Τί ἀναφέρει τό Ἱερό Πηδάλιο γιά τό Ἅγιο 12ήμερο; , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

«Περὶ καταλύσεως τοῦ Δωδεκαημέρου».Ἀρχιμανδρίτου Σάββα Ἁγιορείτου

«Περὶ καταλύσεως τοῦ Δωδεκαημέρου»

Ἀρχιμανδρίτου Σάββα Ἁγιορείτου

Ἀπόσπασμα 26/12/2021

...Ὅλα αὐτὰ δηλαδὴ πᾶνε πακέτο: εἰδωλολατρία, ἀποστασία ἀπὸ τὸν Θεό, αἵρεσις καὶ ἀνηθικότητα, σαρκικὰ ἁμαρτήματα. Νὰ ποιὰ ἀπώλεια μπορεῖ νὰ προξενήσει στοὺς Χριστιανούς ἡ κατάλυσις τοῦ Δωδεκαημέρου εἰς πάντα. Τὸ ὅτι ὅμως δὲν κάνουν καλὰ ὅσοι καταλύουν τὶς Τετάρτες καὶ Παρασκευὲς τοῦ Δωδεκαημέρου χωρὶς νὰ συναγελάζονται μὲ Ἀρμένιους, ἄς τὸ ἀναγνώσει ὅποιος θέλει καὶ στὸ Ὡρολόγιο καὶ στὴν ἑρμηνεία τοῦ 69ου Ἀποστολικοῦ Κανόνα στὸ δικό μας Πηδάλιο. ( Αὐτὸ γιὰ νὰ τὸ καταλάβουμε, μπορεῖ κανεὶς νὰ πάει νὰ τὸ βρεῖ στὸ *Πηδάλιο*, ὑπάρχει ἡ ἑρμηνεία τοῦ *69ου Ἀποστολικοῦ Κανόνος*) . Ὑπῆρχαν λοιπόν, κάποιες περιοχὲς ποὺ οἱ Χριστιανοὶ συγκατοικοῦσαν μὲ τοὺς Ἀρμένιους. Καὶ οἱ Ἀρμένιοι τὸ Δωδεκαήμερο τὸ νήστευαν γιατὶ ἔχουν μία αἱρετικὴ δοξασία. Ὅλα εἶναι αἱρετικὰ βέβαια σ’ αὐτοὺς ἀλλὰ ἔχουν καὶ μία ἰδιαίτερη δοξασία νὰ νηστεύουν γιὰ τὸν κύνα τὸν Ἀρτζιβούριο ( θά ‘χετε ἀκούσει καὶ τὴν ἔκφραση ἄρτζι-βούρτζι). Λοιπόν, καὶ εἶχαν ὁρίσει οἱ Πατέρες ὅτι γιὰ τοὺς ἐκεῖ Χριστιανοὺς ποὺ ἔτσι, κάπως συναγελάζοντο μὲ τοὺς Ἀρμενίους, γιὰ νὰ ξεχωρίζουν ἀπ’ αὐτούς, ὅρισαν οἱ Πατέρες νὰ καταλύουν ὅλο τὸ Δωδεκαήμερο, καὶ τὴν Τετάρτη καὶ τὴν Παρασκευή ἀλλὰ ὄχι γιὰ ὅλους τοὺς Χριστιανοὺς σὲ ὅλες τὶς περιοχές· ἀλλὰ μόνο γιὰ ἐκείνους τοὺς Χριστιανοὺς ποὺ συναναστρέφονται ἀναγκαστικὰ μὲ τοὺς Ἀρμένιους οἱ ὁποῖοι εἴπαμε νήστευαν τὸ Δωδεκαήμερο.

