Συσταυρούμενοι ἤ Ἀνασταυροῦντες; (π. Β. Σπηλιόπουλος)

Η λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας είναι αυτή που εκφράζει και υποστασιοποιεί την πίστη και το βίωμα Της. Στη Λειτουργική ζωή ζει κανείς αυτό που διδάσκει η Εκκλησία, ζει τα ελπιζόμενα και επηγγελθέντα, ζει την ίδια την Βασιλεία του Θεού.  Ακριβώς για τον λόγο αυτό οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι Θείοι Πατέρες, οι οποίοι ζούσαν το αυθεντικό Ορθόδοξο βίωμα, «έχτισαν» κατά τέτοιο τρόπο όλη την Λειτουργική Ζωή ώστε οι δυνάμενοι και βουλόμενοι να διδάσκονται, βιωματικά, το βίωμα αυτό. Είναι, λοιπόν, θρασύ τόλμημα που αγγίζει τα όρια της βλασφημίας η οποιαδήποτε αυθαίρετη αλλαγή και επέμβαση συμβεί στις λειτουργικές διατάξεις. Οποιαδήποτε αλλαγή δεν αλλοιώνει απλώς το τυπικό - τον τύπο αλλά αλλοιώνει το φρόνημα, το βίωμα, την πίστη, αυτό το ίδιο το Ευαγγέλιο.

«Εἰ γάρ ἐπιχειρήσαιμεν τά ἄγραφα τῶν ἐθῶν, ὡς μή μεγάλην ἔχοντα τήν δύναμιν παραιτεῖσθαι, λάθοιμεν ἄν εἰς αὐτά τά καίρια ζημιοῦντες τό Εὐαγγέλιον, μᾶλλον δέ εἰς ὄνομα ψιλόν περιϊστῶντες τό κήρυγμα» λέει ο Μ. Βασίλειος και ποιος μπορεί να τον αμφισβητήσει;

Δυστυχώς, όμως, μέσα στη λειτουργική ζωή παρεισφρέουν πολλές φορές στοιχεία τα οποία όχι μόνο είναι καινοφανή και καινοτόμα αλλά, πράγματι, αποδεικνύουν ότι η παραμικρή αλλαγή αλλοιώνει το Ορθόδοξο βίωμα.

Βέβαια μερικά από αυτά έχουν τόσο πολύ εδραιωθεί που η απομάκρυνσή τους θα δημιουργούσε μεγάλη αναστάτωση και αντιδράσεις καλό είναι όμως να τα γνωρίζουμε ούτως ώστε αφενός μεν να μην τα επεκτείνουμε, να μην τα διογκώνουμε ακόμα περισσότερο και αφετέρου, όπου και όποτε είναι δυνατόν, να τα απομακρύνουμε με διάκριση, κατήχηση και υπομονή.

Όσο κι αν ακουστεί περίεργο ένα από αυτά τα στοιχεία είναι η συνηθισμένη έξοδος του Εσταυρωμένου Κυρίου κατά τον Όρθρο της Μ. Παρασκευής που είθισται να τελείται στους ενοριακούς ναούς, κατ’ άκραν οικονομίαν και κατά παράβαση της τάξεως, το βράδυ της Μ. Πέμπτης. 

Τό καλό κακό: Πότε δηλαδή τό καλό γίνεται κακό (Πρεσβ. Βασίλειος Σπηλιόπουλος)

Σύμφωνα με την διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας η αμαρτία δεν είναι πάντα η ίδια αλλά έχει βαθμούς και στάδια. Τα στάδια της αμαρτίας, όπως μας λέει ο άγιος Νικόδημος ο αγιορείτης στο εξομολογητάριό του, είναι 12.

Πρώτος βαθμός της αμαρτίας είναι το να κάνει κανείς το καλό, όχι όμως και με το σωστό τρόπο, αλλά σμίγοντας το καλό με το κακό. Όταν για παράδειγμα δίνει κανείς ελεημοσύνη όχι όμως από αγάπη και συμπάθεια προς το πρόσωπο του συνανθρώπου αλλά από ανθρωπαρέσκεια.

