Οἱ μεταπτώσεις τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὴν κατάνυξη στὴν πνευματικὴ ἀναισθησία

ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΟΙ ΜΕΤΑΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ

εἰσαγωγικὸ ἀπὸ entaksis: Ἡ κατάνυξη τῆς καρδιᾶς ἀποτελεῖ ἕνα οὐράνιο δῶρο ποὺ ἀποκαλύπτει στὸν πιστὸ τὴ γλυκύτητα τῆς μετανοίας, ἀλλὰ ταυτόχρονα φανερώνει καὶ τὴν πνευματική μας κατάσταση. Μέσα ἀπὸ τὴ διακύμανση μεταξὺ τῆς χάριτος καὶ τῆς ἀναισθησίας, ὁ Θεὸς μᾶς παιδαγωγεῖ ὥστε νὰ ἀναγνωρίσουμε τὴν ἐξάρτησή μας ἀπὸ τὰ πάθη καὶ νὰ ἐκζητήσουμε μὲ ταπείνωση τὸ ἔλεός Του.

ΕΡΩΤΗΣΙΣ 16

Διατί ἄλλοτε μὲν ἡ ψυχή, καὶ χωρὶς νὰ ἐνδιαφέρεται, σχεδὸν αὐτομάτως κατανύσσεται, ὡσὰν νὰ κατελήφθη ἀπὸ λύπην, ἄλλοτε δὲ εἶναι τόσον ἄλυπος, ὥστε δὲν δύναται νὰ κατανυγῇ, καὶ ὅταν ἀκόμη πιέζεται.

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ

Ἡ κατάνυξις αὐτὴ εἶναι δῶρον τοῦ Θεοῦ μὲ σκοπὸν ἢ νὰ προκαλέσῃ τὴν ἐπιθυμίαν, ὥστε νὰ γευθῇ ἡ ψυχὴ τὴν γλυκύτητα τῆς τοιαύτης λύπης· καὶ νὰ φροντίσῃ νὰ τὴν καταστήσῃ ἐντελῶς ὁμαλήν, ἢ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι δύναται ἡ ψυχὴ μὲ μεγαλυτέραν ἐπιμέλειαν νὰ εὑρίσκεται πάντοτε ἐν κατανύξει, ὥστε νὰ εἶναι ἀναπολόγητοι ὅσοι ἀπέβαλαν αὐτὴν ἐξ αἰτίας τῆς ὀκνηρίας των.

Ἀββᾶς Ζωσιμάς: Ὁ ἀσκητὴς καὶ οἱ ληστές

Ὁ ἀσκητὴς καὶ οἱ ληστές

Ἕνας ἀσκητὴς ἐπισκέφθηκε τὸν ὅσιο Ζωσιμὰ σὲ μοναστήρι της Τύρου. Κάθισαν καὶ διάβαζαν μαζὶ τὸ Γεροντικό. Ἀντλοῦσαν ἀπ’ αὐτὸ πνευματικὴ δύναμη.

Προχωρῶντας στὴν ἀνάγνωση, ἔφθασαν στὸ περιστατικὸ τῆς ἐπιθέσεως ληστῶν σ’ ἕνα γέροντα καὶ τῆς ἁρπαγῆς ὅλων τῶν ὑπαρχόντων του. Σύμφωνα μὲ τὴ διήγηση, ὁ γέροντας, βλέποντας ὅτι οἱ ληστὲς παρέλειψαν νὰ τοῦ πάρουν ἕνα σακκίδιο, ἔτρεξε πίσω τους φωνάζοντας:

Παιδιά μου, ξεχάσατε νὰ πάρετε κι αὐτό!

Ἐκεῖνοι, παρ’ ὅλη τὴ σκληροκαρδία τους, θαύμασαν τὴν ἀκτημοσύνη τοῦ γέροντα. Ἀμέσως τοῦ ἐπέστρεψαν ὅλα ὅσα τοῦ εἶχαν ἁρπάξει, λέγοντας.. μετανοιωμένοι μεταξύ τους:

Ἀληθινά, αὐτὸς εἶναι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ!

Στὸ σημεῖο αὐτὸ τῆς διηγήσεως τοῦ Γεροντικοῦ ὁ ἐπισκέπτης ἀσκητὴς εἶπε στὸν ὅσιο Ζωσιμά:

Ξέρεις, ἀββᾶ μου, αὐτὸ τὸ περιστατικὸ πολὺ μὲ ὠφέλησε.

Καὶ μὲ ποιό τρόπο; ρώτησε ὁ ὅσιος.

Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος: Ὅταν μᾶς ἀδικοῦν…

Όταν αδικούμαστε, πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε την αδικία που γίνεται σε βάρος μας; Να διεκδικούμε το δίκαιό μας;

Να παραιτούμαστε από αυτό; Να μιλούμε; Να σιωπούμε; Να κάνουμε κάτι άλλο;

Βεβαίως δεν είναι ίδιες όλες οι περιπτώσεις, ούτε αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο από όλους τους ανθρώπους. Κάποιοι διεκδικούν το δίκαιό τους ακολουθώντας την δικαστική οδό. Κάνουν χρήση ενός νομίμου δικαιώματός τους που δεν τους απαγορεύει ούτε η Πολιτεία ούτε ο νόμος του Θεού να το χρησιμοποιήσουν.

Αλλά και κανείς δεν τους υποχρεώνει να κάνουν χρήση αυτού του δικαιώματος. Αν θέλουν να το χρησιμοποιήσουν, το χρησιμοποιούν. Αν δεν θέλουν, δεν το χρησιμοποιούν. Υπάρχουν περιπτώσεις που η δικαστική οδός είναι μονόδρομος.

Ιδίως όταν αδικούνται η σύζυγος ή ο σύζυγος, τα παιδιά μας, το ποίμνιο της Εκκλησίας, η Πατρίδα μας, οφείλουμε να προστατεύουμε το κύρος και την υπόληψή τους.

Αλλά όταν αδικούμαστε σε προσωπικό επίπεδο, η δικαστική οδός δεν είναι πάντοτε η καλύτερη λύση. Είναι ήττα μας και μόνο το γεγονός ότι φθάνουμε στα δικαστήρια για να επιλύσουμε τις διαφορές μας.

Γιατί δεν προτιμάτε να είστε αδικημένοι; Γιατί δεν προτιμάτε να ζημιώνεστε; ρωτάει ο Απόστολος Παύλος τους Κορινθίους (Α΄ Κορ. ς΄ 7 -8).

Περί ψυχῆς καί παθῶν καί καθαρότητας τοῦ νοῦ, κατά ἐρώτηση καί ἀπόκριση.

Όσιος Ισαάκ ο Σύρος τα σωζόμενα Ασκητικά.

Περί ψυχής και παθών και καθαρότητας του νου, κατά ερώτηση και απόκριση.

Ερώτηση. Τι είναι η κατά φύσιν κατάσταση της ψυχής Τι είναι η παρά φύσιν και τι η υπέρ φύσιν;

Απόκριση. Ή κατά φύσιν κατάσταση της ψυχής, είναι γνώση των κτισμάτων του Θεού, των αισθητών και των νοητών. Η υπέρ φύσιν είναι ή κίνηση από την θεωρία της θεότητας. Η παρά φύσιν είναι ή κίνηση μέσα στα πάθη.

Ερώτηση. Πότε είναι κατά φύσιν ή ψυχή, όταν ή επιθυμία της εξαφθεί από τα θεία, ή όταν βρεθεί στα γήινα και τα σωματικά; Και γιατί εξάπτεται ή φύσις της ψυχής από τον θυμό; Και πώς λέγεται φυσικός ο θυμός; Άραγε γιατί εξάπτεται από κάποια σαρκική επιθυμία, ή από φθόνο και κενοδοξία; από κάτι παρόμοιο ή από κάτι αντίθετο; Ας αποκριθεί ο ομιλητής κι’ εμείς θα ακολουθήσουμε.

Απόκριση. Πολλά λέει ή θεία Γραφή σχετικά με αυτά και πολλές φορές χρησιμοποιεί τις λέξεις μεταφορικά. Μερικές φορές, όρους πού ανήκουν στο σώμα, τους αναφέρει στην ψυχή και επίσης όρους πού ανήκουν στην ψυχή, τους αναφέρει στο σώμα, και δεν κάνει διάκριση σ’ αυτούς. Άλλα οι συνετοί τα καταλαβαίνουν αυτά. Παραδείγματος χάριν, τα λεγόμενα για την θεότητα του Κυρίου λέγονται για το πανάγιο σώμα του, ενώ δεν ταιριάζουν στην ανθρώπινη φύση, και αντιθέτως λέγονται ταπεινά πράγματα για την θεότητα του, αν και ανήκουν στην ανθρωπότητα. Πολλοί, αγνοώντας τον σκοπό των θείων λόγων, ολισθαίνουν εδώ ανεπανόρθωτα. Το ίδιο συμβαίνει και αναφορικά με την ψυχή και το σώμα του ανθρώπου.

