«Τί πᾶς νὰ κάμης, παιδί μου»

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

«Τί πᾶς νὰ κάμης, παιδί μου»

«Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε» (Α΄ Κορ. η΄ 12). (: Καὶ ἔτσι διαπράττετε ἁμάρτημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον βλάπτονται μεγάλως οἱ ἀδελφοί, καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι τοῦτο ἁμάρτημα εἰς τοὺς ἀδελφούς. Καὶ πληγώνετε καὶ κτυπᾶτε σκληρὰ τὴν συνείδησίν τους, ἡ ὁποία εἶναι ἀσθενὴς καὶ ἀδύνατος. Ἀλλ’ ὑποπίπτετε συγχρόνως καὶ εἰς ἁμάρτημα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς αὐτὸν τὸν Χριστόν, ποὺ ἀπέθανε διὰ νὰ σώσῃ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτούς).

Μὴ ἁμαρτάνουμε, διότι στενοχωροῦμε τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος γι’ αὐτὸ κατέβηκε γιὰ τὴν σωτηρία μας καὶ ὅταν ἁμαρτάνουμε νὰ μετανοοῦμε εἰλικρινά.Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος τονίζει γιὰ τὴν φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ:

«Αὐτὴ εἶναι ἡ φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ. Ποτὲ δὲν ἀποστρέφεται τὴ μετάνοια ἡ ὁποία γίνεται μὲ εἰλικρίνεια, ἀλλὰ κι ἂν ἀκόμη κανεὶς φθάση σ’ αὐτὸ τὸ τέρμα τῆς κακίας κι ἀπὸ ἐκεῖ προτιμήση νὰ ἐπιστρέψη πάλι στὴν ὁδὸ τῆς ἀρετῆς, ὁ Θεὸς τὸν δέχεται καὶ τοῦ γίνεται προσιτὸς καὶ κάνει τὸ πᾶν, γιὰ νὰ ἐπαναφέρη αὐτὸν στὴν προηγούμενή του κατάσταση. Ἰδοὺ καὶ τὸ παραδοξότερο τῆς φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ. Κι ἂν ἀκόμη κάποιος δὲν ἐπιδείξει τέλεια μετάνοια, οὔτε οὐτὴ τὴ μικρὴ καὶ ποὺ διήρκησε, γιὰ λίγο τὴν ἀποστρέφεται ὁ Θεός, ἀλλὰ κι αὐτὴ τὴν ἀμείβει πλούσια».Ἀπὸ τὸ περιοδικὸ «ΕΓΡΗΓΟΡΣΗ» διαβάζουμε:

«Κάποτε, ὅπως μοῦ διηγεῖτο στὰ παιδικά μου χρόνια ὁ παπα-Θόδωρος, ὁ ἱερεὺς ποὺ μὲ βάπτισε, κάλεσαν κάποιο βράδυ τὸν παππού του, ποὺ ἦταν καὶ αὐτὸς ἱερεὺς μὲ τὸ ὄνομα παπα-Γιώργης, γιὰ νὰ κοινωνήση ἕνα ἄρρωστο.

Ἡ Παραβολὴ τοῦ Ἡγουμένου γιὰ τὸ Χωράφι τῆς Ψυχῆς!!!

ΜΕΤΆΝΟΙΑ

Η Παραβολή του Ηγουμένου για το Χωράφι της Ψυχής!!!

+

Κάποτε, ο Ηγούμενος είπε στους αδελφούς την εξής παραβολή:

«Ένας άνθρωπος βγήκε στο χωράφι του και είδε ότι ήταν κατάφυτο από ζιζάνια. Άρχισε να μαζεύει το αγκαθωτό χορτάρι και τις τσουκνίδες και μοχθούσε για πολλή ώρα. Αλλά μόλις κουράστηκε και έφυγε, τα ζιζάνια ξαναβγήκαν. Τότε ο άνθρωπος κατάλαβε: δεν αρκεί να ξεριζώνεις το χωράφι - πρέπει να το οργώνεις και να το σπέρνεις με καλό σπόρο. Γιατί αν το έδαφος είναι άγονο, ο κακός σπόρος θα πετάξει μέσα και θα βλαστήσει».

Ο Ηγούμενος σώπασε και κοίταξε τους μοναχούς:

«Έτσι είναι και στις ψυχές μας. Η εξομολόγηση είναι ξεριζώματα. Βγάζουμε αμαρτίες, πάθη, κακές συνήθειες. Αλλά αν περιοριστούμε σε αυτό, η καρδιά παραμένει άδεια και ο κακός σπόρος θα βλαστήσει γρήγορα ξανά». Γι' αυτό οι Άγιοι Πατέρες λένε: «Απομακρυνθείτε από το κακό και κάντε το καλό». Το να «απομακρυνθείτε» απλώς δεν είναι αρκετό, γιατί το κενό από μόνο του δεν είναι σωτηρία.

