Ἡ τρικυμία. +Ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης.

«Τί δειλοί ἐστε, ὀλιγόπιστοι;» (Ματθ. 8,26)

Οἱ ψαρᾶδες τῆς Γαλιλαίας, ὅπως εἴδαμε, δέχτηκαν μὲ μεγάλη προθυμία τὴν πρόσκλησι τοῦ Ἰησοῦ νὰ γίνουν ἀπὸ ἁλιεῖς ἰχθύων ἁλιεῖς ἀνθρώπων. Κι ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ τὸν ἀκολούθησαν γράφτηκαν σὲ σχολεῖο. Ἀλλὰ τί σχολεῖο!

Τὸ σχολεῖο τοῦ Ἰησοῦ ἦταν πρωτότυπο· διέφερε ἀπὸ τ ̓ ἄλλα ὅσο ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τὴ γῆ. Κτήριο ὡρισμένο δὲν εἶχε· στὴν πλαγιὰ βουνοῦ, στὴν παραλία τῆς λίμνης, σὲ σπίτια, στὴ στοὰ τοῦ Σολομῶντος, ̓κεῖ ποὺ βάδιζαν στὸ δρόμο, στὴν πηγὴ ποὺ ξεκουράζονταν, ἐνῷ κάθονταν σὲ κοινὴ τράπεζα, παντοῦ γινόταν μάθημα. Βιβλία δὲν κουβαλοῦσαν μαζί τους. Πίνακες δὲν εἶχαν. Βιβλίο εἰκονογραφημένο μὲ ἄπειρες εἰκόνες, ποὺ συχνὰ τὸ ἄνοιγε ὁ Θεῖος Διδάσκαλος κ ̓ ἑρμήνευε τὸ περιεχόμενό του, ἦταν ἡ φύσι, ποὺ ἐκεῖ στὴν Παλαιστίνη ἔχει μιὰ σπάνια ὀμορφιά. Καὶ πίνακας, ὅπου γράφονταν τὰ μαθήματα, ἦταν ἡ μνήμη τῶν μαθητῶν. Τὸ σχολεῖο τοῦ Ἰησοῦ ἦταν σχολὴ ὑπαίθρια. Ποιός ἀπὸ ἐκείνουςποὺ ἵδρυσαν περίφημα λύκεια καὶ ἀκαδημίες θὰ ἔδινε ποτὲ σημασία σὲ μία μικρὴ ὁμάδα μαθητῶν, ποὺ καθισμένοι στὴ χλόη ἄκουγαν ἕνα ταπεινὸ δάσκαλο; Καὶ ὅμως τὸ σχολεῖο αὐτὸ νίκησε τὰ λύκεια καὶ τὶς ἀκαδημίες τοῦ κόσμου ὅλου. Γιατί, ἐὰν δὲν εἶχε κτήριο καὶ βιβλία καὶ πίνακες καὶ ἄλλα μέσα ποὺ ἀπαιτεῖ ἕνα σημερινὸ ἐκπαιδευτήριο, εἶχε ὅμως τὸ σπουδαιότερο ἀπ ̓ ὅλα· εἶχε δάσκαλο. Τί δάσκαλο! Μοναδικό, τὸν μόνο ποὺ ἀξίζει νὰ λέγεται Διδάσκαλος καὶ Καθηγητής, μὲ τὴν ἀπόλυτη ἔννοια· εἶχε τὸν Ἰησοῦ.

