ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΛΟΥΚΑ [: Λουκ. 6,31-36]Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΟΛΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΛΗΣΙΟΝ«Ἠκούσατε ὅτι ἐῤῥέθη, ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος·Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ᾿ ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην·καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον(:Ακούσατε ότι έχει λεχθεί: ‘’Εκείνος που πλήγωσε και τραυμάτισε κάποιον, πρέπει να δώσει ένα μάτι του για το μάτι που έβλαψε, και ένα δόντι του για το δόντι που έσπασε ή πέταξε έξω με το χτύπημά του’’. Εγώ όμως σας λέω να μην προβάλετε αντίσταση στον Πονηρό, που χρησιμοποιεί ως όργανό του εκείνον που σας βλάπτει. Αλλά όποιος σε ραπίσει στο σαγόνι σου από το δεξιό μέρος, στρέψε σε αυτόν και το άλλο μέρος, για να το ραπίσει κι αυτό. Και σε εκείνον που θέλει να κάνει δίκη μαζί σου και να σου πάρει το πουκάμισο, άφησέ του και το πανωφόρι σου)»[Ματθ.5,38-40].Βλέπεις ότι δεν εννοούσε τον ίδιο τον οφθαλμό μας προηγουμένως, όταν νομοθετούσε να βγάζουμε τον οφθαλμό που μας σκανδαλίζει[Ματθ. 5,29: «Εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμα σου βληθῇ εἰς γέενναν(:Και αν κάποιο πρόσωπο που είναι χρήσιμο, φιλικό και αγαπητό σε σένα σαν το δεξί σου μάτι, σου γίνεται αφορμή εμπαθούς επιθυμίας και αμαρτίας, χωρίσου οριστικά απ’ αυτό και πέταξέ το μακριά από σένα˙ όπως θα έκανες και με το μάτι σου, εάν κινδύνευε να πάθει και να βλαφτεί απ’ αυτό όλο το σώμα σου· διότι σε συμφέρει να χαθεί ένα από τα μέλη σου και να μη ριχτεί όλο το σώμα σου στη φωτιά της κολάσεως. Σε συμφέρει να στερηθείς τη φιλία και τη χρησιμότητα του προσώπου αυτού και να μη ριχτείς μαζί με εκείνο στη φωτιά της κολάσεως)»], αλλά έκανε λόγο για εκείνους που μας βλάπτουν με τη φιλία τους και μας ρίπτουν στο βάραθρο της απώλειας. Πραγματικά, Αυτός που τονίζει εδώ με τόση έμφαση και δεν επιτρέπει να αφαιρεί ως ανταπόδοση κάποιος τον οφθαλμό ακόμα και εκείνου που του βγάζει τον δικό του, πώς είναι δυνατόν να νομοθέτησε να βγάζουμε τον δικό μας οφθαλμό;
Αὐτοὶ δὲν βλέπουν τίποτας;Ανεξαρτήτως τῶν ἐπὶ μέ ορους ἀντιλήψεών µου, ὡς πρὸς ὡρισμένα κακῶς ἔχοντα ἐν τῇ χριστιανικῇ Ἐκκλησίᾳ καὶ ἰδίως ὡς πρὸς ὡρισμένους ἀναξίους ἐκπροσώπους αὐτῆς, ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως τοὺς Ἱερεῖς τῆς ὑπαίθρου, τοὺς ἀξίους ἐκπροσώπους τοῦ πνεύματος τῆς χριστιανικῆς Θρησκείας.