Μιὰ ἄδικη "θανατικὴ ποινὴ" στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων (Κυριακὴ τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ)

Μια άδικη "θανατική ποινή" στους αιώνες των αιώνων

Πρωτοπρ. Ιωάννου Γκιάφη, Πολιτικού Επιστήμονος-Θεολόγου, Προϊσταμένου Ι. Ν. Αγίου Χριστοφόρου Αγρινίου

Από την αρχαιότητα μέχρι και τον 20ο αιώνα στην ελληνική νομοθεσία προβλέπονταν η θανάτωση όσων είχαν διαπράξει μεγάλα και ειδεχθή εγκλήματα. Και πράγματι από τις δικαστικές αρχές σ' έναν εγκληματία επιβάλλονταν η θανατική ποινή, η "εσχάτη των ποινών". Ειδικότερα στην αρχαία Ελλάδα ο Δράκοντας στους περίφημους νόμους του είχε μεριμνήσει και για την επιβολή της ποινής του θανάτου σ' όσους εμφάνιζαν εγκληματική συμπεριφορά. Συνηθέστεροι τρόποι θανάτωσης ήταν η σφαγή και ο αποκεφαλισμός. Κατά τη ρωμαϊκή εποχή εισήχθη η μέθοδος της σταύρωσης και του κατασπαραγμού από άγρια θηρία, ενώ την εποχή του Μεσαίωνα προστίθεται ο θάνατος στην πυρά. Στην Ελλάδα η θανατική ποινή ίσχυσε έως το 1993, οπότε και καταργήθηκε. Η "ποινή του θανάτου" για όσους εγκληματούν πλέον δεν υφίσταται, αφού η κάθε ανθρώπινη ζωή απολαμβάνει την έννομη προστασία ως μοναδική και αναφαίρετη.

Κι όμως θα μας γεννηθεί ένας εύλογος προβληματισμός, τι σχέση υπάρχει μεταξύ της θανατικής ποινής και του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού που λιτανεύει η Αγίας μας Εκκλησία την 14η Σεπτεμβρίου καθ' εκάστου έτους.

Οἱ ἐχθροὶ τοῦ Σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 15η Σεπτεμβρίου 2025

ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Στις 14 Σεπτεμβρίου η Αγία μας Ορθόδοξος Καθολική Εκκλησία μας, η μοναδική Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία του Χριστού, πανηγυρίζει λαμπρά, τιμώντας την Παγκόσμια Ύψωσή του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Μόνον Αυτή ακολουθεί και διδάσκει όλα και ορθά, όσα δίδαξε και διέταξε ο Χριστός, παραγγέλλοντας τους Αγίους Αποστόλους να διδάξουν το Ευαγγέλιο της σωτηρίας σε όλο τον κόσμο και να τηρούν, «πάντα ὅσα» δίδαξε και διέταξε Εκείνος (Ματθ.28,20).

Σύμφωνα με την ορθόδοξη πίστη μας η τιμή προς το ιερότατο σύμβολο του Τιμίου Σταυρού είναι επιβεβλημένη για μας τους πιστούς, διότι η απολύτρωσή μας από την αιχμαλωσία του Σατανά, την δουλεία της αμαρτίας, τη φθορά και το θάνατο, συντελέστηκε χάρις στην υπέρτατη, επί του Σταυρού, θυσία του Κυρίου και Λυτρωτή μας Χριστού. Επάνω στο ξύλο του Σταυρού συντρίφτηκε η δύναμη του διαβόλου και συνήφθη η νέα και αιώνια διαθήκη του Θεού με το ανθρώπινο γένος, καθότι ο Χριστός, «Διαθήκης καινής μεσίτης εστιν, όπως, θανάτου γενομένου εις απολύτρωσιν των επί τη πρώτη διαθήκη παραβάσεων, την επαγγελίαν λάβωσιν οι κεκλημένοι της αιωνίου κληρονομίας» (Εβρ.9,15-17). Και επίσης Εκείνος, ως Μέγας Αρχιερεύς, «Μίαν υπέρ ημών προσενέγκας θυσίαν εις το διηνεκές… μια γαρ προσφορά τετελείωκεν εις το διηνεκές τους αγιαζομένους» (Εβρ.10,14-15).

Είναι επίσης επιβεβλημένη η τιμή προς τον Τίμιο Σταυρό διότι η ζωή μας θα πρέπει να είναι «σταυρική», όπως μας δίδαξε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός. Όποιος ελεύθερα θέλει να Τον ακολουθεί, για να σωθεί, οφείλει να σηκώνει δια βίου τον προσωπικό του σταυρό, ήτοι: να σταυρώνει τον κακό εαυτό του, «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ.8,34). Όπως ο Χριστός εθελούσια και από άπειρη αγάπη για μας τους ανθρώπους ανέβηκε επάνω στο Σταυρό, «υπέρ της του κόσμου σωτηρίας», έτσι και οι συνειδητοί πιστοί οφείλουν να «σταυρώνονται», «…απεκδυσάμενοι τον παλαιόν άνθρωπον συν ταις πράξεσιν αυτού και ενδυσάμενοι τον νέον τον ανακαινούμενον εις επίγνωσιν κατ’ εικόνα του κτίσαντος αυτόν…» (Κολ.3,9-10).