Μέ τήν ἐξομολόγηση κόβεται τό δικαίωμα τοῦ Διαβόλου ἀλλά δέν κόβεται ἡ κακή συνήθεια, ἡ κακή ἕξις

❈ Ὁ Διάβολος ἀποκτάει δικαιώματα, ὅσο ὁ ἄνθρωπος δουλεύει στά πάθη του. Και ἐνῶ ἐσύ θέλεις νά ἀλλάξεις, γιατί καταλαβαίνεις ὅτι εἶναι λάθος αὐτό πού κάνεις καί θέλεις καί νά διορθωθεῖς, δέν σ' ἀφήνει ὁ Διάβολος γιατί πλέον ἔχει δικαιώματα ἐπάνω σου καί σοῦ λέει:

"Ναί μέν, μπορεῖ νά θέλεις, ἀλλά δέν σ' ἀφήνω γιατί τόσα χρόνια μου δούλευες, εἶσαι δοῦλος μου".

Θά πρέπει ὁ ἄνθρωπος νά κάνει τήν σωστή διαδικασία γιά νά ἀπελευθερωθεῖ ἀπό τόν Διάβολο, ὅπως μᾶς τήν ἔχει διδάξει ὁ Κύριος, μέσω τῆς μετάνοιας. Τήν μετάνοια ὅπως τή διδάσκει ὁ Χριστός μας ὅμως, μέ τήν ἐξομολόγηση καί μέ τήν ὅλη θεραπευτική πορεία καί ἀγωγή πού μᾶς δίνει ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία, πού σημαίνει νά λυπηθεῖ κατ' ἀναλογία τοῦ σφάλματος, ὅπως λένε οἱ Πατέρες.

Διαβάζουμε: «Στήν Ἰουδαϊκή ἀσκητική φιλολογία ὑπάρχει ἡ ἑξῆς ἱστορία:

Διαβάζουμε: «Στήν Ἰουδαϊκή ἀσκητική φιλολογία ὑπάρχει ἡ ἑξῆς ἱστορία: “Ο κάθε ἄνθρωπος συνδέεται μέ ἕνα νῆμα μέ τό Θεό. Κάθε φορά κατά τήν ὁποία αὐτός ἁμαρτάνει, κόβεται τό νῆμα.

Αὐτή εἶναι ἡ μεγάλη δωρεά τοῦ Θεοῦ, τῆς μετανοίας καί τῆς Ἐξομολογήσεως...

❈ Λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος «καί δάκρυον στάξαν ἰσοδυναμεῖ τῷ λουτρῷ». Ὅταν δηλαδή μπορέσεις καί ἕνα δάκρυ νά στάξεις γιά τίς ἁμαρτίες σου, ὄχι γιατί πληγώθηκε ὁ ἐγωισμός σου, ἀλλά γιατί συνετρίβεις λόγω τῶν ἁμαρτιῶν σου, αὐτό ἰσοδυναμεῖ μέ τῷ λουτρῷ τοῦ Βαπτίσματος.

Ἡ μετάνοια ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ νὰ ἐπιτύχουμε τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, (Κυριακὴ μετὰ τὰ Φῶτα)

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Θεολόγου – συγγραφέως

Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Εν Κυθήροις τη 11η Ιανουαρίου 2026

Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Κυριακή μετά τα Φώτα και το μεν αποστολικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από την Β΄ προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, το δε ευαγγελικό μια περικοπή από το 4ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Στην περικοπή αυτή ο ευαγγελιστής Ματθαίος μας περιγράφει γεγονότα που επακολούθησαν μετά το βάπτισμα του Κυρίου μας στον Ιορδάνη ποταμό από τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Και ποιο συγκεκριμένα μας διηγείται, ότι ο Κύριος αμέσως μετά το βάπτισμά του αποσύρθηκε σε μια έρημη τοποθεσία, όπου παρέμεινε νηστεύων, προσευχόμενος και πειραζόμενος από τον διάβολο επί 40 ημέρες. Κατόπιν έφυγε από την Ιουδαία και ήρθε στη Γαλιλαία. Και από εκεί, δηλαδή από τη Γαλιλαία, ο Κύριος ξεκίνησε πλέον το δημόσιο έργο του, ένα έργο που κράτησε περίπου 3 χρόνια, περιοδεύοντας πόλεις και χωριά και κηρύσσοντας: «Μετανοείτε ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών».

Έχει σημασία εδώ να τονίσουμε ότι ο Κύριος ξεκίνησε το δημόσιο έργο του, κηρύσσοντας την μετάνοια. Είδαμε δε τις προηγούμενες ημέρες, που εορτάσαμε τα άγια Θεοφάνεια, ότι και το κήρυγμα του Προδρόμου εκεί στον Ιορδάνη ποταμό ήταν ακριβώς το ίδιο «Μετανοείτε ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών». Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, τον οποίο ο Θεός έστειλε στον Ιορδάνη, προκειμένου να προετοιμάσει πνευματικά τον λαό, για να υποδεχθεί και να πιστεύσει στον Μεσσία, κήρυττε πρωτίστως και κυρίως τη μετάνοια. Το γεγονός αυτό μας δείχνει πόσο αναγκαία είναι η μετάνοια στην πνευματική μας ζωή, χωρίς την οποία είναι αδύνατον να καρποφορήσουμε πνευματικά και κατ’ επέκταση να επιτύχουμε την σωτηρία μας.

