Μάνης Χρυσόστομος Γ': «Νά ἐπανέλθουν οἱ ποινικές διατάξεις τῆς κακόβουλης βλασφημίας»

Στή νομική, ἐν γένει, ἐπιστήμη καί εἰδικότερα στούς ἐντεταλμένους νομοθέτες ἤ δικαστικούς λειτουργούς εἶναι γνωστή καί οἰκεία ἡ ἔκφραση «βάσανος σκέψης».

Ἡ ἔκφραση αὐτή σημαίνει ὅτι πρός καταρτισμό ἑνός νομοσχεδίου ἤ πρός ἔκδοση μιᾶς δικαστικῆς ἀπόφασης ἀπαιτεῖται προηγουμένως νά ἔχει ὑπάρξει ἕνα στάδιο βαθειᾶς καί ἐνδελεχοῦς μελέτης τοῦ ζητήματος πού θά ἔλθει πρός ψήφιση νόμου ἤ πρός ἔκδοση ἀπόφασης.

«Βάσανος σκέψης» εἰδικότερα, σημαίνει ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑπεύθυνα ἔχει ἀναλάβει τό ὅλο θέμα, νόμου ἤ ἀπόφασης, θά πρέπει νά ἔχει βασανίσει τόν νοῦν του, νά ἔχει σκεφθεῖ ἐπισταμένως, νά ἔχει ἑρμηνεύσει καί μελετήσει τίς αἰτιολογικές ἐκθέσεις τοῦ νόμου, τήν ὑπάρχουσα νομολογία, ἑλληνική καί ξένη, νά ἔχει προχωρήσει σέ σπουδαία νομική βοήθεια καί νά ἔχει ἀφουγκρασθεῖ τήν φωνή τῆς συνείδησής του.

Ἔπειτα γιά τήν ἀρτιοτέρα προσέγγιση ἑνός δικαιϊκοῦ ζητήματος πού ἀπασχολεῖ καί ἀνησυχεῖ τήν κοινωνία δέν εἶναι μειωτικό ἡ ἐπανεξέτασή του, ἑνός νομικοῦ κεφαλαίου, ὡς ἐν προκειμένου τοῦ Ζ' κεφαλαίου τοῦ Ποινικοῦ μας Κώδικα, οὔτε τυγχάνει ἀπαξιωτική ἡ διορθωτική κίνηση ἐπαναφορᾶς ἑνός ἤ περισσοτέρων ἄρθρων νόμου τῆς συντεταγμένης πολιτείας.

Μάλιστα, ἡ ἀπόσταση τοῦ χρόνου προσφέρει τήν δυνατότητα σφαιρικῆς καί ὡριμότερης θεώρησης τοῦ ζητήματος, λαμβάνοντας καλύτερον ὑπόψη τούς ἁρμούς τῆς δεδομένης κοινωνίας καί τῶν παραδόσεων αὐτῆς.

Ἡ νομική «βάσανος σκέψης», ὡς κατάλληλη ἐπεξεργασία καί περαιτέρω νηφάλια νόηση καί ἐπανόρθωση συνιστοῦν προνομιακό πεδίο καί δίοδο πρότασης θέσπισης κανόνων δικαίου.

Συνεπῶς, μέ περαιτέρω «βάσανο σκέψης» πρέπει νά ἐπανέλθουν οἱ συγκεκριμένες ποινικές διατάξεις τῆς κακόβουλης βλασφημίας καί τῆς καθύβρισης θρησκευμάτων ὡς καί τῆς περιύβρισης νεκρῶν.

Μάνης Χρυσόστομος : Ἡ ἀξία τοῦ Ζ' κεφαλαίου τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος ὑπό τόν τίτλον «Ἐπιβουλή τῆς θρησκευτικῆς εἰρήνης».

Η αξία του Ζ' κεφαλαίου του Ποινικού Κώδικος υπό τον τίτλον «Επιβουλή της θρησκευτικής ειρήνης».

Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ΄

Στὰ ἐγκλήματα κατὰ τῆς κοινῆς εἰρήνης κατατάσσονται καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα συνιστοῦν ἐπιβουλὴ τῆς θρησκευτικῆς εἰρήνης, ἤτοι: α) ἡ κακόβουλος βλασφημία (ἄρθρο 198 Π.Κ.), ἡ καθύβριση θρησκευμάτων (ἄρθρο 199 Π.Κ.), ἡ διατάραξη θρησκευτικῶν συναθροίσεων (ἄρθρο 200 Π.Κ.) καὶ ἡ περιύβριση νεκρῶν (ἄρθρ. 201 Π.Κ.).

