Ποιμαντική καί ἐκκοσμίκευση

Πρωτοπρεσβυτέρου πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, 

Ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο «Ἐκκλησία καί Ἐκκοσμίκευση», ἐκδόσεις Μυριόβιβλος.

Ὁρισμοί

Ἡ Ἐκκλησία μας σαρκώνεται καί ζεῖ μέσα στόν κόσμο. Προσλαμβάνει τόν κόσμο καί ἁγιάζει τόν κόσμο. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ὁρίζει προσφυέστατα: «Τό ἀπρόσληπτον καί ἀθεράπευτον». Ὁ διττός αὐτός στόχος ὁρίζει τήν ποιμαντική τῆς Ἐκκλησίας. Πρόσληψη καί θεραπεία. Ἡ ἔννοια τῆς προσλήψεως δέν ἀρνεῖται τήν παρουσία τῆς Ἐκκλησίας μέσα στόν κόσμο, ἀρνεῖται, ὅμως, τήν ἀντίστροφη κίνηση, τήν πρόσληψη τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τόν κόσμο. Διαφέρει ἡ πρόσληψη τοῦ κόσμου ἀπό τήν Ἐκκλησία, συγκρινόμενη μέ τήν ἐκκοσμίκευση καί τόν συσχηματισμό.

Ἡ ἔννοια τῆς θεραπείας δέν ἀρνεῖται τή χρησιμοποίηση θεραπευτικῶν μέσων, ἀντιτάσσεται, ὅμως, στή χρησιμοποίηση μή ἐκκλησιαστικῶν μέσων θεραπείας...

Ἡ προοιμιακή αὐτή τοποθέτηση προσδιορίζει, ἤδη, τήν ἐκκοσμίκευση τῆς ποιμαντικῆς στήν λανθασμένη θεώρηση τῶν δύο ἀφετηριακῶν ὁρισμῶν τῆς προσλήψεως καί τῆς θεραπείας.

Ἡ ἐκκοσμίκευση στήν πρόσληψη

Ἡ πρόσληψη τοῦ κόσμου καί τῶν μεγεθῶν του ἀποτελοῦν ἕνα καίριο σημεῖο ἀναφορᾶς τῆς ποιμαντικῆς της Ἐκκλησίας. Ἀφοῦ ἡ πρόσληψη γίνεται πρός θεραπεία, πρέπει νά γίνει σαφής διάκριση ἀνάμεσα στόν προσλαμβανόμενο καί στά στοιχεῖα τῆς ζωῆς του. Ἡ πρόσληψη ἀφορᾶ πάντοτε πρόσωπα καί ὄχι ἀντικείμενα. Ἡ Ἐκκλησία προσλαμβάνει πάντα τήν οὐσία τοῦ ἀνθρώπου καί ὄχι τήν περιουσία του.

Ἡ ἐκκοσμίκευση θά ἦταν ἡ πρόσληψη ἑνός ἀξιωματούχου τῶν ἀνωτέρων κοινωνικῶν τάξεων μέ παράλληλη ἐξάρτηση ἀπό τή ἰσχύ τοῦ ἀξιώματος καί τή δύναμη τῶν οἰκονομικῶν του συντελεστῶν. Ἡ ἔμφαση στήν περιουσία τοῦ προσλαμβανόμενου μπορεῖ νά καταστρέψει καί τήν οὐσία τῆς σωτηριώδους θεραπευτικῆς τοῦ προσώπου.

Ἀκρότατη ἐκκοσμίκευση θά ἦταν, κατ' ἐπέκταση, ἡ πρόσληψη μόνο τῆς περιουσίας χωρίς τήν ὁποιαδήποτε παρουσία τοῦ προσώπου στό χῶρο τῆς πρόσληψης. Οἱ παροχές ἀπό ἀπρόσωπο μηχανισμό, ὅπως ἀναπτυξιακά προγράμματα ἐπιχειρήσεων, μόνο ἐξαρτήσεις καί ὑποχρεώσεις θά φέρουν στήν Ἐκκλησία. Ἡ ἀπουσία προσώπου - οὐσίας δίνει τήν ἐντύπωση πώς ἡ «δραστηριότητα» τῆς Ἐκκλησίας μετατοπίζεται ἀπό τό πρόσωπο στήν κεφαλαιική ἐπιφάνεια πού παρέχουν οἱ ἀπρόσωποι μηχανισμοί. Ὅπως δέν ὑπάρχει στό χῶρο τῆς Ὀρθοδόξου ἁγιογραφίας εἰκόνα χωρίς πρόσωπο, ἄλλο τόσο δέν μπορεῖ νά ὑπάρχει ποιμαντική χωρίς πρόσωπο.

Ἁγία Γραφή καί Ἐπικαιρότητα (Πρωτοπρ. Θωμᾶς Βαμβίνης)

Δημοσιεύουμε μιά μικρή εἰσήγηση στήν πρώτη φετινή σύναξη τῶν ὑπευθύνων Κληρικῶν τοῦ κατηχητικοῦ ἐνοριακοῦ ἔργου τῆς Μητροπόλεως Ναυπάκτου & Ἁγίου Βλασίου καί τῶν λαϊκῶν κατηχητῶν, πού μᾶς ἀνατέθηκε νά παρουσιάσουμε. Ἔχει τήν μορφή ὁμιλίας, ἀπαρτίζεται ὅμως ἀπό ἐπίκαιρους σχολιασμούς αἰχμηρῶν ποιμαντικῶν προβλημάτων, πού γεννιοῦνται ἀπό τήν αἰχμαλωσία σέ πειρασμικούς λογισμούς τῆς ρέουσας κοσμικῆς ἐπικαιρότητας.