Ερώτηση. Τα σωματικά πάθη φυσικώς αναφέρονται στο σώμα ή κατά συμβεβηκός; Και τα πάθη της ψυχής, πού τα έχει λόγω της σχέσεως της με το σώμα, αναφέρονται σ’ αυτήν φυσικώς ή καταχρηστικώς;

Γιά τήν συνείδηση (Ἀββᾶς Δωρόθεος)

Ὅταν ὅ Θεὸς δὴµιούργησε τὸν ἀνθρωπο, «ἔβαλε µἔσα του ἕνα θεῖο σπὲρµα, σὰν ἐνα εἶδος λογισµοῦ πιὸ θὲρµού καὶ φωτεινοῦ, νὰ ἐχει τὴ θέσῃ τῆς σπίθας, γιὰ νὰ φωτίζει τὸ νοῦ καὶ νὰ τοῦ δείχνει νὰ ξεχωρίζει τὸ καλὸ ἀπὸ τὸ κακό». Αὐτὸ ὀνοµάζεται συνείδηση, καὶ εἶναι οἱ φυσικοί νόµοι (Ιωαv. Χρυσ. Ρ. G. 49, 131-133). Αυτὸ εἶναι τὰ πηγάδια πού ἄνοιγε ὁ Ἰακώβ, ὅπως ἀκριβὼς εἶπαν οἱ Πατέρες, καὶ τὰ παράχωναν οἱ Φιλισταῖοι (Γέν. 26, 15). Μ’ αὐτὸ τὸ νὸµο, δηλαδή µέ τὴ συνεὶδηση, συµµορφώθηκαν οἱ Πατριάρχες καὶ ὁλοι οἱ ἅγιοι πού ἐζησαν πρὶν ἀπὸ τὸ γραπτὸ νὸµο καὶ εὐαρέστησαν στὸ Θεό.

Τώρα λοιπόν, εἶναι στὸ χέρι µας ἥ νὰ Τὴν παραχώσουµε πάλι ἡ νὰ τὴν ἀφήσουμε νὰ λὰµπει καὶ νά µάς φωτίζει, ἂν σύµµορφωνόµαστε µέ τίς ὑποδείξεις της. Γιατί ὅταν ἡ συνείδησή µας µᾶς ὑπαγορεύει νὰ κάνουµε αὐτὸ καὶ ἄδιαφοροῦµε, καὶ πάλι µᾶς λέει νὰ κάνουµε ἐκεῖνο καὶ δὲν τὸ κάνουµε, ἀλλὰ σταθερὰ καὶ ἀδιάκοπα τὴν καταπατοῦµε, ἔτσι τὴ θάβουνε καὶ δέν µπορεὶ πιὰ νὰ φωνάξει δυνατά µέσα µας, ἀπὸ τὸ βάρος πού τὴ σκεπάζει. Ὅπως ἀκριβῶς το λυχνάρι πού δίνει θὰµπό φῶς, ἔτσι καὶ αὐτὴ ἀρχίζει νά µᾶς δείχνει ὅλο πιὸ θολά, ὅλο πιὸ σκοτεινὰ τὰ πρὰγµατα, ὅπως σὺµβαίνει καί µέ τὸ θολωµένο ἀπὸ τὰ πολλὰ χὼµατα νερό, πού δέν µπορεὶ νὰ δεῖ κανεὶς διεστραμμένη διάθεση καὶ ἀρχίζει νὰ καταφρονεῖ καὶ τὰ μεγάλα καὶ βαρύτερα, καὶ νὰ καταπατεῖ τήν ἴδια τὴ συνείδησή του. Καί ἔτσι προχωρῶντας σιγᾷ-σιγᾷ κινδυνεύει νὰ πέσει καὶ σὲ τέλεια ἀναισθησία.

Γι’ αὐτό, προσέξτε, ἀδελφοί μου, νὰ μὴν ἀμελήσουμε τὰ μικρά, προσέξτε νὰ μὴν καταφρονήσουμε αὐτὰ σὰν ἀσήμαντα. Δὲν εἶναι μικρά, γιατί ἀπ’ αὐτὰ τρέφεται ἡ ψυχή, ἀπ’ αὐτὰ δημιουργεῖται κακὴ συνήθεια.

Περί τοῦ φυσικού νόμου, τῆς συνείδησης πού ἔχει βάλει ὁ Θεός σέ ὅλους τούς ἀνθρώπους, Ἀββᾶ Ἰσαάκ-Ἀσκητικά, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

ΟΜΙΛΙΑ_6. Περί του φυσικού νόμου, της συνείδησης που έχει βάλει ο Θεός σε όλους τους ανθρώπους, Αββά Ισαάκ-Ασκητικά, 5-2-2023, Αρχιμ. Σάββα Αγιορειτου

Περί τοῦ γραπτοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ καί τῶν Ἁγίων Γραφῶν-Ἀββᾶ Ἰσαάκ Σύρου, Ἀσκητικά

