Α. Ποιοί εἶναι οἱ Θεολόγοι τῆς Ἐκκλησίας, Β. Περί νοερᾶς προσευχῆς, Πατερική Θεολογία Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Α. Ποιοί εἶναι οἱ Θεολόγοι τῆς Ἐκκλησίας, Β. Περί νοερᾶς προσευχῆς, Πατερική Θεολογία, 21-09-2014

 

Περί τῆς Πρακτικῆς Μεθόδου τῆς Νοερᾶς Προσευχῆς Μέρος 1ο

Ὅταν ἤμεθα στήν ἔρημο ἡ ἀγρυπνία μας ἄρχιζε μέ τήν δύσι τοῦ ἡλίου καί παρατεινόταν μέχρι τῶν ὀρθρινῶν ὡρῶν.

Ὁ μακαριστός Γέροντάς μου Ἰωσήφ, διδάσκοντάς μας τά καθήκοντα τῆς μοναχικῆς πολιτείας ἐπέμενε πολύ στήν πρακτική μέθοδο τῆς νοερᾶς προσευχῆς. Καθώς ἡ δική του ζωή ἦταν μιά συνεχής βία στό θέμα τῆς προσευχῆς, ἔτσι ἐπέμενε καί ἐμεῖς νά βιάζουμε ὅσο μποροῦμε τόν ἑαυτό μας, γιά νά στερεώσουμε βαθειά στόν νοῦ καί στήν καρδιά μας τό ὄνομα τοῦ Κυρίου πού εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς ὅλης πνευματικῆς οἰκοδομῆς.

Μετά τόν ὕπνο, μᾶς ἔλεγε ὁ Γέροντας, ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ξεκούραστος, καθαρός. Εἶναι ὅ,τι πρέπει γιά νά τοῦ δώσουμε σάν πρώτη πνευματική ὕλη τό ὄνομα τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Τοῦτο ὅμως γνωρίζοντας ὁ Διάβολος σπεύδει καί αὐτός ἀπό τῆς ἐξυπνήσεως νά σπείρη ἀστραπιαία τά ζιζάνια τῶν πονηρῶν λογισμῶν του, οὕτως ὥστε μέ αὐτά νά ἀρχίση νά ἀλέθη ὁ μῦλος τῆς μνήμης καί νά ἀκούγεται τό γύρισμά του σάν ἦχος δικῆς του προσευχῆς.

Οἱ μυλωνᾶδες στή γλῶσσα τους, ἐκεῖνο τό μέρος ὅπου βάζουν τό σιτάρι, τό κριθάρι, το καλαμπόκι ἤ ὅ,τι ἄλλο εἶναι γιά ἄλεσμα, τό λέγουν “πόθο”. Ἐπάνω ἀνοιχτός καί φαρδύς ὁ πόθος καταλήγει κάτω τόσο στενός πού ἀφήνει λίγα μόνο σπυριά νά πέφτουν ρυθμικά στίς μυλόπετρες.

Λοιπόν, ὅ,τι μπῆ στόν πόθο θά περάση ἀπ᾿ τίς μυλόπετρες, θά ἀλεσθῆ. Ἀλλά ὅ,τι μπῆ στήν καρδιά, πού ἔχει ὅλους τούς ἀνθρώπινους πόθους, δέν εἶναι ἀναγκαῖο νά ἀνεβῆ καί νά περάση ἀπ᾿ τίς μυλόπετρες τοῦ νοῦ. “Ἐκ τῆς καρδίας, εἶπεν ὁ Κύριος, ἐξέρχονται οἱ πονηροί λογισμοί” (Ματθ. 15,19) καί ἀνεβαίνουν καί περνοῦν ἕνας – ἕνας καί ἀλέθονται. Ὅσο πιό ἀκάθαρτη καί γήινη ἡ καρδία, τόσο πιό αἰσχροί καί χαμερπεῖς οἱ λογισμοί.

