Ἐδῶ μέ σένα ζωγραφίζω τήν γλυκειά καί φωτεινή μορφή τῆς Ἐκκλησίας μου μέ τό νά παρέχω στό δεξί σου χέρι τή δύναμι, τήν ὁποία ἀκριβῶς κατόπιν θά δώσω στά χέρια τῶν φίλων μου καί τῶν ἱερέων.

ιγ΄

Ω βαπτιστά και εριστά, μη εις αντιλογίαν, αλλά προς λειτουργίαν συντόμως ευτρεπίζου· ιδού γαρ όψει α τελώ· ώδε ζωγραφώ σοι την τερπνήν και φαεινήν μορφήν της εκκλησίας μου νέμων τη δεξιά σου την δύναμιν, ήνπερ μετά ταύτα χορηγήσω ταις παλάμαις των φίλων μου και των ιερέων· δεικνύω σοι σαφώς το άγιον πνεύμα, την φωνήν δε του πατρός ακουτιώ σε γνήσιον υιόν δηλούσαν με και βοώσαν· ‘ούτος υπάρχει το φως το απρόσιτον.’

ιγ΄

Ω Βαπτιστή φιλόνικε, όχι γι’ αντιλογία μα προς υπηρεσία σύντομα να ’τοιμάζεσαι. Κοίταξε ’δω και σίγουρα θα καταλάβης όσα κάμνω.

Ἅγιος Ρωμανός ὁ Μελωδός

Άγιος Ρωμανός ο Μελωδός

Ο όσιος Ρωμανός ο Μελωδός καταγόταν από την Έμεσα της Συρίας (σημ. Χομς). Αφού υπηρέτησε ως διάκονος στην Εκκλησία της Βηρυτού, μετέβη στην Κωνσταντινούπολη κατά τους χρόνους του Αναστασίου Α΄ (γύρω στο 496). Εκεί διακονούσε στον ναό της Υπεραγίας Θεοτόκου, που έκτισε ο έπαρχος των πραιτωρίων Κύρος, με πολλή σεμνότητα και ευλάβεια, προσευχόμενος νυχθημερόν.

Ενώ όμως έλαμπε από τις αρετές του σε όλες τις ακολουθίες, η φωνή του δεν ήταν καθόλου μελωδική και δεν μπορούσε να υμνήσει την δόξα του Θεού όπως εκείνος επιθυμούσε. Αλλά κάποια νύκτα, ευρισκόμενος στον ναό αυτό κατά την αγρυπνία των Χριστουγέννων, παρουσιάσθηκε ενώπιόν του η Θεοτόκος κρατώντας στο χέρι της ένα κοντάκιον, δηλαδή μια περγαμηνή τυλιγμένη σε κύλινδρο, και του το έδωσε να το φάει. Μόλις το γεύθηκε ο Ρωμανός, μια άφραστη γλυκύτητα γέμισε το στόμα του. Ανέβηκε τότε στον άμβωνα και άρχισε να ψάλλει με φωνή αγγελική: «Ἡ Παρθένος σήμερον, τὸν ὑπερούσιον τίκτει…», το υπέροχο Κοντάκιον της Γεννήσεως του Χριστού που ψάλλεται μέχρι τις ημέρες μας. Μόνο η πρώτη στροφή παρέμεινε και αναγράφεται στα λειτουργικά μας βιβλία μετά στην στ΄ ωδή του όρθρου της 25ης Δεκεμβρίου.

Τό ἐνύπνιον τοῦ Αγ.Ρωμανού τοῦ Μελῳδοῦ μιά Χριστουγεννιάτικη νύχτα...

Το ενύπνιον του Ρωμανού, όπου πήρε το ταλαντο να συνθέτει και να ψάλλει ύμνους, μια νύχτα των Χριστουγέννων στις Βλαχερνες.

Κι ενώ βρισκόταν στον ναό αυτό για την αγρυπνία τωνΧριστουγέννων, παρουσιάστηκε η Θεοτόκος κρατώντας στο χέρι ένα κοντάκιο, δηλαδή μια περγαμηνή τυλιγμένη σε κύλινδρο, και του έδωσε να το φάει.

