Ἀπὸ τὸν βίο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Ἐλεήμονα (+12 Νοεμβρίου)

O Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων, αν και Πατριάρχης Αλεξανδρείας, συνήθιζε να επισκέπτεται τρεις φορές την εβδομάδα, τους αρρώστους στο νοσοκομείο. Κάποιος ξένος για να τον δοκιμάσει, συνάντησε τον Άγιο και του ζήτησε να τον ελεήσει. Ο Άγιος έδωσε εντολή στον διανομέα να του δώσει έξι νομίσματα. Ο ξένος αφού άλλαξε ένδυμα, εμφανίστηκε ξανά μπροστά στον Άγιο, σε άλλο τόπο και ξαναζήτησε ελεημοσύνη.

Ο διανομέας είπε τότε στον Άγιο ότι είναι ο ίδιος που πήρε πρωτύτερα τα έξι νομίσματα, αλλά εκείνος προσποιούμενος ότι δεν τον γνώρισε, του έδωσε ξανά έξι νομίσματα.

Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Ἐλεήμων

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΕΙΛΗΤΑΡΙΟΝ

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΕΛΕΗΜΩΝ

Ο άγιος Ιωάννης ήταν γόνος επιφανούς οικογένειας της Αμαθούντας της Κύπρου. Νυμφεύθηκε μετά από πίεση των γονέων του και απέκτησε πολλά παιδιά, που κατά παραχώρησιν Θεού πέθαναν σε νεαρή ηλικία, ταυτόχρονα με τη μητέρα τους. Βλέποντας στην οδυνηρή τούτη στέρηση την εσωτερική ευκαιρία να απαλλαγεί από τις κοσμικές φροντίδες, αφιερώθηκε εξ ολοκλήρου στον Θεό.

Το 610 χειροτονήθηκε πατριάρχης της Εκκλησίας της Αλεξανδρείας, με το όνομα Ιωάννης Ε΄. Την ίδια κιόλας ημέρα συγκέντρωσε όλο τον κλήρο και το προσωπικό της πλούσιας μητροπόλεως της Αιγύπτου και τους έστειλε να απογράψουν με κάθε δυνατή ακρίβεια όλους όσους αυτός ο ίδιος αποκαλούσε «κυρίους» του, δηλαδή τους φτωχούς και επαίτες, τους οποίους ο Θεός τοποθετεί κοντά μας για να κερδίσουμε τη Βασιλεία των Ουρανών με την προς αυτούς αγάπη και ευσπλαχνία μας. Βρέθηκαν περισσότεροι από 7.500 και διέταξε να τους προσφέρεται καθημερινά η αναγκαία τροφή και στέγη. Έλεγε συχνά στην προσευχή του: «Θα δούμε, Κύριε, ποιος από τους δυο μας θα βγει νικητής στον αγώνα αυτό: Εσύ που πάντα με ελεείς, ή εγώ που δεν παύω να μοιράζω τα ελέη Σου στους φτωχούς; Γιατί αναγνωρίζω πως δεν έχω τίποτα που να μην προέρχεται από το έλεός Σου και ότι αυτό είναι που επιστηρίζει τη ζωή μου!».

Όντως, το έλεος του αγίου αυτού απέναντι στους φτωχούς ήταν ακένωτο· οι ελεημοσύνες του ήταν άφθονες σαν τα νερά του Νείλου που καλύπτουν περιοδικά τα εδάφη της Αιγύπτου καθιστώντας τα γόνιμα. Γι’ αυτό και έλαβε την επωνυμία «Ελεήμων», κατ’ εικόνα του Χριστού, που είναι η πηγή κάθε ελέους. Δεν μπορούσε να δει φτωχό ή πάσχοντα να τον πλησιάζει, δίχως να χύσει άφθονα δάκρυα και να πάρει επάνω του τον πόνο του. Έδινε αφειδώς, αντλώντας από το ταμείο της Εκκλησίας. Όπως τον είχε διδάξει ο Χριστός: «Να είστε σπλαχνικοί, όπως σπλαχνικός είναι και ο Θεός Πατέρας σας» (Λουκ. 6, 36), έδινε αδιακρίτως σε καλούς και κακούς, σε αξίους και αναξίους. Μία ημέρα, ένας φτωχός που είχε ήδη λάβει την ελεημοσύνη του, παρουσιάσθηκε άλλες τρεις φορές στον άγιο, μεταμφιεσμένος κάθε φορά διαφορετικά.

