ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΙΠΠΩΝΟΣ +430

ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΙΠΠΩΝΟΣ +430.

Ο μέγιστος εκκλησιαστικός Πατέρας της Δύσεως.

ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ. ΕισαγωγήΟ ιερός Αυγουστίνος υπήρξε ο μέγιστος και ο πολυγραφότερος των εκκλησιαστικών πατέρων και θεολόγων της Δύσεως και τεράστιας επιδράσεως συγγραφέας στον δυτικό χριστιανισμό. Πο­λυτάλαντος και μεγαλοφυής, κυριάρχησε στην μεσαιωνική σκέψη (θεολογία, φιλοσοφία, μεθοδολογία), κυρίως μέχρι την εποχή (ΙΒ'- ΙΓ' αί.), κατά την όποια ο Αριστοτελισμός υιοθετήθηκε - στην θέση του Πλάτωνα και του Νεοπλατωνισμού - ως το απόλυτο όργανο οικοδομήσεως και αποδείξεως της διδασκαλίας της Εκ­κλησίας. Βέβαια, μέσω κυρίως των Φραγκισκανών (Bonaventunκ.ά.) συνέχισε να επηρεάζει βαθιά την ρωμαιοκαθολική περισσότερο - άλλα και την προτεσταντική αργότερα - θεολογική σκέψη, ενώ κοινωνιολόγοι, πολιτειολόγοι και ιστορικοί της φιλοσοφίας ανατρέχουν πάντοτε στα κείμενα του. Η δυτική, γενικά, θεολογία είναι αδιανόητη χωρίς την συνεχή παρουσία του Αυγουστίνου, θετικά περισσότερο αλλά και αρνητικά. Στην χριστιανική Ανα­τολή για αιώνες ο Αυγουστίνος έμεινε σχεδόν άγνωστος και γι’ αυτό η επίδρασή του υπήρξε μηδαμινή έως μηδενική.

Από το 386 περίπου έως το τέλος της ζωής του (+ 430), με σκοπό: να απολογηθεί για την μεταστροφή του στην Εκ­κλησία και να πείσει τον εαυτό του και τους άλλους για την ορθό­τητα της αποφάσεως του αυτής· να καταπολεμήσει τους εθνικούς και τους Μανιχαίους, που αρχικά τον είχανε προσελκύσει· να ανα­τρέψει τους Δονατιστές και τους Πελαγιανούς, που νόθευαν την διδασκαλία της Εκκλησίας ή απειλούσανε την ενότητά της· να οικοδομήσει τους πιστούς, επιλύοντας πρακτικά προβλήματα ηθικής και πνευματικής ζωής· να αναλύσει και να υποστηρίξει την δογματική διδασκαλία· να εξηγήσει την σχέση της σώζουσας Εκ­κλησίας (civitasDei) και του κοσμικού κράτους (civitasterrena) στην ιστορία· και να ερμηνεύσει την άγ. Γραφή.

Ἡ θεοεγκατάλειψις ὡς αἵρεσις κατὰ τοὺς Ἕλληνας Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας

Ἡ θεοεγκατάλειψις ὡς αἵρεσις κατὰ τοὺς Ἕλληνας Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας

Τοῦ κ. Εὐλαλίου Θωμαΐδη, Θεολόγου

Ἡ ὑποστατικὴ ταυτότητα τῶν δύο φύσεων, ἡ ὁποία ὑπάρχει στὴ σύνθετη ὑπόσταση τοῦ Χριστοῦ, ὅπως καὶ ἡ ταυτότητα τῆς βουλήσεως τῶν τριῶν θείων ὑποστάσεων, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐντός τῆς Ἁγίας Τριάδος, καταλύεται, ὄχι μόνο ἀπὸ τὴν ἀρειανικὴ θεωρία τῆς ὑποταγῆς τοῦ Υἱοῦ στὸν Πατέρα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴ σχετικὰ σύγχρονη θεωρία τῆς θεοεγκατάλειψης, τουλάχιστον ἔτσι ὅπως ἐκφράστηκε ἀπὸ τὸν J. Moltmann. Ἡ προαναφερθεῖσα θεολογικὴ ἄποψη, προκειμένου νὰ ἑρμηνεύσει μὲ κάποιον τρόπο τὴν ὀδύνη τῶν αἱματηρῶν πολεμικῶν συγκρούσεων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς (Παγκόσμιοι πόλεμοι), ὑποστηρίζει πὼς ὁ Θεὸς συμμετέχει στὸ πάθος καὶ τὴν ὀδύνη ὁλόκληρου τοῦ κτιστοῦ κόσμου. Ὁ J. Moltmann θεωρεῖ πὼς ἡ ἀπόλυτη ἀπάθεια τοῦ Θεοῦ εἶναι μία ἐπιρροὴ ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ φιλοσοφία, ἡ ὁποία ἔκανε λόγο περὶ ἑνὸς πρώτου ἀναιτίου αἰτιώδους ὑπερκείμενου ὄντος, τὸ ὁποῖο δὲν ἐπιθυμεῖ κάτι ἀπὸ τὰ αἰτιατὰ ὄντα, καὶ τὸ ὁποῖο δὲν ἀγαπᾶ κάτι ἄλλο πέραν τοῦ ἑαυτοῦ του, ἐφόσον αὐτὸ ὑπάρχει ὡς πλῆρες, μὴ ἔχοντας, δηλαδή, καμία δυνατότητα πρὸς πραγματοποίηση, καθότι αὐτὸ εἶναι μόνο ἐνέργεια καὶ ὄχι δυνάμει, πρᾶγμα ποὺ σημαίνει, μὲ τὴ σειρά του, ὅτι στὴν ἄκτιστη θεότητα δὲν ὑπάρχει κάτι ἀνεκπλήρωτο, δηλονότι κάποια ἰδιότητα ποὺ αὐτὴ νὰ μὴν τὴν κατέχει ἐξ ἀρχῆς.

Ὁ προαναφερθείς προτεστάντης θεολόγος, λοιπόν, θεωρεῖ τὸ Θεὸ ἀπαθῆ, λόγω τῆς ὀντολογικῆς του τελειότητας, ἀλλὰ ὄχι μὲ τρόπο ἀπόλυτο καὶ ἀμετάβλητο, καθὼς ὁ Θεὸς εἶναι συνάμα καὶ «ἐμπαθής», ἕνεκα τῆς ὑπέρμετρης ἀγάπης του, τὴν ὁποία δείχνει καὶ μεταδίδει πλουσιοπάροχα πρὸς τὰ κτίσματά του. Τὴ στιγμή, λοιπόν, τοῦ πάθους τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ Πατὴρ ἐγκαταλείπει τὸν Υἱὸ του ἐπάνω στὸ Σταυρό, ὑποφέροντας τοιουτοτρόπως τόσο ὁ Πατὴρ ὅσο καὶ ὁ Υἱὸς ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἐπώδυνο ἀποχωρισμὸ[1].