Σὲ τέτοιο σχολεῖο γράφτηκαν μαθηταὶ οἱ ψαρᾶδες τῆς Γαλιλαίας. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ νὰ ἐγγραφῇ κανεὶς σὲ σχολεῖο· πρέπει καὶ νὰ παρακολουθήσῃ ἀνελλιπῶς τὰ μαθήματα, νὰ ὑποστῇ τὶς νόμιμες ἐξετάσεις· μόνο μετὰ ἀπὸ δοκιμασία κρίνεται ἄξιος νὰ πάρῃ ἐνδεικτικὸ ἢ ἀπολυτήριο. Ὅποιος δὲν κριθῇ ἄξιος, ἀπορρίπτεται. Ἔτσι καὶ οἱ ψαρᾶδες, ποὺ ἀκολούθησαν τὸν Ἰησοῦ καὶ γράφτηκαν στὴ σχολή του καὶ ὠνομάστηκαν μαθηταί του· θὰ ἔπρεπε κι αὐτοὶ νὰ περάσουν ἀπὸ δοκιμασία καὶ ν ̓ ἀποδειχθοῦν ἄξιοι τῆς κλήσεώς τους.

Λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ὅτι «ὁ παιδοτρίβης» (P.G. 51,180), ὁ δάσκαλος ποὺ θέλει νὰ ἐκπαιδεύσῃ νέους στοὺς ἀθλητικοὺς ἀγῶνες, δὲν τοὺς ἀφήνει ἀργούς· διαρκῶς τοὺς προγυμνάζει περνώντας ἀπὸ τὰ εὐκολώτερα στὰ δυσκολώτερα, ὥστε, ὅταν βρεθοῦν μέσα σὲ πραγματικοὺς ἀγῶνες, νὰ μὴν ταραχθοῦν, ἀλλὰ ν ̓ ἀντιμετωπίσουν μὲ θάρρος τοὺς ἀντιπάλους. Ἔτσι καὶ ὁ Κύριος, ποὺ ἤθελε οι μαθηταί του νὰ γίνουν γενναῖοι καὶ νὰ μὴ φοβοῦνται κανένα, τοὺς ὁδηγεῖ στὴν πρώτη ἄσκησι. Κι ὅπως ὁ ἀετός, γιὰ νὰ μάθῃ τοὺς νεοσσούς του νὰ πετοῦν, τοὺς παίρνει πάνω στὰ φτερά του, τοὺς τινάζει στὸ κενό, καὶ μόλις δῇ ὅτι κουράστηκαν τρέχει πάλι καὶ τοὺς σηκώνει ἐπάνω του, ἔτσι καὶ ὁ μεγαλοπτέρυγος ἀετός (βλ. Ἰεζ. 17,3. Ἀπ. 12,14), ὁ Χριστός· τοὺς δικούς του νεοσσούς, τοὺς μαθητάς, ποὺ μόλις ἄρχισαν νὰ βγάζουν φτερά, μὲ δοκιμασίες σὰν μὲ τινάγματα τοὺς ἀσκεῖ στὸ νὰ πετοῦν ὅλο καὶ διαρκέστερα καὶ ψηλότερα.

Καὶ ἡ πρώτη ἄσκησι, ἡ πρώτη δοκιμασία τῶν μαθητῶν ἦταν ἡ τρικυμία, ποὺ καὶ οἱ τρεῖς συνοπτικοὶ εὐαγγελισταὶ ἐξιστοροῦν (βλ. Ματθ. 8, 23-27. Μάρκ. 4,36-41. Λουκ. 8,22-25).

Πῶς ἔγινε ἡ τρικυμία; Ὁ Ἰησοῦς βρισκόταν στὸ δυτικὸ μέρος τῆς λίμνης, ὅπου ἦταν πόλεις καὶ κατοικοῦσε κόσμος, κ ̓ ἐκεῖ δίδασκε, θεράπευε, ἔβγαζε δαιμόνια. Ὅλη ἡ μέρα πέρασε χωρὶς καμμιά ἀνάπαυσι. Κουρασμένος ὁ Κύριος θέλησε ν ̓ ἀποσυρθῇ κάπου μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του. Βρῆκε ἕνα ἁλιευτικὸ σκάφος καὶ τοὺς εἶπε· «Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν». Τὸ «πέραν» ἦταν τὸ ἀνατολικὸ μέρος, ποὺ ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ δυτικὸ ἦταν ἔρημο. Στὴν ἔρημο ἤθελε γιὰ λίγο νὰ μείνῃ μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του. Τὴν εὕρισκε καταλληλότερη γιὰ αὐτοσυγκέντρωσι καὶ προσευχή. Ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ περνοῦσε μέσα στὴν κοινωνία, μὲ ἐργασία γιὰ τὸ κοινὸ καλό, γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων· στὴν ἔρημο ἀποσυρόταν ἐκτάκτως.