Για τούτο ο Τίμιος Σταυρός του Κυρίου αποτελεί για κάθε χριστιανό, έκφραση αστείρευτης αγάπης του Θεού για το πλάσμα του, (Ιωαν.3,14-15. 12, 32-33 . Κολ 1, 20), καύχημα της κατά Χριστόν αθλήσεως του (Γαλ.6,14) και ανίκητο όπλο κατά των διαβολικών επιβουλών. Για τούτο οι ορθόδοξοι πιστοί ευλαβούνται και τιμούν τον Τίμιο Σταυρό.

Αλλά ο «απ’ αρχής ανθρωποκτόνος» διάβολος (Ιωάν.8,47), επειδή μισεί θανάσιμα τον άνθρωπο και επιδιώκει την καταστροφή του, πασχίζει να τον αποτρέψει να τιμά τον Τίμιο Σταυρό, στερώντας του έτσι την αγιαστική του δύναμη, να αναστείλει τον αγώνα του για «σταύρωμα» του παλαιού ανθρώπου. Γι’ αυτό και εξ’ αρχής έγειρε μια σφοδρή εχθρότητα προς το ιερότατο σύμβολο του Σταυρού. Ήδη ο Απόστολος Παύλος επεσήμανε αυτή την δαιμονική εχθρότητα, κάνοντας λόγο για «εχθρούς του σταυρού». Αντίθετα, δεν παρέλειπε να τονίζει πως «εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ει μη εν τω σταυρώ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, δι’ ου εμοί κόσμος εσταύρωται καγώ τω κόσμω» (Γαλ.6,14), δίνοντας το έναυσμα στους χριστιανούς να είναι και για τους ίδιος καύχημα και τιμή, αλλά και έλεγχος για τους αρνητές της τιμής του. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί ο λόγος του: «νυν δε και κλαίων λέγω, τους εχθρούς του σταυρού του Χριστού» (Φιλιπ.3,18). Κλαίει και θρηνεί ο μεγάλος Απόστολος για τα τραγικά θύματα του διαβόλου, τους εχθρούς του σταυρού, οι οποίοι απεχθάνονται αυτό το τρομερό όπλο κατά του Σατανά και αρνούνται να «σταυρώσουν» τον εντός αυτών παλαιό άνθρωπο της πτώσεως, της φθοράς και του θανάτου.

Η εχθρότητα αυτή συνεχίζεται σε όλη την ιστορική πορεία της Εκκλησίας μας, εκφραζόμενη και εφαρμοζόμενη από τους ποικιλώνυμους αιρετικούς. Εκκλησιαστικοί συγγραφείς μας πληροφορούν πως οι πρώτοι αιρετικοί που απεχθάνονταν και εχθρεύονταν τον Τίμιο Σταυρό ήταν οι Γνωστικοί, οι οποίοι έφτασαν κάποιοι στο σημείο να τον βεβηλώνουν, αντικαθιστώντας τον με μαγικά σύμβολα, ακόμη και με γεννητικά όργανα!

Σταυρός: Ὁ φύλαξ τοῦ κόσμου καὶ ἡ παρηγοριὰ τῶν ἁμαρτωλῶν

Αρχιμ. Θεοφίλου Λεμοντζή Δρ.Θ.

Σταυρός: Ο φύλαξ του κόσμου και η παρηγοριά των αμαρτωλών

Ευλογημένοι μας Χριστιανοί,

Η σημερινή μεγάλη εορτή της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, δεν είναι απλώς μία ιστορική ανάμνηση της ανευρέσεως του Σταυρού από την αγία Ελένη τον 4ο αιώνα. Είναι μία ζωντανή υπενθύμιση της δυνάμεως που έχει ο Σταυρός του Χριστού να αλλάζει τον κόσμο και την ζωή μας. Ο Σταυρός είναι το κλειδί για να δούμε με διαφορετικό μάτι τα κοινωνικά προβλήματα, τις αδικίες και τους αγώνες της καθημερινότητας.

Η σημερινή εορτή μας καλεί όχι μόνο να προσκυνήσουμε τον Σταυρόν, αλλά και να σηκώσουμε τον δικό μας. Ο Σταυρός είναι σημείο νίκης και σωτηρίας, αλλά ταυτόχρονα υπενθύμιση ότι η πορεία προς την Ανάσταση περνά μέσα από τον πόνο, την δοκιμασία και την ταπείνωση.

Στην καθημερινότητά μας, όλοι κουβαλάμε σταυρούς: Οικογενειακούς, οικονομικούς, υγείας, κοινωνικούς. Ο Σταυρός δεν είναι καταδίκη, αλλά κλήση αγάπης. Ο ίδιος ο Χριστός μας είπε: “Εί τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν, και αράτω τον σταυρό αυτού, και ακολουθήσω μοι”. ( Μάτθ. 16,24) Ο Σταυρός είναι το μονοπάτι προς την ελευθερία και την αληθινή ζωή. Δεν είναι σύμβολο παραίτησης ή μοιρολατρίας, αλλά είναι σύμβολο δύναμης, ανάστασης και ελπίδας.

