Περί Νήψεως

❈ Ἡ λέξη νήψη παράγεται ἀπό τό ρῆμα νήφω, πού σημαίνει παρατηρῶ προσεκτικά, ἀγρυπνῶ καί σηματοδοτεῖ λεκτικά εἶδος πνευματικῆς ἐντάσεως, προσοχῆς, ἐγρήγορσης καί ἐγκράτειας, διά τῆς ὁποίας ὁ νοῦς ἐγγίζει πρός τόν Θεό ἀποκλείοντας τήν μετοχή σέ ἄλλες ἐνέργειες. Αὐτό εἶναι τό νόημα τῆς λέξεως νήφω καί νῆψις. Μία ἔνταση, μία ἀγρυπνία, μία ἐγρήγορση δηλαδή πνευματική, μιά αὐτοκυριαρχία, μιά ἐγκράτεια διαμέσου τῆς ὁποίας ὁ νοῦς πλησιάζει στόν Θεό ἀποκλείοντας τήν μετοχή σέ ὁποιαδήποτε ἄλλη ἐνέργεια. Δέν σκορπίζεται δηλαδή ὁ νοῦς ἀλλοῦ.

Πολλές φορές προσπαθοῦμε νά προσευχηθοῦμε καί λέμε, φεύγει ὁ νοῦς μου. Γιατί φεύγει; Δέν ἔχουμε ἐγρήγορση, δέν ἔχουμε ἐγκράτεια, δέν ἔχουμε ἀγρυπνία πνευματική καί μετεωριζόμαστε, σκορπίζεται ὁ νοῦς μας.

Καί ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μας τό εἶπε, μήν μετεωρίζεστε, καί πάλι εἶπε "γρηγορεῖτε, νήψατε". "Γρηγορεῖτε καί προσεύχεσθε" (Ματθ. 26,41) εἶπε στούς Ἀποστόλους ἐκεῖ στό ὄρος τῶν Ἐλαιῶν, στόν κῆπο τῆς Γεθσημανῆ, λίγο πρίν γίνει ἡ προδοσία τοῦ Ἰούδα, ὁπότε καί Τόν ἐγκατέλειψαν οἱ μαθηταί. Γι' αὐτό τούς εἶπε νά νήφουν, νά προσέχουν δηλαδή. Νά προσεύχονται καί νά προσέχουν, γιατί μετά ἀπό λίγο θά εἶχαν πειρασμό.

Περί Νήψεως

❈ «Γρηγορεῖτε καί προσεύχεσθε, ἵνα μή εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν» (Ματθ. 26,41), εἶπε ὁ Κύριος στούς Ἀποστόλους. Καί πάλι λέει στήν Ἁγία Γραφή «νήψατε, γρηγορήσατε, γιατί ὁ διάβολος ὡς λέων ὠρυόμενος περιπατεῖ ζητῶν τινα καταπιεῖν» (Α’ Πέτρ. 5,8).

Σκεφτεῖτε ἐδῶ μέσα τώρα νά ἔμπαινε ἕνα λιοντάρι καί νά βρυχιόταν… δέν θά εἴμαστε ὅλοι σέ μία ὑπερένταση; Νά γλιτώσουμε ἀπό τό λιοντάρι; Νά μήν μᾶς ἁρπάξει;

Ἔτσι πρέπει νά εἴμαστε κάθε στιγμή σέ ὑπερένταση, σέ νήψη. Αὐτή εἶναι ἡ νήψη, νά εἴμαστε σέ μιά ἐγρήγορση πνευματική νά μήν μᾶς ἁρπάξει τό λιοντάρι, ὁ Διάβολος. Ὡς λέων ὠρυόμενος περιπατεῖ ζητῶν τινα καταπιεῖν... Δέν μπορεῖς νά κοιμᾶσαι πνευματικά. Ὅσο ἀδρανοῦμε, αὐτή ἡ ἀδράνεια εἶναι ἀφορμή νά πληρωθοῦμε μέ τόν Διάβολο, μέ τό πονηρό πνεῦμα. Κάθε στιγμή πρέπει νά γεμίζεις μέ Ἅγιο Πνεῦμα.