Συντροφιά μέ τούς μεγάλους τοῦ πνεύματος

πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2023/01/blog-post_639.html

Εἶναι πλῆθος καί ἐγώ εἶμαι ὁ τελευταῖος

«ΕΙΝΑΙ ΠΛΗΘΟΣ ΚΑΙ ΕΓΩ ΕΙΜΑΙ Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ»

Όταν το 1955 o Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ανακηρύχθηκε και επίσημα Άγιος (γιατί στην συνείδηση του λαού μας ήταν από την πρώτη στιγμή της κοιμήσεώς του Άγιος), έγινε ένα αποφασιστικό βήμα γιά την εδραίωση του πατερικού φρονήματος στον Ορθόδοξο χώρο γιά δύο κυρίως λόγους:

Κατά πρώτον, γιατί ο Άγιος Νικόδημος υπήρξε ο εκφραστής της πατερικής παραδόσεως!! Από τους Αποστολικούς Πατέρες μέχρι τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά και τις άλλες μεγάλες μορφές του Ησυχασμού. Σ’ αυτό, πολύ τον εβοήθησαν τα διανοητικά χαρίσματα, με τα οποία τον είχε προικίσει ο Θεός. Ήταν άνθρωπος σπάνιας ιδιοφυΐας, οξυδερκέστατος, διαλεκτικώτατος, με απίστευτα δυνατή μνήμη.

Ο δεύτερος λόγος ήταν ο εξής: Όταν ο Άγιος Νικόδημος επήγε στο Άγιον Όρος να μονάσει στα εικοσιέξι του χρόνια (καταγόταν από την Νάξο και το κοσμικό του όνομα ήταν Νικόλαος), έφθασαν παπικοί αντιπρόσωποι να συζητήσουν τις διαφορές μεταξύ Ορθοδοξίας και παπισμού. Η Ιερά Κοινότης του Αγίου Όρους εκάλεσε τον γνωστό γιά την ευρυμάθειά του ασκητή Νικόδημο να συζητήσει μαζί τους. Προσήλθε ρακένδυτος κι άρχισε τη συζήτηση. Ο Νικόδημος, διέλυσε κυριολεκτικά τους παπικούς αντιπροσώπους με ακαταμάχητα επιχειρήματα, τόσο, που εκείνοι κλονίσθηκαν και σιώπησαν.

Ετόλμησαν όμως να υποβάλλουν την ερώτηση: «Υπάρχουν κι άλλοι στον Άθωνα όμοιοι με τον συνομιλητή μας;» Και ο Άγιος πρόλαβε να δώσει απάντηση, που δείχνει το μέγεθος της ταπεινοφροσύνης του: «Είναι πλήθος και εγώ είμαι ο τελευταίος»!!!

Οἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας (Ἀρχιμ. Ἀθανάσιος Ἀναστασίου, Προηγούμενος Ι. Μ. Μεγάλου Μετεώρου)

Στά προηγούμενα κείμενά μας ἀναφερθήκαμε στήν κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωση δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου καί τά ἰδιαίτερα χαρίσματα, πού αὐτή ἐμπεριέχει καί πού διαφοροποιεῖ οὐσιαστικά τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν ὑπόλοιπη δημιουργία. «Διότι -ὅπως μᾶς τονίζει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς– μόνος ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὅλα τά ἐπίγεια καί οὐράνια κτίστηκε σύμφωνα μέ τήν εἰκόνα τοῦ πλάστη, ὥστε νά βλέπει πρός ἐκεῖνον καί αὐτόν νά ἀγαπᾶ καί ἐκείνου μόνο νά εἶναι μύστης καί προσκυνητής καί μέ τήν πρός αὐτόν πίστη καί στροφή καί διάθεση νά συντηρεῖ τήν καλλονή του»[1].

Βλέπουμε, λοιπόν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι πλασμένος ἔτσι, ὥστε νά ἐπιθυμεῖ τόν Θεό καί νά κινεῖται ἀγαπητικά πρός Αὐτόν, μέχρις ὅτου ἑνωθεῖ χαρισματικά μαζί Του. Αὐτές εἶναι οἱ προδιαγραφές μέ τίς ὁποῖες δημιουργεῖται ὁ ἄνθρωπος καί ζώντας μέ βάση αὐτές τίς προδιαγραφές βρίσκεται στήν φυσική του κατάσταση, ζεῖ κατά φύσιν.

Πρίν ἀπό τήν πτώση του ὁ Ἀδάμ, ἐνόσω ζοῦσε στόν Παράδεισο καί τηροῦσε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, εἶχε διαρκῶς τήν τάση πρός τό ἀγαθό. Ταυτόχρονα, ὅμως, καί λόγῳ τοῦ αὐτεξουσίου του, ἦταν ἐλεύθερος κατά τήν βούληση· ἦταν, δηλαδή, τρεπτός τόσο πρός τό καλό ὅσο καί πρός τό κακό. Τό καλό ἀποκαλύπτεται καί καθορίζεται ἀπό τόν ἴδιο τόν Θεό καί ἐκφράζεται ὡς θέλημά Του. Τό κακό (ἡ ἁμαρτία) εἶναι ἡ ἀπόκλιση, ἡ ἀποστασία ἀπό τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, πού ξεκινᾶ μέ τήν παρακοή τῶν πρωτοπλάστων, τήν φθορά καί τήν ἀμαύρωση τοῦ κατ’ εἰκόνα. Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος χάνει τό πρωτόκτιστο κάλλος του καί περιπίπτει στήν παρά φύσιν κατάσταση, πού εἶναι ἡ ἁμαρτία καί τά πάθη, τά ὁποῖα παίρνουν τή θέση τῶν ἀρετῶν, πού κοσμοῦσαν τήν ἀνθρώπινη ψυχή.

Ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου εἶναι «μία, ἁπλή καί ἀσύνθετη»[2]. Ταυτόχρονα, ὅμως, εἶναι καί πολυδύναμη· ἔχει, δηλαδή, πολλές δυνάμεις καί ἰδιότητες. Κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ ψυχή διακρίνεται στό λογιστικό (λόγος), τό θυμικό (θυμός) καί τό ἐπιθυμητικό (ἐπιθυμία), τά ὁποῖα, στήν φυσική τους κατάσταση, κατευθύνονται πρός τόν Θεό καί «κάνουν τόν ἄνθρωπο θεῖο καί θεόμορφο»[3]. Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής σημειώνει ὅτι «ὅσοι ἀγαποῦν τόν Θεό, μέ αὐτές τίς δυνάμεις παραμένουν κοντά στό θεῖο λόγο τῆς ἀρετῆς καί τῆς γνώσεως· μέ τή μία τόν ζητοῦν, μέ τήν ἄλλη τόν ποθοῦν καί μέ τήν τρίτη ἀγωνίζονται γι’ αὐτόν»[4]. Καί ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, μιλώντας «περί ψυχῆς καί νοός», σημειώνει ὅτι ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου «διὰ μὲν τοῦ λογικοῦ μέρους ἀγαπᾷ τὸν Θεόν· διὰ τοῦ θυμικοῦ μέρους ὀργίζεται τοῖς δαίμοσιν, ἀνδριζομένη κατ’ αὐτῶν· διὰ δὲ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ μέρους ἐπιθυμεῖ τὰ αἰώνια ἀγαθά»[5].