Σταχυολογήματα Περί Νοερᾶς Προσευχῆς – ΜΕΡΟΣ Γ΄

λε΄. Ἤγουν ὁ νοῦς νά φυλάττῃ τήν καρδίαν εἰς καιρόν ὅπου προσεύχεται καί νά περιτριγυρίζῃ πάντοτε μέσα εἰς αὐτήν καί ἀπό ἐκεῖ μέσα ἀπό τό βάθος τῆς καρδίας νά ἀναπέμπῃ τάς εὐχάς εἰς τόν Θεόν, λέγοντας συνεχῶς τό “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με”. Καί ἀφοῦ γευθῇ ἐκεῖ μέσα εἰς τήν καρδίαν καί δοκιμάσῃ ὅτι χρηστός ὁ Κύριος, καί γλυκανθῇ, δέν θέλει πλέον ὁ νοῦς νά μακρύνῃ ἀπό τόν τόπον τῆς καρδίας λέγοντας μέ τόν Ἀπόστολον Πέτρον “καλόν ἐστιν ἡμᾶς ᾧδε εἶναι” (Ματθ. 17,4)· καί θέλει περιτριγυρίζει σπρώχνοντας τρόπον τινά καί διώκοντας ὅλα τά νοήματα, ὅπου σπείρονται ἐκεῖ μέσα ἀπό τόν διάβολον, μή ἀφήνοντας καμμίαν ἔννοιαν τοῦ κόσμου τούτου, ἀλλά γενόμενος πτωχός τῷ πνεύματι, πτωχός ἀπό κάθε λογισμόν κοσμικόν.

λς΄. Τό τοιοῦτον ἔργον εἰς ἐκείνους ὅπου δέν τό ἠξεύρουν φαίνεται πώς εἶναι πολλά κοπιαστικόν καί στενοχωρητικόν· ἀμή ἐκεῖνοι, ὅπου ἐγεύθησαν τήν γλυκύτητα ὅπου ἔχει καί ἀπήλαυσαν τήν ἡδονήν μέσα εἰς τό βάθος τῆς καρδίας των, αὐτοί φωνάζουν μέ τόν θεῖον Παῦλον “Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπό τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;” (Ρωμ. 8,35).

λζ΄. Λοιπόν οἱ Ἅγιοι Πατέρες μας ἀκούοντες τόν Κύριον, ὅπου λέγει ὅτι ἀπό τήν καρδίαν ἐξέρχονται οἱ πονηροί λογισμοί ὅπου μολύνουν τόν ἄνθρωπον, καί πάλιν ὅτι πρέπει νά καθαρίζωμεν τό ἔσωθεν τοῦ ποτηρίου, διά νά γίνῃ καί τό ἔξωθεν καθαρόν, ἄφησαν κάθε ἄλλο ἔργον πνευματικόν καί ἐδόθησαν ὅλως διόλου εἰς αὐτό τό ἔργον, ἤγουν εἰς τήν φύλαξιν τῆς καρδίας, ὄντες βεβαιωμένοι ὅτι μαζί μέ αὐτό τό ἔργον θέλουν ἀποκτήσει εὔκολα καί πᾶσαν ἄλλην ἀρετήν.

λη΄. Λέγει ὁ θεοφόρος ἅγιος Συμεών ὁ νέος θεολόγος: Ἄς καθαρίσωμεν τάς καρδίας μας, διά νά εὕρωμεν μέσα μας τόν πανταχοῦ παρόντα Κύριον. Ἄς καθαρίσωμεν τάς καρδίας μας μέ τό πῦρ τῆς χάριτος Αὐτοῦ, διά νά ἴδωμεν μέσα μας τό φῶς καί τήν δόξαν τῆς Θεότητος Αὐτοῦ.

Πρακτικές συμβουλές γιά τήν προσευχή τοῦ Ἰησοῦ, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (απόσπασμα)

 Αποσπασμα απο την ομιλια Περί νοερᾶς προσευχῆς, -Β' Μέρος-Ἁγ. Ἐφραίμ Κατουνακιώτου, (Μεταφρ. Ρουμανικά), Οδηγίες για την νοερά προσευχή από τον Άγιο Εφραίμ Κατουνακιώτη (καταγραφή Ν. Μπαλδιμτση-ιατρού)

Pr Savva - Despre Rugaciunea mintii (Sfaturi ale Sfântului Efrem Katunakiotul) partea a 2-a

Περί Νοερᾶς Προσευχῆς Β, Ἀγ. Ἐφραίμ Pr Savva - Despre Rugaciunea mintii (Sfaturi ale Sf Efrem) 2-a