Τὸ καραβάκι σηκώνει τὴν ἄγκυρα καὶ ξεκινᾷ. Ὁ Ἰησοῦς αἰσθάνεται ὡς ἄνθρωπος τὴν ἀνάγκη ὕπνου καί, ἁπλὸς ὅπως πάντα, γέρνει ὅπως ἕνας ναύτης στὸ κατάστρωμα, στὸ μέρος τῆς πρύμης. Ὁ Ἰησοῦς κοιμᾶται. Ὤ ὁ ὕπνος του! εἶνε ὁ ὕπνος τοῦ δικαίου, ποὺ ἀφοῦ ἐργάστηκε μπορεῖ γαλήνιος νὰ λέῃ μὲ τὸν ψαλμῳδό· «Ἐν εἰρήνῃ ἐπὶ τὸ αὐτὸ κοιμηθήσομαι καὶ ὑπνώσω…» (Ψαλμ. 4,9). Σεῖς πού κοπιάζετε καὶ μοχθεῖτε, στὸν φυσικὸ ὕπνο θὰ βρῆτε τὴν ἀνανέωσι τῶν σωματικῶν καὶ πνευματικῶν σας δυνάμεων, γιὰ νὰ σηκωθῆτε νὰ συνεχίσετε τὴν ἀποστολή σας. Ὁ ὕπνος εἶνε ἄριστο φάρμακο. Πόσο ἀξιοσυμπάθητοι εἶνε αὐτοὶ ποὺ πάσχουν ἀπὸ ἀϋπνία, ποὺ κατὰ τὸ πλεῖστον εἶνε ἀποτέλεσμα τῆς ἀγχώδους σημερινῆς ζωῆς!

Ὁ Ἰησοῦς κοιμᾶται στὴν πρύμη τοῦ πλοίου. Ποιός ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ τὸν ἔβλεπαν ἔτσι θὰ μποροῦσε νὰ φανταστῇὅτι μέσα σ ̓ αὐτὸ τὸν ἄνθρωπο κρύβεται ὁ ἄπειρος καὶ παντοδύναμος Θεός;