Προστατευόμενο ἀγαθὸ τοῦ Ζ´ κεφαλαίου τοῦ Εἰδικοῦ Μέρους τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος εἶναι ἡ θρησκευτικὴ εἰρήνη καὶ τὸ θρησκευτικὸ αἴσθημα ἔννομο ἀγαθό, τὀ ὁποῖο ἔχει ἄυλο χαρακτῆρα καὶ ἐμπίπτει στὴν ἔννοια τοῦ δημοσίου συμφέροντος, τῆς εἰρηνικῆς συμβιώσεως τῶν ἀτόμων καὶ περαιτέρω ἐξ ἀντανακλάσεως στὴ καθόλον κοινωνικὴ συνοχή.

Εἰδικότερα, ἡ κακόβουλος βλασφημία (ἄρθρο 199 Π.Κ.) συνίσταται στὴν καθύβριση τοῦ Θεοῦ, ἐφόσον γίνεται δημόσια καὶ κακόβουλα.

Εἶναι τὸ ἀντίστροφο τῆς λατρείας καὶ δοξολογίας ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἀπευθύνει στὸ Θεό. Ἡ βλασφημία εἶναι ἡ βεβήλωση τοῦ Θείου Ὀνόματος, τὸ κατ᾿ ἐξοχὴν σημεῖο τῆς ἀσέβειας.

Περιλαμβάνει δὲ κάθε ἐκδήλωση ἰδιαίτερα προσβλητικὴ εἴτε λόγῳ τῆς μορφῆς της εἴτε λόγῳ τοῦ περιεχομένου της. Ἐννοεῖται ὅτι συζητήσεις, ἀπόψεις, γνῶμες ἔστω καὶ ἂν περιέχουν ἀμφισβήτηση ἢ καθόλου ἄρνηση τοῦ Θεοῦ δὲν ἐμπίπτουν στὴν ἐν λόγῳ διάταξη.

Ἐξ ἐπόψεως ἀναντιρρήτως χριστιανικῆς ἠθικῆς καὶ διδασκαλίας ἡ βλασφημία τοῦ Θεοῦ εἶναι μέγα ἁμάρτημα, ὅταν μάλιστα κατὰ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου «πᾶν ρῆμα ἀργὸν ὃ ἐὰν λαλήσωσιν οἱ ἄνθρωποι ἀποδώσουσι περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως» (Ματθ 12, 36) ὡς καὶ οἱ προτροπὲς τοῦ Ἀποστόλου τῶν Ἐθνῶν Παύλου: «Πᾶς λόγος σαπρὸς ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν μὴ ἐκπορευέσθω» (Ἐφ. 4, 29) καὶ «ἀπόθεσθε καὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, ὀργήν, θυμόν, κακίαν, βλασφημίαν αἰσχρολογίαν ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν» (Κολ. 4, 8).

Ἀλλὰ καὶ γενικότερα ἔθνος ποὺ βλασφημεῖ εἰς βάθος χρόνου μεταβάλλεται πνευματικῶς εἰς ἔρημον κατὰ τὸ «ἤκουσα τῆς φωνῆς τῶν βλασφημιῶν σου, λέγει Κύριος, καὶ ἔρημον ποιήσω σε» (Ἰεζ. 35, 12 ἑπ.),

Ἔντονη διαμαρτυρία Μητροπολίτου Μάνης Χρυσοστόμου γιά τήν ἀργία τῆς ἑορτῆς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν στά σχολεῖα

  Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ΄

Μέ πολλή θλίψη διαμαρτὐρομαι ἒντονα γιά τήν σχετική ἀπόφαση τῆς ἀργίας τήν ἡμέρα τῆς γιορτῆς τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν γι’ ὃλα τά σχολεῖα Πρωτοβάθμιας καί Δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης. Πρόκειται γιά λάθος. Οὒτε ἑορταστική ἐκδήλωση, οὒτε σχετική ὁμιλία, οὒτε ἐκκλησιασμός. 

Ὡς οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες, νά εἶναι ξένο σῶμα ἀπό τήν ἑλληνική παιδεία. Ἀπόβλητοι, ἂχρηστοι, ἀνυπόληπτοι, ξεχασμένοι, σέ περιφρόνηση.

Ποῖοι; Οἱ Τρεῖς «μέγιστοι φωστῆρες τῆς τρισηλίου θεότητος», οἰ ἐξαιρετικές προσωπικότητες τῶν ἑλληνικῶν γραμμάτων καί τῆςπαιδείας, μέ τήν σπάνια μόρφωση, τήν πολύπλευρη γνώση καί τό ἦθος, πού τά συγγράμματά τους ἀποτελοῦν ἀκένωτη πηγή σοφῶν διδαγμάτων. Οἱ, Βασίλειος ὁ Μέγας, ὁ φιλοσοφικότερος νοῦς Γρηγόριος, ὁ Δημοσθένης τῆς Ἑκκλησίας Χρυσόστομος, οἱ πιό γνήσιοι ἂνθρωποι, οἱ Οἰκουμενικοί Διδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀνοικτούς ὁρίζοντες στή σκέψη καί ἀγωγή.