Εἰς τὸ Πάθος τοῦ Κύριου καὶ εἰς τὸν Θρῆνον τῆς Θεοτόκου

Ἅγ. Ῥωμανὸς ὁ Μελωδός 

                                     Mτφρ.  π. Ἀνανίας Κουστένης  

                                               Προοίμιον

 Τὸν δι᾿ ἡμᾶς σταυρωθέντα δεῦτε πάντες ὑμνήσωμεν, αὐτὸν γὰρ κατεῖδε Μαρία ἐπὶ ξύλου καὶ ἔλεγεν, «Εἰ καὶ σταυρὸν ὑπομένεις, σὺ ὑπάρχεις  ὁ υἱὸς καὶ θεός μου»    
                                   Προοίμιον   

Ἐκεῖνον ποὺ σταυρώθηκε γιὰ μᾶς, ὅλοι, ἐλᾶτε, ἂς δοξολογήσουμε. Αὐτόν, λοιπόν, ἀντίκρυσε πάνω στὸ Ξύλο ἡ Μαρία κι ἔλεγε: «Στὸ Σταυρὸ ἂν καὶ κρέμεσαι, γιὰ μένα εἶσαι ὁ Υἱὸς καὶ Θεὸς μου».           

                                          Οἶκοι

                                             α´

Τὸν ἴδιον ἄρνα ἡ ἀμνὰς θεωροῦσα πρὸς σφαγὴν ἑλκόμενον ἠκολούθει ἡ Μαρία τρυχομένη μεθ᾿ ἑτέρων γυναικῶν ταῦτα βοῶσα, «Ποῦ πορεύῃ, τέκνον; τίνος χάριν τὸν ταχὺν δρόμον τελέεις; μὴ ἕτερος γάμος πάλιν ἐστὶν ἐν Κανᾷ, κἀκεῖ νυνὶ σπεύδεις, ἵν᾿ ἐξ ὕδατος αὐτοῖς οἶνον ποιήσῃς; συνέλθω σοι, τέκνον, ἢ μείνω σε μᾶλλον; δός μοι λόγον, Λόγε, μὴ σιγῶν παρέλθῃς με, ὁ ἁγνὴν τηρήσας με, ὁ υἱὸς καὶ θεός μου».          

                                                             Οἶκοι

                                                                 α´

Τὸ παιδί Της ἡ Μητέρα καθὼς ἔβλεπε νὰ Τὸ πηγαίνουν στὸ θάνατο, κατάκοπη ἀκολουθοῦσεν ἡ Μαρία μαζὶ μ᾿ ἄλλες γυναῖκες καὶ τοῦτα ἔλεγε: «Ποῦ πορεύεσαι, Τέκνο; Γιὰ ποιὸ λόγο βιαστικὸς τὸ δρόμο τρέχεις; Μήπως κι ἄλλος γάμος εἶναι στὴν Κανᾶ, καὶ γιὰ ῾κεῖ τραβᾶς ἐτώρα, κρασὶ ἀπ᾿ τὸ νερὸ γιὰ νὰ τοὺς φτιάξης; Νὰ ῾ρθῶ μαζί Σου, Τέκνο μου, ἢ νὰ Σὲ περιμένω; Ἕνα λόγο πές μου, Λόγε, ἐμένα ἀμίλητος μὴν προσπεράσης, Ἐσὺ π᾿ Ἁγνὴ μὲ φύλαξες, ὁ Υἱὸς καὶ Θεὸς μου».

Ῥωμανὸς ὁ Μελωδός – Εἰς τὴν Πόρνην

 π. Ἀνανίας Κουστένης

  Προοίμιον Ι           

 Ὁ πόρνην καλέσας θυγατέραν, Χριστὲ ὁ Θεός, υἱὸν μετανοίας κἀμὲ ἀναδείξας δέομαι καί ῥῦσαί με τοῦ βορβόρου τῶν ἔργων μου.

Ἐσύ, Χριστὲ καὶ Θεέ, ποὺ κόρη σου ἀποκάλεσες τὴν πόρνη, κάνε κι ἐμένα γιό σου μὲ τὴ μετάνοια, καὶ, σὲ παρακαλῶ, ἀπάλλαξέ με ἀπὸ τὰ ἔργα μου τὰ ἄσωτα.  