Ο Σταυρός μας καλεί να μη μένουμε αδιάφοροι, αλλά να γίνουμε “φορείς Σταυρού” μέσα στην κοινωνία, δηλαδή άνθρωποι που αγαπούν ουσιαστικά και παλεύουν για δικαιοσύνη και ειρήνη. Η Ύψωση του Τίμιου Σταυρού είναι και μία πρόσκληση προσωπικής μεταμορφώσεως, αφού στην σημερινή κοινωνία της τεχνολογίας, της αφθονίας αλλά και της αποξένωσης, μας καλεί να “Υψώσουμε” και τις αξίες μας.

• Να υπερασπιστούμε την ζωή απέναντι σε κάθε μορφή εκμετάλλευσης και απαξίωσης του ανθρώπου.

• Να υψώσουμε την αγάπη και την συγχώρεση πάνω από την εκδίκηση και το μίσος.

• Να υψώσουμε την αλήθεια απέναντι στο ψέμα και την υποκρισία.

• Να υψώσουμε την δικαιοσύνη εκεί όπου επικρατεί αδικία και κοινωνική ανισότητα.

Όμως αδελφοί μου, σήμερα ζούμε και μία άλλη δοκιμασία: πληγωνόμαστε από τα σκάνδαλα που βλέπουμε και ακούμε στον χώρο της Εκκλησίας, από πτώσεις και αδυναμίες ακόμη και κληρικών. Αυτές οι πληγές μάς πονάνε, μας κάνουν να απορούμε, ίσως και να σκανδαλιζόμαστε. Όμως ας θυμηθούμε ότι η Εκκλησία είναι το Σώμα του Χριστού, άγιο αλλά και τραυματισμένο από την ανθρώπινη αδυναμία. Δεν στηρίζουμε την πίστη μας σε ανθρώπους, αλλά στον Εσταυρωμένο και Αναστημένο Κύριο.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας παρηγορεί: o “Μη βλέπεις στον άνθρωπο, αλλά στον Θεό που τον χειροτόνησε, διότι Εκείνος εργάζεται ακόμη και δια των αναξίων” (Ομιλία ΣΤ΄ Προς Εφεσίους).

Η Ύψωση του Σταυρού και πάλι μας καλεί:

• Να σηκώσουμε με υπομονή και διάκριση την δοκιμασία αυτή.

• Να προσευχόμαστε για όλους, και για εκείνους που έπεσαν, και για όσους σκανδαλίστηκαν.

• Να αναλάβουμε προσωπική ευθύνη ώστε να γίνουμε εμείς ζωντανά παραδείγματα χριστιανικής ζωής, ώστε να λάμψει η αλήθεια του Ευαγγελίου μέσα σε έναν κόσμο που πληγώνεται από την αμαρτία. Ο Άγιος Εφραίμ ο Σύρος γράφει: “ Μη βλέπεις τα κύματα, αλλά κοίτα στον Σταυρό. Εκείνος που υψώνει τα μάτια του στον Εσταυρωμένο, δεν βυθίζεται ποτέ” (Ύμνος εις τον Σταυρόν)

Ο Σταυρός του Χριστού μάς καλεί να μη φοβηθούμε τον αγώνα τον καλόν. Χριστιανοί μας, άς μη μείνει ο Σταυρός απλώς κρεμασμένος στους τοίχους, ή στον λαιμό μας, ή στα ράσα και τά άμφιά μας, αλλά ας γίνει στάση ζωής. Ας γίνει η πηγή της ελπίδας μας, της κοινωνικής δράσης μας και της μαρτυρίας μας στον κόσμο. Και τότε, η εορτή της Υψώσεως , θα είναι πραγματικά γιορτή μεταμόρφωσης του κόσμου με την δύναμη της θυσιαστικής αγάπης.

“ Σταυρέ του Χριστού Σώσον ημάς τη δυνάμει σου”

entaksis.gr

https://aktines.blogspot.com/2025/09/blog-post_91.html#more

Ἠ σημασία τοῦ Τιμίου Σταυροῦ στή ζωή τῶν πιστῶν. Λάμπρος Κ. Σκόντζος

Η σημασία τού Τιμίου Σταυρού στη ζωή των πιστών (Λάμπρος Κ. Σκόντζος, Θεολόγος – Καθηγητής)

Η μεγάλη εορτή της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού είναι ένας ακόμα σημαντικός εορτολογικός σταθμός της Εκκλησίας μας. Οι πιστοί την ημέρα αυτή καλούνται να τιμήσουν και να προσκυνήσουν τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου ώστε να αντλήσουν δύναμη και χάρη από αυτόν. Η μεγάλη αυτή Δεσποτική εορτή δίνει επίσης την ευκαιρία σε όλους μας να σκεφτούμε ορισμένες βασικές αρχές και αλήθειες της πίστης μας, οι οποίες είναι συνυφασμένες με τη θεολογία του Σταυρού.