Πῶς κόβεται τό κάπνισμα κατά τούς πατέρες (Α'-Μέρος)

"Εαν το κάπνισμα ήταν από τον Θεό, τότε ο άνθρωπος θα ήταν εξοπλισμένος με έναν καπνοδόχο." π. Βησαρίων Γιοργκουλέσκου 

1) Άγιος Σιλουανός Αθωνίτης 

Το 1919, ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, πέρασε από τη Ρωσία, όπου και επισκέφθηκε διάφορες μονές. Σ’ ένα από τα ταξίδια του με τραίνο, καθόταν απέναντι από ένα έμπορο. Αυτός άνοιξε μπροστά του μια ταμπακιέρα και του προσέφερε τσιγάρο «φιλικά», ίσως ειρωνικά, αφού ο άθεος κομμουνισμός είχε ήδη επικρατήσει, μα πάνω απ’ όλα δοκιμαστικά για το φρόνημα του ασκητού.

Ο άγιος Σιλουανός ευχαρίστησε το συνεπιβάτη του και αρνήθηκε την προσφορά. Τότε ο έμπορος ρώτησε αν ο λόγος της άρνησης ήταν η θεώρηση του καπνίσματος ως «αμαρτία». Πρόσθεσε δε, ότι κατ’ αυτόν το κάπνισμα βοηθάει στην πολυάσχολη ζωή, αφού είναι αναγκαίο να σταματάει κανείς την ένταση στην εργασία και να αναπαύεται για λίγα λεπτά. Επίσης ανέφερε ότι διευκολύνει την επαγγελματική ή τη φιλική συνομιλία και γενικά τη ροή της ζωής. Συνέχισε δε, να προσθέτει και άλλα πλεονεκτήματα του καπνίσματος για να πείσει τον ασκητή.

Ο άγιος άκουγε αμίλητος και κάποια στιγμή είπε στο συνεπιβάτη του· «Κύριε πριν καπνίσετε προσευχηθείτε κάθε φορά λέγοντας το ‘Πάτερ ημών’». Ο έμπορος απάντησε ότι αυτό φαινόταν σ’ αυτόν ανάρμοστο.

Ο άγιος Σιλουανός τότε είπε· «Κάθε έργο προ του οποίου δεν αρμόζει η ατάραχος προσευχή καλύτερα να μη γίνεται». 

Πηγή: Κων/νου Μαμμά, «Κάπνισμα; Οι επιπτώσεις του στην υγεία και οι τρόποι διακοπής του». Αθήνα

2) Αγιος Ιωάννης της Κροστάνδης

«Ο άνθρωπος έχει διαστρέψει την ηδονή των αισθήσεων. Για την όσφρηση και την γεύση ανακάλυψε έναν βρωμερό και πικρό καπνό που τον τραβάει σχεδόν συνεχώς στο στήθος του. Έτσι χαλάει τον αέρα εντός και εκτός της κατοικίας του και διαποτίζεται ο ίδιος από αυτήν την βρώμα. Ο καπνός που καταπίνουν κάνει κακό όχι μόνο στην υγεία αλλά και στην λεπτότητα της συναίσθησης της καρδιάς, κοινωνόντας σ'αυτήν τον σαρκικό χαρακτήρα, την χοντράδα της και την υποδούλωση των αισθήσεων

Ἅγιος Ἰουστίνος Πόποβιτς: Ὁ σύγχρονος μεγάλος πατέρας καί διδάσκαλος τῆς Ἐκκλησίας

ΑΓΙΟΣ ΙΟΥΣΤΙΝΟΣ ΠΟΠΟΒΙΤΣ: Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

Η σερβική Ορθοδοξία έχει να επιδείξει μια σειρά μεγάλων αγίων, οι οποίοι λάμπρυναν την Εκκλησία του Αγίου Σάββα. Ένας από αυτούς υπήρξε ο νεοφανής άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, μια όντως μεγάλη ασκητική και πατερική μορφή του περασμένου αιώνα.

Γεννήθηκε την ημέρα του Ευαγγελισμού στα 1894, στην πόλη Βράνιε της νοτίου Σερβίας. Οι ευσεβείς γονείς του Σπυρίδων και Αναστασία του έδωσαν το όνομα Ευάγγελος. Καταγόταν από ιερατική οικογένεια και το επώνυμό του Πόποβιτς σημαίνει Παπαδόπουλος. Μεγάλωσε με ευσέβεια είχε την τύχη να δει να θεραπεύεται θαυματουργικά η μητέρα του στη Μονή Πτσίνσκι από τον άγιο Πρόχορο. Από μικρός συνήθιζε να μελετά το Ευαγγέλιο και άλλα εκκλησιαστικά βιβλία. Ιδιαίτερα τον σαγήνευε η ανάγνωση συναξαρίων και πατερικών συγγραμμάτων. Θεωρούσε τους Πατέρες της Εκκλησίας ως τους αληθινούς σοφούς.

Το 1905 ο μικρός Ευάγγελος γράφηκε στην Εκκλησιαστική Σχολή του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι, έχοντας ως δάσκαλό του τον φωτισμένο άγιο Νικόλαο Βελιμίροβιτς. Το 1914, μόλις τέλειωσε τη σχολή, ξέσπασε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Κατατάχτηκε στο στρατό και υπηρέτησε ως νοσοκόμος. Ακολούθησε την τύχη του σερβικού στρατού και βρέθηκε εξόριστος στην Κέρκυρα. Καθ’ οδόν ένοιωσε την κλήση να γίνει μοναχός. Η κουρά του έγινε την 1η Ιανουαρίου του 1916 στην Σκόδρα, από τον Μητροπολίτη Βελιγραδίου Δημήτριο, δίνοντάς του το όνομα Ιουστίνος.