Ὅπως φανερώνει ὁ τίτλος τῆς εἰσήγησής μου –«Ἁγία Γραφή καί Ἐπικαιρότητα»– θά μιλήσουμε γιά ἕναν πειρασμό πού μᾶς προσβάλλει μέσα στήν διαδικασία τῆς κατήχησης, γενικά μέσα στήν ποιμαντική πράξη τῆς Ἐκκλησίας. Θέλουμε μέ κάθε τρόπο νά παρουσιάσουμε τήν Ἁγία Γραφή καί ὅλη τήν ζωή τῆς Ἐκκλησίας σάν κάτι τό ἐπίκαιρο. Δέν εἶναι κακός ὁ σκοπός. Πολύ συχνά κακός εἶναι ὁ τρόπος. Σ’ αὐτόν τόν τρόπο θά ἐπικεντρωθοῦμε. Πολύ συχνά, λοιπόν, θέλουμε νά ἐπικαιροποιήσουμε τήν Ἁγία Γραφή ἔχοντας τόν νοῦ μας αἰχμαλωτισμένο στήν νοοτροπία τοῦ κόσμου καί ὄχι στήν ζωή τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία εἶναι ζωή ἀληθινή καί γι’ αὐτό εἶναι πάντα ἐπίκαιρη.

Θά ξεκινήσουμε ἀπό τίς σημασίες τῶν λέξεων «ἐπικαιρότητα» καί «ἐπίκαιρο». Ἀπό τό λεξικό μαθαίνουμε: Ἐπικαιρότητα εἶναι ἡ ἰδιότητα τοῦ ἐπίκαιρου ἤ τό σύνολο τῶν γεγονότων πού ἀπασχολοῦν τήν συγκεκριμένη στιγμή τά Μέσα Μαζικῆς Ἐνημερώσεως. Ἐπίκαιρο εἶναι αὐτό πού γίνεται τήν κατάλληλη στιγμή ἤ αὐτό πού σχετίζεται μέ τό παρόν, μέ ὅ,τι συμβαίνει τώρα, μέ σύγχρονα γεγονότα ἤ, ἀκόμη, σέ σχέση μέ τόπο, εἶναι αὐτό πού ἔχει ἰδιαίτερη σημασία γιά τήν ἐπίτευξη ὁρισμένου σκοποῦ. Λέμε, γιά παράδειγμα, ὅτι οἱ στρατιωτικές δυνάμεις κατέλαβαν ἐπίκαιρες θέσεις, πού σημαίνει κατέλαβαν κατάλληλες θέσεις, ὥστε νά πετύχουν τόν σκοπό τους.

Ἄν δῆ κανείς τήν Ἁγία Γραφή, μέσα ἀπό τήν πίστη καί τήν ζωή τῆς Ἐκκλησίας, σχετιζόμενη μέ τίς παραπάνω σημασίες τοῦ ἐπίκαιρου, θά διαπιστώσῃ ὅτι πραγματικά μᾶς προσφέρει τήν κατάλληλη διδασκαλία πού ἔχουμε ἀνάγκη γιά κάθε στιγμή τῆς ζωῆς μας. Οἱ λόγοι της, γεμάτοι νόημα ζωῆς, εἶναι αὐτοί πού πρέπει νά ἔχουμε μέσα στό νοῦ μας διαρκῶς. Ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά «ἐνοικεῖ πλουσίως» μέσα στήν καρδιά μας, ὥστε αὐτός νά καθορίζη τήν πορεία τῆς ζωῆς μας. Δέν σχετίζεται, βέβαια, μόνον μέ τήν κάθε στιγμή τῆς παρούσης ζωῆς μας, ἀλλά εἶναι αὐτή πού μᾶς ἀνοίγει ἕνα φωτεινό ἀτελεύτητο μέλλον. Γι’ αὐτό ποτέ δέν μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ἡ Ἁγία Γραφή εἶναι κάτι παλιό, ἕνα κείμενο πού γράφτηκε ἄλλη ἐποχή καί ἀφορᾶ ἄλλες κοινωνίες, ὅτι εἶναι, δηλαδή, κάτι τό παρωχημένο.

29. Ποιμαντική καί λατρευτικά βιώματα, Βίος καί λόγοι Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββας Ἁγιορείτης

29. Ποιμαντική καί λατρευτικά βιώματα, Βίος καί λόγοι Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββας Ἁγιορείτης, 7-12-2018 ζωντανή μετάδοση, Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης, http://hristospanagia3.blogspot.gr, http://hristospanagia.gr καί τό νέο ἱστολόγιο http://agiapsychanalysi.blogspot.gr Κατέβασμα ὁμιλιῶν ἀπό τό YouTube σέ mp3 http://hristospanagia3.blogspot.gr/20...