Η Ορθόδοξος Καθολική Εκκλησίας μας, η οποία διασώζει, μόνη Αυτή, ανόθευτη την βιβλική και πατερική διδασκαλία, αποδίδει την προσήκουσα τιμή στο Σταυρό του Χριστού, ως το κατ’ εξοχήν όργανο και σύμβολο της απολυτρώσεως του ανθρωπίνου γένους. Σε αντίθεση με την ποικίλη ετεροδοξία, η οποία, είτε αδιαφορεί να αποδώσει τιμή στο Σταυρό (Προτεσταντισμός), είτε πολεμά ευθέως αυτόν, ως ειδωλολατρικό σύμβολο (Mάρτυρες του Ιεχωβά). Η Εκκλησία μας θέσπισε πολλές φορές προσκύνησης και τιμής του Σταυρού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με αποκορύφωμα τη μεγάλη εορτή της Παγκοσμίου Υψώσεως, στις 14 Σεπτεμβρίου.

Ο Σταυρός του Κυρίου αποτελεί για τη χριστιανική πίστη κορυφαίο σύμβολο θυσίας και αγιασμού, διότι η σημασία του είναι πραγματικά τεράστια. Ο Σταυρός μαζί με την Ανάσταση λειτουργούν ως δυο βασικοί άξονες πάνω στους οποίους κινείται η ζωή των πιστών χριστιανών. Η Ανάσταση έπεται του Σταυρού και προϋποθέτει το Σταυρό και ο Σταυρός προμηνύει την Ανάσταση. Χωρίς Σταυρό δεν γίνεται Ανάσταση. Πάνω σε αυτές τις αρχές στηρίζεται η θεολογία του Σταυρού και η σπουδαία σημασία του για τη ζωή της Εκκλησίας.

Ἡ παγκόσμιος Ὕψωσις τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ.

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου,

Θεολόγου- συγγραφέως

Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Εν Κυθήροις τη 14η Σεπτεμβρίου 2025

Την σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, εορτάζει η Εκκλησία μας την μεγάλη δεσποτική εορτή της παγκοσμίου υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της εορτής είναι ένα απόσπασμα από το πάθος και τη σταυρική θυσία του Κυρίου μας από το κατά Ιωάννην ευαγγέλιο. Γι’ αυτό και η ημέρα αυτή είναι ημέρα νηστείας και θεωρείται ως μία δευτέρα Μεγάλη Παρασκευή. Το αποστολικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, το οποίο και αυτό αναφέρεται στην μεγάλη αυτή εορτή.

Υψώνοντας η Εκκλησία μας τον τίμιο και ζωοποιό σταυρό του Κυρίου, καλεί όλους μας να τον προσκυνήσωμε, έτσι ώστε να αντλήσουμε δύναμη και χάρη από την ακαταμάχητη δύναμή του. Μας καλεί ακόμη να φέρουμε και πάλι στη μνήμη μας το πάθος του Κυρίου και την σταυρική του θυσία, διά της οποίας έσωσε το γένος των ανθρώπων από τη φθορά και τον θάνατο και μας άνοιξε το δρόμο για την αιώνια βασιλεία του. Παράλλληλα δε να τον δοξολογήσουμε για την απερίγραπτη αγάπη του, διότι με το πανάγιο αίμα του που έχυσε πάνω στη γη του γολγοθά μας εξαγόρασε από την αιώνια απώλεια και τον αιώνιο θάνατο.

Ὁ σταυρὸς τοῦ Κυρίου ἀπὸ τὸ βάθος στὸ ὕψος. +Ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης

Σήμερα, ἀδελφοί μου, ἑορτάζει ὁ τίμιος σταυρός. Καὶ ὄχι μόνο σήμερα ἀλλὰ καὶ τὴν Τρίτη (Γ΄) Kυριακὴ τῶν Νηστειῶν, καὶ τὴ Μεγάλη Παρασκευή. Σήμερα εἶνε σὰν Μεγάλη Παρασκευή· ἴδιος ἀπόστολος (βλ. Α΄ Κορ.1,18-24), ἴδιο εὐαγγέλιο (βλ. Ἰω. 19,6 11,13, 20, 25-28, 30-35), ἴδια νηστεία.

Εἶνε λοιπὸν μεγάλη ἑορτή. Ποιό εἶνε τὸ ἱστορικὸ τῆς ἡμέρας; τί ἑορτάζουμε σήμερα;

Ὁ σταυρὸς τὴ ῾Ρωμαϊκὴ ἐποχὴ ἦταν ὄργανο ἐκτελέσεως τῶν μεγάλων ἐγκληματιῶν. Κάθε λαὸς εἶχε, πρὸς παραδειγματισμόν, δικό του ποινολόγιο. Οἱ Ἀθηναῖοι θανάτωναν μὲ κώνειον (φαρμάκι, ὅπως τὸν Σωκράτη), οἱ Σπαρτιᾶτες μὲ κατακρημνισμὸ στὸ βάραθρο τοῦ Καιάδα, οἱ Ἑβραῖοι μὲ λιθοβολισμό, οἱ Πέρσες μὲ καῦσι στὴν πυρά. Οἱ ῾Ρωμαῖοι κατακτηταὶ ἔβγαζαν τὸν κατάδικο ἔξω ἀπὸ τὴν πόλι, ἔδεναν ἢ κάρφωναν τὰ χέρια καὶ τὰ πόδια του σὲ δύο ξύλα δεμένα κόντρα τό ᾽να στ᾽ ἄλλο, ἕνα κάθετο κ᾽ ἕνα ὁριζόντιο, καὶ τὸν ἄφηναν ἔτσι ἀβοήθητο, γυμνό, ἐκτεθειμένο, μετέωρο μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς. Ἄλλοι κατάδικοι ἔμεναν πάνω στὸ σταυρό, ἀναλόγως τῆς ἀντοχῆς τους, μιὰ μέρα, δυὸ μέρες, τρεῖς μέρες, τέσσερις μέρες, ἀκόμα καὶ μία ἑβδομάδα. Πονοῦσαν, αἱμορραγοῦσαν, διψοῦσαν. Κι ὅταν ξεψυχοῦσαν κοράκια καὶ σκυλιὰ πεινασμένα ἅρπαζαν κ᾽ ἔτρωγαν τὶς σάρκες τους. Ἀπαίσιος θάνατος.