Γιατί οἱ τύψεις τοῦ Ἰούδα δὲν ἦταν μετάνοια;

Πρωτ. Στέφανος Στεφόπουλος

Γιατί οι τύψεις του Ιούδα δεν ήταν μετάνοια;

Ἐρώτηση

Τὸ νὰ πεῖ ὁ Ἰούδας, «ἁμάρτησα, διότι παρέδωσα ἀθῶο αἷμα» καὶ τὸ νὰ ρίξει τὰ ἀργύρια, δὲ φαίνεται ὅτι εἶναι δεῖγμα μετάνοιας;

Ἀπόκριση

Τότε θὰ ἦταν μετάνοια γιὰ τὸν Ἰούδα, ἐὰν μετανοοῦσε στὸν Κύριο· διότι λέγει, «πήγαινε πρῶτα νὰ συμφιλιωθεῖς μὲ τὸν ἀδελφό σου στὸν ὁποῖο ἁμάρτησες καὶ ὄχι σὲ ἄλλον»Ματθ. 5,24. Αὐτὸς ὅμως ἔκανε καὶ τὸ χειρότερο· ἀφοῦ ἔφυγε, κατέστρεψε τὸν ἑαυτό του μὲ τὴν ἀνελπιστία καὶ γι’ αὐτὸ δὲν δέχθηκε.

ΟΣΙΩΝ ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΥ KAI IΩAΝΝΟΥ

Το κείμενο θέτει ένα καίριο ερώτημα: «Αφού ο Ιούδας παραδέχθηκε το λάθος του και επέστρεψε τα χρήματα, γιατί αυτό δεν θεωρήθηκε μετάνοια;» Η απάντηση είναι αποκαλυπτική για κάθε χριστιανό: Ο Ιούδας ένιωσε ενοχή, αλλά δεν είχε μετάνοια.

Ἡ μετάνοια εἶναι μία διαρκής προσπάθεια, μιά διαρκής κατάσταση.

❈ Ἡ μετάνοια εἶναι μία διαρκής προσπάθεια, μιά διαρκής κατάσταση. Δέν εἶναι μία πράξη πού κάνουμε μιά στιγμή. Τώρα λ.χ. εἶναι Χριστούγεννα, νά μετανοήσω, νά πάω νά ἐξομολογηθῶ καί τελειώσαμε. Ὄχι, εἶναι μιά συνεχής προσπάθεια. Καί πρίν νά πᾶς νά ἐξομολογηθεῖς, ἀλλά καί, ἀφοῦ ἐξομολογηθεῖς, πρέπει νά εἶσαι σ’ αὐτή τήν προσπάθεια νά βλέπεις πρός τόν Θεό, γιατί ναί μέν θά πάρεις τήν ἄφεση - ὅποιος ἐξομολογεῖται, συγχωρεῖται - ἀλλά αὐτό δέν σημαίνει ὅτι θεραπεύτηκες κιόλας.

Τά πάθη εἶναι φιλεπίστροφα, λένε οἱ Πατέρες, ἀγαπᾶνε νά ἐπιστρέφουν. Τά εἶπες καί ἔφυγε ἡ ἐνοχή, δηλαδή μπροστά στόν Θεό εἶσαι καθαρός, ἀλλά αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ἔφυγε καί ἡ κακή συνήθεια. Ὅλος ὁ ἀγῶνας εἶναι νά ἐξαλείψεις τήν κακή συνήθεια.

Γιά νά μήν σταναχωρηθεῖ ὁ γέροντάς μου-Ἡ μοναχή Ἀντωνία καί ὁ ἀρχάγγελος Μιχαήλ

Αυτές οι δύο καλογριές, Λουκία και Αντωνία, πού έφεραν ονόματα Άγιων, προς τιμήν των οποίων υπήρχαν παρεκκλήσια στην μονή του Ευαγγελισμού, ήτανε το ευλογημένο ζευγάρι, πού αροτριούσε τα μπαΐρια του μοναστηριού- τα δυο ευλογημένα ζώα, πού θέρμαιναν με την ζεστή τους αναπνοή το Βρέφος το τεχθέν τα δύο ζώα, πού ανάμεσα τους γνώριζες τον Χριστό Θεό. Εύρισκαν εκπλήρωση τού Προφήτου τα λόγια: «Εν μέσω δύο ζώων γνωσθήση».