Βγῆκε ἀπό τόν τάφο καί βεβαίωσε τήν συγχώρεση τῆς ἁμαρτίας καί τό ἀπόρρητό της!

Κάποια γυναίκα που καταγόταν από την ίδια πόλη με τον όσιο Ιωάννη τον Ελεήμονα, άκουσε ότι ήρθε από τη Ρόδο και ότι του είχε παρουσιαστεί εκεί άγγελος Κυρίου, που του μήνυσε το κάλεσμά του στον κοινό μας Κύριο.

Ήξερε ότι είχε κάνει ένα τόσο μεγάλο αμάρτημα, που πίστευε ότι ούτε να τ’ ακούσουν δεν μπορούσαν ανθρώπινα αυτιά.

Οπλίζεται με πίστη, που δεν χωράει δισταγμούς, πηγαίνει τρέχοντας στον πανόσιο, ρίχνεται στα πόδια του λιώνοντας στα δάκρυα, τον παρακαλάει και του λέει εμπιστευτικά·

«Τρισμακάριστε, έχω πέσει σε αμαρτία τόσο βαριά, που δεν μπορεί να την ακούσει αυτί ανθρώπου. Ξέρω ότι αν θέλεις, μπορείς να με συγχωρέσεις. Είπε ο Κύριος για τους ιερείς· “Όσα θα λύσετε στη γη, θα είναι λυμένα στον ουρανό και όσα θα δέσετε στη γη θα είναι δεμένα στον ουρανό”.

Και ακόμα· “Αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες των άλλων, θα είναι συγχωρεμένες, αν πάλι τις κρατήσετε θα είναι χρεωμένες σ’ αυτούς”».

Ακούγοντας ο όσιος τέτοια λόγια από τη γυναίκα φοβήθηκε μήπως αν αγνοήσει την παράκλησή της γίνει αιτία να τιμωρηθεί αυτή, ενώ μπορούσε να σωθεί με την πίστη που του ’χε, και της λέει ταπεινά·

«Αν πραγματικά πιστεύεις, γυναίκα, ότι ο Θεός θα συγχωρέσει το έγκλημα που λες με την ταπεινή μου μεσολάβηση, εξομολογήσου το μου».

«Μα τον Θεό που σε προστατεύει, δεν μπορεί να το αντέξει, δέσποτά μου, άνθρωπος», του απαντάει.

Της ξαναλέει ο όσιος· «Αν ντρέπεσαι, πήγαινε και γράψτο με ό,τι γράμματα ξέρεις και φέρτο μου».

«Στ’ αλήθεια, δέσποτα, δεν μπορώ», του αποκρίθηκε.

Μένοντας για λίγο σιωπηλός ο όσιος τη ρώτησε· «Δεν μπορείς να το γράψεις, να το σφραγίσεις και να μου το φέρεις;».

«Ναι, δέσποτα, αυτό θα κάνω. Σε εξορκίζω στην τίμια και αγγελική σου ψυχή, ποτέ να μην πέσει στα χέρια κανενός αυτό το γράμμα», του είπε.

Ο άγιος της έδωσε τον λόγο του ότι κανένας άνθρωπος δεν θα ανοίξει και δεν θα διαβάσει το γράμμα της. Πήγε αυτή και έγραψε με τα ίδια της τα χέρια το αμάρτημά της, σφράγισε το γράμμα και το πήγε στον μακάριο. Το πήρε εκείνος και μετά από πέντε μέρες πέθανε χωρίς να δώσει σε κανέναν απολύτως κάποια οδηγία ή εντολή για το γράμμα αυτό.