Ἀλλ ̓ ἐνῷ ὁ Ἰησοῦς κοιμᾶται, στὴ λίμνη γίνεται «σεισμὸς μέγας» κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴ Ματθαῖο, «λαῖλαψ ἀνέμου μεγάλη» κατὰ τὸ Μάρκο καὶ τὸ Λουκᾶ. Ἡ λίμνη αὐτή, ποὺ ἡ ἐπιφάνειά της εἶνε 208 μέτρα χαμηλότερα ἀπὸ τὴ Μεσόγειο Θάλασσα, ταράζεται ὑπὸ τρικυμίες ποὺ σηκώνουν ἄνεμοι καθὼς ὁρμοῦν πάνω της ἀπὸ τὰ τριγύρω ὑψώματα. Καὶ ἡ τωρινὴ τρικυμία ἦταν ἀπὸ τὶς πιὸ μεγάλες. Κύματα μεγάλα σηκώθηκαν καὶ κάλυπταν τὸ καραβάκι, ποὺ σὰν καρυδότσουφλο πήγαινε ἐδῶ κ ̓ ἐκεῖ καὶ κινδύνευε νὰ καταποντιστῇ. Οἱ μαθηταί, μολονότι ἤξεραν τὶς ἰδιοτροπίες τῆς λίμνης, τέτοια τρικυμία δὲν εἶχαν ξαναδεῖ. Τοὺς ἔπιασε φόβος. Καὶ ἐνῷ ταραχὴ καί πανικὸς κυριαρχοῦν στὶς ψυχές τους καὶ ὅλων τῶν συνεπιβατῶν, ὁ Ἰησοῦς ἐξακολουθεῖ νὰ κοιμᾶται. Ἐὰν δὲν κοιμόταν, θὰ συλλογίζονταν, διαφορετικὴ θὰ ἦταν ἡ κατάστασι· μὰ τώρα ποὺ κοιμᾶται τί νὰ μᾶς κάνῃ; Εἶχαν βλέπετε ἐσφαλμένη ἰδέα γιὰ τὴ δύναμι τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Νόμιζαν, ὅτι μόνο ξυπνητὸς μποροῦσε νὰ τοὺς βοηθήσῃ. Καὶ κατὰ τὴν ἀνθρώπινη λογικὴ φαινόταν ὅτι ἔχουν δίκιο. Γιατὶ τί βοήθεια μπορεῖ νὰ προσφέρῃ ἕνας ἄνθρωπος ποὺ κοιμᾶται; Μήπως δὲν ξέρουμε παραδείγματα ἀνδρῶν δυνατῶν, φοβερῶν στοὺς ἀντιπάλους των, ποὺ συνελήφθησαν ὅταν κοιμοῦνταν καὶ βρῆκαν οἰκτρὸ θάνατο; Γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὅμως τά πράγματα διέφεραν. Ἐὰν σὰν ἄνθρωπος κοιμόταν στὴν πρύμη, σὰν Θεὸς ἔβλεπε τὰ πάντα. Αὐτὸς δὲν εἶνε ποὺ δημιούργησε τὰ ποτάμια, τὶς λίμνες, τὶς θάλασσες καὶ τοὺς ὠκεανούς; Ὡς δημιουργός, λοιπόν, γνωρίζει τί συμβαίνει στὰ νερὰ κ ̓ ἔχει ὅλη τὴ δύναμι νὰ ξηράνῃ ποτάμια καὶ λίμνες, καὶ ν ̓ ἀνοίξῃ στὴν ἔρημο πηγὲς ὑδάτων. Αὐτὸς σηκώνει θύελλες καὶ καταιγίδες, καὶ αὐτὸς καταπαύει τὸν τάραχο τῆς θαλάσσης.

Ἀλλὰ οἱ μαθηταί, μὲ τὴν ἀτελῆ ἰδέα τους γιὰ τὴ δύναμι τοῦ Ἰησοῦ ποὺ κοιμᾶται, ἀποφάσισαν νὰ τὸν ξυπνήσουν καὶ τοῦ φωνάζουν· «Κύριε, σῶσον ἡμᾶς, ἀπολλύμεθα» (Ματθ. 8,25) ἢ κατὰ τὸ Μάρκο «Διδάσκαλε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα;» (Μάρκ. 4,38). Εἶχαν φτάσει σὲ τέτοιο σημεῖο φόβου καὶ ἀπελπισίας, ὥστε ἡ σκέψι τους εἶχε θολώσει καὶ καταλόγιζαν στὸν Κύριο ἀμέλεια καὶ ἀδιαφορία γιὰ τὴ σωτηρία τους. Πόσοι κι ἀπὸ μᾶς, ὅσες φορὲς βρισκόμαστε μέσα σὲ θλίψεις καὶ δοκιμασίες, δὲν χάνουμε τὴν ψυχραιμία, δὲν πέφτουμε σὲ ἀπελπισία καὶ δὲν ἐπαναλαμβάνουμε, ἄλλοι ἐνδομύχως κι ἄλλοι ἐκφώνως, τὸ παράπονο «Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα;». Καὶ ὅμως Ἐκεῖνος, γιὰ τὸν ὁποῖον ἐμεῖς λέμε ὅτι ἀδιαφορεῖ, ἀγρυπνεῖ, καὶ ὡς αἰώνιος ἀρχιερεὺς δέεται ὑπὲρ ἡμῶν, «ἵνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις» μας (πρβλ. Λουκ. 22,32).