Πώς να μη θυμάσαι την Αντωνία, πού αυγή-αυγή σκόλη-καθημερινή με τις γαλότσες στα πόδια και τα ράκη της έτρεχε να περιποιηθεί τα ζώα; Αγαπούσε τόσο πολύ το διακόνημά της, πού πασιχαρής έφθανε στον στάβλο.Έτρεχε σαν μικρή κοπελούδα. Δεν φαίνεται πώς πάταγε στην γη’ έχω την εντύπωση πώς πέταγε. Ολοπρόθυμα εκτελούσε την ταπεινή της διακονία, αγόγγυστα, χωρίς κοντανάσες και φυσήματα δύστηνα και λογισμούς: «Οι άλλες στο γραφείο, στο ραφείο, στην εκκλησία- εγώ στα ζώα». Και αυτό όχι μόνον κάποιες φορές, άλλ’ όλες τις μέρες της αφιέρωσής της. Και τα ευλογημένα ζώα ενστικτωδώς καταλάβαιναν την αγάπη και την φροντίδα της γι’ αυτά και πανηγύριζαν στην ταπεινή της παρουσία. Πάντα σιγοψιθύριζα στην θέα της: «Να ο Κουκουζέλης με τα τραγιά στον Άθωνα’ κι εκείνα, την ώρα πού έψαλλε στις ρεματιές και τους λόγγους, άφηναν την βοσκή και εκστατικά τον άκουγαν». Τραυλή και ισχνόφωνη όπως ήταν, θύμιζε τον Μωυσή, πού έβοσκε τα πρόβατα του πεθερού του Αιθήρ. Τα εύρισκε η Αντωνία με τα ζουλάπια.

Μανή, Θεκέλ, Φάρες! (Ἐμετρήθης, ἐζυγίσθης καὶ εὑρέθης ἐλλιπής)

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

Μανή, Θεκέλ, Φάρες!

(Ἐμετρήθης, ἐζυγίσθης καὶ εὑρέθης ἐλλιπής)

Ὁ Ἀπόστολος Ἰάκωβος (α΄, 15) ἐξηγεῖ:

«εἶτα ἡ ἐπιθυμία συλλαβοῦσα τίκτει ἁμαρτίαν, ἡ δὲ ἁμαρτία ἀποτελεσθεῖσα ἀποκύει θάνατον». (: Ἔπειτα ἡ ἐπιθυμία του αὐτή, ἀφοῦ ὡς ἄλλη πονηρὰ γυνὴ συλλάβῃ διὰ τῆς παρανόμου ἑνώσεώς της μὲ τὴν θέλησιν τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ συγκατατίθεται εἰς αὐτήν, γεννᾷ ἁμαρτωλὰς πράξεις, ἡ δὲ ἁμαρτία, ὅταν καταστῇ πλήρης καὶ κυριεύσῃ τὴν ψυχήν, γεννᾷ τὸν θάνατον).

Εἶναι κακὸ ἡ ἁμαρτία; Λέγει ὁ θεῖος Χρυσόστομος:

«Τίποτα δέν εἶναι κακό ἀπ’ τά ἀνθρώπινα κακά παρά μόνον ἡ ἁμαρτία, οὔτε ἡ πτώχεια, οὔτε ἡ ἀσθένεια, οὔτε ἡ ὕβρη, οὔτε ἡ ζημία, οὔτε ἡ περιφρόνηση, οὔτε αὐτό πού θεωρεῖται ὅτι εἶναι τό χειρότερο τῶν κακῶν, δηλαδή ὁ θάνατος. Γιατί σ’ ἐκείνους πού ζοῦν Χριστιανική ζωή εἶναι μόνο ὀνόματα, ὀνόματα συμφορῶν, χωρίς πραγματικό περιεχόμενο. Ἡ δέ ἀληθινή συμφορά εἶναι τὸ νὰ προσκρούσης στὸν Θεὸ καὶ νὰ κάνης κάτι ποὺ δὲν ἀρέσει σ’ Αὐτόν».

Καὶ συμπληρώνει ὁ Χρυσορρήμων Ἅγιος γιὰ τὴν τακτική τοῦ διαβόλου:

Τά πάθη εἶναι φιλεπίστροφα...ἡ μετάνοια εἶναι μία διαρκής προσπάθεια

❈ Ἡ μετάνοια εἶναι μία διαρκής προσπάθεια, μιά διαρκής κατάσταση. Δέν εἶναι μία πράξη πού κάνουμε μιά στιγμή. Τώρα λ.χ. εἶναι Χριστούγεννα, νά μετανοήσω, νά πάω νά ἐξομολογηθῶ καί τελειώσαμε. Ὄχι, εἶναι μιά συνεχής προσπάθεια. Καί πρίν νά πᾶς νά ἐξομολογηθεῖς, ἀλλά καί, ἀφοῦ ἐξομολογηθεῖς, πρέπει νά εἶσαι σ’ αὐτή τήν προσπάθεια νά βλέπεις πρός τόν Θεό, γιατί ναί μέν θά πάρεις τήν ἄφεση - ὅποιος ἐξομολογεῖται, συγχωρεῖται - ἀλλά αὐτό δέν σημαίνει ὅτι θεραπεύτηκες κιόλας.