Δέν μπορεῖς νά κάνεις ἀδιάλειπτη προσευχή, σωστή προσευχή ἄν δέν ἔχεις ἐγρήγορση, νήψη

❈ Δέν μπορεῖς νά κάνεις ἀδιάλειπτη προσευχή, σωστή προσευχή ἄν δέν ἔχεις ἐγρήγορση, νήψη. Αὐτά εἶναι συνδεδεμένα. Ὅσο ὁ ἄνθρωπος προσπαθεῖ νά κοινωνήσει μέ τόν Θεό, τόσο εἶναι καί σέ πνευματική ἐγρήγορση, δέν τόν πιάνει ὁ Διάβολος στόν ὕπνο...

Γι’ αὐτό καί ὁ Χριστός μας στούς Ἀποστόλους εἶχε πεῖ:

«γρηγορεῖτε καί προσεύχεσθε ἵνα μή εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν» (Ματθ. 26,41).

Ἡ νήψη εἶναι ἀνώτερη καί ἀπό τήν προσευχή...

❈ Ἡ νήψη εἶναι ἀνώτερη καί ἀπό τήν προσευχή. Εἶναι ἡ ἐγρήγορση. Γιατί, ἄν κάνεις προσευχή χωρίς νήψη, προσευχή «κοιμισμένη» δηλαδή, τίποτα δέν κάνεις. Ἐμπαίζεις τόν Θεό. Ἡ νήψη πηγάζει ἀκριβῶς ἀπό τό γεγονός ὅτι ἔχουμε τόν νοῦ μας, γιατί ὁ Διάβολος καιροφυλακτεῖ.

Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (Ὁμιλία 10 – 6 – 2009)

Γρηγορεῖτε καί προσεύχεσθε- Ὁ σύγχρονος περισπασμός καί ἡ νήψη, Ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Γρηγορεῖτε καί προσεύχεσθε- Ὁ σύγχρονος περισπασμός καί ἡ νήψη, Ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ, 15-12-2024, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Περί Προσοχῆς

❈ Ξέρετε πῶς ἔχουμε προσοχή; Ὅταν ἔχουμε προσευχή. Ἡ προσευχή φέρνει τήν προσοχή. Ὅταν προσεύχεσαι, προσέχεις κιόλας. Καί ὅταν προσέχεις, μπορεῖς καί νά προσευχηθεῖς πιό καλά. Τό ἕνα βοηθάει τό ἄλλο. Ὅπως λέγαμε στά μαθηματικά στό σχολεῖο, ἀμφιμονοσήμαντη ἀντιστοιχία.

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

Τώρα, πόσοι τρόπο νήψεως υπάρχουν κατ’ εμέ, που μπορούν να καθαρίζουν τον νου από εμπαθείς λογισμούς, δε θα βαρεθώ να σου τους φανερώσω με γλώσσα απλή και χωρίς στολίδια. Επειδή δεν το έκρινα καλό, σε καιρό πολέμου πνευματικού, να κρύψω σ’ αυτό το λόγο την ωφέλεια μέσω των κομψών λόγων, και μάλιστα μιλώντας σε απλουστέρους. «Και συ, παιδί μου Τιμόθεε – λέει – πρόσεχε αυτά που διαβάζεις»(6).

Ένας τρόπος νήψεως είναι να εξετάζεις συχνά και προσεκτικά την φαντασία (παράσταση) του πονηρού λογισμού, δηλ. την «προσβολή», γιατί ο σατανάς δεν μπορεί χωρίς φαντασία να δημιουργεί λογισμούς και να τους παρουσιάζει στο νου για να τον εξαπατήσει.