Οἱ μαθηταὶ βρίσκονταν ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ φόβου. Ἐὰν εἶχαν πλήρη γνῶσι τοῦ μυστηρίου ποὺ κρυβόταν μέσα στὸ Χριστό, ποτέ δὲν θὰ ἔνιωθαν καὶ τὸν ἐλάχιστο φόβο. Ἀλλ ̓ ἕως ὅτου ν ̓ ἀποκτήσουν τὸ ἀληθινὸ φρόνημα γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, θὰ περάσουν μέσα ἀπὸ τὸ καμίνι ἀλλεπαλλήλων δοκιμασιῶν· στὸ τέλος θ ̓ ἀποκτήσουν τὴν ἀκράδαντη πίστι, ἐκείνη ποὺ μετὰ τὴν Ἀνάστασι θὰ ἐκφράσῃ ὁ Θωμᾶς λέγοντας «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου» (Ἰω. 20,28). Ἀλλὰ καὶ τώρα, μὲ τὴν ἀτελῆ πίστι ποὺ ἔχουν, πέφτουν μπροστὰ στὸν Ἰησοῦ καὶ τὸν παρακαλοῦν νὰ κάνῃ αὐτὸ ποὺ μπορεῖ γιὰ νὰ σωθοῦν. Καὶ ὁ Ἰησοῦς, ποὺ θέλει νὰ τοὺς ἀνεβάσῃ σὲ ὑψηλότερα ἐπίπεδα πίστεως, τοὺς ἐλέγχει· «Τί δειλοί ἐστε, ὀλιγόπιστοι;». Τὸ νόημα τοῦ ἐλέγχου εἶνε· Ἡ δειλία σας εἶνε ἀποτέλεσμα τῆς λίγης, τῆς ἀτελοῦς πίστεως, ποὺ ἔχετε γιὰ μένα. Ὅπου ὑπάρχει πίστι ἀκράδαντη, ἐκεῖ κανένας φόβος. Δὲν εἶνε τὰ γεγονότα αὐτὰ ποὺ μᾶς τρομοκρατοῦν, ἀλλὰ ἡ νοσηρὴ σκέψι, τὸ ἀσθενὲς φρόνημα τῆς ψυχῆς, ἡ ὀλιγοπιστία. Οἱ ὀλιγόπιστοι μοιάζουν μὲ μικρὰ παιδιά, ποὺ οἱ μεγαλύτεροι τὰ τρομοκρατοῦν μὲ σκιές, μὲ ψεύτικα φόβητρα, μὲ «μπαμποῦλες». Ὁ πιστός, ὁ ἀληθινὰ πιστός, διαβαίνει ἀτρόμητος ἀνάμεσα ἀπὸ μύριους κινδύνους, ἔχοντας πεποίθησι στὸ Θεό. Μάχεται καὶ νικᾷ. Ὁ ὀλιγόπιστος καὶ τὸ ἐλάχιστο τὸ μεγαλοποιεῖ, καὶ μόνος του τρομοκρατεῖται, καὶ νικιέται μέσα του πρὶν ἀκόμη ἔλθῃ τὸ κακό, πρὶν ἀκόμη δώσῃ τὴ μάχη. Λιοντάρια, ἥρωες ποὺ προκαλοῦν τὸ θαυμασμό, ἀναδεικνύει τοὺς ἀνθρώπους ἡ ἀληθινὴ πίστι· λαγοὺς καὶ φοβητσιάρηδες τοὺς κάνει ἡ ἀπιστία.

Καὶ μετὰ τὸν ἔλεγχο νά ἡ ἀπόδειξις ὅτι, ἐφ ̓ ὅσον ἔχουν τὸν Ἰησοῦ μέσα στὸ πλοῖο, κανένας φόβος δὲν δικαιολογεῖται. Ὁ Ἰησοῦς γυρίζει πρὸς τὴ θάλασσα, ποὺ ἐκείνη τὴ στιγμὴ παρουσίαζε θέαμα φοβερό, καί, σὰν νὰ ἦταν καμμιὰ μικρὴ ἄτακτη ὑπηρέτρια τοῦ σπιτιοῦ, τὴν ἐπιτιμᾷ λέγοντας· «Σιώπα, πεφίμωσο».