Γεγονότα καὶ Σχόλια: Ποιμαντικές ἰδιορρυθμίες - Ἡ εἰρήνη τῆς ἀγάπης

Ποιμαντικές ἰδιορρυθμίες

Ὅλο τό νόημα τῆς καθημερινότητας συνοψίζεται, ἀπό πολλούς στίς μέρες μας, στό νά αἰσθάνεται κανείς καλά μέ τόν ἑαυτό του, νά μήν αἰσθάνεται ἐνοχές καί τύψεις, νά μήν ἐνοχοποιῆ τίς ἐπιθυμίες του, οὔτε τούς θυμούς του, νά μή λυπᾶται γενικά γιά τά πάθη του, ἀλλά νά ἀποδέχεται μέ εἰλικρίνεια τόν ἑαυτό του. Στάση ζωῆς πού ἐνισχύεται ἀπό τήν κοσμική τηλεοπτική ψυχοθεραπεία ἐλαφρῶν ἐκπομπῶν, ἡ ὁποία ὅμως πέρασε (καί ἔχει πέραση) καί σέ μιά ἰδιόμορφη διαδικτυακή ποιμαντική, ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ἰδιόρρυθμων ποιμένων.

Τό συνθετικό «ἴδιο» στίς παραπάνω λέξεις παραπέμπει στήν ἰδιοτέλεια τῆς ἐγωκεντρικῆς ἀγάπης, ἡ ὁποία ἐκμεταλλευόμενη ἀκόμη καί τήν δημόσια ἐξομολόγηση, δέν ἀλλάζει, δέν μετανοεῖ, ἀλλά ἐπιχειρεῖ νά κάνῃ ἀποδεκτή, ὅπως εἶναι, τήν κατάσταση τῆς ἀνθρώπινης ἀνομίας. Ἄλλωστε… «οὐδείς καθαρός ἀπό ρύπου», ὅπως λέγεται στήν τρίτη εὐχή τῆς Πεντηκοστῆς. Ὅμως στήν ἐν λόγῳ εὐχή ἡ πρόταση συμπληρώνεται μέ τό «ἐνώπιόν σου». Ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι κανείς καθαρός ἀπό ρύπου κι αὐτό γεννᾶ προσευχή μετανοίας.

Πάντως, ἡ διαδικτυακή ἰδιόρρυθμη ποιμαντική, μέ πολύ «γλυκύτητα», «ἐξομολογητικότητα» καί ἐπιδεικτική συγκαταβατικότητα στίς ἀνθρώπινες ἀδυναμίες, βγάζει τούς ἀνθρώπους ἔξω ἀπό τόν κυρίως Ναό τῆς Ἐκκλησίας, στόν Νάρθηκα ἤ τόν αὐλόγυρό της, δημιουργώντας τους ταυτόχρονα τήν αἴσθηση ὅτι εἶναι αὐθεντικοί Χριστιανοί καί ὄχι κίβδηλοι εὐσεβιστές καί νομικιστές. Ἔσχατοι χρόνοι…

«Διορθωθεῖτε ἐσεῖς καί θά διορθωθεῖ καί ὁ ἱερέας».

«ΠΟΙΜΗΝ ΚΑΙ ΠΟΙΜΝΙΟ»

Ἀπό τό βιβλίο «Ἀπάνθισμα Ἐπιστολῶν»

Ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου

 Μοῦ γράφετε ὅτι εἴχατε ἕναν καλό ἱερέα, ὁ ὁποῖος ὅμως διορίστηκε σέ ἄλλη ἐνορία. Στή θέση του ἦλθε κάποιος πού σᾶς στενοχωρεῖ μέ τήν συμπεριφορά του. Εἶναι ἀπρόσεκτος καί βιαστικός στίς ἀκολουθίες, ἐλαφρός στίς συζητήσεις, ἀμελής καί ἀσαφής στό κήρυγμα.

Μέ ρωτᾶτε πῶς μπορεῖτε ν’ ἀπαλλαγῆτε ἀπ’ αὐτόν τόν πειρασμό.

Μάθετε ὅτι ἐσεῖς φταῖτε γι’ αὐτόν! Δέν ἐκμεταλλευθήκατε τόν καλό ἱερέα καί ὁ Κύριος σᾶς τόν πῆρε.

Ἡ ποιμαντική μέριμνα τῆς Ἐκκλησίας ὑπέρ τῶν φυλακισμένων (Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης)

ΣΥΜΒΟΛΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΝ ΘΕΟΛΟΓΙΑΝ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΝ

ΕΝΑΙΣΙΜΟΣ ΕΠΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΑ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΥΠΟΒΛΗΘΕΙΣΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΝ ΣΧΟΛΗΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΗΝΑΙ 1969

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β¶

Η ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΙΣ ΤΗΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΗΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΩΝ

Ι. Ο σκοπός της Ποιμαντικής των φυλακισμένων.

Σκοπός της Ποιμαντικής του εν φυλακή ανθρώπου, ως και παντός ανθρώπου είναι αφ’ ενός μεν η καθοδήγησις και οικοδομή αυτού εις την κατά Χριστόν ζωήν, αφ’ ετέρου δε η παρηγορία και ενίσχυσις αυτού προς ανακούφισιν εκ των ψυχικών και σωματικών πόνων και στερήσεων[01].