Κατόπιν έφυγε από την Κέρκυρα, με τη βοήθεια του Μητροπολίτη Δημητρίου, για την Αγία Πετρούπολη για θεολογικές σπουδές. Όμως λόγω των πολιτικών εξελίξεων, έφυγε για την Οξφόρδη. Ύστερα από δύο χρόνια σπουδών υπέβαλε για έγκριση την διδακτορική του διατριβή με τίτλο: «Ή θρησκεία και ή φιλοσοφία του Ντοστογιέφσκι». Όμως αυτή απορρίφτηκε, λόγω της κριτικής του στις κακοδοξίες του δυτικού Χριστιανισμού και την υπεράσπιση του ορθοδόξου Ντοστογιέφσκι.

Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης:Ὁ μεγάλος Καππαδόκης πατέρας

ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΝΥΣΣΗΣ: Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΗΣ ΠΑΤΕΡΑΣ 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

Οι Καππαδόκες Πατέρες είναι οι θεμελιωτές της Θεολογίας της Εκκλησίας μας, διότι κατόρθωσαν να διατυπώσουν με ακρίβεια το ορθόδοξο δόγμα, το οποίο είναι συνώνυμο με τη σωτηρία μας. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Γρηγόριος Επίσκοπος Νύσσης, μια πραγματικά μεγάλη εκκλησιαστική φυσιογνωμία του 4ου μ. Χ. αιώνος, ο οποίος έβαλε τη δική του σφραγίδα στη διατύπωση των σωστικών αληθειών της χριστιανικής μας πίστεως. 

Γεννήθηκε το 332 στη Νεοκαισάρεια του Πόντου και ήταν αδελφός του Μ. Βασιλείου. Από την ευσεβή οικογένειά του είχε πάρει τις πνευματικές του καταβολές και την ισχυρή πίστη του στο Θεό. Στο ευλογημένο σπίτι, της αγίας αυτής οικογένειας, κυοφορήθηκε μια σειρά μεγάλων αγίων της Εκκλησίας μας (Μ. Βασίλειος, άγιος Γρηγόριος, αγία Μακρίνα (γιαγιά), αγία Μακρίνα (αδελφή), αγία Εμμέλεια (μητέρα), άγιος Ναυκράτιος (αδελφός), κλπ). Για τα νεανικά του χρόνια δε γνωρίζουμε σχεδόν τίποτε. Φαίνεται ότι σπούδασε στην Καισάρεια και ένας από τους δασκάλους του υπήρξε ο αδελφός του Βασίλειος. Σπούδασε ρητορική και φιλοσοφία, η οποία τον έθελγε από μικρό. Διακρίνονταν για την ευφυΐα του και την φιλομάθειά του. Ως δασκάλα του θεωρούσε ο ίδιος και την αδελφή του Μακρίνα, η οποία τον δίδαξε αρετή και άσκηση. 

Μελετούσε με πάθος την ελληνική φιλοσοφία και τα συγγράμματα του μεγάλου εκκλησιαστικού διδασκάλου Ωριγένη. Μελετούσε επίσης τους φιλοσόφους: Φίλωνα τον Ιουδαίο και τον Θεόγνωστο, οι οποίοι άσκησαν μεγάλη επίδραση σ’ αυτόν. Μελετούσε τη θύραθεν φιλοσοφία ακόμα και μετά την είσοδό του στον ιερό κλήρο. 

Κατ’ αρχάς ασκούσε το επικερδές επάγγελμα του ρήτορα, αποκτώντας τη φήμη ενός από τους σπουδαιότερους ρήτορες της εποχής του. Νυμφεύτηκε την Θεοσέβεια, μια σπουδαία και αγία γυναίκα, η οποία όμως πέθανε λίγο καιρό αργότερα. Ο Γρηγόριος αντιμετώπισε με στωικισμό την απώλειά της. Ο ισχυρός χαρακτήρας του και η βαθειά πίστη τους στο Θεό τον βοήθησαν να ξεπεράσει το χαμό της.

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ: Ὁ ἀββᾶς Εὐπρέπιος βοηθοῦσε τούς κλέφτες

• Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας μὲ κάποιο διαφορετικὸ τρόπο ἀντιμετώπιζαν τὰ προβλήματα, διότι ἦσαν ἄνθρωποι πνευματικοὶ καὶ πνευματικὰ τὰ ἀντιμετώπιζαν. Γιατὶ ὅπως λέγει καὶ ὁ Ἅγιος Νικόδημος, τρεῖς κατηγορίες ἀνθρώπων ὑπάρχουν. 

Οἱ σαρκικοί, οἱ ψυχικοὶ καὶ οἱ πνευματικοί. Οἱ σαρκικοὶ καὶ οἱ ψυχικοὶ ἄνθρωποι ἐπηρεάζονται ἀπὸ τὰ πάθη. Σὲ ἐμᾶς ἴσως νὰ μᾶς φανῆ περίεργο τὸ πῶς ἐνεργοῦν οἱ πνευματικοί ἄνθρωποι, διότι ἐνῶ ἐμεῖς προσπαθοῦμε νὰ λύσουμε τὰ προβλήματά μας μὲ τὸν ἐμπαθῆ νοῦ μας, αὐτοὶ τὰ λύνουν μὲ τὴν καθοδήγηση τοῦ θείου φωτισμοῦ. 

Παραδείγματος χάριν ὁ Ἀββᾶς Εὐπρέπιος συμβουλεύει: «Τὰ σωματικὰ εἶναι ὕλη. Ὅποιος ἀγαπᾶ τὸν κόσμο, ἀγαπᾶ προσκόμματα. Ἂν λοιπὸν συμβῆ νὰ χάσουμε τίποτε, τὸ γεγονὸς αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ δεχθοῦμε μὲ χαρὰ καὶ δοξολογία, γιατὶ ἔτσι ἀπαλλαχθήκαμε ἀπὸ φροντίδες». 

Νὰ πῶς ἐνήργησε ὁ Ἀββᾶς Εὐπρέπιος, ὅταν οἱ κλέφτες πῆγαν νὰ τὸν κλέψουν: Κάποτε ἦλθαν κλέφτες καὶ ἔπαιρναν τὰ πράγματά του. Αὐτὸς τότε ἄρχισε νὰ τοὺς βοηθᾶ. Ἀφοῦ ἐκεῖνοι πῆραν ὅλα ὅσα ἦταν μέσα στὸ κελλί του, παράτησαν τὸ ραβδί του καὶ μόλις τὸ εἶδε ὁ Ἀββᾶς Εὐπρέπιος, στενοχωρήθηκε. Τὸ πῆρε λοιπὸν καὶ ἔτρεχε πίσω τους, θέλοντας νὰ τοὺς τὸ παραδώση. Ἐκεῖνοι ὅμως δὲν θέλησαν νὰ τὸ δεχθοῦν καὶ εἶχαν φόβο μήπως συμβῆ τίποτα τὸ δυσάρεστο γι᾽ αὐτούς. Τότε αὐτός, συναντῶντας κάποιους, ζήτησε νὰ δώσουν αὐτοὶ τὸ ραβδί, καθὼς βάδιζαν στὸν ἴδιο δρόμο μὲ τοὺς κλέφτες. 