 Περί τοῦ γραπτοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ καί τῶν Ἁγίων Γραφῶν-Ἀββᾶ Ἰσαάκ Σύρου, Ἀσκητικά, ΣΥΝΑΞΗ_8-1-23

Ἡ διπλή μάθηση- Περι γνώσεως καί πίστεως, Ἀσκητικά Ἀββᾶ Ἰσαάκ τοῦ Σύρου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορειτου

 Ἡ διπλή μάθηση- Περι γνώσεως καί πίστεως, Ἀσκητικά Ἀββᾶ Ἰσαάκ τοῦ Σύρου, 4-12-2022, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορειτου

Περί ψυχῆς καί παθῶν καί καθαρότητας τοῦ νοῦ, κατά ἐρώτηση καί ἀπόκριση.

Όσιος Ισαάκ ο Σύρος τα σωζόμενα Ασκητικά.

Περί ψυχής και παθών και καθαρότητας του νου, κατά ερώτηση και απόκριση.

Ερώτηση. Τι είναι η κατά φύσιν κατάσταση της ψυχής Τι είναι η παρά φύσιν και τι η υπέρ φύσιν;

Απόκριση. Ή κατά φύσιν κατάσταση της ψυχής, είναι γνώση των κτισμάτων του Θεού, των αισθητών και των νοητών. Η υπέρ φύσιν είναι ή κίνηση από την θεωρία της θεότητας. Η παρά φύσιν είναι ή κίνηση μέσα στα πάθη.

Ερώτηση. Πότε είναι κατά φύσιν ή ψυχή, όταν ή επιθυμία της εξαφθεί από τα θεία, ή όταν βρεθεί στα γήινα και τα σωματικά; Και γιατί εξάπτεται ή φύσις της ψυχής από τον θυμό; Και πώς λέγεται φυσικός ο θυμός; Άραγε γιατί εξάπτεται από κάποια σαρκική επιθυμία, ή από φθόνο και κενοδοξία; από κάτι παρόμοιο ή από κάτι αντίθετο; Ας αποκριθεί ο ομιλητής κι’ εμείς θα ακολουθήσουμε.

Απόκριση. Πολλά λέει ή θεία Γραφή σχετικά με αυτά και πολλές φορές χρησιμοποιεί τις λέξεις μεταφορικά. Μερικές φορές, όρους πού ανήκουν στο σώμα, τους αναφέρει στην ψυχή και επίσης όρους πού ανήκουν στην ψυχή, τους αναφέρει στο σώμα, και δεν κάνει διάκριση σ’ αυτούς. Άλλα οι συνετοί τα καταλαβαίνουν αυτά. Παραδείγματος χάριν, τα λεγόμενα για την θεότητα του Κυρίου λέγονται για το πανάγιο σώμα του, ενώ δεν ταιριάζουν στην ανθρώπινη φύση, και αντιθέτως λέγονται ταπεινά πράγματα για την θεότητα του, αν και ανήκουν στην ανθρωπότητα. Πολλοί, αγνοώντας τον σκοπό των θείων λόγων, ολισθαίνουν εδώ ανεπανόρθωτα. Το ίδιο συμβαίνει και αναφορικά με την ψυχή και το σώμα του ανθρώπου.

Ερώτηση. Τα σωματικά πάθη φυσικώς αναφέρονται στο σώμα ή κατά συμβεβηκός; Και τα πάθη της ψυχής, πού τα έχει λόγω της σχέσεως της με το σώμα, αναφέρονται σ’ αυτήν φυσικώς ή καταχρηστικώς;

Θ’ Διδασκαλία.ΓΙΑ ΤΟ ΨΕΜΑ.

Θ’ Διδασκαλία.

ΓΙΑ ΤΟ ΨΕΜΑ.

96. Θέλω να σας θυμίσω, αδελφοί μου, λίγα για το ψέμα. Γιατί δεν βλέπω να πολυφροντίζετε να κρατάτε τη γλώσσα σας και γι’ αυτό εύκολα παρασυρόσαστε σε λάθη. Βλέπετε, αδελφοί μου, ότι για κάθε πράγμα, όπως πάντα σας λέω, παίζει ρόλο η συνήθεια και στο καλό και στο κακό. Χρειάζεται λοιπόν μεγάλη προσοχή και άγρυπνη φροντίδα, για να μη μας ξεγελάει το ψέμα. Γιατί κανένας απ’ αυτούς που λένε ψέματα δεν ενώθηκε με τον Θεό. Το ψέμα δεν έχει καμιά σχέση με τον Θεό. Γιατί είναι γραμμένο ότι: «Το ψέμα πηγάζει από τον Πονηρό». Και σ’ άλλο σημείο έχει γραφεί ότι: «Ο διάβολος είναι ψεύτης και πατέρας του ψεύδους» (Ιωαν. 8, 44). Βλέπετε, λέει τον διάβολο πατέρα του ψεύδους. Η δε αλήθεια είναι ο Θεός. Γιατί Αυτός λέει: «Εγώ είμαι η οδός και η αλήθεια και η ζωή» (Ιωαν. 14, 6). Καταλαβαίνεται λοιπόν από Ποιόν χωριζόμαστε και με ποιόν δενόμαστε με το ψέμα. Είναι ολοφάνερο ότι δενόμαστε με τον διάβολο. Αν πραγματικά θέλουμε να σωθούμε, έχουμε υποχρέωση, με όλη τη δύναμη και με κάθε φροντίδα, να αγαπάμε την αλήθεια και να φυλαγόμαστε από κάθε είδους ψέμα, για να μη μας χωρίσει από την αλήθεια και τη ζωή.