Τά πάθη εἶναι φιλεπίστροφα, λένε οἱ Πατέρες, ἀγαπᾶνε νά ἐπιστρέφουν. Τά εἶπες καί ἔφυγε ἡ ἐνοχή, δηλαδή μπροστά στόν Θεό εἶσαι καθαρός, ἀλλά αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ἔφυγε καί ἡ κακή συνήθεια. Ὅλος ὁ ἀγῶνας εἶναι νά ἐξαλείψεις τήν κακή συνήθεια.

Ἡ κάθαρση δέν γίνεται διά μιᾶς, ἀλλά σέ βάθος χρόνου

Ἕνας ἄνθρωπος εἶχε ἕναν ἀγρό. Ἀπό ἀμέλειά του ὁ ἀγρός αὐτός ἐχερσώθη καί ἐγέμισε ἀπό ἄγρια χόρτα καί ἀγκάθια. Μετά καιρόν ὁ ἄνθρωπος αὐτός σκέφθηκε νά περιποιηθεῖ τόν ἀγρό του καί νά τόν καλλιεργήσει. Διέταξε, λοιπόν, τόν υἱό του νά πάει νά καθαρίσει τόν ἀγρό.

Πράγματι μετέβη ὁ υἱός νά καθαρίσει τόν ἀγρό, μόλις ὅμως τόν εἶδε γεμάτο ἀγκάθια, ἀπογοητεύτηκε καί εἶπε μέσα του:

«Πότε θά μπορέσω νά τά ξεριζώσω ὅλα αὐτά καί νά τόν καθαρίσω;». Ξάπλωσε λοιπόν καί ἀποκοιμήθηκε.

Ἀφοῦ ξύπνησε γιά λίγο καί εἶδε πάλι τό πλῆθος τῶν ἀγκαθιῶν, ἐβαρύνθη καί ἔμεινε ξαπλωμένος κατά γῆς. Πέρασε ἀρκετές ἡμέρες ἔτσι χωρίς ἐργασία καί μέ ἀμέλεια.

Ἐν τῶ μεταξύ ἔρχεται καί ὁ πατέρας του, νά δεῖ τί ἔκανε στόν ἀγρό. Καθώς λοιπόν τόν βρῆκε ἀργό καί ἀναποφάσιστο, τοῦ λέει:

- Γιατί, παιδί μου, δέν ἔκανες τίποτα μέχρι τώρα;

- Πατέρα μου, ἀπήντησε τό παιδί, καθώς ἐρχόμουνα νά ἐργασθῶ, καί ἔβλεπα αὐτό τό πλῆθος ἀπό τά ἀγριόχορτα καί τά ἀγκάθια, ἔχανα τήν ὄρεξή μου πρός ἐργασία, καί ἀπό τήν στενοχώρια μου κοιμόμουνα. Γι’ αὐτό δέν ἔκαμα τίποτε.

Περί Ἀναβολής

❈ Βλέπουμε γιά παράδειγμα πῶς ἔφτασε ὁ Ἅγιος Αὐγουστίνος στήν μετάνοια. Ἄκουσε τήν φωνή τοῦ Θεοῦ πού τοῦ εἶπε: «ἄνοιξε καί διάβασε τήν Ἁγία Γραφή».

Ἄνοιξε τήν Γραφή καί ἔπεσε καί διάβασε τό χωρίο ἐκεῖ πού λέει «ἰδού νῦν καιρός εὐπρόσδεκτος, ἰδού νῦν ἡμέρα σωτηρίας» (Β’ Κορ. 6,2). Τώρα νά μετανοήσεις, ὄχι αὔριο! Καί ἔκλεισε τό βιβλίο καί ἔτρεξε καί ἐξομολογήθηκε καί βαφτίστηκε, γιατί ἦταν ἀβάπτιστος.

Ἔτσι καί ὁ καθένας ἀπό μᾶς πρέπει νά κάνει ὅταν δεχτεῖ μέσα του τήν νεύση τοῦ Θεοῦ καί τοῦ πεῖ μέσα του ἡ φωνή τοῦ Θεοῦ «μετανόησε τώρα, ὄχι αὔριο». Νά μήν ἀναβάλλει. Γιατί ἡ πολύ μεγάλη καί ἡ πιό ἀποτελεσματική παγίδα τοῦ Διαβόλου, ξέρετε ποιά εἶναι; Ἡ ἀναβολή.

Ὁ Κόσμος ποὺ Φτιάξαμε: Μιὰ Ὀρθόδοξη Θεολογικὴ Ἀνάκλαση.