• Μὲ ἀγάπη λοιπὸν νὰ ἀντιμετωπίζουμε τὸν ἀδελφὸ καὶ ὅπως λέγει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής «ἐν τούτῳ φανερὰ ἐστι τὰ τέκνα τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου, πᾶς ὁ μὴ ποιῶν δικαιοσύνην οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ, καὶ ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφόν αὐτοῦ» (Α´ Ἰωαν. γ´, 10). Δηλαδὴ αὐτὸ εἶναι τὸ διακριτικὸν γνώρισμα, μὲ τὸ ὁποῖον γίνονται εἰς ὅλους φανερὰ τὰ παιδιὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ παιδιὰ τοῦ διαβόλου. Καθένας δηλαδή, ποὺ δὲν ἀσκεῖ στὸν βίο του κάθε ἀρετή, αὐτὸς δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ δὲν ἔχει πατέρα τὸν Θεόν. Τὸ ἴδιο καὶ ἐκεῖνος, ποὺ δὲν ἀγαπᾶ τὸν ἀδελφό του, δὲν εἶναι παιδὶ τοῦ Θεοῦ. 

• Ἐπίσης ἕνα ὡραῖο παράδειγμα βλέπουμε στὸν βίο τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος. 

5 πνευματικές ἀνάσες

1. Όταν θέλεις να συμβουλέψεις κάποιον στο καλό, πρώτα να του δείξεις την αγάπη σου και μετά με λεπτότητα και προσοχή να του κάνεις την παρατήρηση, προσέχοντας να μην τον πληγώσεις.

Γιατί αυτός θα παρατηρήσει πρώτα την αγάπη που θα του δείξεις, κι ύστερα θα προσέξει την παρατήρηση που θα του κάνεις. Έτσι θα τον ωφελήσεις χωρίς να βλαφτεί η ψυχή του.

Αββάς Ισαάκ ο Σύρος

2. Σπείρε την ελεημοσύνη με ταπείνωση, και θα θερίσεις το έλεος κατά την κρίση. Με ότι έχασες το αγαθό, με αυτό να το αποκτήσεις. Αν χρεωστής οβολόν στον Θεό, δεν δέχεται αντί γι’αυτόν να του δώσεις μαργαρίτη. Ομοίως, αν έχασες την σωφροσύνη, δεν δέχεται από εσένα ελεημοσύνη ο Θεός, εφόσον εσύ επιμένεις στην πορνεία.

Διότι από σένα ζητεί τον αγιασμό του σώματος. Επειδή παρέβηκες την εντολή, μη συναισθανόμενος ότι έχεις εγκαταλείψει τα αγαθά του κόσμου, θα αρχίσεις άλλους αγώνες; Εγκατέλειψες τη φυτεία, και ήλθες να πολεμήσεις αλλού;

Είπε ο άγιος Εφραίμ ότι «σε καιρό θέρους, δεν αντιμετωπίζεις την ζέστη με τα ενδύματα του χειμώνα». Έτσι ο καθένας ότι σπείρει, αυτό θα θερίσει, και κάθε αρρώστια θεραπεύεται με τα δικά της φάρμακα. Εσύ λοιπόν, αν κυριαρχείσαι από τον φθόνο, γιατί προσπαθείς να πολεμήσεις τον ύπνο;»

Ισαάκ του Σύρου

Περί τῆς τῶν ὀστέων τῶν «Φιλοκαλικῶν Πατέρων» εὐωδίας. Εὐωδιαστά ἄγια λείψανα

Ευωδιαστά άγια λείψανα

Φιλοκαλικές Σελίδες - «Οσμή αγρού πλήρους» (Γεν. κζ΄, 27)

Ο άνθρωπος, «ο κατ εικόνα Θεού και ομοίωσιν» γενόμενος, (Γεν. α΄, 26), «ο μικρόκοσμος μέσα στον μεγαλόκοσμο», σύμφωνα με την διδασκαλία τής Εκκλησίας μας, είναι το τελειότερο δημιούργημα τού Θεού, η περίληψη σύνολης τής δημιουργίας Του.

«Ο Θεός δημιούργησε κατ’ αρχάς τον νοητό κόσμο, τα νοερά πνεύματα, ήτοι τους αγγέλους, στην συνέχεια δημιούργησε τον αισθητό κόσμο, όλη την υλική κτίση και, τέλος, τον άνθρωπο, ως αποκορύφωμα, που αποτελείται από νοερό και αισθητό στοιχείο». 

«Είναι η περίληψη όλης τής δημιουργίας, γιατί αποτελείται από ψυχή και σώμα και έχει και το νοερό, που συγγενεύει με τους αγγέλους, και το αισθητό που συνδέεται με την κτίση». (Μητρ. Ναυπάκτου Ιεροθέου, Εμπειρική Δογματική, τ. Β΄)

Η ψυχή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το σώμα με «φυσικώτατο δεσμό» και η δημιουργία τους έγινε ακαρεί. Αυτός «τής συμφυίας ο φυσικώτατος δεσμός», «θείω βουλήματι αποτέμνεται» με το «όντως φοβερώτατον τού θανάτου μυστήριον». Η συμφυία αυτή έχει ως συνέπεια την άμεση αλληλεπίδραση τής ψυχής πάνω στο σώμα και το αντίστροφο.

Οι Πατέρες περιγράφουν εναργώς την προπτωτική και μεταπτωτική λειτουργία τού ανθρώπου.Προπτωτικά ο νους του ήταν ενωμένος με τον Θεό, τρεφόταν η ψυχή από την Χάρη Του και η ψυχή μετάγγιζε στο σώμα αυτήν την Χάρη και το έτρεφε. Με την στροφή τού νοός στις αισθήσεις και την διάχυσή του μέσω αυτών προς την κτίση έχασε την κοινωνία με τον Θεό, έπαψε η ψυχή να τρέφεται από τον Θεό, άρχισε να απομυζά το σώμα με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τα ψυχικά πάθη. Το σώμα ζητώντας με τη σειρά του τροφή άρχισε να απομυζά την κτίση· δημιουργήθηκαν έτσι τα σωματικά πάθη και ο νους αιχμαλωτίσθηκε στην λογική και τις αισθήσεις.

Οι Άγιοι με όλη την ασκητική και μυστηριακή ζωή τής Εκκλησίας κατάφεραν, με την Χάρη τού Θεού,να αφιερώσουν τον νου τους στον Θεό, να θεραπευθούν και να επιστρέψουν στην προπτωτική κατάσταση τού ανθρώπου. Έτσι η ψυχή αγιάζεται και αγιάζει και το σώμα. Απόδειξη αυτού, τα ιερά τους λείψανα, τα ευωδιάζοντα και μυροβλύζοντα, τα άφθαρτα και ιαματικά.