Ἀββᾶ Δωρόθεου, ἀσκητικά. Ἡ ἀντιμετώπιση τῶν πειρασμῶν. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

ΑΒΒΑ ΔΩΡΟΘΕΟΥ ΑΣΚΗΤΙΚΑ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΣΜΩΝ
ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΩΝhttps://www.youtube.com/watch?v=VyFul0gaK0U

Ἀσκητικά Ἀββᾶ Δωρόθεου. Περί θλίψεων καί πειρασμῶν. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Π. Σάββας 2009-01-21_ΑΒΒΑ ΔΩΡΟΘΕΟΥ_ΑΣΚΗΤΙΚΑ_ΠΕΡΙ ΘΛΙΨΕΩΝ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΣΜΩΝ
https://www.youtube.com/watch?v=EZbV1DPhMAs

Ἀββᾶ Δωρόθεου Ἀσκητικά:Ἐπιστολή, πῶς εἶναι οἱ κατά Θεόν συναναστροφές. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Π Σάββας 2008 11 05 ΑΒΒΑ ΔΩΡΟΘΕΟΥ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑ ΘΕΟΝ ΟΙ ΣΥΝΑΝΑΣΤΡΟΦΕΣ

https://www.youtube.com/watch?v=7YHjOj9DH4E

Ἀββᾶ Δωρόθεου ἀσκητικά: Τό χτίσιμο τῶν ἀρετῶν τῆς ψυχῆς. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Π Σάββας 2008 10 29 ΑΒΒΑ ΔΩΡΟΘΕΟΥ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΟ ΧΤΙΣΙΜΟ ΤΩΝ ΑΡΕΤΩΝ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

https://www.youtube.com/watch?v=Rehf5KueVyg

Νά προσέχεις τούς Λογισμούς σου, καί νά μήν σκέφτεσαι γιά κανέναν πώς εἶναι κακός!

68. Να προσέχεις τους Λογισμούς σου, και να μην σκέφτεσαι για κανέναν πώς είναι κακός, γιατί σε κάποια άλλη περίσταση μπορεί να δεις τον Ίδιο άνθρωπο πού τώρα σου φαίνεται κακός με τελείως διαφορετικό μάτι. Συνεπώς, μην ακο­λουθείς Λογισμούς πού σου παρουσιάζουν τα πράγματα όπως αυτοί θέλουν. Γιατί αν υπάρχει αγάπη, θα καλύψει και τα φταιξίματα των άλλων. Κι η απουσία της αγάπης προέρχεται από τον σκοτισμό της ψυχής.

69. Οποίος δεν αγαπά τον γείτονα του και λέει πώς αγαπά τον Θεό βρίσκεται σε πλάνη, χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Τίποτε δεν εξοργίζει τόσο τον Θεό, τίποτε δεν τον ερεθίζει όσο ό μοναχός πού κάνει το κελί του δικαστήριο, όπου αυτός σαν δικαστής κάθεται και κατακρίνει τους συντρόφους του για τις ανεπάρκειες τους. Κι εντού­τοις θεωρεί τον εαυτό του ως μετανοούντα, και προσεύχεται λέγοντας, «όπως εγώ συγχώρησα, συγχώρησε με!».

70. Αν αυτός πού κρίνει όσους τον αδικούν κα­ταδικάζεται από την δικαιοσύνη τού Θεού, τί θα συμβεί άραγε με εμάς, πού κρίνουμε από μακριά πράξεις πού δεν μάς βλάπτουν; Αν δεν μπορείς να βλέπεις τις ανεπάρκειες και τις αδυναμίες των άλλων, αν δεν τις αντέχει ό νους σου, φύγε και πήγαινε κάπου άλλου. Δεν είναι δυνατόν να θεω­ρήσεις τον κάθε άνθρωπο αγαθό αν δεν έχεις αποκτήσει την ησυχία.