Ὁποιοσδήποτε ἄλλος, ἂν ἐπιχειροῦσε νὰ διατάξῃ τὴ φουρτουνιασμένη θάλασσα, θὰ ἐγελοιοποιεῖτο, ὅπως γελοιοποιήθηκε κάποιος ὑπερήφανος βασιλιᾶς τῆς ἀρχαιότητος, ποὺ κατέβηκε ἔφιππος σὲ παραλία καὶ μὲ τὸ μαστίγιό του χτυποῦσε τὴν τρικυμισμένη θάλασσα γιὰ νὰ ἠρεμήσῃ. Αὐτὸς ὅμως, ποὺ ἐπιτίμησε ἐδῶ τοὺς ἀνέμους καὶ τὴ θάλασσα, εἶνε ὁ δημιουργός τους. Αὐτὸς «ἐποίησε» τοὺς ἀνέμους, τὶς λίμνες καὶ τοὺς ποταμούς, ἀπὸ αὐτὸν ἀκούστηκε ἐκεῖνο τὸ «Γενηθήτω» (Γέν. 1,3 κ.ἑ.), καὶ ἀπὸ αὐτὸν βγαίνει τώρα ἡ παντοδύναμη προσταγή «Σιώπα, πεφίμωσο». Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα; Πρωτοφανές. Χωρὶς νὰ περάσῃ χρονικὸ διάστημα, «ἅμα ἔπος ἅμα ἔργον», ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ ἀρχαῖος Ἡρόδοτος, «ὁ ἄνεμος ἐκόπασε καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη».

Κατάπληξι ἔνιωσαν ὅσοι ἦταν μέσα στὸ πλοιάριο. Μαθηταὶ καὶ ἐπιβάτες θαύμαζαν λέγοντας· «Ποταπός ἐστιν οὗτος, ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούουσιν αὐτῷ;».

Οἱ μαθηταὶ τὴν ἡμέρα ἐκείνη δοκιμάστησαν, ἀπὸ τὴ δοκιμασία ὅμως βγῆκαν ἐνισχυμένοι στὴν πίστι.

Ἀλλὰ τὸ θαῦμα αὐτὸ ἐπάνω στὴν ἄψυχη φύσι, ποὺ ἔκανε ὁ Κύριος τιθασεύοντας μόνο μὲ τὸ λόγο του τὴν τρικυμισμένη θάλασσα τῆς Τιβεριάδος, γεγονὸς πραγματικό, μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ καὶ ὡς μία διδακτικὴ παραβολὴ γιὰ τοὺς πιστοὺς ὅλων τῶν αἰώνων. Πῶς; Νά.

Ἡ θάλασσα τῆς Γεννησαρέτ εἶνε μία εἰκόνα τοῦ κόσμου.

Ἐπάνω στὴ θάλασσα, μὲ πνευματικὴ ἔννοια, πλέει ἕνα σκάφος, ποὺ ἐξωτερικὰ δὲν δίνει τὴν ἐντύπωσι ποὺ δίνουν τά τεράστια σκάφη, οἱ πλωτοί κολοσσοί. Ἀλλὰ τὸ σκάφος αὐτὸ ἔχει κυβερνήτη τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ναῦτες τοὺς ἀποστόλους καὶ τοὺς ἑκάστοτε διδασκάλους καὶ πατέρες, καὶ ἐπιβάτες τοὺς πιστοὺς κάθε ἐποχῆς. Τὸ σκάφος αὐτὸ εἶνε ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία. Πλέει συνεχῶς. Σπανίως ἔχει γαλήνη. Συνήθως ὁ λεβιάθαν, ὁ σατανᾶς, σηκώνει ἐναντίον του ἄνεμο σφοδρό, τρικυμία, λαίλαπα, καὶ δημιουργεῖ στὴ θάλασσα σεισμό. Αὐτά, μὲ πνευματικὴ ἔννοια, εἶνε οἱ λυσσασμένες ἐπιθέσεις ποὺ κάνουν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας, τῆς πνευματικῆς αὐτῆς ὁλκάδος ποὺ ποντοπορεῖ, οἱ ποικίλοι ἐχθροί της. Εἶνε στρατηγοί, ἡγεμόνες, βασιλεῖς, αὐτοκράτορες, ἀρχηγοὶ κρατῶν ποὺ ἀπὸ μῖσος στὸ Χριστὸ ἀγωνίστηκαν καὶ ἀγωνίζονται νὰ ἐξαλείψουν βιαίως τὴ Χριστιανικὴ Πίστι. Εἶνε οἱ ψευδοδιδάσκαλοι, οἱ ψευδοπροφῆτες, οἱ φοβεροὶ αἱρεσιάρχες, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν πλάνη ζητοῦν νὰ διαστρεβλώσουν τὴν ὀρθὴ πίστι καὶ νὰ ἐκτρέψουν τὸ σκάφος ἀπὸ τὴν πορεία ποὺ τοῦ χάραξε ὁ Θεός. Ὅλοι αὐτοὶ σὰν θύελλες καὶ λαίλαπες πέφτουν ἐναντίον τοῦ σκάφους τῆς Ἐκκλησίας. Εἶνε τόσο μανιώδεις οἱ ἐπιθέσεις τους, ὥστε οἱ ὀλιγόπιστοι μέσα στὸ πλοῖο χάνουν τὴν ψυχραιμία τους, ἔρχονται σὲ ἀπελπισία καὶ νομίζουν ὅτι ἡ Ἐκκλησία δὲν θ ̓ ἀντέξῃ πιά, ἀλλὰ θὰ καταποντιστῇ στὸν ὠκεανὸ ἐκεῖνο, μέσα στὸν ὁποῖο καταποντίζονται ὁλόκληρα βασίλεια καὶ αὐτοκρατορίες. Ἀλλ ̓ ἐνῷ ναῦτες καὶ ἐπιβάτες ἔχουν ζαλιστῆ ἀπὸ τὴν τρικυμία, καὶ οἱ ἐχθροὶ μὲ χαιρεκακία περιμένουν ἀπὸ ὥρα σὲ ὥρα ν ̓ ἀπολαύσουν τὸ θέαμα τοῦ ναυαγίου τῆς Ἐκκλησίας, ξαφνικὰ μὲ τρόπο θαυμαστὸ οἱ ἄνεμοι κοπάζουν, γίνεται γαλήνη μεγάλη, καὶ ἡ Ἐκκλησία βγαίνει ἀπὸ τὰ ἄγρια κύματα τῆς θλίψεως καθαρώτερη καὶ λαμπρότερη. Πῶς; Τὸ φαινόμενο μία μόνο ἐξήγησι ἔχει· ὅτι ὁ Κύριος, ποὺ ἐπιτίμησε τὸν ἄνεμο καὶ τὴ θάλασσα καὶ εἶπε «Σιώπα, πεφίμωσο», ὁ ἴδιος ἀοράτως παρὼν μέσα στὴν Ἐκκλησίᾳ καὶ κυβερνώντας την, σὲ καιρὸ ποὺ αὐτὸς κρίνει κατάλληλο, ἀκούγεται νὰ λέῃ πρὸς τὴν τρικυμισμένη θάλασσα τῆς αἱρέσεως καὶ τῆς κακίας· «Σιώπα, πεφίμωσο». Μὲ σοφὲς ἐνέργειες καταπαύει τὴν ταραχὴ καὶ δωρίζει στὴν Ἐκκλησία πάλι τὴν εἰρήνη. Γι ̓ αὐτὸ οἱ πατέρες εἶπαν ἐκεῖνο τὸ ἀξιομνημόνευτο, ὅτι ἡ Ἐκκλησία «κλυδωνίζεται, ἀλλ ̓ οὐ καταποντίζεται· χειμάζεται, ἀλλὰ ναυάγιον οὐχ ὑπομένει» (ἱ. Χρυσόστ., εἰς Εὐτρ. α ́· P.G. 52,397-398).

