας μετροῦμε.

Τὸ θνητὸ βοήθησέ τον, γιατί ἔχομε ὅλοι κοινὸ τὸ σῶμα· εἶναι ὁ Λάζαρος στὴν ἐξώθυρα, δῶσε τὰ ψίχουλα ποὺ δὲ σοῦ ἀνήκουν.

Κι ὁ Χριστὸς μὲ τοὺς ἀνθρώπους, ὅταν ἑτοιμαζόταν φορολογία, ἔσμιξε. Σεβάσου τὴ συνομήλικη τοῦ Χριστοῦ ἀπογραφή.

Σεβάσου τὴ φτωχομάνα μητέρα σου, αἷμα εὐσεβές,

καὶ τὸ σπίτι ποὺ διδάχτηκε νά ᾽ναι φιλικὸ στοὺς δυστυχισμένους.