Τυχαία, ή μάλλον από θεία πρόνοια, η γυναίκα δεν ήταν στην πόλη τη μέρα που ο πατριάρχης πέρασε ειρηνικά απ’ αυτή τη ζωή στην άλλη, επειδή, όπως νομίζω, ο Θεός θέλησε να δείξει πόση οικειότητα είχε ο δούλος του μαζί του.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Ἐλεήμων, πατριάρχης Ἀλεξανδρείας, μᾶς μιλᾶ ὅταν ἡ ψυχή βγαίνει ἀπό τό σῶμα

Ο άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων, πατριάρχης Αλεξανδρείας (6ος-7ος αι), μιλούσε διαρκώς γιά τόν θάνατο καί την έξοδο της ψυχής από τό σώμα, επαναλαμβάνοντας οσα σχετικά είχαν αποκαλυφθεί στον όσιο Συμεών τόν Θαυμαστορείτη. «Όταν η ψυχή βγαίνει από τό σώμα», έλεγε, «καί ανεβαίνει από τη γη στον ουρανό, τη συναντούν ομάδες-ομάδες δαιμόνων, τη σταματούν καί την κατηγορούν γιά τα ψέματα, τις συκοφαντίες, την οργή, τη ζήλια, τον θυμό, τη μνησικακία, την υπερηφάνεια, την αισχρολογία, την ανυπακοή, τη μοχθηρία, τη φιλαργυρία, τη μέθη, τη γαστριμαργία, την πονηριά, τη μαγεία, το μίσος, τον φόνο, την κλοπή, τη σκληροκαρδία, την πορνεία καί τη μοιχεία, όλα, κοντολογίς, τα αμαρτήματα. Καί καθώς η ψυχή κατά την πορεία της από τη γη ως τόν ουρανό θα δίνει λογαριασμό γι` αυτά, οι άγγελοι θα στέκονται παράμερά της, μην μπορώντας να τη βοηθήσουν.

«Πρέπει νά ἐπιπλήτουμε αὐτούς πού φλυαροῦν ἤ ἔστω λένε κάτι μεταξύ τους κατά τίς ἱερές ἀκολουθίες καί, ἄν δέν διορθωθοῦν, νά τούς βγάζουμε ἀπό τήν ἐκκλησία μέ αὐστηρότητα».

ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΒ΄ (12)

Ἀπό τόν βίο τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ ἐλεήμονος

Ὁ μέγας Ἰωάννης φρόντιζε ὅσο μποροῦσε νά διορθώνει αὐτούς πού χωρίς κανέναν λόγο συζητοῦσαν μέσα στήν ἐκκλησία. Ἄν ἔβλεπε κάποιον, τόν ὁποῖο συμβούλεψε καί μιά καί δυό φορές, νά μή διορθώνεται, ἀμέσως τόν ἔβγαζε ἔξω, λέγοντάς του τόν λόγο τοῦ Κυρίου: «Ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ πρέπει νά εἶναι οἶκος προσευχῆς»¹. Ἀντίθετα, ἐκείνους πού ἔδειχναν πολλή ἐπιμέλεια γιά τίς ἱερές συνάξεις, τούς ἐκτιμοῦσε γιά τήν ἀγάπη τους πρός τόν Θεό καί τούς ἐπαινοῦσε, καί ἐπιπλέον τούς ἐπιβράβευε μέ τιμητικά ἀξιώματα.

Τό μεγαλεῖο τῆς ἐλεημοσύνης

Ο Άγιος Ιωάννης, πατριάρχης Αλεξανδρείας (6ος-7ος αιώνας), έλαβε επάξια την προσηγορία του «ελεήμονος», γιατί από μικρός επιδόθηκε στην αρετή της ελεημοσύνης. Όταν ήταν δεκαπέντε χρονών, ξεκίνησε ένα χειμωνιάτικο πρωινό να πάει στην εκκλησία για την ακολουθία του όρθρου. 