71. Να είσαι ειρηνικός και ταπεινός, ώστε όλοι να σε συμπονούν. Ανάλογα με τον προσανατολι­σμό της ενέργειας της καρδιάς προς το αγαθό ή προς τους πειρασμούς, βλέπουμε τις εξωτερικές περιστάσεις με διαφορετικό μάτι. Να μην κατηγο­ρείς ούτε να διορθώνεις κανέναν, να μην έχεις τέτοιου είδους οίστρο και ταραχή στην ψυχή σου. Γιατί όποιος βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση οίστρου και ταραχής εξαιτίας των συνανθρώπων του δεν μπορεί να αξιωθεί την πνευματική ειρή­νη, διά της οποίας ενεργοποιούνται θεωρίες της αγαθότητας τού Θεού για τους κόσμους25.

'Μέσα στήν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ, διαπίστωσα πολλή καί ὑπερβολική διαφωνία'' ~ Βασιλείου τοῦ Μεγάλου

Αγίου Βασιλείου τοῦ Μεγάλου

Λόγος περί Κρίματος τοῦ Θεοῦ

Χάρη στὴν χρηστότητα καὶ τὴν φιλανθρωπία τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ, ποὺ ἀποκαλύφθηκε διὰ τῆς Χάριτος τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ μὲ τὴν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀπαλλάχθηκα ἀπὸ τὴν ἀρχαία πλάνη τῶν ἐθνικῶν καὶ ἀνατράφηκα ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἀπὸ Χριστιανοὺς γονεῖς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους καὶ διδάχθηκα ἀπὸ βρέφος τὶς ἅγιες Γραφές, ποὺ μὲ ὁδηγοῦν στὴ γνώση τῆς Ἀλήθειας. 

Ὅταν ὅμως ἔγινα ἄνδρας καὶ ταξίδεψα πολὺ καὶ ἀσχολήθηκα, ὅπως ἦταν φυσικό, μὲ πολλὰ πράγματα, ἀναγνώρισα τὴ μεγάλη συμφωνία, ποὺ ὑπῆρχε μεταξὺ ἐκείνων ποὺ ἀσχολοῦνταν ἐπιμελῶς μὲ κάθε τέχνη καὶ μὲ κάθε ἐπιστήμη...

Μόνο μέσα στὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ, γιὰ τὴν ὁποία πέθανε ὁ Χριστὸς καὶ στὴν ὁποία ἐξέχεε πλούσια τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, διαπίστωσα πολλὴ καὶ ὑπερβολικὴ διαφωνία στὶς σχέσεις τῶν περισσοτέρων καὶ στὶς ἀπόψεις τους περὶ τῶν θείων Γραφῶν. 

Καί, τὸ φρικτώτερο ὅλων, εἶδα τοὺς ἴδιους τοὺς προεστῶτες τῆς Ἐκκλησίας νὰ διαφέρουν τόσο πολὺ μεταξύ τους ὡς πρὸς τὴ διάθεση καὶ τὴ γνώμη, νὰ ἀντιτίθενται τόσο πολὺ στὶς ἐντολές τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, νὰ διασποῦν ἀνηλεῶς τὴν Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ συνταράσσουν χωρὶς λύπη τὸ ποίμνιό Του, ὥστε τώρα πρὸ πάντων, ποὺ ἀνεφάνησαν οἱ Ἀνόμοιοι, νὰ ἰσχύῃ καὶ δι’ αὐτοὺς ὁ λόγος· 

«Ἀπὸ σᾶς τοὺς ἰδίους θὰ ἐγερθοῦν ἄνδρες, λαλοῦντες διεστραμμένα, διὰ νὰ ἀποσποῦν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω αὐτῶν».

Ἐνῶ παρατηροῦσα αὐτὰ καὶ ἄλλα παρόμοια καὶ διερωτώμην δι’ αυτὰ ποία εἶναι καὶ ἀπὸ ποῦ προῆλθε ἡ αἰτία αὐτοῦ τοῦ τόσο μεγάλου κακοῦ, κατ’ ἀρχὴν εὑρισκόμην σὲ σκότος βαθὺ καὶ ἔκλινα, ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει πάνω στὸν ζυγό, πότε πρὸς τὸ ἕνα μέρος καὶ πότε πρὸς τὸ ἄλλο· διότι ἄλλος κατ’ ἄλλον τρόπο ἤ μὲ εἵλκυσε μὲ τὸ μέρος του, λόγῳ τῆς πολυχρονίου συνηθείας τῶν ἀνθρώπων, ἤ πάλιν κατ’ ἄλλον τρόπον μὲ ἀπωθοῦσε, διότι ἀνεγνώριζα στὶς θείες Γραφὲς τὴν Ἀλήθεια.