Τὰ Θεοφάνεια στά Φάρασα τῆς Καππαδοκίας

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Τὰ Φάρασα τῆς Καππαδοκίας» μνῆμες Φαρασιωτῶν Γερόντων,

ἔκδοση Ἱ. Ἡσυχαστηρίου «Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου» Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης

Τὰ Θεοφάνεια - Μικρὰ Φῶτα

Τὴν παραμονὴ τῶν Θεοφανείων οἱ Βαρασιῶτες τὴν ἔλεγαν «Μουτσούκκα Φῶτα», δηλαδὴ Μικρὰ Φῶτα. Πρωὶ-πρωί, νύχτα ἀκόμη, πήγαιναν στὴν ἐκκλησία, ὅπου γινόταν ὁ Ἁγιασμός. Ἔπιναν Ἁγιασμὸ καὶ ἔπαιρναν καὶ στὰ σπίτια τους, γιὰ νὰ ραντίσουν. Ἔβαζαν καὶ στὶς ποτίστρες, γιὰ νὰ πιοῦν καὶ τὰ ζωντανά τους. Μέχρι τὸ βράδυ τὸν τελείωναν. Πολλοὶ ἐκείνη τὴν ἡμέρα λούζονταν, γιατί πίστευαν πὼς ἔτσι δὲν θὰ εἶχαν πονοκέφαλο ὅλον τὸν χρόνο.

Ὁ παπὰς γύριζε τὸ χωριό, ράντιζε καὶ ἁγίαζε τὰ σπίτια καὶ τὰ ὑποστατικά. Τὸν συνόδευε ἕνα παιδὶ κρατώντας ἕνα μικρὸ μπακιρένιο σκεῦος, τὸ «σιτιλόκκο», γεμάτο μὲ Ἁγιασμό.

Ἐκείνη τὴν ἡμέρα οἱ Φαρασιῶτες κρατοῦσαν αὐστηρὴ νηστεία. Ἔτρωγαν μόνο...

νερόβραστα, γιὰ νὰ πιοῦν ἀνήμερα τῶν Θεοφανείων Μεγάλο Ἁγιασμό, ποὺ τὸν θεωροῦσαν σὰν Θεία Κοινωνία. Ὅλο τὸ ἀπόγευμα τῆς παραμονῆς ἔψαλλαν τὰ κάλαντα τῶν Φώτων. Καὶ γιὰ τὰ Φῶτα εἴχαμε δικά μας κάλαντα.

Μεγάλα Φῶτα

Τὰ Θεοφάνεια, τὰ «Μεγὰ τὰ Φῶτα», ὅπως λέγονταν, μετὰ τὴ Θεία Λειτουργία τοποθετοῦσαν στὸ κέντρο τοῦ ναοῦ τὴν κολυμβήθρα. Τὴ γέμιζαν νερὸ καὶ ἔψαλλαν τὴν Ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ. Στὸ τέλος ἄφηνε ὁ παπὰς μέσα στὴν κολυμβήθρα τὸν Τίμιο Σταυρὸ καὶ γινόταν κατὰ κάποιο τρόπο, δημοπρασία.

Νωρίς ἐπίσης ἐπικράτησε καί ἡ συνήθεια τῆς νηστείας πρό τῆς ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων (δηλ. την παραμονή) γιά δύο λόγους:

Νωρίς επίσης επικράτησε και η συνήθεια της νηστείας προ της εορτής των Θεοφανείων (δηλ. την παραμονή) για δύο λόγους: Πριν από κάθε Δεσποτική εορτή (που αναφέρεται δηλαδή στο πρόσωπο του Δεσπότη Χριστού) προηγούνταν νηστεία για την ψυχική και σωματική κάθαρση των πιστών. Έτσι, η Εκκλησία όρισε να νηστεύουμε την παραμονή των Θεοφανείων σαν προετοιμασία για την γιορτή, όπως προαναφέραμε. Νηστεύουμε μόνο μία ημέρα για τη μεγάλη αυτή εορτή και όχι περισσότερες ημέρες γιατί βρισκόμαστε σε εορταστική περίοδο, το άγιο Δωδεκαήμερο.