Πρὸ καιροῦ εἶχα γράµµα ἀπὸ ' ἕνα εὐσεβῆ Ἀρχιμανδρίτη ἱεροκήρυκα Ἀθηνῶν καὶ μοῦ γράφει νὰ ᾽ κραυγάζω περισσότερον καὶ νὰ ͵ παρακαλῶ τὸν Θεό, τὴν Παναγία, τοὺς Ἀρχαγγέλους καὶ ὅλους τοὺς Ἁγίους νὰ μᾶς φωτίσουν καὶ να στηρίξουν τὴν Ὀρθοδοξία. Τίς οἶδε πῶς τὰ βλέπει τὰ πράγματα καὶ λυπεῖται. Καὶ πράγματι καὶ ἐγὼ τραγικὰ τὰ βλέπω τὰ πράγµατα., Μεγάλο κατήφορο πῆρε ὁ λαὸς καὶ ὁ κλῆρος πρῶτα. Τί νὰ πω!| Νὰ πέφτω ἔξω δικαιολογηµένον, διότι εἶμαι ἀγράμματος καὶ ἦμπορῷ νὰ γελασθῶ, ἀλλὰ ἕνας Πατριάρχης καὶ Δεσπότης ποὺ τὰ εἶδε ὅλα, τὰ διάβασε καὶ τὰ ἄκουσε, καὶ γνωρίζει καλῶς τοὺς κανόνες τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας;
Ὑπάρχει πλατωνικὴ Ὀρθοδοξία;Κριτικὴ εἰς τὸν κ. Διαμαντὴν ΚούτουλανΤοῦ κ. Παντελεήμονος Τομάζου, ὑπ. Δρ. Θεολογίας«Στὸ σημερινό μας κείμενο θὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ ἕνα ἰδιαίτερα ἐνδιαφέρον καί, κατὰ τὴ γνώμη μας, προβληματικὸ ἐπιχείρημα τοῦ φιλολόγου καὶ συγγραφέα Διαμαντῆ Κούτουλα, ὅπως αὐτὸ παρουσιάζεται στὸ πρόσφατο βίντεό του στὸ youtube γιὰ τὸν Στέλιο Ράμφο. Ἡ κριτικὴ ποὺ κάναμε στὸ βίντεο τοῦ κ. Κούτουλα, ὁ ὁποῖος ἀνήκει στὴ ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία, ὑπάρχει στὸ κανάλι μας στὸ youtube DeDivinis».Εἶναι πράγματι ἡ Ὀρθοδοξία μία «πλατωνικὴ» παράδοση ποὺ στράφηκε ἐναντίον τοῦ Ἀριστοτέλη, τῆς ἐπιστήμης καὶ τοῦ κόσμου; Εἶναι ὁ ἡσυχασμὸς ὑπεύθυνος γιὰ τὴν ἐσωστρέφεια τοῦ Ἕλληνα, γιὰ τὸ ρουσφέτι καὶ γιὰ τὴν ἀποτυχία τῆς Ἀναγέννησης νὰ περάσει στὸν ἑλληνικὸ κόσμο;Καί, κυρίως, μποροῦμε πράγματι νὰ ἑρμηνεύσουμε τὸν Γρηγόριο Παλαμᾶ ὡς ἕνα ἁπλὸ ἐκπρόσωπο τοῦ Πλατωνισμοῦ πού ἀντιστάθηκε στὴν «ἀριστοτελικὴ» Δύση;Σὲ αὐτὸ τὸ κείμενο θὰ ἐξετάσουμε ἕνα πρὸς ἕνα αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα καὶ θὰ δοῦμε ἂν τὸ δίπολο «πλατωνικὴ Ἀνατολὴ – ἀριστοτελικὴ Δύση» μπορεῖ πράγματι νὰ ἐξηγήσει τὴν ἱστορία τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ Βυζαντίου.Ἀρχικά, ὁ κ. Κούτουλας ὑποστηρίζει ὅτι τὸ Βυζάντιο δὲν γνώρισε Ἀναγέννηση, ἐπειδὴ οὐσιαστικὰ δὲν τὴν ἐπιδίωξε· καί, κατὰ τὴν ἑρμηνεία του, δὲν τὴν ἐπιδίωξε ἐξαιτίας τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ καὶ τῶν ἡσυχαστῶν. Μάλιστα, παρουσιάζει τὸν Παλαμᾶ ὡς φορέα μίας πλατωνικῆς φιλοσοφίας, τὴν ὁποία φέρεται νὰ υἱοθέτησε προκειμένου νὰ ἀντισταθεῖ σὲ αὐτὸ ποὺ ἐρχόταν ἀπὸ τὴ Δύση: τὸν Ἀριστοτέλη. Ἔτσι, δημιουργεῖται ἕνα ἀρκετὰ σχηματικὸ ἱστορικοφιλοσοφικὸ σχῆμα, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο ὁ δυτικὸς Ἀριστοτελισμὸς καὶ ὁ ἀνατολικὸς Πλατωνισμὸς βρίσκονται ἀντιμέτωποι, μὲ τὸν Παλαμᾶ νὰ λειτουργεῖ σχεδὸν ὡς ἐκπρόσωπος τῆς πλατωνικῆς Ἀνατολῆς ἀπέναντι στὴν ἀριστοτελικὴ Δύση.
ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΛΟΥΚΑ[:Β΄Κορ. 9,6-11]ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ«Τοῦτο δέ, ὁ σπείρων φειδομένως φειδομένως καὶ θερίσει, καὶ ὁ σπείρων ἐπ᾿ εὐλογίαις ἐπ᾿ εὐλογίαις καὶ θερίσει (:Και πρέπει να γνωρίζετε και αυτό, ότι εκείνος που στο χωράφι του σπέρνει με τσιγκουνιά λιγοστό σπόρο, θα θερίσει και λίγο σιτάρι, ενώ εκείνος που σπέρνει άφθονο σπόρο, άφθονα και θα θερίσει)»[Β΄Κορ. 9,6].[…] Ο Απόστολος Παύλος, μιλώντας στο σημείο αυτό για τους καρπούς της ελεημοσύνης δεν χρησιμοποίησε για εκείνον που διστάζει να δώσει απλόχερα σε όσους έχουν ανάγκη, τη φράση :«Εκείνος που με μικροπρέπεια σπέρνει στο χωράφι του λιγοστό σπόρο», αλλά χρησιμοποίησε εντονότερη και ηχηρότερη έκφραση, αναφέροντας τη φράση: «Εκείνος που με τσιγκουνιά σπέρνει στο χωράφι του λιγοστό σπόρο». Και ονόμασε «σπόρο» την πράξη της ελεημοσύνης, για να πάει αμέσως ο νους σου στην ανταπόδοση και αφού κατανοήσεις το ποια είναι η συγκομιδή, θα μάθεις ότι παίρνεις περισσότερα από όσα δίνεις. Γι’ αυτό δεν είπε «εκείνος που δίνει», αλλά «εκείνος που σπέρνει» και δεν είπε «εσείς αν σπείρετε», αλλά χρησιμοποιεί λόγο που αναφέρεται σε όλους γενικά που «σπέρνουν» με αυτόν τον τρόπο. Και δεν είπε ότι θα λάβει «με αφθονία», αλλά «σαν ευλογία» που είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό.Και πάλι στο προηγούμενο που είχε πει καταφεύγει, στο να δίνεται ως ελεημοσύνη στους φτωχούς ό,τι ευχαριστεί τον καθένα, λέγοντας: «Ἕκαστος καθὼς προαιρεῖται τῇ καρδία(:Ο καθένας ας δίνει ελεύθερα ό,τι έχει διάθεση η καρδιά του να δώσει)»· γιατί καθένας κάνει κάτι πολύ περισσότερο όταν είναι ελεύθερος, παρά όταν αναγκάζεται. Γι' αυτό ασχολείται αρκετά με αυτό· γιατί, αφού είπε «Ας δίνει ελεύθερα ό,τι έχει διάθεση η καρδιά του», πρόσθεσε: «μὴ ἐκ λύπης ἢ ἐξ ἀνάγκης (:χωρίς να στενοχωριέται ή να εξαναγκάζεται)». Και δεν αρκέστηκε σε αυτό, αλλά παρουσιάζει και μαρτυρία από τη Γραφή, λέγοντας: «Ἱλαρὸν γὰρ δότην ἀγαπᾷ ὁ Θεός(:Γιατί ο Θεός αγαπά εκείνον που δίνει με προθυμία και με χαρούμενο πρόσωπο)»[Πρμ.22,8].
Ὅταν ἡ βυζαντινὴ μουσικὴ γίνεται θέαμαΤοῦ κ. Θεοφάνους Γρηγορίου, θεολόγουἩ τέχνη, ἡ ὁποία καλεῖται νὰ ἀφανίση τὸν ψάλτην καὶ ὄχι νὰ τὸν ἀναδείξηΤὰ τελευταῖα χρόνια παρατηρεῖται στὴ σύγχρονη χριστιανικὴ πραγματικότητα ἕνα νέο φαινόμενο ὡς πρὸς τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο παρουσιάζεται ἡ βυζαντινὴ ἐκκλησιαστικὴ μουσική. Ἡ βυζαντινὴ μουσικὴ ἐξέρχεται ὁλοένα καὶ περισσότερο ἀπὸ τὸν φυσικό της χῶρο, τὸν ναό, καὶ παρουσιάζεται σὲ συναυλιακὲς αἴθουσες καὶ σὲ μεγάλες δημόσιες ἐκδηλώσεις ὡς ἕνα καλλιτεχνικὸ θέαμα.Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι, ἀσφαλῶς, τὸ ἐὰν ἡ βυζαντινὴ μουσικὴ μπορεῖ νὰ παρουσιαστεῖ ἐκτὸς ναοῦ. Μπορεῖ καὶ ἔχει κάθε δικαίωμα νὰ παρουσιάζεται καὶ νὰ μελετᾶται ὡς σημαντικὸ μέρος τῆς ἑλληνικῆς καὶ ὀρθόδοξης μουσικῆς παραδόσεως. Τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα εἶναι μὲ ποιὸν τρόπο παρουσιάζεται καὶ, κυρίως, τί εἰκόνα δημιουργεῖται στὸν σύγχρονο ἄνθρωπο γιὰ τὸ τί εἶναι ἡ βυζαντινὴ ἐκκλησιαστικὴ μουσική.