 

Διερωτᾶται κανείς, τά παιδιά μας δηλαδή, δέν ἒχουν τίποτα νά διδαχθοῦν γιά τήν πορεία τῆς ζωῆς τους ἀπό τίς πολυταλαντοῦχες αὐτές μορφές τοῦ κόσμου τοῦ πνεύματος; Γιατί τούς μεγάλους αὐτούς θεοφόρους Πατέρες τούς ἀποκλείουμε ἀπό τήν γενικότερη παιδεία τῶν νέων μας;

Μάνης Χρυσόστομος: Περί τῆς λιτανεὐσεως ἢ μή τῆς εἰκόνος τῆς Ἁγίας Τριάδος.

Ἐγκύκλιος : Περί τῆς λιτανεὐσεως ἢ μή τῆς εἰκόνος τῆς Ἁγίας Τριάδος.

Ἐπειδή κατετέθη εἰς τό Γραφεῖον μας ἐρώτησις σχετικῶς μέ τό ἐάν πρέπει ἢ ὂχι νά λιτανεύεται ἡ εἰκόνα τῆς Ἁγίας Τριάδος , ὁ θεολογικός σύμβουλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μάνης καθηγητής τῆς Λειτουργικῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Γ. Φίλιας, στόν ὁποῖο θέσαμε τό παραπάνω ἐρώτημα, ἒδωκε τήν παρακάτω ἀπάντησιν, τήν ὁποίαν καί προσυπογράφουμε.

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

Ο ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Γ'

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΙΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ

• 1 Ἡ ἀπεικόνισις τῆς Ἁγίας Τριάδος εἶναι ἀπότοκος τῆς θεολογίας τῆς Ἐκκλησίας καὶ καταγράφει τὶς σχέσεις μεταξὺ τῶν τριῶν Προσώπων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Εἰκονολογίαν ἐπιτρεπτὴ εἶναι ἡ ἀπεικόνισις μόνον ὅσων εἴδαμεν καὶ συνέβησαν ἱστορικῶς, τῶν προφητικῶν ὁράσεων καὶ συμβόλων τοῦ σαρκωθέντος Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τῆς Θεοτόκου καὶ τῶν Ἁγίων.

Εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ἡ ἀπεικόνισις τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἶναι ἀπαγορευμένες, ἐπειδὴ ἡ Ἁγία Γραφὴ ἀπαγορεύει σὲ πολλὰ ἐδάφια τὶς ἀπεικονίσεις τῆς ἀόρατης Θεότητας1. Σύμφωνα μὲ τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν, ἡ Ἐνσάρκωσις τοῦ Λόγου δίδει τὴν δυνατότητα ἀπεικονίσεως μόνον τοῦ Υἱοῦ, καὶ μόνον κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν Του. Μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, κατὰ τὴν τελευταίαν βυζαντινὴν περίοδον καὶ ἑξῆς, ἤρχισε νὰ ὑποστηρίζεται ἡ ἄποψις ὅτι καὶ ὁ ἄναρχος Πατὴρ πρέπει νὰ ζωγραφίζεται καθὼς ἐφάνη εἰς τὸν προφήτην Δανιὴλ ὡς «Παλαιὸς τῶν Ἡμερῶν».

Ἡ ἀπεικόνισις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὡς περιστεριοῦ ἐπιτρέπεται μόνον εἰς τὴν εἰκόνα τῶν Θεοφανείων, ὅπου τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἐμφανίστηκε «ἐν εἴδει περιστερᾶς». Ἐπιτρέπεται, ἐπίσης, ἡ ἀπεικόνισις τῆς καθόδου τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατὰ τὴν Πεντηκοστήν, ὅταν «διεμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός» ἦλθον καὶ ἐστάθηκαν ἐπάνω τῆς κεφαλῆς τῶν Ἀποστόλων (Πράξεις 2, 3).

• 2 Εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ὑπάρχουν δύο ἀπεικονίσεις τοῦ συνόλου τῆς Ἁγίας Τριάδος: ἡ πρώτη εἶναι ἡ παράστασις τῶν τριῶν Ἀγγέλων καὶ φέρει τὴν ἐπιγραφὴν «Ἡ Ἁγία Τριάς» ἤ «Ἡ φιλοξενία τοῦ Ἀβραάμ». Ἡ ἀπεικόνισις αὐτὴ τῆς Ἁγίας Τριάδος εἶναι ἡ παραδοσιακὴ καὶ γενικῶς ἡ πλέον ἀποδεκτή.