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΚΑΡΠΑΘΙΟΣ: 100 παρηγορητικά κεφάλαια πρός τούς μοναχούς τῆς Ἰνδίας

Σύντομη βιογραφία

Ο χρόνος που έζησε ο άγιος Ιωάννης ο Καρπάθιος, ο τόπος όπου πέρασε τους αγώνες της ασκήσεως, και όλα τα σχετικά με αυτόν, μας είναι ἀγνωστα. Μόνο ο ιερός Φώτιος γράφει γι’ αυτόν (Ανάγνωση 201): 

Υπερτερεί πολύ ο Διάδοχος από τον Ιωάννη τον Καρπάθιο, ο οποίος επιγράφει το έργο του “Λόγος παρηγορητικός προς τους μοναχούς της Ινδίας”, που τον παρακάλεσαν να τους γράψει.

Διαιρείται ο λόγος αυτός σε εκατό κεφάλαια και προτρέπει τους
αναγνώστες να έχουν εγκαρτέρηση στις συμφορές και να υπομένουν τους πειρασμούς που τους έρχονται.

100 παρηγορητικά κεφάλαια προς τους μοναχούς της Ινδίας

Οι ζητιάνοι που προσφέρουν ανοιξιάτικα άνθη στους επίγειους βασιλείς, όχι μόνο δεν αποδιώχνονται, αλλά πολλές φορές δέχονται και κάποια δώρα . Κι εγώ επειδή με διατάξατε, δανείστηκα από δω κι από κει μια εκατοντάδα καλά λόγια και τα προσφέρω σ’ εσάς, που έχετε το πολίτευμα στους ουρανούς(Φιλιπ.3,20).Και εύχομαι να γίνουν καλόδεκτα και να μου ανταποδώσετε τη δωρεά των προσευχών σας.

Όσο αιώνιος είναι ο Βασιλιάς των όλων, με βασιλεία που δεν έχει ούτε αρχη ούτε τέλος, τόσο ο ζήλος εκείνων που αγωνίζονται θεληματικά γι’ Αυτόν και για τις αρετές γίνεται πιο επικερδής. Γιατί οι τιμές του παρόντος βίου, όσο λαμπρές κι αν είναι, καταργούνται οπωσδήποτε μαζί με αυτόν. Οι τιμές όμως που απονέμονται από το Θεό στους άξιους, επειδή δίνονται με αφθαρσία, μένουν αιώνια.

Ο μακάριος Δαβίδ, καταρτίζοντας τον ύμνο του Θεού με τη συμμετοχή όλης της κτίσεως, ανέφερε και τους αγγέλους και όλες τις αόρατες δυνάμεις και έφτασε μέχρι τη γη, ώστε να μνημονεύσει και τα θηρία και τα ζώα και τα πτηνά και τα ερπετά(Ψαλμ148), επειδή πίστευε ότι όλα τα κτίσματα προσκυνούν το Δημιουργό και ήθελε όλα να συνεισφέρουν στην υμνολογία του Θεού. Και πώς λοιπόν ο μοναχός, ο οποίος συγκρίνεται με το χρυσάφι από την χώρα του Σουφείρ, θα ανεχθεί ποτέ να ναρκωθεί ή να παραμελήσει την υμνολογία;

Όπως τη βάτο την τύλιγε η φλόγα αλλά δεν την έκαιγε(Εξ.3,2), έτσι και εκείνοι που έλαβαν το χάρισμα της απάθειας, αν και έχουν πολύ βαρύ και θερμό σώμα, καθόλου δεν ενοχλεί, ούτε βλάπτει τη σάρκα ή το νου η θερμότητα του σώματος.

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΑΣΚΗΤΗΣ: Τά 200 κεφάλαια περί τοῦ πνευματικού νόμου

Σύντομη βιογραφία

Ο όσιος πατέρας μας Μάρκος ο Ασκητής, είχε ακμάσει κατά το έτος 430. Χρημάτισε μαθητής του αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου κατά το Νικηφόρο Κάλλιστο (τομ. ΙΙ, βιβλ. 14. κεφ.53), και ήταν σύγχρονος του αγίου Νείλου και του Ισιδώρου του Πηλουσιώτη, οι οποίοι ήταν 

περιβόητοι ασκητές.Φιλόπονος στη μελέτη των Γραφών, συνέγραψε πολλούς λόγους γεμάτους από άφθονη μάθηση και πνευματική ωφέλεια. Από αυτούς, 32 αναφέρονται από τον Νικηφόρο Κάλλιστο, οι οποίοι διδάσκουν όλο το δρόμο του ασκητικού βίου και οι οποίοι τώρα
δεν σώζονται. Σώζονται μόνο οχτώ λόγοι του, διαφορετικοί από τους παραπάνω, τους οποίους αναφέρει και ο Κάλλιστος και ο κριτικός Φώτιος (ανάγν. 200).

Από αυτούς, ο λόγος «περί πνευματικού νόμου» είναι πρώτος, και ο «περί των οιομένων εξ έργων δικαιούσθαι» τρίτος, διαιρεμένοι και οι δύο σε σύντομα κεφάλαια, και ο «προς μοναχόν Νικόλαον» είναι όγδοος. Οι λόγοι αυτοί καταχωρήθηκαν εδώ ως πιο χρήσιμοι από τους άλλους και γιατί ανήκουν και οι τρεις στον πνευματικό νόμο.

Αναφέρει τα συγγράμματά του και ο οσιομάρτυρας Πέτρος ο Δαμασκηνός και ο Γρηγόριος ο Σιναΐτης και ο αγιότατος πατριάρχης Κάλλιστος και ο Παύλος ο Ευεργετινός και πολλοί άλλοι Πατέρες. Όλοι αυτοί μελέτησαν τα έργα του και προτρέπουν και μας να τα μελετούμε.

Η αγία Εκκλησία του Χριστού τιμά τη μνήμη του στις 5 Μαρτίου και εγκωμιάζει τους ασκητικούς του αγώνες, τη σοφία των λόγων του και τη χάρη που του δόθηκε από το Θεό.

Τα 200 κεφάλαια περί του πνευματικού νόμου

Επειδή πολλές φορές θελήσατε να μάθετε πώς ο νόμος είναι πνευματικός(Ρωμ. 7, 14) κατά τον Απόστολο, και τι πρέπει να γνωρίζουν και να κάνουν εκείνοι που θέλουν να τον φυλάξουν, πάνω σ αυτό το ζήτημα θα σας πω κατά τη δύναμή μου.

Πρώτα-πρώτα γνωρίζομε ότι ο Θεός είναι αρχή κάθε καλού και μεσότητα και τέλος. Το καλό δεν είναι δυνατό να πράττεται ή να πιστεύεται, παρά μόνο με την ένωση με τον Ιησού Χριστό και με την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος.