10. Ἡ ἀντιμετώπιση τῶν πειρασμῶν, Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου

10. Ἡ ἀντιμετώπιση τῶν πειρασμῶν, Ἀββά Δωρόθεου, 9-3-2019, Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου, ζωντανή μετάδοση, Ὁμιλία στήν Κατερίνη, http://hristospanagia3.blogspot.gr, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.gr

Ἀββᾶ Δωροθέου: Ἡ ἀνταμοιβή ὅσων ἐκκλησιάζονται μέ ζῆλο…

Και σας λέω κάτι αξιοθαύμαστο που άκουσα για κάποιον μεγάλο και διορατικό Γέροντα, ότι, ενώ στεκόταν στην εκκλησία, μόλις άρχισαν να ψέλνουν οι αδελφοί, έβλεπε έναν λαμπροφορεμένο να βγαίνει από το Ιερό, κρατώντας ένα μικρό στρογγυλό σκεύος με αγίασμα και μια μίλη (μικρή λαβίδα με μορφή σμίλης).

Τη μίλη αυτή τη βουτούσε στο σκεύος και πέρναγε από όλους τους αδελφούς και τους σφράγιζε σε σχήμα σταυρού.

Τις θέσεις δε όσων έλειπαν, άλλοτε τις σφράγιζε και άλλοτε πέρναγε χωρίς να τις σφραγίσει. Και πάλι, όταν επρόκειτο να σχολάσει η εκκλησία, τον έβλεπε να βγαίνει από το Ιερό και να ξανακάνει το ίδιο.

Μια μέρα λοιπόν τον σταματάει ο Γέροντας και πέφτει στα πόδια του, παρακαλώντας τον να του εξηγήσει ποιος ήταν και τι νόημα είχε αυτό που έκανε.

Και του λέει εκείνος ο λαμπροφορεμένος: «Εγώ είμαι Άγγελος Κυρίου, και πήρα εντολή να σφραγίζω όσους βρίσκονται στην εκκλησία από την αρχή της ακολουθίας και όσους παραμένουν μέχρι το τέλος της, για την προθυμία και την επιμέλεια και την καλή προαίρεσή τους».

Πῶς εἶναι οἱ κατά Θεόν συναναστροφές μέ τόν κόσμο 2, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Πῶς εἶναι οἱ κατά Θεόν συναναστροφές μέ τόν κόσμο 2, Ἀββᾶ Δωροθέου-Ἀσκητικά,19-11-2008, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου http://hristospanagia3.blogspot.gr, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.gr

Πρόλογος, εἰσαγωγή στό: Ὁσίου Ἰσαάκ ἐπισκόπου Νινευί τοῦ Σύρου τά εὑρεθέντα ἀσκητικά κείμενα καί μετάφραση μέ σχόλια

ΠΡΟΛΟΓΟΣ, ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ: ΟΣΙΟΥ ΙΣΑΑΚ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΙΝΕΥΙ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ ΤΑ ΕΥΡΕΘΕΝΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΕ ΣΧΟΛΙΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ , ἄρχισα πρίν ἀπό περίπου δέκα ἔτη νά μεταφράζω στήν νέα ἑλληνική γλώσσα τά γλυκύτατα ἀσκητικά κείμενα τοῦ ὁσίου πατέρα μας Ἰσαάκ ἐπισκόπου Νινευί, τοῦ Σύρου. Ἦταν τόση ἡ πνευματική ὠφέλεια καί ὁ ἐνθουσιασμός ἀπό τή μελέτη τους, πού παρόλες τίς μεγάλες δυσκολίες, συνέχισα καί τολμῶ νά παρουσιάσω στήν ἀγάπη σας τό πρῶτο μέρος τῆς ταπεινῆς μου ἐργασίας. Εἴθε ὁ Πανάγιος Κύριος Μας νά εὐλογήσει αὐτό τό βιβλίο ὥστε νά ἀποβεῖ πρός δόξαν Του καί πρός ὠφέλειαν ὅλων μας. Ἐπικαλοῦμαι τίς πρεσβεῖες τῆς Πανυπερευλογημένης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου τοῦ Ὁσίου Ἰσαάκ καί πάντων τῶν ἁγίων, ὥστε τά θεόπνευστα λόγια τοῦ ὁσίου νά κατανοηθοῦν καί τό κατά δύναμιν νά ἐφαρμοσθοῦν ἀπό ὅλους μας. Ὁ ἅγιος μᾶς δίνει συνταγές ζωῆς ἀληθινῆς, χρησιμότατες γιά ὅλους, μοναχούς καί λαϊκούς, ἐγγάμους καί ἀγάμους, ἡσυχαστές καί ἀγωνιζομένους μέσα στήν κοσμική τύρβη. 