α) Η οικοδομή εις την κατά Χριστόν ζωήν.

Εκάστη ψυχή είναι κεκλημένη υπό του Θεού εις ένωσιν μετά του Νυμφίου Χριστού εν τω σώματι Αυτού, τη Εκκλησία. Αλλ’ επειδή την ένωσιν ταύτην εμποδίζει η υποδούλωσις της ψυχής εις την αμαρτίαν, ήτις επαναλαμβανομένη και σταθεροποιουμένη καθίσταται εις τον άνθρωπον έξις και δευτέρα φύσις, ήτοι «πάθος»[02], προέχει η κάθαρσις από των παθών, δια ν’ ακολουθήση η αύξησις αύτης εις Χριστόν[03]. Τα πάθη προσκολλώντα τον άνθρωπον δι’ όλων αυτού των δυνάμεων (νοητικών, βουλητικών και συναισθηματικών) εις την σάρκα και την ύλην σκοτίζουν τον νουν και τον εμποδίζουν να οδηγήση τον άνθρωπον εις την εσωτερικήν ενότητα, διά της ενώσεως με τον Θεόν και της αγάπης προς τους άλλους ανθρώπους[04]. Ως δε διδάσκει σοφώς και ο Μ. Βασίλειος «αρχή προς την ανάληψιν των καλών, η αναχώρησις των κακών»[05], ήτοι η θεραπευτική αγωγή δέον να άρχηται διά της εκριζώσεως των κακών έξεων, δια να επακολουθήση «η ενίσχυσις των εμφύτων προς το αγαθόν τάσεων του ανθρώπου»[06].

Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης, Φιλοδοξίαι καὶ ποιµαντικὸν ἔργον

Φιλοδοξίαι καὶ ποιµαντικὸν ἔργον

 

Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση

 

ΕΙΝΑΙ συχνό τό φαινόµενο νέοι µητροπολίτες νά δραστηριοποιοῦνται σέ διάφορους τοµεῖς τοῦ ποιµαντικοῦ ἔργου τῆς Ἐκκλησίας καί νά ἔχουν ἐπιτυχίες, οἱ ὁποῖες συνήθως καταγράφονται στά ἔντυπα πού οἱ ἴδιοι κυκλοφοροῦν, ἤ βάζουν ἄλλους νά τίς προβάλουν σέ πολυτελεῖς καί ἐντυπωσιακούς τόµους.

Στή συνέχεια αὐτή ἡ καταγραφή εἶναι τό ἐπιχείρηµά τους, γιά νά πείθουν τόν ἀνυποψίαστο λαό πώς τάχα ὅ,τι κάνουν εἶναι ὀρθό καί δέν ἐπιδέχεται ἀµφισβήτηση. Ὅµως τά πράγµατα δέν εἶναι τόσο ἁπλά. ∆ιαφεύγει στούς ἴδιους, ἤ καλύτερα τό κρύβουν ἐπιµελῶς, ὅτι ὅλα αὐτά ὑπηρετοῦν τό φοβερό πάθος τῆς φιλοδοξίας, τό ὁποῖο, ὅπως εἶναι γνωστό σέ ὅλους, ποτέ δέν ἱκανοποιεῖται. Ὅ,τι κάνουν εἶναι γιά τό «θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις» καί ὄχι ἀπό ἱερό ζῆλο. 

Ἡ ζήλεια-φθόνος καί ἡ ἐπιθυμία νά μᾶς ἀγαποῦν

Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

 Ἡ ζήλεια-φθόνος καί ἡ ἐπιθυμία νά μᾶς ἀγαποῦν

Ὁ ἐγωισμός ἔχει ποικίλες μορφές καί ἀποτελέσματα. Φοβερά τέκνα του, πού δημιουργοῦν μεγάλη θλίψη καί κατάθλιψη στόν ἄνθρωπο εἶναι ἡ ζήλεια, ὁ φθόνος καί ἡ ἐπιθυμία νά μᾶς ἀγαπούν.

Ὁ Ὅσιος Γέροντας Πορφύριος τόνιζε ὅτι ὁ πνευματικός ἄνθρωπος πρέπει ὅλα αὐτά νά τά καταπολεμᾶ. Τόνιζε ὅτι δέν πρέπει νά ζητᾶμε τήν ἀγάπη τῶν ἄλλων. Ἀντίθετα νά καλλιεργοῦμε τήν ἀγάπη πρός τόν Θεό, τόν Θεῖο Ἔρωτα καί τήν ἀγάπη πρός τόν πλησίον, νιώθωντας ἕνα μέ ὅλους.

Ἔλεγε σέ πνευματικό του παιδί: ««Μακριά ἀπό τήν Ζήλεια. Τόν κατατρώγει τόν ἄνθρωπο. Ἀπό φθόνο, μία Μοναχή πρός ἄλλη, τήν φαντάστηκε νά ἀσχημονεῖ μέ τόν πνευματικό, καί τό ἔλεγε σάν πραγματικότητα.