Κάθε αγαθό, κατ΄ οικονομίαν έχει χαριστεί στους ανθρώπους. Κι εκείνος που πιστεύει έτσι δεν θα το χάσει ποτέ.

Η βέβαιη πίστη είναι ένας πύργος. Ο Χριστός γίνεται τα πάντα στον πιστεύοντα.

Σε κάθε προσπάθειά σου, βάλε αρχή τον Θεό που είναι η αρχή κάθε αγαθού, για να γίνει κατά Θεόν εκείνο που αποφάσισες να κάνεις.

Όποιος έχει ταπεινοφροσύνη και εργασία πνευματική, όσα διαβάζει στις θείες Γραφές, όλα θα τα εννοήσει για τον εαυτό του και όχι για άλλον.

ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ: Ἁγίου Συμεών τοῦ Νέου Θεολόγου - Ἔργα

Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου Έργα – Τόμος Α' (ΕΠΕ 19)

Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου Έργα – Τόμος Β' (ΕΠΕ 19Β)

Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου Έργα – Τόμος Γ' (ΕΠΕ 19Γ)

Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου Έργα – Τόμος Δ' (ΕΠΕ 19Δ)

Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου Έργα – Τόμος Ε' (ΕΠΕ 19Ε)

ΑΓΙΟΣ ΝΕΙΛΟΣ Ο ΑΣΚΗΤΗΣ: Περί προσευχῆς 153 κεφάλαια

Σύντομη βιογραφία

Του θεσπέσιου Νείλου πατρίδα ήταν η Κωνσταντινούπολη, δάσκαλός του ο θείος Χρυσόστομος και χρόνος της ακμής του το 442 π.Χ. Βουτηγμένος σε ευγένεια και πλούτο, χρημάτισε και έπαρχος στην πατρίδα του. Κατόπιν όμως αποχαιρέτησε τα πάντα και πήγε στο όρος Σινά, όπου ασπάστηκε τον ασκητικό βίο. 

Έχοντας μεγάλη μόρφωση, θεολογική και κοσμική, μας άφησε διάφορα συγγράμματα, γεμάτα από πνευματική σοφία και ανέκφραστη γλυκύτητα, από τα οποία εμείς με τον τρόπο της μέλισσας διαλέξαμε τον περί προσευχής λόγο, χωρισμένο σε 153 κεφάλαια, ο οποίος επιγράφεται Ασκητικός.

Με αυτά υποδεχόμαστε τους αναγνώστες σαν να τους προσφέρουμε κηρήθρες από μέλι. Γιατί πράγματι στάζουν μέλι και νέκταρ και αμβροσία και υπόσχονται πολλαπλάσιο καρπό.

ιερός Φώτιος, ο σοφότατος, τον αναφέρει στην 201η Ανάγνωση με τα εξής: «Και ένα λόγο του Νείλου του μοναχού αναγνώσαμε, χωρισμένο σε 153 κεφάλαια, όπου ο θείος άνδρας αναπτύσσει τον τρόπο της προσευχής. Και πολλά άλλα έργα αυτού είναι αξιόλογα… τα οποία μαρτυρούν την τελειότητά του στα έργα και τη δύναμή του στους λόγους».

Περί προσευχής 153 κεφάλαια

Από τον φλογερό καύσωνα του πυρετού των ακαθάρτων παθών, με θεράπευσες, ως συνήθως, με τις θεοφιλείς σου επιστολές, και παρηγόρησες το νου μου που ήταν κουρασμένος μέσα στα αίσχιστα έργα και μιμήθηκες το μεγάλο καθηγητή και δάσκαλο με επιτυχία. Και δεν είναι παράξενο αυτό. Γιατί σε σένα πάντοτε έτυχαν τα διακεκριμένα όπως και στον ευλογημένο Ιακώβ. Γιατί αφού εργάστηκες καλώς για χάρη της Ραχήλ και πήρες γυναίκα τη Λεία (Γεν.κθ΄25), τώρα ζητείς και την αγαπητή σου, αφού δούλεψες άλλα εφτά χρόνια. Εγώ δεν θα αρνηθώ, ότι αν και κουράστηκα όλη την νύχτα, δεν έπιασα κανένα ψάρι. Πλήν όμως επειδή ζητείς από εμένα λόγους, έριξα τα δίχτυα και ψάρεψα μεγάλο πλήθος ψάρια. Δεν νομίζω ότι είναι μεγάλα, στην ποσότητα όμως είναι 153 (πρβλ. Ιω.κα΄11). Και σου τα στέλνω κατά το πρόσταγμα σου, αφού τα έβαλα μέσα στο καλάθι της αγάπης.

ΑΓΙΟΣ ΔΙΑΔΟΧΟΣ ΦΩΤΙΚΗΣ: Λόγος ἀσκητικός χωρισμένος σέ 100 πρακτικά κεφάλαια πνευματικῆς γνώσεως καί διακρίσεως

Σύντομη βιογραφία

O άγιος πατέρας μας Διάδοχος, που χρημάτισε επίσκοπος της Φωτικής στην Παλαιά Ήπειρο του Ιλλυρικού, ήταν παλαιός, πρν από τον 7ο αιώνα. Αυτό το συμπεραίνουμε από τα συγγράμματα του αγίου Μαξίμου, στα οποία αναφέρει κεφάλαια του Διαδόχου.

Ότι ήταν σοφός άνθρωπος που έλαμπε στην πράξη και στην θεωρία, μπορεί ο καθένας να το εννοήσει από τον λόγο του αυτό. Τον έχει συνθέσει άριστα έπειτα από φιλοσοφημένη πείρα πολλών ετών κι αφού έζησε πολλές θείες αναβάσεις μέσα στην καρδιά του.

Τον διαίρεσε σε εκατό κεφάλαια και αποκάλυψε τις βαθύτατες μυστικές λειτουργίες της προσευχής με κάθε ακρίβεια· και αφού τον γέμισε πυκνά με λόγια της Αγίας Γραφής και με θεωρίες ακριβούς πνευματικής γνώσεως, ως δείγμα διδασκαλίας της ιερής νηπτικής εργασίας, αποτελούμενο από όλες τις αρετές, τον άφησε σε όλους σχεδόν τους έπειτ’ από αυτόν νηπτικούς και θεοφόρους πατέρες.

