«Κοσμικοί» ἤ λαϊκοί;

 

ΤΑ ΑΣΚΗΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ Α΄.

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

3.Ο «ΚΟΣΜΙΚΟΣ»-ΕΓΓΑΜΟΣ ΒΙΟΣ

«Κοσμικοί» ἤ λαϊκοί;

Λέγει ὁ Κύριος: «Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, ὥσπερ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς τέλειός ἐστιν»¹.

Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι μποροῦν ἀλλά καί πρέπει νά γίνουν τέλειοι, νά ἁγιασθοῦν. Ἡ ἐντολή τοῦ Θεοῦ εἶναι πρός ΟΛΟΥΣ καί εἶναι σαφής: «Τέλειοι γίνεσθε», δηλαδή «γίνεσθε τέλειοι» συνεχῶς, ὅλο καί περισσότερο· διότι ἡ πορεία πρός τήν τελειότητα δέν ἔχει τέλος. Οἱ ἐντολές τοῦ Θεοῦ, ἐφ’ ὅσον τηρηθοῦν, κάνουν τόν ἄνθρωπο δεκτικό τῆς Θείας Χάρης καί τόν ὁδηγοῦν στήν τελειότητα, εἴτε εἶναι ἔγγαμος, εἴτε ἄγαμος, εἴτε μοναχός.

Συχνά ἐπικρατεῖ μία σύγχυση.

Οἱ μοναχοί ἀνήκουν στήν Ἐκκλησία

Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Ἐντός τῆς Ἐκκλησίας δέν ἀνήκουν μόνο οἱ λαϊκοί καί οἱ ἔγγαμοι ἤ ἄγαμοι κληρικοί τοῦ «κόσμου», ἀλλά καί οἱ μοναχοί. Οἱ μοναχοί δέν ἀποτελοῦν μία ἐξωκόσμια παράταξη κάποιων φανατικῶν θρήσκων ἀνθρώπων ἀλλά ζῶντα μέλη τοῦ μυστηριακοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ. Ἡ μοναχική ἐνορία (δηλαδή τό σημερινό μοναστήρι) μέ κέντρο τό καθολικό καί γύρω-γύρω τά κελλιά τῶν μοναχῶν εἶναι ἡ συνέχεια τῆς Πρωτοχριστιανικῆς ἐνορίας ἡ ὁποία εἶχε ὡς κέντρο της τό ναό καί τήν Θεία Λατρεία. Ἡ ζωή τῶν μοναχῶν στά πρῶτα χρόνια τοῦ Χριστιανισμοῦ ὀνομαζόταν Ἀποστολική ζωή διότι ἀποτελοῦσε (καί συνεχίζει νά ἀποτελεῖ) τήν συνέχεια τῆς ζωῆς τῶν Ἀποστόλων.

Τα πρώτα γυμνάσια (Ιωσήφ Μ.Δ.- Παπαχαράλαμπος Διονυσιάτης)

Βλέποντας ο Γέροντας την υπερβολική φλόγα του νέου δοκίμου και την δίψα για προσευχή, μεθοδευόταν τρόπους, αφ’ ενός να του αυξήση το τάλαντο και αφ’ ετέρου,  να τον προφυλάξη από το δαιμονικό πάθος της επάρσεως.
Ένας τρόπος για να τον κρατήση στην ταπεινοφροσύνη, ήταν και ο εξής: του συμπεριφερόταν με πολλήν αγένεια˙ αντί να τον καλή με τ’ όνομά του , συνήθιζε να του λέη: « Έλα ρε…» . Και ο Χαράλαμπος (όπως μου έλεγε ο ίδιος), από μέσα του έλεγε: « Ρε; Τι ρε; Όνομα δεν έχω; Τι ευγένεια είναι αυτή; Εδούλευα με κοσμικούς στην Νομαρχία και ποτέ έτσι γλώσσα δεν άκουσα. Πάντα στον πληθυντικό. Τι γίνεστε κ. Γαλανόπουλε;- σας ευχαριστώ-σας παρακαλώ. Εδώ μέχρι στιγμής δεν άκουσα ένα ευχαριστώ, ένα παρακαλώ. Παράξενοι άνθρωποι εδώ πέρα».

Ἡ σωτηρία τῶν λαϊκῶν καί τό ἀντιμοναχικό πνεῦμα

Οἱ προϋποθέσεις γιά τήν σωτηρία τῶν λαϊκῶν.

Ὁ Κύριος μᾶς εἶπε: «Ὁ πιστεύσας καί βαπτισθείς σωθήσεται». Ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιά νά σωθοῦμε εἶναι τό νά βαπτισθοῦμε καί τό νά πιστεύσουμε, δηλ. νά ζήσουμε μέ πιστότητα. Νά ἐμπιστευθοῦμε τόν Κύριο καί νά πάρουμε τίς ἐντολές Του σάν ὁδηγίες ζωῆς. Μία βασική ὁδηγία-ἐντολή γιά τούς ἐγγάμους εἶναι τό νά ζοῦν «σάν νά μήν εἶναι ἔγγαμοι». «Οἱ ἔχοντες γυναίκα ὡς μή ἔχοντες»[1].