–Μὰ ὁ Χριστός μας τί ἔκανε καὶ τὸν σταύρωσαν; διέπραξε κανένα κακό;

Ἡ ἐνέργεια τοῦ Τ. Σταυροῦ στήν Π. καί Κ. Διαθήκη, Ἁγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς καί Ἄρχιμ. Γεωργίου Καψάνη- Ὁμιλία στήν Ὕψωση τοῦ Τ. Σταυροῦ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἡ ἐνέργεια τοῦ Τ. Σταυροῦ στήν Π. καί Κ. Διαθήκη, Ἁγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς καί Ἄρχιμ. Γεωργίου Καψάνη- Ὁμιλία στήν Ὕψωση τοῦ Τ. Σταυροῦ, 14-9-2025, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης

 http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ζωή χωρίς σταυρό εἶναι θάνατος χωρίς ἀνάσταση/Μία συνηθισμένη δαιμονική ἀπάτη, Ἄρχ. Γεωργίου Καψάνη-Ὁμιλία στήν Ὕψωση τοῦ Τ. Σταυροῦ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Ὁ Σταυρός μας ὁδηγεῖ στήν ἀληθινή ἐλευθερία, Ἁγ. Νεκταρίου-Περί τῆς ἀληθοῦς ἐλευθερίας, (Ὕψωσις τοῦ Τ. Σταυροῦ), Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ὁ Σταυρός μας ὁδηγεῖ στήν ἀληθινή ἐλευθερία, Ἁγ. Νεκταρίου-Περί τῆς ἀληθοῦς ἐλευθερίας, 14-9-2025 (Ὕψωσις τοῦ Τ. Σταυροῦ), Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἡ εὐαγγελική περικοπή τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Κατά Ιωάννην, κεφάλαιο ΙΘ΄, εδάφια 6-37

6 Καὶ λέγει αὐτοῖς· ἴδε ὁ ἄνθρωπος. Ὃτε οὖν εἶδον αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ὑπηρέται, ἐκραύγασαν λέγοντες· Σταύρωσον σταύρωσον αὐτόν. Λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· λάβετε αὐτὸν ὑμεῖς καὶ σταυρώσατε· ἐγὼ γὰρ οὐχ εὑρίσκω ἐν αὐτῷ αἰτίαν. 7 Ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ ᾿Ιουδαῖοι· ἡμεῖς νόμον ἔχομεν, καὶ κατὰ τὸν νόμον ἡμῶν ὀφείλει ἀποθανεῖν, ὅτι ἑαυτὸν Θεοῦ υἱὸν ἐποίησεν. 8 ῞Οτε οὖν ἤκουσεν ὁ Πιλᾶτος τοῦτον τὸν λόγον, μᾶλλον ἐφοβήθη, 9 καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ πραιτώριον πάλιν καὶ λέγει τῷ ᾿Ιησοῦ· Πόθεν εἶ σύ; Ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς ἀπόκρισιν οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ.

10 Λέγει οὖν αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· ἐμοὶ οὐ λαλεῖς; Οὐκ οἶδας ὅτι ἐξουσίαν ἔχω σταυρῶσαί σε καὶ ἐξουσίαν ἔχω ἀπολῦσαί σε; 11Ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς· οὐκ εἶχες ἐξουσίαν οὐδεμίαν κατ' ἐμοῦ, εἰ μὴ ἦν σοι δεδομένον ἄνωθεν· διὰ τοῦτο ὁ παραδιδούς μέ σοι μείζονα ἁμαρτίαν ἔχει. 12 Ἐκ τούτου ἐζήτει ὁ Πιλᾶτος ἀπολῦσαι αὐτόν· οἱ δὲ ᾿Ιουδαῖοι ἔκραζον λέγοντες· ἐὰν τοῦτον ἀπολύσῃς, οὐκ εἶ φίλος τοῦ Καίσαρος. Πᾶς ὁ βασιλέα ἑαυτὸν ποιῶν ἀντιλέγει τῷ Καίσαρι. 13 Ὁ οὖν Πιλᾶτος ἀκούσας τοῦτον τὸν λόγον ἤγαγεν ἔξω τὸν ᾿Ιησοῦν, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ βήματος εἰς τόπον λεγόμενον Λιθόστρωτον, ἑβραϊστὶ δὲ Γαββαθᾶ· 14 ἦν δὲ παρασκευὴ τοῦ πάσχα, ὥρα δὲ ὡσεὶ ἕκτη· καὶ λέγει τοῖς ᾿Ιουδαίοις· ἴδε ὁ βασιλεὺς ὑμῶν. 15 Οἱ δὲ ἐκραύγασαν· ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν. Λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· τὸν βασιλέα ὑμῶν σταυρώσω; ἀπεκρίθησαν οἱ ἀρχιερεῖς· οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Καίσαρα. 16 Τότε οὖν παρέδωκεν αὐτὸν αὐτοῖς ἵνα σταυρωθῇ.