Η διδασκαλία αυτή (περί του αμαρτωλού “καλού”) του αγίου Νικοδήμου είναι φυσικά κοινή σε όλους τους Πατέρες, ο άγιος Νικόδημος όμως την έχει δανειστεί και παραπέμπει στο Μέγα Βασίλειο ο οποίος στην Β ομιλία του για το βάπτισμα (στην ερώτηση Η “ει ευπρόσδεκτον εστί τω Θεώ το έργον της εντολής, μη ακολούθως κατ’ εντολήν του Θεού γινόμενον”) [P.G, τόμ 31, σελ. 1600] ασχολείται ακριβώς με το θέμα αυτό, με τον πρώτο βαθμό της αμαρτίας.

Το καλό, λοιπόν, μεταβάλλεται σε κακό, κατά τον Μέγα Βασίλειο, όταν “το έργον της εντολής, μη ακολούθως κατ’ εντολήν του Θεού” γίνεται.

Ὁ Νυμφίος στούς «Νυμφίους» (π. Β. Σπηλιόπουλος)

Οι ακολουθίες της Μ. Εβδομάδος ξεκινούν στην πραγματικότητα από την ακολουθία του Όρθρου της Μεγάλης Δευτέρας η οποία είθισται, όπως και οι όρθροι της Μ. Τρίτης και της Μ. Τετάρτης, να αποκαλούνται «ακολουθία του νυμφίου» ή απλά «νυμφίος» ακριβώς διότι σε αυτούς ψάλλεται το γνωστό τροπάριο «ιδού ο νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός». Και αυτή, όμως, η ιερή ακολουθία δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τον έντονο συναισθηματισμό ο οποίος έχει ποτίσει όλο το σύγχρονο ενοριακό, και όχι μόνο, λειτουργικό κύκλο. Το κοσμικό φρόνημα έχει και εδώ επικρατήσει και γίνεται αντιληπτό από συγκεκριμένα στοιχεία της ακολουθία όπως:
α) Το ωράριο τελέσεως των ακολουθιών. Είθισται ο όρθρος αυτός αλλά και όλοι οι όρθροι της Μεγάλης Εβδομάδος να τελούνται το εσπέρας της προηγουμένης για να μπορεί ο πιστός λαός να συμμετάσχει. Αυτό βέβαια, ως κατ’ οικονομίαν πράξη της Εκκλησίας, δεν αποτελεί το πιο σημαντικό «ολίσθημα» όμως γεννάται εύλογο το ερώτημα: γιατί αυτή η μετάθεση; Γιατί να μην τελείται κανονικά ο όρθρος το πρωί και ο Εσπερινός το απόγευμα αλλά γίνονται εντελώς αντίστροφα;

Ἐγκωμίων ἐγκώμιον (π. Β. Σπηλιόπουλος)

Έχουμε ήδη κάνει αναφορά, σε προγενέστερο άρθρο, σε λειτουργικά λάθη και λειτουργικές καινοτομίες κατά την Μ. Εβδομάδα που αλλοιώνουν το γνήσιο λειτουργικό και εν γένει ορθόδοξο φρόνημα. Ένα από τα στοιχεία της Μ. Εβδομάδος όπου το τυπικό παραβιάζεται, ενίοτε δε βάναυσα, με αποτέλεσμα να χάνεται η ιεροπρέπεια της Ιεράς Ακολουθίας, η οποία ολισθαίνει και τείνει να μετατραπεί σε κοσμική σύναξη, είναι ο Όρθρος του Μ. Σαββάτου που τελείται συνήθως στις ενορίες το εσπέρας της Μ. Παρασκευής. Η σοβαρότερη παρατυπία έγκειται και αφορά στην ψαλμωδία των λεγομένων εγκωμίων.
Η παλαιά και ορθή τάξη έχει σχεδόν ολοκληρωτικά λησμονηθεί, αν και εσχάτως υπάρχουν αισιόδοξα και παρήγορα σημάδια επιστροφής ακόμη και σε ενοριακούς ναούς, με αποτέλεσμα το σημείο αυτό της Ακολουθίας να έχει υπερτιμηθεί, να έχει παραγκωνίσει τα υπόλοιπα θεόπνευστα άσματα και αναγνώσματα και να θεωρείται ως η ουσία και το «είναι» της Μ. Παρασκευής.
Πρώτη παρατυπία είναι η θέση των εγκωμίων.