Άλλος τρόπος είναι να κρατάς την καρδιά σου πάντοτε σε βαθιά σιωπή και ησυχία από κάθε λογισμό και να προσεύχεσαι.

Λόγος περί νήψεως, ἀρετῆς, καί καρδιακῆς προσευχῆς

 

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

Τα συστήματα των θαλασσών τ’ αποτελεί πολύ νερό. Σύστημα και δύναμη της νήψεως και της νηφαλιότητας και της βαθιάς ψυχικής ησυχίας, και άβυσσος θεωριών φοβερών και απορρήτων και μετανοητικής ταπεινώσεως και ειλικρίνειας και αγάπης, είναι η τέλεια νήψη και η χωρίς λογισμούς ευχή του Ιησού Χριστού.

Λόγος περί νήψεως, ἀρετῆς, καί καρδιακῆς προσευχῆς

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ Αν γνωρίζεις και σου δόθηκε η χάρη το πρωί να στέκεσαι εμπρός στο Θεό και να εξετάζεσαι, αλλά και να εξετάζεις τον εαυτόν σου, εννοείς τι λέω για την νήψη. Αν όχι, έχε νήψη και θα λάβεις τη χάρη.

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

________________________________

Απόσπασμα απο: ”Προς το Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής, χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα αντιρρητικά και ευκτικά).” Πηγή: greekdownloads.wordpress.com

https://enromiosini.gr/arthrografia/logos-peri-nipseos-aretis/

πηγή

Λόγος περί νήψεως, ἀρετῆς, καί καρδιακῆς προσευχῆς

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

Ο νους του ανθρώπου που μένει σταθερός και επικαλείται το Χριστό εναντίον των πονηρών δαιμόνων και καταφεύγει σ’ Αυτόν, μοιάζει μ’ ένα θηρίο που το περικύκλωσαν πολλοί σκύλοι και αυτό έπιασε θέση σε ένα οχυρό τόπο και αντιστέκεται. Βλέπει από μακριά νοερά τους νοητούς λόγους των εχθρών και με το να παρακαλεί συνεχώς τον ειρηνοποιό Ιησού να πολεμά κατά των εχθρών, μένει απλήγωτος από αυτούς.

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

________________________________

Απόσπασμα απο: ”Προς το Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής, χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα αντιρρητικά και ευκτικά).” Πηγή: greekdownloads.wordpress.com

https://enromiosini.gr/arthrografia/logos-peri-nipseos-aretis/

πηγή

Τή νήψη τή γεννᾶ ὁ διπλός φόβος: τόσο οἱ ἐγκαταλείψεις ἀπό τό Θεό, ὅσο καί οἱ πειρασμοί πού ἔρχονται γιά παιδαγωγία.

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

Τη νήψη τη γεννά ο διπλός φόβος: τόσο οι εγκαταλείψεις από το Θεό, όσο και οι πειρασμοί που έρχονται για παιδαγωγία. Και είναι αυτή μια συνεχής παρουσία της προσοχής μέσα στην ηγεμονική δύναμη (το νου) του ανθρώπου που προσπαθεί να φράξει την πηγή των κακών λογισμών και έργων. Γι’ αυτό έρχονται και οι εγκαταλείψεις και οι αναπάντεχοι εκ μέρους του Θεού πειρασμοί προς διόρθωση του βίου μας.

Νήψη εἶναι μία μόνιμη σταθεροποίηση τοῦ λογισμοῦ καί στάση του στήν πύλη τῆς καρδιᾶς...

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

6. Νήψη είναι μια μόνιμη σταθεροποίηση του λογισμού και στάση του στην πύλη της καρδιάς. βλέπει και ακούει τους κλέφτες λογισμούς να έρχονται, δηλαδή τι λένε και τι κάνουν οι ανθρωποκτόνοι δαίμονες.

Ἐκεῖνος πού δέν ζεῖ μέ τή νήψη, κατά τήν ἔξοδό του ἀπό τήν ζωή δέ θά περάσει ἐλεύθερα ