Ἅγιος Νεκτάριος: ΑΓΩΓΗ ΠΑΙΔΩΝ & ΜΗΤΕΡΕΣ Β΄

ΒΑΡΒΑΡΑΣ Χ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος ……………………………………………………………………………..9

Α. Ὁ Διευθυντής τῆς Ριζαρείου Ἐκκλ. Σχολῆς …………………………..11

Β. Ὁ Παιδαγωγός ……………………………………………………………….23

Γ. Ὁ Θεολόγος ………………………………………………………………….37

Συγγράμματα τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως ……………………….. 53

Παραρτήματα:

Α. Περί τῆς Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας ὡς προπαιδείας εἰς τόν Χριστιανισμόν ………………………………………………………………….63

Β. Περί τῆς κλήσεως καί ἀποστολῆς τοῦ Ἕλληνος ………………………..79

Ὑποσημειώσεις …………………………………………………………………….87

Γ. Ἡ ἀγωγή τῶν παίδων καί αἱ μητέρες ………………………………………93

Η ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΩΝ ΚΑΙ ΑΙ ΜΗΤΕΡΕΣ

Ἡ τῶν παίδων ἀγωγὴ ἀπὸ τῆς βρεφικῆς ἡλικίας ἀνάγκη νὰ ἄρχηται, ὅπως αἱ ψυχικαὶ τοῦ παιδὸς δυνάμεις ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς ἐκδηλώσεως αὐτῶν διευθύνωνται εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρὸς τὸ καλόν, τὸ ἀγαθόν, τὸ ἀληθές, καὶ ἀπομακρύνωνται τοῦ κακοῦ, τοῦ αἰσχροῦ καὶ τοῦ ψευδοῦς· ἡ ἡλικία αὕτη δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ ἀσφαλεστέρα βάσις, ἐφ᾿ ἧς μέλλει νὰ οἰκοδομηθῆ ἡ ἠθικὴ καὶ διανοητικὴ τοῦ παιδὸς μόρφωσις. Διὸ ὁ μὲν Φωκυλίδης λέγει· «Χρὴ παῖδ᾿ ἔτ᾿ ἐόντα καλὰ διδασκέμεν ἔργα», διότι ἀπό τῆς παιδικῆς ἡλικίας, ὡς ἀπὸ ἀφετηρίας, ὁρμᾶται ὁ ἄνθρωπος πρὸς τὸ στάδιον, ὅπερ μέλλει νὰ διατρέξῃ ἐν τῷ βίῳ του. Ὁ δὲ Μέγας Βασίλειος ἀποφαίνεται· «εὔπλαστον ἔτι οὖσαν καὶ ἁπαλὴν τὴν ψυχὴν καὶ ὡς κηρὸν εὔτηκτον ταῖς τῶν ἐπιβαλλομένων μορφαῖς ῥαδίως ἐκτυπουμένην πρὸς πᾶσαν ἀγαθῶν ἄσκησιν εὐθὺς καὶ ἐξ ἀρχῆς ἐνάγεσθαι χρή.

Ποιά Παιδεία τελειοποιεῖ τόν ἄνθρωπο;

Ποιά Παιδεία τελειοποιεί τον άνθρωπο;

Αρχιμ. Κυρίλλου Κωστοπούλου, Ιεροκήρυκος Ι. Μ. Πατρών -Δρος Θεολογίας

Ο άνθρωπος, ως «ον ατελές και ελλιπές», έχει ανάγκη την Ελληνορθόδοξη Παιδεία, για να τελειοποιηθεί και να ολοκληρωθεί. Και λέγω «Ελληνορθόδοξη Παιδεία» –και σ᾽ αυτό είμαι απόλυτος– διότι εάν δεν έχουμε αυτή την Παιδεία, τότε θα έχουμε ή μόνο την Ελληνική ή μόνο Ευρωπαϊκή Παιδεία.

Καί εξηγούμαι:

1) Ελληνική Παιδεία: Δεν αμφισβητούμε ότι η Παιδεία στην Αρχαία Ελλάδα ήταν πολύ σπουδαία. Η επιστήμη, η γνωσιολογία, η αγωγή ήσαν σε πολύ καλό δρόμο και οδηγούσαν τον νέο και την νέα στην ακράδαντη πίστη για την αξία πού λέγεται «άνθρωπος». Ωστόσο, κανείς δεν ημπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός ότι και αυτός ο Πλάτων σπεύδει να εξερευνήσει με τον δυνατό νου του κόσμους άγνωστους για τούς μέχρι τότε φιλοσόφους. Κόσμους των αιωνίων ιδεών και ιδεωδών.

Κι αυτό γιατί; Διότι είχε βαθειά επίγνωση της ατέλειάς του. Και πραγματικά. Η Ελληνική αγωγή και Παιδεία ήσαν έξω από τον χώρο της αλήθειας. Έδωσαν, βεβαίως, οι Αρχαίοι Έλληνες μεγάλο βάρος στην αγωγή τού νέου και γενικότερα τού ανθρώπου καi μάλιστα πρώτοι αυτοί χρησιμοποίησαν τόσο την φύση, όσο και την εμπειρία. Παρ᾽ όλα όμως τα επιτεύγματά τους, η αγωγή στην εποχή τους είχε μια βασική έλλειψη για να ολοκληρωθεί. Και αυτή ήταν η Αποκεκαλυμμένη Αλήθεια.

2) Ευρωπαϊκή Παιδεία: Εάν απορρίψουμε την ανθρωπιστική Παιδεία των προγόνων μας –ισχυρίζονται πολλοί– τότε οπωσδήποτε θα ακολουθήσουμε την Ευρωπαϊκή Παιδεία, η οποία «έχει χωνέψει» ό,τι καλό της Αρχαίας Ελλάδος και μαζί με την διδασκαλία των εκπροσώπων της Αναγεννήσεως και τού Ευρωπαϊκού Ουμανισμού έχει να μaς δώσει την τέλεια Παιδεία.

Ἡ διαπαιδαγώγησις τῶν νέων

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση

Ὅλοι οἱ γονεῖς ἀνησυχοῦν γιὰ τὰ παιδιά τους καὶ εἰδικότερα γιὰ τὶς ἐπιδράσεις ποὺ δέχονται ἀπὸ τὴν ὑποβαθμισμένη κοινωνία καὶ τοὺς πονηροὺς καὶ ἐπικίνδυνους ἀνθρώπους. Δὲν θέλουν νὰ τοὺς ξεφύγουν σὲ ἄγνωστα μονοπάτια, ποὺ ὁδηγοῦν στὴν καταστροφή τους. Παραπονοῦνται δὲ συνεχῶς γιὰ τοὺς δασκάλους τους καὶ γιὰ τοὺς ὑπεύθυνους τῶν σχολείων, οἱ ὁποῖ­οι δὲν προσφέρουν στὰ παιδιὰ τους αὐτὰ ποὺ πρέπει καὶ δὲν ἐξασφαλίζουν τὴ σωματική τους ἀκεραιότητα κατὰ τὴ διάρκεια τῶν μαθημάτων στὸ σχολεῖο. Γιὰ τὶς δικές τους ὅμως εὐθύνες δὲν κάνουν ποτὲ λόγο... καὶ δὲν παραδέχονται ὅτι ἔχουν περιορίσει τὸ ἐνδιαφέρον τους γι’ αὐτὰ μόνο στὸ φαγητὸ καὶ τὸ ντύσιμο, ἐνῷ ὅλα τὰ ἄλλα, καὶ γενικὰ τὴ διαπαιδαγώγησή τους, τὰ περιμένουν ἀπὸ τοὺς δημόσιους φορεῖς.

Ὁ ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς περιγράφει τὴν ἀνησυχητικὴ πραγματικότητα τῆς διαπαιδαγώγησης τῶν παιδιῶν, ὡς ἑξῆς: «Τὸ πρόβλημα εἶναι ὅτι ὅλη ἡ διαπαιδαγώγηση στὸ σπίτι σήμερα ἐπικεντρώνεται στὸ τάισμα καὶ στὸ ντύσιμο καὶ στὸ νὰ στείλουν τὰ παιδιὰ στὸ σχολεῖο. Σήμερα ὅμως τὰ σχολεῖα ἔπαψαν νὰ εἶναι τόποι διαπαιδαγώγησης καὶ κατέληξαν νὰ εἶναι τόποι πνευματικῆς ἀτροφίας τῆς νεολαίας διά μέσου τῆς ὑπερφόρτωσης τοῦ νεανικοῦ πνεύματος μὲ ὑπερβολικὲς καὶ διαφορετικὲς γνώσεις. Ἔτσι τὰ παιδιὰ διαπαιδαγωγοῦνται ἀπὸ μόνα τους, ἀφοῦ ἡ οἰκογένεια καὶ τὸ σχολεῖο δὲν τὰ βοηθᾶνε σὲ τίποτε. Ἡ οἰκογένεια μόνον ταΐζει καὶ ντύνει τὸ παιδί, ἐνῷ τὸ σχολεῖο τὸ γεμίζει μὲ γνώσεις. Ἡ οἰκογένεια γεμίζει τὸ στομάχι τοῦ παιδιοῦ, ἐνῷ τὸ σχολεῖο τοῦ γεμίζει τὸ κεφάλι».