17 Παρέλαβον δὲ τὸν ᾿Ιησοῦν καὶ ἤγαγον· καὶ βαστάζων τὸν σταυρὸν αὐτοῦ ἐξῆλθεν εἰς τὸν λεγόμενον κρανίου τόπον, ὃς λέγεται ἑβραϊστὶ Γολγοθᾶ, 18 ὅπου αὐτὸν ἐσταύρωσαν, καὶ μετ' αὐτοῦ ἄλλους δύο ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν, μέσον δὲ τὸν ᾿Ιησοῦν. 19 Ἒγραψε δὲ καὶ τίτλον ὁ Πιλᾶτος καὶ ἔθηκεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ· ἦν δὲ γεγραμμένον· ᾿Ιησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὁ βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων. 20 Τοῦτον οὖν τὸν τίτλον πολλοὶ ἀνέγνωσαν τῶν ᾿Ιουδαίων, ὅτι ἐγγὺς ἦν τῆς πόλεως ὁ τόπος ὅπου ἐσταυρώθη ὁ ᾿Ιησοῦς· καὶ ἦν γεγραμμένον ῾Εβραϊστί, ῾Ελληνιστί, Ρωμαϊστί. 21 Ἒλεγον οὖν τῷ Πιλάτῳ οἱ ἀρχιερεῖς τῶν ᾿Ιουδαίων· μὴ γράφε, ὁ βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων, ἀλλ' ὅτι ἐκεῖνος εἶπε, βασιλεύς εἰμι τῶν ᾿Ιουδαίων. 22 Ἀπεκρίθη ὁ Πιλᾶτος· ὃ γέγραφα, γέγραφα.

23 Οἱ οὖν στρατιῶται ὅτε ἐσταύρωσαν τὸν ᾿Ιησοῦν, ἔλαβον τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἐποίησαν τέσσαρα μέρη, ἑκάστῳ στρατιώτῃ μέρος, καὶ τὸν χιτῶνα· ἦν δὲ ὁ χιτὼν ἄρραφος, ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντὸς δι' ὅλου. 24 Εἶπον οὖν πρὸς ἀλλήλους· μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ τίνος ἔσται· ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ ἡ λέγουσα· διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον.

25 Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται ταῦτα ἐποίησαν. Εἱστήκεισαν δὲ παρὰ τῷ σταυρῷ τοῦ ᾿Ιησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ ἡ ἀδελφὴ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνή. 26 ᾿Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα καὶ τὸν μαθητὴν παρεστῶτα ὃν ἠγάπα, λέγει τῇ μητρὶ αὐτοῦ· Γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου. 27 Εἶτα λέγει τῷ μαθητῇ· ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου. καὶ ἀπ' ἐκείνης τῆς ὥρας ἔλαβεν ὁ μαθητὴς αὐτὴν εἰς τὰ ἴδια. 28 Μετὰ τοῦτο εἰδὼς ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι πάντα ἤδη τετέλεσται, ἵνα τελειωθῇ ἡ γραφή, λέγει· Διψῶ. 29 Σκεῦος οὖν ἔκειτο ὄξους μεστόν· οἱ δὲ πλήσαντες σπόγγον ὄξους καὶ ὑσσώπῳ περιθέντες προσήνεγκαν αὐτοῦ τῷ στόματι. 30 Ὃτε οὖν ἔλαβε τὸ ὄξος ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπε, τετέλεσται, καὶ κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκε τὸ πνεῦμα.

31 Οἱ οὖν ᾿Ιουδαῖοι, ἵνα μὴ μείνῃ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τὰ σώματα ἐν τῷ σαββάτῳ, ἐπεὶ παρασκευὴ ἦν· ἦν γὰρ μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνη τοῦ σαββάτου· ἠρώτησαν τὸν Πιλᾶτον ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν τὰ σκέλη, καὶ ἀρθῶσιν. 32 Ἦλθον οὖν οἱ στρατιῶται, καὶ τοῦ μὲν πρώτου κατέαξαν τὰ σκέλη καὶ τοῦ ἄλλου τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ· 33 ἐπὶ δὲ τὸν ᾿Ιησοῦν ἐλθόντες ὡς εἶδον αὐτὸν ἤδη τεθνηκότα, οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη, 34 ἀλλ' εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ.