Κωφίδης Ευάγγελος

«Ἰδοὺ, ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται» (Α’ Ιωάν. 5:19). Αλλά πώς φτάσαμε εδώ; Πώς από τον παράδεισο της αγάπης, όπου ο Θεός είδε ότι «εἶδεν ὅτι καλὰ λίαν» (Γεν. 1:31), κατελήξαμε σε μια γη δακρύων, μίσους και αποξένωσης; Ο κόσμος, που έπρεπε να είναι οίκος της δόξας του Θεού, έγινε σκηνή τραγωδίας, όπου ο άνθρωπος, αντί να δοξάζει τον Δημιουργό του, δοξάζει την ίδια του την εικόνα, τα πάθη του, την επιθυμία του να γίνει «ως Θεός» (Γεν. 3:5).

Η Πτώση και η Αποξένωση

Ο κόσμος που φτιάξαμε είναι ο κόσμος της πτώσης. Αυτός που ο Θεός μας έδωσε «ευθύς» (Γεν. 1:29-30), εμείς τον μετατρέψαμε σε τόπο πόνου. Αντί να ζήσουμε ως παιδιά του Φωτός, διαλέξαμε το σκοτάδι (Ιωάν. 3:19). Αντί να αγαπήσουμε, κατακρίνουμε. Αντί να δώσουμε, κλέβουμε. Αντί να ζήσουμε για τη ζωή, σκοτώσαμε τον αδελφό μας (Γεν. 4:8). Και το τραγικό είναι ότι αυτή η πληγή επαναλαμβάνεται κάθε μέρα—στα σπίτια μας, στις δουλειές μας, στις εκκλησίες μας.

Ο Θεός Συνεχίζει να Φωνάζει

Τὸ δαιμόνιον τῆς αὐτοκτονίας

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

Τὸ δαιμόνιον τῆς αὐτοκτονίας

«Καὶ ρίψας τὰ ἀργύρια ἐν τῷ ναῷ ἀνεχώρησε, καὶ ἀπελθὼν ἀπήγξατο». (Δηλ.: Καὶ ἀφοῦ ἔρριψε τὰ ἀργυρὰ νοµίσµατα εἰς τὸν περίβολον τοῦ ναοῦ, ἀνεχώρησε καὶ ἐπῆγε καὶ ἐπνίγη µὲ σχοινίον).

Ἡ ἔσχατη λύση τῶν προβλημάτων τῶν ἀπίστων-ὀλιγοπίστων εἶναι ἡ ἀπόγνωση καὶ ἡ ἀπελπισία. Αὐτὸ ἔπαθε καὶ ὁ Ἰούδας. Δὲν μετενόησε, ἀλλὰ ἀπελπίσθηκε.

Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος διευκρινίζει:

«Τὸ νὰ μεταμεληθῆ ὁ Ἰούδας καὶ νὰ ρίψη τὰ ἀργύρια καὶ τὸ νὰ μὴ ντραπῆ τὸν Ἰουδαϊκὸ ὄχλο, ὅλα εἶναι παραδεκτά. Τὸ νὰ ἀπαγχνονισθῆ ὅμως, αὐτὸ εἶναι ἀσυγχώρητο κι ἐνέργεια τοῦ πονηροῦ δαίμονα. Γιατὶ τὸν ἀπομάκρυνε πρῶτα ἀπ’ τὴ μετάνοια, γιὰ νὰ μὴ ὠφεληθῆ ἀπ’ αὐτήν. Ἔπειτα τὸν φονεύει μὲ θάνατο ἄτιμο καὶ καταφανῆ σὲ ὅλους, ἀφοῦ τὸν ἔπεισε νὰ αὐτοκτονήση».Στὸν βίο τοῦ Ἁγίου Μαρτίνου (12 Νοεμβρίου), Ἐκδ. «Ὀρθοδόξου Τύπου», διαβάζουμε γιὰ τὸ δαιμόνιο τῆς αὐτοκτονίας:

«Κάποια φορὰ ὁ Ἅγιος ἐνῶ περνοῦσε μέσα ἀπὸ τὴν πόλη, βρῆκε σὲ ἕνα μέρος κάποιον νέο ἀπαγχονισμένο καὶ εἶπε στοὺς ἐκεῖ παρευρισκομένους.

“Τοῦτο τὸ κακὸ ἔγινε συνεργείᾳ τοῦ διαβόλου”. Καὶ ἀφοῦ στάθηκε πρὸς τὴν ἀνατολή, ἔκανε προσευχὴ στὸν Θεὸ ἀρκετὴ ὥρα. Ἔπειτα εἶπε:

Ἀφ’ης στιγμῆς, ὅμως, ἀποφάσισε νὰ μετανοήσει καὶ ἄρχισε νὰ κλίνει πρὸς τὸ φῶς καὶ πρὸς τὴν ἀλήθεια, τῆς δόθηκε πνεῦμα προσευχῆς.