Ἡ ENCA Hellas (Ἑλληνικό Δίκτυο γιά τό Σεβασμό στή Γέννα) ἐγκυμονεῖ κινδύνους γιά τήν πίστη (Πρεσβ. Βασίλειος Σπηλιόπουλος)

 

 Το «Ελληνικό Δίκτυο για το Σεβασμό στη Γέννα» ή αλλιώς ΕΝCA Hellas είναι ένα δίκτυο φορέων και οργανισμών οι οποίοι δικτυώνονται προκειμένου να ενισχύσουν και να προωθήσουν τόσο την περιγεννητική φροντίδα στη χώρα μας και τον σεβασμό στην ίδια τη γέννα, όσο και τον φυσιολογικό τοκετό, το μητρικό θηλασμό και γενικώς την ιδέα ότι η γέννα είναι μια φυσική διαδικασία και όχι μια ασθένεια που απαιτεί ιατρική παρέμβαση, όχι μια ιατρική πράξη.

Είναι ευνόητο και οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε ευθύς εξ αρχής ότι οι σκοποί του δικτύου είναι αγαθοί και οι στόχοι επαινετοί. Όμως, για μια ακόμη φορά, τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των σκοπών και οι φιλοσο­φικές ιδέες που μειγνύονται και σερβίρονται μαζί με τους κατά τα άλλα αγαθούς σκοπούς, μας υποχρεώνουν να προβάλλουμε ενστάσεις και να ενημερώσουμε εκείνους τους πιστούς που ενδιαφέρονται να κρατήσουν την Ορθόδοξη Πί­στη τους κρυστάλλινη και ανόθευτη από κάθε πλάνη, ότι οι ιδέες και οι πρακτικές που προωθεί το δίκτυο είναι ασυμβίβαστες με την Πίστη μας και προβάλλονται από το κίνημα της «Νέας Εποχής».

Βιβλιοκριτική:"Ὁ μέσα ποταμός" τοῦ Κυριάκου Μαρκίδη

 

Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η :

« Ο   Μ Ε Σ Α   Π Ο Τ Α Μ Ο Σ »

ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΑΡΚΙΔΗ

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ

Ὁ Κυριάκος Μαρκίδης, ὁ «παγκοσμίως γνωστός» κοινωνιολόγος «γιά τά ἔργα του σχετικά μέ τή χριστιανική πνευματικότητα», ὅπως τό βιογραφικό του ἀναφέρει, καί συγγραφέας τῶν βιβλίων «Τό ὅρος τῆς Σιωπῆς», «Δῶρα τῆς ἐρήμου» και «Ταξίδι μέ τόν Λέοντα» ἐξέδωσε ἕνα ἀκόμη βιβλίο σχετικό μέ τή χριστιανική πνευματικότητα μέ τίτλο «Ὁ Μέσα Ποταμός» καί ὑπότιτλο «Προσκύνημα στήν Καρδιά τῆς Χριστιανικῆς Πνευματικότητας».

Στά τρία προαναφερθέντα  βιβλία του ἀλλά καί στά βιβλία του «Ὁ Μάγος τοῦ Στροβόλου: ὁ ἐκπληκτικός κόσμος ἑνός Πνευματιστῆ Θεραπευτῆ», «Πίστη (ὑποταγή) στόν ἥλιο: Ἡ Σοφία τοῦ Μάγου τοῦ Στροβόλου» καί «Φωτιά στήν Καρδιά: Θεραπευτές Σοφοί καί Μυστικιστές»  κατά τόν Θεοφιλέστατο ἐπίσκοπο Καρπασσίας κ. Χριστοφόρο Τσιάκκα, ἐμπειρότατο στήν ἔρευνα τῶν αἱρέσεων καί στόν ἀντιαιρετικό ἀγῶνα τῆς Ἐκκλησίας[1], «προβάλλονται ἔντονα οἱ σχέσεις τῆς Θεοσοφίας καί τῶν δασκάλων τοῦ ἀποκρυφισμοῦ» ἐνῶ «αὐτό πού ἔχει σημασία εἶναι ὅτι οἱ διδαχές τοῦ Μαρκίδη κινοῦνται στόν χῶρο τοῦ ἀποκρυφισμοῦ καί εἶναι ἀσυμβίβαστες μέ τήν Ὀρθόδοξη Πίστη»[2].