35 Καὶ ὁ ἑωρακὼς μεμαρτύρηκε, καὶ ἀληθινὴ αὐτοῦ ἐστιν ἡ μαρτυρία, κἀκεῖνος οἶδεν ὅτι ἀληθῆ λέγει, ἵνα καὶ ὑμεῖς πιστεύσητε. 36Ἐγένετο γὰρ ταῦτα, ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ, ὀστοῦν οὐ συντριβήσεται αὐτοῦ. 37 Καὶ πάλιν ἑτέρα γραφὴ λέγει· ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα

6 Τους λέει ο Πιλάτος: «Για δείτε σε τι άθλια κατάσταση κατάντησε ο άνθρωπος!».

Ἡ ἀποστολική περικοπή τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Παναγιώτης Τρεμπέλας

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Α΄προς Κορινθίους, κεφάλαιο Α΄, εδάφια 18-25

18 ῾Ο λόγος γὰρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι. 19 Γέγραπται γάρ· ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν, καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω. 20 Ποῦ σοφός; Ποῦ γραμματεύς; Ποῦ συζητητὴς τοῦ αἰῶνος τούτου; Οὐχὶ ἐμώρανεν ὁ Θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου τούτου; 21 Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν Θεόν, εὐδόκησεν ὁ Θεὸς διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας. 22 Ἐπειδὴ καὶ ᾿Ιουδαῖοι σημεῖον αἰτοῦσι καὶ ῞Ελληνες σοφίαν ζητοῦσιν, 23 ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Χριστὸν ἐσταυρωμένον, ᾿Ιουδαίοις μὲν σκάνδαλον, ῞Ελλησι δὲ μωρίαν, 24 αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, ᾿Ιουδαίοις τε καὶ ῞Ελλησι, Χριστὸν Θεοῦ δύναμιν καὶ Θεοῦ σοφίαν· 25 ὅτι τὸ μωρὸν τοῦ Θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστί, καὶ τὸ ἀσθενὲς τοῦ Θεοῦ ἰσχυρότερον τῶν ἀνθρώπων ἐστί.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα

18 Πράγματι λοιπόν η διάδοση του κηρύγματος αυτού οφείλεται στην θεία του δύναμη. Διότι το κήρυγμα για τον σταυρό σε εκείνους βέβαια που βαδίζουν τον δρόμο της απώλειας φαίνεται μωρία και κουταμάρα˙ σε μας όμως που είμαστε στον δρόμο της σωτηρίας είναι δύναμη Θεού που σώζει. 19 Ναι. Τους φαίνεται μωρία και δεν μπορούν να νιώσουν τη δύναμη του Ευαγγελίου, αν και παρουσιάζονται με την αξίωση ότι είναι σοφοί. Διότι έχει γραφεί από τον Ησαΐα, που μίλησε εκ μέρους του Θεού: «Θα εξαφανίσω τη σοφία αυτών που παρουσιάζονται ως σοφοί, και θα παραμερίσω ως ανώφελη και άχρηστη τη φρόνηση εκείνων που κομπάζουν με την ιδέα ότι είναι συνετοί». 20 Πού υπάρχει τώρα σοφός;

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γιά τά γεγονότα τῆς Σταύρωσης τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἱησοῦ Χριστοῦ

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

σύμφωνα με το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον

[Υπομνηματισμός των εδαφίων Ιω. 19, 16-35]

«Τότε οὖν παρέδωκεν αὐτὸν αὐτοῖς ἵνα σταυρωθῇ. Παρέλαβον δὲ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἤγαγον· καὶ βαστάζων τὸν σταυρὸν αὐτοῦ ἐξῆλθεν εἰς τὸν λεγόμενον κρανίου τόπον, ὃς λέγεται ἑβραϊστὶ Γολγοθᾶ, ὅπου αὐτὸν ἐσταύρωσαν(:Τότε λοιπόν ο Πιλάτος τούς παρέδωσε τον Ιησού για να σταυρωθεί. Παρέλαβαν τότε οι στρατιώτες τον Ιησού και άρχισαν να Tον οδηγούν προς τον τόπο όπου θα Tον σταύρωναν. Και Aυτός, βαστάζοντας επάνω στον ώμο τον σταυρό Tου, βγήκε έξω από τα τείχη της πόλεως μέχρι κάποια τοποθεσία που λέγεται ‘’Κρανίου τόπος’’ και στην εβραϊκή γλώσσα λέγεται ‘’Γολγοθά’’. Εκεί Tον σταύρωσαν)»[Ιω.19,16-17].

Οι περίοδοι ευημερίας είναι ικανές να καταβάλουν και να παρασύρουν εκείνους που δεν προσέχουν· έτσι και οι Ιουδαίοι ενώ από την αρχή απολάμβαναν τη Χάρη του Θεού, επιζητούσαν τον νόμο της βασιλείας των εθνών και όχι της ουράνιας βασιλείας, καθώς επίσης και στην έρημο, μετά το μάννα με το οποίο ο Θεός καθημερινά τους έτρεφε από τον ουρανό, έφερναν νοσταλγικά στη μνήμη τους και αναπολούσαν τα κρεμμύδια που έτρωγαν ως υπόδουλοι στην Αίγυπτο· κατά τον ίδιο τρόπο λοιπόν και εδώ, αρνούμενοι τη ουράνια βασιλεία του Χριστού, επικαλούνταν για τον εαυτό τους τη βασιλεία του Καίσαρος. Και πράγματι για τον λόγο αυτό ο Κύριος έδωσε σε αυτούς βασιλέα, σύμφωνα με την θέλησή τους.