Τό Ἅγιο Δωδεκαήμερο

Μέ­χρι τά μέ­σα τοῦ 4ου αἰ­ώ­να ἡ Ἐκ­κλη­σί­α ἑ­όρ­τα­ζε μα­ζί τή Γέν­νη­ση καί τήν Βά­πτι­ση τοῦ Χρι­στοῦ στίς 6 Ἰ­α­νου­α­ρί­ου, μέ τό ὄ­νο­μα Ἐ­πι­φά­νεια. Στό τέ­λος τοῦ 4ου αἰ­ώ­να (386 μ.Χ.) πρῶ­τος ὁ ἅ­γιος Ἰ­ω­άν­νης ὁ Χρυ­σό­στο­μος μι­λᾶ γιά τά Χρι­στού­γεν­να, χα­ρα­κτη­ρί­ζον­τάς τα ὡς «μη­τρό­πο­λιν πα­σῶν τῶν ἑ­ορ­τῶν» καί ἀ­να­φέ­ρει ὅ­τι ἀ­πό τό 376 μ.Χ. ἔ­γι­νε γνω­στή αὐ­τή ἡ ἑ­ορ­τή ξε­χω­ρι­στά στίς Ἐκ­κλη­σί­ες τῆς Ἀ­να­το­λῆς.
Ἔ­τσι δι­α­μορ­φώ­θη­κε τό «Δω­δε­κα­ή­με­ρο», δη­λα­δή τό χρο­νι­κό δι­ά­στη­μα ἀ­πό ­τίς 25 Δε­κεμ­βρί­ου ἕ­ως τήν 6η Ἰ­α­νου­α­ρί­ου, κα­τά τό ὁ­ποῖ­ο ἑ­ορ­τά­ζου­με τά Χρι­στού­γεν­να (25 Δεκ.­), τήν Πε­ρι­το­μή (1 Ἰ­αν.) καί τήν Βά­πτι­ση (6 Ἰ­αν.)

Πα­ρα­μο­νή Χρι­στου­γέν­νων ἤ Με­γά­λες Ὧ­ρες Χρι­στου­γέν­νων

Σύμ­φω­να μέ τό τυ­πι­κό τῶν ἀ­κο­λου­θι­ῶν τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας, ἄν ἡ πα­ρα­μο­νή τῶν Χρι­στου­γέν­νων τύ­χει Σάβ­βα­το ἤ Κυ­ρια­κή, ἡ Ἀ­κο­λου­θί­α τῶν Με­γά­λων Ὡ­ρῶν ψάλ­λε­ται τήν Πα­ρα­σκευ­ή.

Ἡ Σαρακοστή τῶν Χριστουγέννων

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΓΙΟΡΤΗ

Η Εορτή της κατά σάρκα Γεννήσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τα Χριστούγεννα, απότελεί μία από τις μεγαλύτερες ημέρες της χριστιανοσύνης. Ανήκει στις Δεσποτικές εορτές, δηλ. αναφέρεται σε γεγονός της ζωής του Δεσπότη Χριστού. Μαζί με το Πάσχα είναι οι κορυφαίες εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Την ημέρα αυτή εορτάζουμε την ενανθρώπηση του Θεού Λόγου, την κάθοδο του δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος στον κόσμο. Ο Θεός γίνεται άνθρωπος για να γίνει  ο άνθρωπος θεός κατά χάριν. Ο Θεός έρχεται από τον Ουρανό στη γη, για να ανέβει ο άνθρωπος από τη γη στον Ουρανό. Ο Χριστός ήλθε ανάμεσά μας για να σώσει το ανθρώπινο γένος, να στήσει και πάλι τις γκρεμισμένες γέφυρες επικοινωνίας με τον Θεό, να αποκαταστήσει τον άνθρωπο στην αληθινή του δόξα, να φανερώσει στους ανθρώπους το θέλημα του Θεού. Ο Χριστός ταπεινώθηκε βαθειά για να μας ανυψώσει, γεννήθηκε στο χρόνο για να υπερβούμε εμείς το χρόνο, έλαβε την ανθρώπινη φύση για να τη θεώσει. Γι’ αυτό γιορτάζουμε, χαιρόμαστε και πανηγυρίζουμε.