 Προοίμιον ΙΙ    

Κατέχουσα ἐν κατανύξει ἡ πόρνη τὰ ἴχνη σου ἐβόα σοι ἐν μετανοίᾳ τῷ εἰδότι τὰ κρύφια, Χριστὲ ὁ Θεός, «Πῶς σοι ἀτενίσω τῷ ὄμματι ἡ πάντας ἀπατήσασα τῷ βλέμματι; πῶς σὲ δυσωπήσω τὸν εὔσπλαγχνον ἡ σὲ παροργίσασα τὸν κτίστῃ μου; ἀλλὰ δέξαι τοῦτο τὸ μύρον πρὸς δυσώπησιν, δέσποτα, καὶ δώρησαί μοι ἄφεσιν τῆς αἰσχύνης τοῦ βορβόρου τῶν ἔργων μου».

 Κρατώντας μὲ συγκίνησι τὰ πόδια Σου ἡ πόρνη μετανοιωμένη μίλαγε σὲ Σένα ποὺ τὰ μυστικὰ γνωρίζεις, Χριστὲ καὶ Θεέ· «Μὲ τί μάτια νὰ Σὲ κοιτάξω, ἐγὼ ποὺ ὅλους μὲ βλέμμα μου στὴν ἁμαρτία ἔρριξα; Πῶς νὰ παρακαλέσω, Σπλαχνικέ, ἐγὼ ποὺ στενοχώρησα τὸν Πλάστη μου, Ἐσένα; Μονάχα νὰ δεχτῆς αὐτὸ τὸ μύρο καὶ νὰ μὲ δῇς μὲ καλωσύνη, Κύριε, καὶ συχώρεσε τὴν ἀσωτία μου γιὰ τὴν ὁποία νοιώθω ἐντροπή.  

Ρωμανός ὁ Μελωδός, τ΄ ἀηδόνι τῆς Ὀρθοδοξίας

Ήτανε στα παλιά τα χρόνια ένα παιδί μεγαλωμένο μες στην εκκλησιά. Των ιερέων δεξί χέρι. Πρόφταινε σ΄ όλες τις δουλειές και στις ακολουθίες πάντα πρώτο. Ήξερε πια απ΄ έξω κι ανακατωτά ψαλμούς και προσευχές κι ευλαβικά διακονούσε στο ιερό σε κάθε λειτουργία.

Πόσο του άρεσε η ψαλτική! Καμια φορά χωνόταν στο αναλόγι ανάμεσα σε ψάλτες και ψαλτάκια κι όλο ήθελε κάτι να ψάλει στον Θεό.

Μα τον διώχνανε οι άλλοι. Ήτανε, βλέπεις, πολύ παράφωνο το παιδί. Τόσο, που δεν καταλάβαινε κανείς τις έψελνε. Δεν ήθελαν να τον ακούν. Του λέγαν:  «Όλα, μα όλα να τα κάνεις, Ρωμανέ – αυτό ήταν τ΄ όνομά του – μονάχα στο ψαλτήρι μην ανέβεις».

Ένα βραδάκι, εκεί, στην εκκλησιά της Παναγιάς, όπου βρισκόταν η θαυματουργή εικόνα της Κυρίας Θεοτόκου, έπεσε ο Ρωμανός στα γόνατα. Με δάκρυα ικέτευε τη Δέσποινα των Ουρανών να του χαρίσει της καλλιφωνίας το δώρο.

Παραμονή Χριστούγεννα. Κατάμεστη της Παναγιάς η εκκλησία. Κι εκεί, κοντά στο αναλόγι, μένει άφωνος ο ταπεινός ο Ρωμανός. Πού να τολμήσει ν΄ ανοίξει για ψαλμωδία το στόμα.

Ῥωμανὸς ὁ Μελωδός - Κοντάκιον εἰς τοὺς Ἁγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρας

---

Προοίμιον Ι Πᾶσαν στρατιὰν τοῦ κόσμου καταλιπόντες τῷ ἐν οὐρανοῖς δεσπότῃ προσεκολλήθητε, ἀθλοφόροι κυρίου τεσσαράκοντα· διὰ πυρὸς γὰρ καὶ ὕδατος διελθόντες, μακάριοι, ἐπαξίως ἐκομίσασθε δόξαν ἐκ τῶν οὐρανῶν καὶ στεφάνων πληθύν.