 Περί νοερᾶς προσευχῆς, -Β' Μέρος-Ἁγ. Ἐφραίμ Κατουνακιώτου, (Μεταφρ. Ρουμανικά), Οδηγίες για την νοερά προσευχή από τον Άγιο Εφραίμ Κατουνακιώτη (καταγραφή Ν. Μπαλδιμτση-ιατρού)

Pr Savva - Despre Rugaciunea mintii (Sfaturi ale Sfântului Efrem Katunakiotul) partea a 2-a

Περί νοερᾶς προσευχῆς-Despre Rugăciunea minții (noetică)-Învățături ale Sfântului Efrem Katunakiotul

 Περί νοερᾶς προσευχῆς-Ἁγ. Ἐφραίμ Κατουνακιώτου, (Μεταφρ. Ρουμανικά), Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου Despre Rugăciunea minții (noetică) - Învățături ale Sfântului Efrem Katunakiotul

Περί Νοερᾶς καί Καρδιακῆς Προσευχῆς

11η. Εὔχομαι, παιδί μου, πνευματικῶς νά πηγαίνῃς καλά. Οἱ δυσκολίες θά ὑπάρχουν, καθώς καί οἱ πειρασμοί καί τόσα ἄλλα· αὐτά ὅλα ὅμως θά τά ἀντιμετωπίσωμεν μέ τήν προσευχήν καί τόν φόβον τοῦ Θεοῦ. Ὁ διάβολος σάν λιοντάρι τρέχει ἐδῶ καί ἐκεῖ μέ λύσσαν, νά εὕρῃ κάποιον νά τόν κατασπαράξῃ. Διά τοῦτο καί ἡμεῖς πρέπει νά ἔχωμεν προσοχήν πολλήν καί συνεχῶς προσευχήν εἰς τόν Χριστόν καί τήν Παναγίαν, ἕως ὅτου τόν καταργήσῃ ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ καί σταματήσῃ τήν κακίαν του.

Ἐσύ, παιδί μου, μή χάνῃς τό θάρρος σου· ἀντιπολέμα τόν ἐχθρόν μέ ὅλην τήν δύναμις τῆς ψυχῆς σου καί ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ δέν σέ ἀφήνει νά πάθης κανέν κακόν.

12η. Νά ἐπιμένετε εἰς τήν εὐχήν· μή νομίσητε ὅτι τόσον εὔκολα κατορθώνονται τά μεγάλα ἀγαθά. Θά κοπιάσετε, θά ἱδρώσετε καί θά ἴδῃ ὁ Θεός τόν κόπον καί τήν ταπείνωσίν σας καί τότε θά σᾶς χαρίσῃ ἐν εὐκολίᾳ τήν εὐχήν.

Ὅσον ἐσεῖς θά λέγετε τήν εὐχήν τόσον ἐμένα – κυρίως δέ τόν Θεόν – θά χαροποιῆτε καί τήν ψυχήν σας θά ἐλαφρώνετε. Πρέπει ὁ ἕνας νά βοηθῇ τόν ἄλλον ὑπό τήν ἑξῆς ἔννοιαν: Ὅταν λέγετε τήν εὐχήν ἐκφώνως, ὅταν τύχῃ κανείς νά μή τήν λέγῃ καί γυρίζῃ ὁ νοῦς του ἀλλοῦ, ἀκούοντας τούς ἄλλους, ξυπνᾶ ἀπό τόν μετεωρισμόν καί τόν ἐλέγχει ἡ συνείδησις, διατί νά μή λέγῃ καί αὐτός τήν εὐχήν, ἀλλά κάθεται καί μετεωρίζεται· καί ἀμέσως τότε καί αὐτός ἀρχίζει τήν εὐχήν· ὁπότε ἐφαρμόζεται τό λόγιον: “Ἀδελφός ὑπό ἀδελφοῦ βοηθούμενος ὡς πόλις ὀχυρά” (Παροιμίαι, 18,19) καί “ἀλλήλων τά βάρη βαστάζετε” (Γαλ. 6,2).

Περί νοερᾶς προσευχῆς, 4ο Μέρος 'Αρχ Σάββας Σάββας Ἁγιορείτης

 Περί νοερᾶς προσευχῆς, 4ο Μέρος 'Αρχ Σάββας Σάββας Ἁγιορείτης, 13-2-2009