Μέγας Βασίλειος: ἀπό τήν Καισαρεία καί ὄχι ἀπό τό «Νιού Γιόρκ»

Μέγας Βασίλειος: από την Καισαρεία και όχι από το «Νιου Γιορκ»

Δημήτρης Νατσιός, δάσκαλος-Κιλκίς

Όσοι δάσκαλοι «απομείναμε πιστοί στην παράδοση, όσοι δεν αρνηθήκαμε το γάλα που βυζάξαμε, αγωνιζόμαστε, άλλος εδώ, άλλος εκεί, καταπάνω στην ψευτιά. Καταπάνω σ’ αυτούς που θέλουνε την Ελλάδα ένα κουφάρι χωρίς ψυχή, ένα λουλούδι χωρίς μυρουδιά». (Κόντογλου).

Έχω την εικόνα των Τριών Ιεραρχών στην αίθουσα. Από τότε που διορίστηκα, την αγόρασα, την κουβαλώ και την αναρτώ σε κάθε τάξη. Όταν ξεκινά η σχολική χρονιά, το πρώτο μάθημα είναι γι’ αυτούς τους τρεις μεγίστους φωστήρες της Εκκλησίας και του Γένους των Ρωμιών. Για να κατανοήσουν τα παιδιά την ιερότητα και την σοβαρότητα του έργου που μας περιμένει, τους λέω ότι ενώ οι άλλοι κλάδοι των εργαζομένων έχουν έναν συνήθως άγιο προστάτη, εμείς, δάσκαλοι και μαθητές, έχουμε τρεις. Και μάλιστα τους πιο μορφωμένους όλων των εποχών, προ Χριστού και μετά Χριστόν. Κι ας μου συγχωρεθεί το πρώτο πρόσωπο, δεν περιαυτολογώ, «εν οίδα ότι ουδέν ειμί», στους τοίχους της αίθουσας αναρτώ και καμμιά δεκαριά κάδρα ηρώων του Εικοσιένα, του Παύλου Μελά και το δώρο ενός φίλου ζωγράφου, την ζωγραφιά του Αλέξανδρου Διάκου, του πρώτου πεσόντος αξιωματικού κατά την εποποιία του 1940. Η αίθουσα δεν είναι προέκταση του παιδικού δωματίου ούτε κακέκτυπο του διαδικτύου. Είναι χώρος μάθησης και κυρίως σύνδεσης με το παρελθόν, ένταξης στον πολιτισμό που δημιούργησαν όσοι προηγήθηκαν. Όταν το σχολείο καλλιεργεί μίσος ή γελοιοποιεί το παρελθόν, την μνήμη, αυτοακυρώνεται. Το πιο ισχυρό αμυντήριο που διαθέτουμε είναι η μνήμη μας. Το πιο δυνατό όπλο. Αυτό μας κράτησε στους αιώνες, όταν τηγανιζόμασταν από ποικίλους επίβουλους και εχθρούς. Είναι το «εμείς» του πατριδοφύλακα στρατηγού Μακρυγιάννη. Αποστολή του σχολείου είναι να υπερασπίζεται την ελευθερία και την αλήθεια. Αλήθεια σημαίνει, από το «α» το στερητικό και την «λήθη», αυτό που δεν ξεχνιέται, το ακίβδηλο, το αγέραστο.

Όταν πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, διδάσκω στα παιδιά, όχι τις μαγαρισιές των βιβλίων τύπου «Φρικαντέλλα η μάγισσα που μισούσε τα κάλαντα», στην Ε’ Δημοτικού, αλλά τα καλούδια των τρανών λογοτεχνών μας.

Τί πρέπει νά διδάξουν οἱ γονεῖς στά παιδιά (2ο μέρος). Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Τί πρέπει νά διδάξουν οἱ γονεῖς στά παιδιά (2ο μέρος). Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου,11.06.2010

Ἡ ἀρχή τῆς ἀγωγῆς τῶν παιδιῶν κατά τούς Ἁγίους Πατέρες, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Ἡ ἀρχή τῆς ἀγωγῆς τῶν παιδιῶν κατά τούς Ἁγίους Πατέρες, 19-2-2022, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Educatia fetelor versus Educatia baietilor, Pr Sava Aghioritul, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Ἡ ἐν Χριστῷ ἀγωγή τῶν ἀγοριῶν καί κοριτσιῶν, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου, 12-8-2021, Μετάφραση στά Ρουμανικά, Educatia fetelor versus Educatia baietilor, Pr Sava Aghioritul ,

@Ανδριάνα Μακρα Μετάφραση Ρουμανία. Αποσπάσματα από το βιβλίο: Φως στα φώτα, https://isychastis7.webnode.gr/ https://youtu.be/mdQ-2Q-Xhrc