Ἡ παγκόσμια Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Ἐρμηνεία τῆς ἀποστολικῆς περικοπῆς ἀπό τόν Ἱερό Χρυσόστομο

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ[: Α΄Κορ. 1,18-25]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«῾Ο λόγος γὰρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι. Γέγραπται γάρ· ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν, καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω. Ποῦ σοφός; Ποῦ γραμματεύς; Ποῦ συζητητὴς τοῦ αἰῶνος τούτου; Οὐχὶ ἐμώρανεν ὁ Θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου τούτου;(:Πράγματι λοιπόν η διάδοση του κηρύγματος αυτού οφείλεται στην θεία του δύναμη· διότι το κήρυγμα για τον σταυρό σε εκείνους βέβαια που βαδίζουν τον δρόμο της απώλειας φαίνεται μωρία και κουταμάρα˙ σε μας όμως που είμαστε στον δρόμο της σωτηρίας είναι δύναμη Θεού που σώζει. Ναι. Τους φαίνεται μωρία και δεν μπορούν να νιώσουν τη δύναμη του Ευαγγελίου, αν και παρουσιάζονται με την αξίωση ότι είναι σοφοί. Διότι έχει γραφεί από τον Ησαΐα, που μίλησε εκ μέρους του Θεού: ‘’Θα εξαφανίσω την σοφία αυτών που παρουσιάζονται ως σοφοί, και θα παραμερίσω ως ανώφελη και άχρηστη τη φρόνηση εκείνων που κομπάζουν με την ιδέα ότι είναι συνετοί ’’. Πού υπάρχει τώρα σοφός; Πού υπάρχει έμπειρος διδάσκαλος του Μωσαϊκού νόμου; Πού επιδέξιος συζητητής της άπιστης και άθεης αυτής εποχής; Δεν απέδειξε ο Θεός ανόητη τη σοφία των ανθρώπων που έχουν τα κοσμικά φρονήματα της εποχής μας;)»[Α΄Κορ.1,18-20]

Για τους ασθενείς και για όσους ψυχορραγούν, ακόμη και οι υγιεινές τροφές είναι αηδιαστικές και οι φίλοι και οι συγγενείς φορτικοί και πολλές φορές ούτε καν αναγνωρίζονται, αλλά επιπλέον φαίνονται ενοχλητικοί. Το ίδιο λοιπόν συνήθως συμβαίνει και με όσους έχουν χάσει τις ψυχές τους· αγνοούν δηλαδή όσα τους φέρνουν τη σωτηρία και νομίζουν ότι τους ενοχλούν όσοι ενδιαφέρονται γι’ αυτούς. Αυτό συμβαίνει όχι λόγω της φύσεως του πράγματος, αλλά λόγω της νόσου εκείνων. Και ό,τι ακριβώς κάνουν όσοι παραπαίουν, που αποστρέφονται δηλαδή και υβρίζουν συνεχώς όσους φροντίζουν γι’ αυτούς, αυτό παθαίνουν και οι άπιστοι. Αλλά όπως ακριβώς όσοι υβρίζονται από εκείνους, δεν ανταποδίδουν τις ύβρεις, αλλά τότε πολύ περισσότερο τους ελεούν και δακρύζουν –και είναι τούτο η τελευταία απόδειξη της δύναμης της ασθένειάς τους, όταν αγνοούν τα πλέον αγαπημένα τους πρόσωπα – έτσι και εμείς ας πράττουμε για τους ειδωλολάτρες και ας θρηνούμε γι’ αυτούς περισσότερο από τις γυναίκες, διότι αγνοούν την κοινή σωτηρία. Δεν πρέπει δηλαδή γυναίκα να αγαπά τόσο πολύ έναν άντρα όσο εμείς πρέπει να αγαπάμε όλους τους ανθρώπους και να τους προσελκύουμε προς τη σωτηρία είτε κάποιος είναι ειδωλολάτρης, είτε οποιοσδήποτε άλλος.

Ας θρηνούμε λοιπόν γι’ αυτούς, διότι ο λόγος του σταυρού είναι γι’ αυτούς μωρία, ενώ είναι ο ίδιος σοφία και δύναμη· «το κήρυγμα για τον σταυρικό θάνατο του Χριστού είναι μωρία για εκείνους που χάνονται», λέγει ο απόστολος. Επειδή, δηλαδή, ήταν επόμενο, όταν οι εθνικοί χλεύαζαν τον σταυρό, εκείνοι να αποκρούουν την δήθεν σοφία τους και να τους πολεμούν ταραγμένοι από τα λόγια των εθνικών, ο Παύλος παρηγορώντας τους, τους λέγει: «Μην νομίσετε ότι συμβαίνει κάτι παράξενο και παράδοξο· είναι φυσικό όσοι βαδίζουν στον δρόμο της απωλείας να μη γνωρίζουν την δύναμή του, διότι έχουν παραφρονήσει και παραπαίουν· και για τον λόγο αυτόν χλευάζουν και αποστρέφονται τα φάρμακα της σωτηρίας».