Ὅλα γίνονται στόν φθονερό ἄνθρωπο. Ἐγώ τά ἔζησα. Οἱ ἄνθρωποι μέ εἶχαν γιά καλό καί ἐρχόντουσαν πολλοί γιά νά ἐξομολογηθοῦν. Καί μοῦ τά ἔλεγαν μέ εἰλικρίνεια.

Ἐπιδράσεις τοῦ περιβάλλοντος στήν ψυχή - Κορίτσια καί παντελόνια

Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Ἐπιδράσεις τοῦ περιβάλλοντος στήν ψυχή - Κορίτσια καί παντελόνια

Ὁ Ὅσιος Γέροντας Πορφύριος ἔδινε τεράστια σημασία στό θέμα τῆς ἐνδυμασίας, διότι ἀκολουθοῦσε τήν Ἁγία Γραφή καί τήν Ἱερά Ὀρθόδοξη Παράδοσή μας. Τόνιζε ὅτι ἡ ψυχή ἐπηρεάζεται πάρα πολύ ἀπό τήν ἐνδυμασία. Ἄν ἡ γυναίκα φοράει ἀνδρικά ἐνδύματα ἐπηρεάζεται ἡ ὅλη της ψυχολογία καί ἔχει μία συμπεριφορά ἀφύσικη, πού ταιριάζει σέ ἄνδρα· συμβαίνει μία ἀνδροποίηση τῆς γυναίκας. Ἀντίστοιχα συμβαίνει μία ἐκθήλυνση τοῦ ἄνδρα, ὅταν χρησιμοποιεῖ γυναικεῖα ἐνδύματα. Ἡ ἀλλοίωση στήν ψυχολογία ἔχει καί σωματικές συνέπειες ὀδυνηρότατες, ὅπως καταδεικνύεται ἀπό τά παρακάτω.

Τό περιστατικό εἶναι εὔγλωττο.

Διηγεῖται πνευματικό παιδί τοῦ Ὁσίου:

Ὁ ἐγωισμός καί ἡ θεραπεία τῶν ψυχολογικῶν προβλημάτων.

Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Ὁ ἐγωισμός καί ἡ θεραπεία τῶν ψυχολογικῶν προβλημάτων.

 Ὁ ἐγωισμός, τό ἀντίθετο τῆς ταπείνωσης, φαίνεται ἀπό τό ὅτι ὁ ἄνθρωπος, πού εἶναι κυριευμένος ἀπό αὐτόν δέν θέλει νά βγεῖ ἀπό τό θέλημα του, δέν δέχεται ἐντολές, ὑποδείξεις, δέν κάνει ὑπακοή. Ἔχει βαθειά, μεγάλη ἰδέα γιά τόν ἑαυτό του καί γι' αὐτό δέν ἀποβάλλει εὔκολα τίς ἰδέες του καί τίς ἐπιθυμίες του.

«Αὐτοί οἱ καταθλιπτικοί», δίδασκε ὁ Ἅγιος Γέροντας Πορφύριος, «καί ὅλοι αὐτοί, πού ἔχουνε ἀντιδραστικά μέσα τους καί βασανίζονται· τό βλέπουνε ὅτι, ὅταν τοῦ πεῖς κάτι γιά νά κόψει τό θέλημά του, ἐκεῖ πέρα, σέ βουτάει, ἀντιδρᾶ· κατάλαβες;»[154].

Αὐτοί πού ἔχουν κατάθλιψη καί ἀντίδραση, ἔχουν ἐγωισμό καί ἐπιτίθενται ἐναντίον ἐκείνου πού τούς «κόβει» τό θέλημα.

Ὅποιος δέν κόβει διά τῆς ὑπακοῆς τό θέλημά του, ἀλλά κάνει ὅ,τι θέλει, αὐτός ζεῖ μέσα στό κακό πνεῦμα καί βασανίζεται.

 Ἔλεγε ὁ Ὅσιος Γέροντας σ’ ἕναν τέτοιον «θεληματάρη» ὑποτακτικό - ἀνυπότακτο, πού ἔπασχε καί ἀπό κατάθλιψη:

Οἱ ψυχικές ἀσθένειες, β'μέρος, τελευταῖο

 Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

«Οἱ ψυχικὲς ἀσθένειες», δίδασκε ὁ Ὅσιος γέροντας Πορφύριος, «εἶναι οἱ πιὸ εὔκολες νὰ θεραπευθοῦν. Ἂν ὅλα τὰ συναισθήματά σου τὰ στρέψεις πρὸς τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ἁγιάζονται. Μὲ τὴν ἴδια δύναμη ὁ ἅγιος θεραπεύει κι ὁ κακὸς σκοτώνει. Νά! (Ἁπλώνει τὰ χέρια ὁ Γέροντας καὶ σφίγγει τοὺς μῦς). Ὁ ἕνας γυμνάζει τὸ σῶμα του καὶ εἶναι δυνατός. Μπορεῖ νὰ βοηθήσει τὸν ἀδύνατο, ἂν εἶναι καλός. Κι ἂν εἶναι κακὸς μπορεῖ νὰ τὸν σκοτώσει. Κατάλαβες; Γι’ αὐτὰ μιλᾶνε κι αὐτοὶ οἱ γιόγκι. Λένε: «Ἅμα θέλεις, τὸ κάνεις. Δυνάμωσε τὴν θέλησή σου». Μιλᾶνε ἀνθρώπινα ὅμως. Στηρίζονται στὶς ἀνθρώπινες δυνάμεις. Δυναμώνουν τὴν θέληση, φορτσάρονται, καὶ κάποια στιγμὴ σπάζουν καὶ ἀνισορροποῦν. Ἐνῶ ἐδῶ ὁ τρόπος ποὺ διδάσκει ἡ πίστη μας νὰ ἐξαγιάζεσαι εἶναι ὁ φυσικός.