Ἡ βυζαντινὴ μουσικὴ δὲν δημιουργήθηκε, γιὰ νὰ ἀναδείξει τὸν ψάλτη. Δημιουργήθηκε γιὰ νὰ ὑπηρετήσει τὸν ἐκκλησιαστικὸ λόγο καὶ τὴ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ ψάλτης δὲν ἀποτελεῖ τὸ κέντρο της. Εἶναι ὁ διάκονος τοῦ μέλους καὶ τοῦ λόγου. Ἡ παρουσία του ὀφείλει, κατὰ τρόπο παράδοξο, νὰ ὁδηγεῖ στὴν ἀπουσία τοῦ προσωπικοῦ του «ἐγώ».Αὐτὸ ἴσως εἶναι καὶ ἕνα ἀπὸ τὰ βαθύτερα χαρακτηριστικὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς τέχνης: ἡ τέχνη δὲν καταργεῖται, ἀλλὰ αὐτοϋπερβαίνεται. Ἡ μουσικὴ δὲν παύει νὰ εἶναι ὑψηλὴ τέχνη· ὅμως δὲν γίνεται αὐτοσκοπός. Ἡ ὀμορφιὰ τοῦ μέλους δὲν ἀποσκοπεῖ στὸ νὰ κάνει τὸν ἀκροατὴ νὰ θαυμάσει τὸν ψάλτη, ἀλλὰ στὸ νὰ τὸν ὁδηγήσει πέρα ἀπὸ τὸν ψάλτη, πρὸς τὸ περιεχόμενο αὐτοῦ ποὺ ψάλλεται.
Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,Χαίρεται εν Κυρίω πάντοτε.Έλαβα το επισυναπτόμενο μήνυμά σας που στείλατε στον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο και προς όλους τους Σεβασμιωτάτους Αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος με ημερομηνία 21η Σεπτεμβρίου 2026, σχετικά με την αφαίρεση του όπισθεν της Αγίας Τραπέζης ευρισκομένου Εσταυρωμένου απ’ όλους τους Ι. Ναούς της Ιεράς Μητροπόλεως Περιστερίου, και σας ευχαριστώ θερμότατα.Είναι θλιβερότατο γεγονός η απόφαση και η όλη στάση του Σεβασμιωτά-του Μητροπολίτου κ. Γρηγορίου στο σοβαρότατο αυτό ζήτημα.Θλίβεται η ψυχή, όταν συμβαίνουν τέτοια γεγονότα που πραγματικά προ-ξενούν σκάνδαλα στο Σώμα της Εκκλησίας του Χριστού.Ο Κύριος και Θεός μας διαβεβαίωσε λέγοντας: «Οὐαὶ τῷ κόσμῳ ἀπὸ τῶν σκανδάλων· ἀνάγκη γάρ ἐστιν ἐλθεῖν τά σκάνδαλα, πλὴν οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ δι᾽ οὗ τὸ σκάνδαλον ἔρχεται» (Ματθ. 18:6).Τα σκάνδαλα έρχονται για να διακριθούν οι πιστοί και ενάρετοι από τους αδιάφορους, ολιγόπιστους και άπιστους. Γίνονται αφορμή για αύξηση της πίστεως και αρετών των πιστών, αλλά σκοτισμό και κόλαση των δευτέρων.
ΆΓΙΟΣ Ιάκωβος Τσαλίκης.Μαρτυρία π. Ιωακείμ Ιερομονάχου. Ιερό κελλίον Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ι.Μ.ΣΙΜΩΝΟΠΕΤΡΑΣΚάποτε πῆγα στήν Ἱ. Μ. Ὁσίου Δαυίδ στήν Εύβοια καί ἐξομολογήθηκα στόν Ἅγιο Ἰάκωβο. Καθώς μοῦ μιλοῦσε, ἔνιωσα ἔντονα κύματα εὐωδίας να βγαίνουνε µέσα ἀπό τό στόµα του.
Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα. Ἱερομάρτυρος, Ὀκτωβρίου 3 (Πρξ. ιζ´ 16-34).
Πραξ. 17,16 Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ θεωροῦντι κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν.
Πραξ. 17,16 Ενώ δε ο Παύλος επερίμενε αυτούς εις τας Αθήνας, εξερεθίζετο το πνεύμα του, διότι έβλεπε την πόλιν να είναι γεμάτη είδωλα.
Πραξ. 17,17 διελέγετο μὲν οὖν ἐν τῇ συναγωγῇ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας.
Πραξ. 17,17 Συζητούσε λοιπόν επί του θέματος αυτού εις την συναγωγήν με τους Ιουδαίους και με τους προσηλύτους Ελληνας, που εσέβοντο τον Θεόν, και με όσους συναντούσε κάθε ημέραν εις την αγοράν.