+Γέροντας Εφραίμ Αριζόνας

Να γονατίζουμε και να προσευχόμαστε με πολλή ταπείνωση. Σε κάθε μετανοημένη ψυχή δίδεται λόγος, της δίδεται φωτισμένη προσευχή.

Αυτό το βλέπουμε στην πόρνη του Ευαγγελίου κατά τη Μεγάλη Τρίτη. Πού ήξερε αυτή, μια γυναίκα του δρόμου να κάνει προσευχή;

Μετάνοια: Τὸ Ἄνοιγμα τῆς Ἁγίας Πληγῆς καὶ ἡ Ἁγία Εὐωδία τῆς Ψυχῆς.

Κωφίδης Εὐάγγελος

«οὐχί, λέγω ὑμῖν, ἀλλ᾿ ἐὰν μὴ μετανοῆτε, πάντες ὡσαύτως ἀπολεῖσθε.» (Λουκ. 13:3).

Ἡ μετάνοια δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ψυχολογικὴ αλλαγή, οὔτε ἠθικὴ αὐτοβελτίωση. Εἶναι θάνατος καὶ ἀνάσταση. Εἶναι ἡ πληγὴ ποὺ γίνεται πύλη, ἡ σκόνη ποὺ γίνεται φῶς, ἡ φωτιὰ ποὺ καίει χωρὶς νὰ καταναλώνει. Ὅπως ἡ Ἁγία Μαρία ἡ Αἰγυπτία, ποὺ ἔκλαιγε: «Οἴμοι, ἐμὲ τὴν ἁμαρτωλήν!», ἔτσι καὶ κάθε ψυχὴ ποὺ θρηνεί μπροστά στο Θεό, ἀνακαλύπτει ὅτι ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ μοναδικὴ ἀνύψωση.

Ἡ Τραγῳδία τῆς Ἁμαρτίας καὶ ὁ Χορὸς τοῦ Ἐλέους

Ὁ ἄνθρωπος, ὅταν πέφτει στὴ λάσπη τῆς ἁμαρτίας, νομίζει ὅτι ἔχει χάσει τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ. Μὰ ὁ Θεὸς δὲν χάνεται ποτὲ — ἐμεῖς χάνουμε τὴν ὅρασή μας. Ἡ ἁμαρτία εἶναι σὰν δηλητήριο ποὺ σκοτώνει τὴν αἴσθηση τῆς θείας παρουσίας. Ἀλλὰ ὅταν ὁ ἁμαρτωλὸς σπάσει τὸ ἔγκοινον (κούφιο-κενό) τῆς ὑπερηφανείας καὶ φωνάξῃ, ὅπως ὁ Τελώνης: «Ἱλάσθητί μοι!», τότε συμβαίνει τὸ θαῦμα: ἡ πτῶση μετατρέπεται σε βῆμα.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος λέει: «Ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι νοσοκομεῖον διὰ ὑγιεῖς, ἀλλὰ διὰ ἀσθενεῖς». Καὶ ὁ Χριστὸς δὲν ἦλθε γιὰ τοὺς δικαίους, ἀλλὰ γιὰ τοὺς «ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν» (Λουκ. 5:32). Ἡ Μαρία ἡ Αἰγυπτία, ποὺ ἔζησε 47 χρόνια στὴν ἔρημο, μᾶς δείχνει ὅτι ἡ μετάνοια δὲν εἶναι μία στιγμή, ἀλλὰ μία ζωή. Ὅταν τῆς ἔλεγε ὁ διάβολος: «Γύρισε νὰ δῇς λίγο τὴν Ἀλεξάνδρεια!», ἐκείνη ἔκλαιγε ἀντὶ νὰ κοιτάξει. Αὐτή εἶναι ἡ μετάνοια: νὰ προτιμᾷς τὰ δάκρυα τῆς ἐξομολογήσης ἀντὶ τὴ γλυκύτητα τῆς παλιᾶς ἁμαρτίας.

Τὸ Μυστήριον τῶν Δακρύων

Τέσσερις συνοδοὶ τῆς μετανοίας. +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης.

«…Παραλυτικὸν φέροντες αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων» (Μᾶρκ. 2,3

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, Δευτέρα (Β΄) Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν τῆς ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ὥρισε νὰ ἑορτάζεται ἕνας ἅγιος, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς· ὑπάρχουν πολλοὶ ἅγιοι Γρηγόριοι, καὶ πρὸς διάκρισιν ἀπὸ τοὺς ἄλλους αὐτὸς ἐπονομάζεται Παλαμᾶς.

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἔχει μία θαυμάσια ὁμιλία ἐπάνω στὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο. Θὰ τολμήσω νὰ πάρω μερικὰ ἄνθη καὶ θὰ τὰ προσφέρω στὴν ἀγάπη σας, σὰν μιὰ μικρὰ ἀνθοδέσμη.