Οἱ ψυχικές ἀσθένειες, α' μέρος

 Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Οἱ ψυχικές ἀσθένειες

Ὁ Ὅσιος Γέροντας Πορφύριος δίδασκε ὅτι: «ἡ θρησκεία μας εἶναι ἀγάπη, εἶναι ἔρωτας, εἶναι ἐνθουσιασμός, εἶναι τρέλα»[144]. Ὅλα αὐτά τά ζητάει ὁ κάθε ἄνθρωπος. «Εἶναι ἀπαίτηση τῆς ψυχῆς μας ἡ ἀπόκτησή τους»[145] τόνιζε. Ἄν ἀγνοήσει κανείς αὐτήν «τήν ἀπαίτηση» τῆς ψυχῆς του γιά τόν Θεῖο Ἔρωτα, τήν ἔνθεη τρέλα, αὐτός παραμένει ἀθεράπευτος, ψυχικά ἄρρωστος, «ψυχοπαθής»[146], μέ τήν πατερική ἔννοια τοῦ ὅρου, γεμάτος «ψυχολογικά» προβλήματα.

«Τό κύριον αἴτιον τῆς κατάθλιψης, τῆς νωθρότητος, τῆς ἀκηδίας, τῆς τεμπελιᾶς καί γενικά τῶν λεγόμενων «ψυχολογικῶν προβλημάτων εἶναι», σύμφωνα μέ τόν Ὅσιο, «ὁ μεγάλος ἐγωισμός»[147] καί τά διάφορα δαιμόνια τῆς λύπης, τῆς ἀκηδίας κ.λ.π. Ὁ Ἅγιος Γέροντας, ὅλα τά λεγόμενα «ψυχολογικά», τά ἀποκαλοῦσε «πειρασμικά»[148], δηλ. δαιμονικά. Εἶναι ἀποτελέσματα δαιμονικῶν ἐνεργειῶν, δαιμονικῶν ἐπηρρειῶν, τίς ὁποῖες βέβαια «ἐγκολπώνεται» ὁ ἄνθρωπος, μέ τήν ἐλεύθερη συγκατάθεση τοῦ αὐτεξουσίου του.

Οἱ γονυκλισίες

 Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Οἱ γονυκλισίες

Μέ τήν μετάνοιες-γονυκλισίες, δίδασκε ὁ Ὅσιος Πορφύριος, ἔρχεται μεγάλη εἰρήνη καί χαρά στήν ψυχή καθώς καί ὑγεία στό σῶμα.

Διηγεῖται πνευματικό παιδί τοῦ Γέροντα: «Μία νέα, ψηλή, πήγαινε κάθε τόσο στό Γέροντα, νά τόν συμβουλευθεῖ... Ὅπως μᾶς ἔλεγε, τῆς ἄρεσε ἡ γυμναστική ἄσκηση, πρᾶγμα πού τήν ξεκούραζε μετά ἀπό τόν φόρτο τῶν μαθημάτων. Ὁ Γέροντας Πορφύριος... τῆς ὑπέδειξε ὅτι δέν μπορεῖ νά ὑπάρξει καλύτερη ἄσκηση ἀπό τίς μετάνοιες τῶν χριστιανῶν, ὅταν, μετά πού κάνουμε τόν σταυρό μας, γονατίζουμε καί, ἀφοῦ ἀγγίσουμε μέ τό πρόσωπο τήν γῆ, σηκωθοῦμε ὄρθιοι καί τό ἐπαναλάβουμε αὐτό καί πάλιν καί πάλιν, ἐνῶ ἐσωτερικά ἡ ψυχή ἀναστενάζει πρός τόν Θεό, προφέροντας τά λόγια τοῦ τελώνη, «ὁ Θεός ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ». Ἐπίσης λέγουμε κι ὅποια ἄλλη αὐτομεμψία θά μᾶς φώτιζε τό Πνεῦμα τό Ἅγιο.

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας.δ' μέρος, τελευταῖο

Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας

Ἡ ἀγρυπνία ἐπίσης μία ἀπό τίς ἀσκήσεις πού ἔνθερμα συνιστοῦσε ὁ Ἅγιος Γέροντας Πορφύριος.

Τόνιζε ὅτι ὅταν κανείς ἀγρυπνεῖ τήν νύκτα ἑλκύει τήν Θεία Χάρη. Τήν ἑπόμενη ἡμέρα ὁ ἄνθρωπος πού ἀγρύπνησε γιά τόν Κύριο μπορεῖ νά ἐργασθεῖ πολύ ἀποδοτικά, διότι ἡ Θεία Χάρη ἔχει ξεκουράσει καί ἔχει ἀνανεώσει τήν ψυχή καί τό σῶμα του. Ὁ λίγος κόπος τῆς νύκτας ἀνταμοίβεται πλούσια ἀπό τόν Πανάγαθο Κύριο. Ἡ Θεία Χάρη ξεκουράζει τήν ψυχή καί αὐτή ἀνανεωμένη ζωογονεῖ καί τό σῶμα.