Νά πῶς τὸ θαῦμα τῆς καταπαύσεως τῆς τρικυμίας στὴ λίμνη Γεννησαρὲτ διαρκῶς ἐπαναλαμβάνεται μέσα στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.

Ἀλλὰ κι ἀπὸ ἄλλη πλευρὰ τὸ θαῦμα αὐτὸ μᾶς προσφέρει πολύτιμο δίδαγμα. Ὡς θάλασσα σκέψου τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου. «Αὕτη ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη…» (πρβλ. Ψαλμ. 103,25). Οἱ τρικυμίες, ποὺ συμβαίνουν σὲ λιμνοθάλασσες καὶ ὠκεανούς, εἶνε ὁρατὲς καὶ ταλαντοῦχοι συγγραφεῖς τὶς περιγράφουν. Ἀλλὰ ποιός ψυχολόγος, ποιός ἀνατόμος τοῦ ψυχικοῦ κόσμου θὰ μπορέσῃ νὰ περιγράψῃ τὶς φοβερὲς τρικυμίες ποὺ προκαλοῦν στὰ βάθη τῶν ψυχῶν μας οἱ λαίλαπες, τὰ ἀνθρώπινα πάθη; Ὦ ἀδελφέ μου! Καμμία λίμνη, καμμία θάλασσα, κανένας ὠκεανὸς δὲν ταράζεται τόσο βαθειὰ ὅσο ἡ ἀνθρώπινη καρδιά. Ἄγρια κύματα μαινομένης θαλάσσης, κύματα φιληδονίας, φιλοδοξίας, φιλαργυρίας, μίσους, θυμοῦ καὶ ἐκδικήσεως, μοχθηρίας καὶ φθόνου, ἀγνωμοσύνης, ἀχαριστίας, ἀπιστίας, βλασφημίας καὶ κάθε ἄλλης κακίας σηκώνονται μέσα στὴν ἀνθρώπινη καρδιὰ καὶ τὸ πλοιάριό μας κλυδωνίζεται μέσα σὲ πρωτοφανῆ τρικυμία, ποὺ καταποντίζει ὑπάρξεις καὶ γεμίζει ἠθικὰ ναυάγια τὴν κοινωνία. Ποιός τώρα θὰ πῇ στὴν τρικυμισμένη θάλασσα τῶν παθῶν τὸ «Σιώπα, πεφίμωσο»; Μόνο ὁ Θεάνθρωπος Κύριος. Μόνο ἡ δική του φωνή, ἐὰν ἀκούγεται μυστικὰ στὰ βάθη τῆς καρδιᾶς ποὺ πιστεύει, εἶνε ἱκανὴ νὰ κοπάσῃ τοὺς ἀνέμους καὶ νὰ γαληνεύσῃ τὴ θάλασσα, νὰ τιθασεύσῃ καὶ νὰ φιμώσῃ τὰ ὠρυόμενα θηρία τῶν παθῶν. Γι ̓ αὐτό, ἀπὸ τοῦτο τὸ θαῦμα τῆς γαληνεύσεως τῆς λίμνης Γεννησαρέτ, πιὸ ἐκπληκτικὸ εἶνε τὸ θαῦμα τῆς γαληνεύσεως μιᾶς καρδιᾶς ποὺ συνταράσσεται ἀπὸ τὰ πάθη της.

Ὦ Κύριε! Στὴν ὥρα τοῦ πειρασμοῦ, ποὺ ἡ καρδιά μου κλυδωνίζεται μέσα στὸν κόσμο τῶν παθῶν, ἔλα καὶ πὲς τὸν παντοδύναμο λόγο σου «Σιώπα, πεφίμωσο».

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

https://tasthyras.wordpress.com/2026/08/03/ἡ-τρικυμία-επίσκοπος-αυγουστίνος-κα/#more-138672