Γι’ αυτό πολλοί από αυτούς στα νηπτικά έργα τους συχνά αναφέρονται στα κεφάλαια αυτά, όπως σε ακριβείς πίνακες, και παραθέτουν αυτολεξεί μαρτυρίες από αυτά. Τα αναφέρει και ο ιερός Φώτιος (αναγν.201) λέγοντας: Αυτούς τους δέκα όρους ακολουθούν τα εκατό κεφάλαια· και είναι αυτός ο λόγος άριστα συγκροτημένος για τους ασκουμένους στην αρετή και για τους γυμνασμένους στις πράξεις της τελειότητας, χωρίς να περιέχει καμιά ασάφεια….Η Σύνοδος που έγινε με την παρουσία του Ανδρονίκου του Παλαιολόγου, ο Θεσσαλονίκης Γρηγόριος, ο Θεσσαλονίκης Συμεών, Σιναΐτης Γρηγόριος, ο αγιότατος Κάλλιστος, και άλλοι πολλοί, μαρτυρούν ότι ο λόγος αυτός είναι άμεμπτος.

Το εκατοστό κεφάλαιο, που γράφει ο Φώτιος, αν και φαίνεται επιλήψιμο, ο θείος Μάξιμος ωστόσο το απαλλάσσει από κάθε αμφιβολία, ερμηνεύοντας την έννοιά του σύμφωνα με τον ορθό σκοπό της ευσέβειας, καθώς φαίνεται εδώ στο τέλος των κεφαλαίων.

‘Οροι

Όρος* της πίστεως είναι η απαθής σκέψη και κατανόηση του Θεού.

Όρος της ελπίδας είναι η αναχώρηση του νου προς τα ελπιζόμενα αγαθά.

Όρος της υπομονής είναι το να βλέπει κανείς με τα νοητά μάτια τόν αόρατο Θεό σαν ορατό μπροστά του, έχοντας αδιάλειπτη εγκαρτέρηση.

Όρος της αφιλαργυρίας είναι το να θέλει κανείς να μην έχει, όπως άλλοι επιθυμούν να έχουν.

Όρος της πνευματικής γνώσεως είναι το να αγνοεί κανείς τον εαυτό του, με το να βρίσκεται σε έκσταση στο Θεό.

Ἑλληνική Πατρολογία - Patrologia Graeca (PG)

PG 1

http://books.google.com/books?id=qxANpCDQIjIC

http://books.google.com/books?id=brbUAAAAMAAJ

      http://books.google.com/books?id=To_YAAAAMAAJ

http://books.google.com/books?id=og5KAAAAcAAJ

http://books.google.com/books?id=nSNJAAAAcAAJ

PG 2

http://books.google.com/books?id=EQAb_OdbZiEC

http://books.google.com/books?id=LpDYAAAAMAAJ

http://books.google.com/books?id=7Q5KAAAAcAAJ

http://books.google.com/books?id=cqUKAAAAYAAJ

PG 3

http://books.google.com/books?id=PwQRAAAAYAAJ

http://books.google.com/books?id=ALfUAAAAMAAJ

http://books.google.com/books?id=6foUAAAAQAAJ

http://books.google.com/books?id=Ig9KAAAAcAAJ

Ἕλληνες Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας (ΕΠΕ) : ΑΠΟΛΟΓΗΤΕΣ (pdf)

 

1. ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΟΣ  

ΑΠΟΛΟΓΙΑΙ Α' ΚΑΙ Β'

ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣ ΤΡΥΦΩΝΑ

2. ΤΑΤΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ

ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ

Ἅπαντα Μεγάλου Βασιλείου

Собрание сочинений свт. Василия Великого на греческом языке

  Собрание сочинений свт. Василия Великого в оригинале и переводе на новогреческий язык из серии ΕΠΕ (Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας)

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Α'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Β'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Γ'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Δ'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Ε'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος ΣΤ'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Ζ'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Η'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Θ'

Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου Άπαντα τα Έργα – Τόμος Ι'

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ: Περί διαφόρων ὑποθέσεων κατά ἐρωταπόκριση

 Ερώτηση 

Με ποια δεσμά συγκρατείται ή καρδιά του ανθρώπου ώστε να μη τρέχει προς τα κακά;

Απόκριση

Με την παντοτινή επιδιώξει της σοφίας και την αφοσίωση στα διδάγματα περί της ζωής. Άλλος ισχυρότερος δεσμός για την αταξία της διανοίας δεν υπάρχει.

Ερώτηση

Ποιο είναι το όριο στην επιδιώξει της σοφίας και ποιο είναι το τέρμα της μαθήσεως της;

Απόκριση

Είναι πράγματι αδύνατο να φθάσει κανείς με την πορεία του τούτο το

όριο, αφού ακόμα και οί ίδιοι οί άγιοι είναι ελλιπείς σχετικά με αυτήν την τελειότητα. 

Διότι ή οδοιπορία της σοφίας δεν έχει τέλος ανέρχεται πάντως έως το σημείο πού θα ένωση εκείνον πού την ακολουθεί με τον Θεό. Και τούτο είναι το σημείο της ο τι ή έκτασης της είναι απέραντη, διότι ή σοφία είναι ό ίδιος ό Θεός.

 

Ερώτηση

Ποια είναι ή πρώτη και αρχική οδός πού μας επιτρέπει να πλησιάσομε την σοφία;

Απόκριση

Είναι ή επιδιώξεις της σοφίας του Θεού με όλη την δύναμη και ή ολόψυχη επιζήτησης αυτού με κάθε ζήλο έως το τέλος, ώστε, αν χρειασθεί, να μη διστάσει κανείς ακόμη και την ζωή του ν' αποδυθεί και να πετάξει από επάνω του για την αγάπη του Θεού.

 

Ερώτηση

Ποιος είναι ό επαξίως ονομαζόμενος συνετός;

Απόκριση

Εκείνος πού αντιλαμβάνεται αληθινά ότι υπάρχει όριο στην παρούσα ζωή, αυτός μπορεί να θέση όρια στα πλημμελήματα του. Πράγματι, ποια γνώσις ή σύνεσης είναι μεγαλύτερη από τούτη, από το να έχει κανείς την σοφία να εξέλθει απ' αυτήν την ζωή άφθαρτος, χωρίς να έχει μιανθεί κάποιο μέρος του από την γλυκύτητα της; Αν κάποιος λεπτύνει τίς σκέψεις του για να εισέλθει στα μυστήρια όλων των φύσεων και είναι προικισμένος με την ικανότητα να ανακαλύπτει και κατανοεί κάθε είδος γνώσεως, ή ψυχή του όμως είναι γεμάτη από τον ρύπο της αμαρτίας, ώστε να μη ελπίζει ότι θα απόκτηση μαρτυρία της συνειδήσεως του και παρ' όλα αυτά νομίζει ότι θα φθάσει καλώς στον λιμένα της σωτηρίας, κανείς δεν είναι αφρονέστερος από αυτόν στον κόσμο. Διότι τα έργα του τον έφεραν μόνο έως την ελπίδα του παρόντος κόσμου λόγω της συνεχούς πορείας του προς αυτόν.

Ερώτηση

Ποιος είναι αληθινά ό ισχυρότερος;