Ὅσοι βαπτίσθηκαν στό Ὄνομα τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ, μποροῦν μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί ὀφείλουν νά ἐκτελοῦν ΟΛΕΣ τίς ἐντολές τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Δεν ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις ἤ ἀποκλεισμοί στήν πορεία πρός τήν θέωση, στήν μετάβαση ἀπό τό κατ’ εἰκόνα στό καθ’ ὁμοίωσιν.

Μποροῦν νά σωθοῦν οἱ «κοσμικοί»;

Τίθεται συχνά τό ἐρώτημα: «Ἅγιοι μποροῦν νά γίνουν μόνο αὐτοί πού ἔχουν ἀποχωρίσθει ἀπό τόν κόσμο; Μόνο αὐτοί ἔχουν τήν δυνατότητα νά σωθοῦν; Κάποιος πού ζεῖ μέσα στόν κόσμο δέν ἔχει τήν δυνατότητα νά τελειοποιηθεῖ κατά τό μέτρο τῆς δωρεᾶς καί τῆς χάριτος;».

Αὐτό ἐρωτᾶ καί ὁ ἱερός Χρυσόστομος: «Τί λοιπόν λέγει; Ὅποιος κατοικεῖ στήν πόλη καί ἔχει σπίτι καί γυναίκα δέν μπορεῖ νά σωθεῖ;».

Καί ἀπαντᾶ; «Καί βέβαια (μπορεῖ νά σωθεῖ), ἀφοῦ μάλιστα δέν ὑπάρχει ἕνας μόνο τρόπος σωτηρίας (δηλ. ὁ δρόμος τοῦ μοναχισμοῦ) ἀλλά πολλοί καί διάφοροι. Αὐτό ἀκριβῶς λέγει ἀόριστα ὁ Χριστός μας, ὅταν ἀποφαίνεται ὅτι ὑπάρχουν πολλές μονές πλησίον τοῦ Πατρός»[1].

Τί σημαίνει «συμπροσευχή»;

Τι ακριβώς σημαίνει «συμπροσευχή»; Ισχύει μόνο για τους Κληρικούς; Τι λένε οι Ιεροί Κανόνες; Η συμπροσευχή περιορίζεται μόνο στα πλαίσια της Θ.Λειτουργίας ή όχι;

Στούς περισσότερους ἀπό τούς Ἱ. Κανόνες πού ἀπαγορεύουν τή συμπροσευχή μέ αἱρετικούς δέν προσδιορίζεται ὅτι ἡ ἀπαγόρευση ἀφορᾶ μόνο κληρικούς. Σέ ὁρισμένους μάλιστα ρητῶς προβλέπονται ἐπιτίμια γιά τούς λαϊκούς πού παραβαίνουν τήν κανονική ἀπαγόρευση συμπροσευχῆς. Κατά συνέπεια, «συνεύχεσθαι» σημαίνει καί τήν ἁπλή προσευχή, διότι ἀσφαλῶς οἱ λαϊκοί μποροῦν μόνο νά συμπροσεύχονται καί ὄχι νά συλλειτουργοῦν.


Ἰδιαίτερα σημαντικός γιά τήν κατανόηση τοῦ ποιά προσευχή μέ αἱρετικούς ἀπαγορεύεται εἶναι ὁ ΞΕ΄ (ἤ ΞΔ΄ κατά Ράλλη-Ποτλῆ (στό ἑξῆς : Ρ-Π.) Κανόνας τῶν Ἁγ. Ἀποστόλων : «Εἰ τις κληρικός, ἤ λαϊκός εἰσέλθοι εἰς συναγωγήν Ἰουδαίων, ἤ αἱρετικῶν προσεύξασθαι, καί καθαιρείσθω, καί ἀφοριζέσθω».

ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΑΜΟΣ (Λιγότερες οἱ ὑποχρεώσεις τῶν λαϊκῶν;)

-ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΟ ΠΟΥ ΑΝΕΤΡΕΨΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗ; -Η ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΟΤΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΟΣΜΙΚΟΥΣ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΛΙΓΩΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΟΥΣ, ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΟΝΑΧΟΥΣ(Ἁγ. Ἰωάννης Χρυσόστομος)

Ὑπάρχει δυστυχῶς διάχυτη ἡ ἀντίληψη ὅτι ἀπό τούς κοσμικούς ἀπαιτεῖ ὁ Θεός λιγότερο γιά τή σωτηρία τους σέ σχέση μέ τούς μοναχούς. Ὅμως αὐτό εἶναι μία μεγάλη δαιμονική ἀπάτη. Νά τί λέγει ὁ ἱερός Χρυσόστομος: «Αὐταπατᾶσαι καί σφάλλεις πάρα πολύ, ἄν νομίζεις ὅτι ἄλλα ἀπαιτοῦνται ἀπό τόν κοσμικό καί ἄλλα ἀπό τόν μοναχό. Διότι πρέπει τό ἴδιο νά ἀνεβοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι· καί ἐκεῖνο τό ὁποῖο ἀνέτρεψε ὅλην τήν οἰκουμένη εἶναι αὐτή ἡ ἀντίληψη· νομίζουμε ὅτι μόνο ἀπό τό μοναχό ἀπαιτεῖται μεγαλύτερη ἀκρίβεια (στή ζωή του), στούς δέ ὑπολοίπους ἐπιτρέπεται νά ζοῦν μέ ραθυμία» (ἁγ. Ἰω. Χρυσόστομος)[1].