 Οἱ ἐργασίες τόσο οἱ πνευματικές, ὅπως ἡ ἱεραποστολή, ὅσο καί αὐτές πού ἀφοροῦν στό σῶμα γίνονται πολύ πιό εὔκολα καί τελειότερα τήν ἑπόμενη ἡμέρα, διότι ἡ συσσωρευμένη Χάρη τοῦ Θεοῦ ἀπό τήν νυκτερινή ἀγρυπνία ἐμπνέει τόν πιστό καί τόν ἐνισχύει.

Εὔγλωττο εἶναι τό ἀκόλουθο περιστατικό:

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας.γ' μέρος

Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας 

 Ἄλλες ἀσκήσεις πού συνιστοῦσε ἔνθερμα ὁ Ὅσιος Πορφύριος εἶναι οἱ μετάνοιες καί ἡ ἀγρυπνία. Ὁ κόπος τοῦ σώματος, εἶναι μία θυσία εὐάρεστη στόν Θεό, ὅταν γίνεται ἀπό ἀγάπη γιά τόν Θεό. Ὁ Θεός δέν ἔχει ἀνάγκη ἀπό αὐτόν τόν κόπο. Ἐμεῖς ἔχουμε ἀνάγκη διότι ἡ ἀγάπη μας πρός Αὐτόν, ὅπως δίδασκε ὁ Ὅσιος, μᾶς παρακινεῖ νά κάνουμε θυσίες γιά χάρη Του. Μέ τήν ἄσκηση μας ἐκφράζουμε αὐτή μας τήν ἀγάπη στόν Κύριο.

 Ὁ Ἅγιος τόνιζε ὅτι οἱ ἀσκητικοί κόποι δέν αὐτονομοῦνται, δέν εἶναι αὐτοσκοπός ἀλλά εἶναι τύπος ἀπαραίτητος γιά νά φτάσουμε στήν οὐσία[137].

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας.β' μέρος

Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας

Ἡ ἄσκηση σύμφωνα μέ τόν Ἅγιο Πορφύριο περιλαμβάνει τίς μετάνοιες, τίς ἀγρυπνίες, καί τίς διάφορες ἄλλες κακοπάθειες[132].

Μία ἀπό τίς κύριες συνιστῶσες τῆς ἄσκησης, εἶναι ἡ ἐγκράτεια στό φαγητό, ἡ νηστεία. Ὁ Ἅγιος Πορφύριος πολλές φορές δίδασκε γιά τίς πολύ μεγάλες ὠφέλειες τῆς νηστείας. Τήν θεωροῦσε ἀπαραίτητη. Ἡ νηστεία συμβάλλει ἀποφασιστικά στήν πνευματική ὑγεία, διότι λεπταίνει τόν νοῦ, ἀφοῦ, ὅπως ἔλεγε, «παχεῖα γαστήρ λεπτόν οὐ τίκτει νόον». Ἐπίσης, χαρίζει καί σωματική ὑγεία. Δανείζεται τήν διδασκαλία του ἀπό τούς Ἁγίους Πατέρες, οἱ ὁποῖοι μᾶς διδάσκουν νά ἀποφεύγουμε τά δυσκολοχώνευτα, παχιά καί λιπαρά φαγητά. Αὐτά, ὅπως τό κρέας, βλάπτουν τό σῶμα καί ἡ ψυχή[133]. Ὠφελοῦν τά χόρτα καί τά λαχανικά καί προπάντων ἡ ἁγία ζωή.

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας.α΄μέρος

Δ. ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

Ἀπό τόν μέγα ἁγιοπνευματικό πλοῦτο τῶν λόγων τοῦ Ὁσίου Πορφυρίου ὅσο καί ἀπό τήν θεόπνευστη ποιμαντική του πράξη-ἐμπειρία ἐπιλέγουμε κάποια μαργαριτάρια-ἰαματικά φάρμακα. Αὐτά εἶναι πολυτιμότατα, τόσο γιά τούς Πνευματικούς Πατέρες-Ἐξομολόγους, ὅσο καί γιά ὅλους τούς πιστούς πού ἀγωνίζονται στό σκάμμα τοῦ κόσμου καί ζητοῦν ξεκάθαρες ἀπαντήσεις γιά τά καίρια σύγχρονα ἤ καί παλαιότερα πνευματικά προβλήματα.

Ἡ ἀναγκαιότητα τῆς ἄσκησης καί τῆς ἐγκράτειας.

Ἡ διδασκαλία τοῦ Ὁσίου Πορφυρίου εἶναι ἴδια μέ αὐτήν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Σύμφωνα μέ τήν Ἁγιοπατερική Παράδοση, ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου γίνεται διά τῆς συνέργειας τοῦ ἀνθρώπου μέ τήν Θεία Χάρη. Ἡ συνέργεια τοῦ ἀνθρώπου συνίσταται στήν ἄσκηση. Μέ τόν ὅρο ἄσκηση ὑπονοοῦνται κυρίως τρία πράγματα: ΝΗΣΤΕΙΑ-ΑΓΡΥΠΝΙΑ-ΠΡΟΣΕΥΧΗ. Αὐτά, μαζί μέ τήν Θεία Χάρη, πού ἔρχεται διά τῶν μυστηρίων, καθαρίζουν τήν ὕπαρξή μας, τήν φωτίζουν καί τήν θεώνουν.

Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης, Ποιμαντικόν ἔργον καί πολιτιστικαί ἐκδηλώσεις

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟΝ ΕΡΓΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

 

Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση

 

ΣΥΧΝΑ βλέπουμε ἔντονη δραστηριότητα σὲ κάποιες ἐνορίες μεγάλων πόλεων καὶ αἰσθανόμαστε χαρὰ γιὰ τὸ ζῆλο τῶν ἐφημερίων. Οἱ ἐνορίτες τοὺς ἐπαινοῦν καὶ μιλοῦν γιὰ τὴν αὐταπάρνησή τους. Τὰ πνευματικὰ ὅμως ἀποτελέσματα δὲν εἶναι ἀνάλογα. Καταβάλλεται πολὺς κόπος, ἀλλὰ ἡ συγκομιδὴ εἶναι λίγη. Εὔκολα διαπιστώνει κάποιος ἔμπειρος περὶ τὰ ἐκκλησιαστικὰ ὅτι κάτι λείπει στοὺς δραστήριους αὐτοὺς κληρικούς.

Οἱ ἐνοριακὲς ἐκδηλώσεις κυρίως ἱκανοποιοῦν τὴ φιλοδοξία τους, γι᾽ αὐτὸ καὶ καταλήγουν στὸ δικό τους ἔπαινο. Εἶναι πάντα κοινωνικοῦ περιεχομένου, γιατὶ μόνο ἔτσι μποροῦν νὰ ἀποσπάσουν τὸ χειροκρότημα. Αὐτὸ τοὺς ἐνδιαφέρει πρωτίστως. Ποτὲ δὲν κάνουν λόγο γιὰ πνευματικὸ ἀγώνα κατὰ τῆς ἁμαρτίας καὶ ἀπόκτηση ἀρετῶν. Τὸ ἐνοριακό τους ἔργο εἶναι μιὰ κοσμικὴ δραστηριότητα, τὴν ὁποία βλέπουμε καὶ σὲ πολλοὺς φορεῖς, δηλαδὴ δήμους, συλλόγους καὶ ὀργανώσεις. Στὴν Ἐκκλησία ὅμως μιλᾶμε γιὰ ποιμαντικὸ ἔργο, τὸ ὁποῖο ἔχει πνευματικὸ περιεχόμενο καὶ στοχεύει στὸ νὰ ὁδηγήσει τοὺς ἀνθρώπους στὴν κατὰ Χριστὸν ζωή, δηλαδὴ στὴν τήρηση τῶν θείων ἐντολῶν καὶ στὴν ἐν ταπεινώσει ἀφοσίωση στὰ ὅσα ὁ Κύριος ζητεῖ ἀπὸ τοὺς πιστούς.

Ὁ Γέροντας Παΐσιος μᾶς θυμίζει τὴν ἀναγκαία προϋπόθεση γιὰ τὴν ἐπιτυχία τοῦ ποιμαντικοῦ ἔργου, ποὺ ἀναπτύσσει ἕνας κληρικός. Εἶναι χαρακτηριστικὰ τὰ λόγια του:

Video- Π. Γεώργιος Μεταλληνός περί Ἱεροσύνης καί Ἀρχιεροσύνης, Ἡ κριτική τῆς "Ποιμαντικῆς Παπικοῦ Τύπου"

 Δεῖτε ἐδῶ την ὁμιλία:http://www.impantokratoros.gr/B6A62003.el.aspx
Ομιλία σε συνέδριο του Θεολογικού Σεμιναρίου του Ιασίου το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 7/11/2012  http://www.doxologia.ro


http://www.impantokratoros.gr

Μιά ὁδική Ποιμαντική

«Υπήρχε κάποιος που έκανε το εξής: όταν έβλεπε στο χωριό του φτωχό που δεν μπορούσε να σπείρει το χωράφι του, πήγαινε τη νύχτα με τα δικά του βόδια και με δικό του σπίτι ώργωνε και έσπειρε το χωράφι του φτωχού, χωρίς εκείνος να το γνωρίζει. Αλλά και όταν ο άνθρωπος αυτός αργότερα έγινε Μοναχός, συνέχισε να εκδηλώνει με τον ίδιο τρόπο την συμπόνοιά του. Έπαιρνε τον δρόμο που οδηγούσε από τον Ιορδάνη στην αγία Πόλη (την Ιερουσαλήμ) , έχοντας μαζί του ψωμιά και νερό. Και όταν συναντούσε κάποιον που δεν μπορούσε να συνεχίσει (στην ανηφόρα) έπαιρνε το φορτίο του και το κουβαλούσε ο ίδιος μέχρι το όρος των Ελαιών. Έπειτα, επιστρέφοντας πάλι από τον ίδιο (κατηφορικό) δρόμο, μετέφερε τα πράγματα διαφόρων μέχρι την Ιεριχώ.