Στο δρόμο τον συνάντησε ένας φτωχός, παγωμένος από το κρύο.

Ο Ιωάννης έβγαλε αμέσως το πανωφόρι του και του το' δωσε.

Συνέχισε την πορεία του και πριν φτάσει στην εκκλησία, τον πλησιάζει κάποιος λευκοφόρος άνδρας, του δίνει εκατό χρυσά νομίσματα και του λέει:

-Παρ' τα και μοίρασε τα όπως θέλεις.

Μόλις ο Ιωάννης τα πήρε, εκείνος εξαφανίστηκε. Από τότε όταν έδινε ελεημοσύνη, έπαιρνε πάντοτε περισσότερα,

Αργότερα, ως πατριάρχης, για να παρακινήσει τους πιστούς στην ελεημοσύνη, διηγόταν ωφέλιμα παραδείγματα με αγγελικές οπτασίες. Ένα απ' αυτά είναι και το ακόλουθο:

Οἱ δύο πόλοι τῆς πνευματικῆς ζωῆς.(Μνήμη Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Ἐλεήμονος). Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός

 Οι δυο πόλοι της πνευματικής ζωής.(Μνήμη Αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος)

  Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός

Εορτάζει η Εκκλησία μας σήμερα την μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος, Πατριάρχου Αλεξανδρείας. Ο Άγιος Ιωάννης κατήγετο από την Κύπρο. 

Υπήρξε τέκνο ευσεβών και πλουσίων γονέων. Αν και ανετράφη μέσα στην άνεσι, έστρεψε όλη του την διάθεσι και προσοχή στην ευσέβεια. Διαβλέποντας η Θεία Χάρις μέσα στην αγνή ψυχή του, ότι θα απέδιδε πολύ πνευματικό καρπό στο μέλλον, τον προώρισε και τον ανεβίβασε στον θρόνο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, πού ήκμαζε τότε. 

Στον βίο του αναφέρεται ένα σύμβολο, πού έδειξε η Χάρις για την μέλλουσά του διαγωγή. 

Είδε στον ύπνο του μια ωραία κόρη στεφανωμένη με κλάδο ελαίας, η οποία του είπε: «Εγώ είμαι η πρώτη θυγάτηρ του βασιλέως. Αν με αγαπήσης, έχω την δύναμι να σε οδηγήσω εις αυτόν». Ο Άγιος συνεπέρανε ότι αυτή ήτο η Χάρις της συμπαθείας και της ελεημοσύνης.

Ἀπό τόν βίο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ ἐλεήμονος

Ἀπό τόν βίο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ ἐλεήμονος (12 Νοεμβρίου)

Τον καιρό που πλήθος πολύ κατέφυγε στην Αλεξάνδρεια, διαφεύγοντας από τα χέρια των Περσών, ο Άγιος Ιωάννης αναγκάστηκε να δανεισθεί από κάποιους χίλιες λίτρες χρυσάφι, γιατί παρουσιάστηκε τεράστια έλλειψη τροφίμων. Εκείνη τη χρονιά μάλιστα ο Νείλος δεν είχε πλημμυρίσει, όπως γινόταν πάντα, και τα χρήματα της Εκκλησίας είχαν ξοδευτεί. Όταν και αυτά που δανείστηκε τα ξόδεψε, μεγάλη έγνοια τον βασάνιζε. Παρακαλούσε λοιπόν τον φιλάνθρωπο Θεό να τον βγάλει από το αδιέξοδο.

Μολονότι όμως έφτασε σε τέτοιαν απόλυτη ανέχεια, δεν φάνηκε κατώτερος από την συμφορά, δεν καταφρόνησε δηλαδή τους θείους νόμους και τις ιερές διατάξεις, μα ούτε και καμιάν αμέλεια έδειξε στην ακριβή διαποίμανση του λαού που του εμπιστεύθηκε ο Θεός.