***

Στὰ χρόνια τοῦ Χριστοῦ σὲ μιὰ πόλι τῆς Γαλιλαίας, τὴν Καπερναούμ, ζοῦσε κάποιος ἀσθενής. Ἦταν παράλυτος σωματικῶς ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν του. Ῥίζα ὅλων τῶν ἀσθενειῶν εἶνε ἡ ἁμαρτία. Καὶ ἐπιστημονικῶς ἀκόμη εἶνε ἀποδεδειγμένο, ὅτι ἡ ἁμαρτία, ἐκτὸς τῶν ἄλλων συνεπειῶν ποὺ ἔχει, τσακίζει τὰ νεῦρα τοῦ ἀνθρώπου· τὸν ὁδηγεῖ συντομώτερα στὸν τάφο. Γνώρισα στὴν Ἀθήνα, στὸ Ἄσυλο τῶν Ἀνιάτων ἕνα νέο, ἀθλητὴ πρώτης τάξεως. Σήκωνε –ὅταν ἦταν καλά– 150 κιλὰ σὰν νὰ ἦταν πούπουλο.

Ἡ ὁδός τῶν δακρύων

Ἡ ὁδός τῶν δακρύων -1ον

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση

Ὁ συνειδητὸς χριστιανὸς σκέφτεται συνεχῶς τὶς ἁμαρτίες του, μετανοεῖ καὶ παράλληλα πενθεῖ γιὰ ὅσα συμβαίνουν στὸν κόσμο. Προσπαθεῖ ἐπίσης νὰ δίνει τὴν καλὴ μαρτυρία γιὰ τὸ Χριστὸ καὶ τὴ διδασκαλία του. Εἶναι ὁ πενθῶν ἄνθρωπος, ποὺ θὰ παρηγορηθεῖ ἀπὸ τὸν Θεό. Ὁ μακαρισμὸς τοῦ Χριστοῦ εἶναι σαφής: «Μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται».1

Τὸ πένθος συνδυάζεται μὲ τὴν παρηγορία καὶ τὴ χαρά. «Μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε».2 Δηλαδή, «μακάριοι εἶστε ἐσεῖς ποὺ κλαῖτε τώρα γιὰ τὶς δοκιμασίες ποὺ δέχεσθε μὲ εὐγνωμοσύνη ἀπὸ τὸν Θεό, ὁ ὁποῖος μὲ αὐτὲς σᾶς παιδαγωγεῖ, διότι θὰ γελάσετε καὶ θὰ χαρεῖτε στὴν ἄλλη ζωή»3, ὅπως ἑρμηνεύει ὁ Π. Ν. Τρεμπέλας.

Τὰ δάκρυα δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα κάποιου πάθους, ποὺ καταδυναστεύει τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ εἶναι δείγματα ἀγάπης καὶ φιλοστοργίας. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος πονοῦσε πολὺ καὶ ἀνησυχοῦσε γιὰ τὴν πνευματικὴ πρόοδο τῶν ἀνθρώπων, ποὺ εἶχαν πιστέψει. Ἔγραφε στοὺς Γαλάτες: «Παιδιά μου, γιὰ σᾶς πάλι περνῶ τοὺς πόνους τῆς γέννας, ὥσπου νὰ διαμορφωθεῖ μέσα σας ὁ Χριστός».4

Οἱ θρῆνοι καὶ τὰ δάκρυα τῶν ἁγίων ἔχουν ὡς αἰτία τὴν ἀγάπη τους πρὸς τὸ Θεό. Μετανοοῦν γιὰ τὸν ἑαυτό τους καὶ πενθοῦν γιὰ τοὺς ἀδελφοὺς προκειμένου νὰ ὁδηγηθοῦν στὴ σωτηρία. Ὁ Μέγας Βασίλειος χρησιμοποιεῖ ἕνα παράδειγμα, γιὰ νὰ τονίσει τὴν ἀνησυχία τους γιὰ τοὺς ἁμαρτωλούς, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπισημάνει ἕνα πνευματικὸ κίνδυνο: «Οἱ ἅγιοι εἶχαν πάντοτε στραμμένο τὸ βλέμμα τῆς ψυχῆς πρὸς τὸν Θεό, ποὺ ἀγάπησαν καὶ αὔξαναν τὴν ἐρχόμενη ἀπὸ ἐκεῖ χαρὰ καὶ εὐφροσύνη, φρόντιζαν συγχρόνως καὶ γιὰ τὰ ἀναγκαῖα τῶν ὁμοίων τους ἀνθρώπων· πενθοῦσαν δηλαδὴ γιὰ ἐκείνους ποὺ ἁμάρταναν καὶ προσπαθοῦσαν νὰ τοὺς διορθώσουν μὲ τὰ δάκρυα.

Περί Κατακρίσεως

❈ Ἕνας πού μετανοεῖ, κατακρίνει τόν ἑαυτόν του. Ἕνας πού δέν μετανοεῖ, κατακρίνει τούς ἄλλους.

 Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου (Ὁμιλία 8 – 12 – 2013)