Ὁ ἡσυχαστικός τρόπος ζωῆς εἶναι ὁ χριστιανικός τρόπος ζωῆς. Ὅποιος θέλει νά ζήσει χριστιανικά θά πρέπει νά ζήσει ὅπως ἔζησαν ὅλοι οἱ ἅγιοι, οἱ μιμηταί τοῦ Χριστοῦ μας. Ἡ ζωή του θά πρέπει νά συνδυάζει ἐξωστρέφεια καί ἐνδοστρέφεια. Κυρίως ἐνδοστρέφεια, σιωπή, προσευχή, μελέτη καί κατά Χριστόν ἄσκηση θά πρέπει νά βιώνονται ὅσο τό δυνατόν ἐντονώτερα. Ἡ ἐξωτερική δράση θά πρέπει ἐπίσης νά ὑπάρχει γιά νά ἐκπληρώνεται τό καθῆκον τῆς ἀγάπης πρός τόν πλησίον. 

Ὁ Χριστινός καλεῖται νά καθαριστεῖ. Αὐτό κατορθοῦται μέ τό νά ζεῖ ἀσκητικά καί μυστηριακά, προσευχητικά καί ἁγνά, ὅπου καί ἄν βρίσκεται: μόνος του, στόν κόσμο, σέ οἰκογένεια ἤ σέ μοναστήρι. Ὁ ἡσυχασμός εἶναι ὁ τρόπος καί ὁ δρόμος θεραπείας τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. Βεβαίως δέν μποροῦν ὅλοι νά ζήσουν σέ τόπο ἀπαλλαγμένο ἀπό ἐξωτερικούς θορύβους. Μποροῦν ὅμως ὅλοι νά καταπολεμήσουν τούς ἐσωτερικούς θορύβους τῶν λογισμῶν καί τῶν πολυποίκιλων ἄχρηστων μεριμνῶν. 

Ἐνδεχομένως δέν μποροῦν ὅλοι νά ζήσουν μέ παρθενία καί πλήρη ἀκτημοσύνη, γινόμενοι μοναχοί. Μποροῦν ὅμως ὅλοι, ἀλλά καί ὁφείλουν νά ζήσουν μέ τήν παρθενία τοῦ νοός. Ὅλοι θά πρέπει νά ἔχουν ἁγνότητα καί καθαρότητα καρδίας, καθώς καί ἀπροσπάθεια στά ὑλικά πράγματα. Μποροῦν καί πρέπει νά ζοῦν ὅλοι μέ ἐγκράτεια, ὀλιγοκτημοσύνη καί ἀμεριμνία γιά τά μάταια πράγματα αὐτοῦ τοῦ κόσμου. 

Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ εἶναι ἕνας σύγχρονος τέλειος ψυχ-ίατρος, θεραπευτικός καί λυτρωτικός γιά τόν σύγχρονο πολυμέριμνο, καταναλωτικό, ἀγχώδη καί καταθλιμμένο ἄνθρωπο. Μία σελίδα ἀπό τόν Ἀββᾶ ἀν διαβάζει κανείς καθημερινά εἶναι ἀρκετό, ἔλεγε ὁ Γέροντας Ἰερώνυμος τῆς Αἴγινας. Ὁ θαυμαστός π. Παΐσιος διακήρυσσε, ὅτι ἄν πήγαινε κάποιος στό ψυχιατρεῖο καί διάβαζε στούς ἀσθενεῖς ἀπό τό βιβλίο τοῦ Ἀββᾶ Ἰσαάκ, θά ἄδειαζε τό ψυχιατρεῖο. 

Κάποτε πάλι, ἔλεγε ὁ Γέροντας Παΐσιος ὅτι, μελετώντας τόν Ἀββᾶ Ἰσαάκ ἔμεινε σέ μία φράση του στοχαζόμενος καί προσευχόμενος γιά δύο ὁλόκληρες ὧρες.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οἱ ἀσκητικοί λόγοι τοῦ Ἀββᾶ Ἰσαάκ τοῦ Σύρου ἐγράφησαν πρωτοτύπως στά Συριακά. Μεταφράστηκαν κατά τόν 9ο αἰώνα ἀπό δύο μοναχούς τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Σάββα Παλαιστίνης, πού ὀνομάζοντο Πατρίκιος καί Ἀβράμιος. Ὁ ἱερομόναχος Νικηφόρος Θεοτόκης ἔπειτα ἀπό παρακίνηση τοῦ Πατριάρχου Ἱεροσολύμων Ἐφραίμ, ἐξέδοσε τό κείμενο στά 1770.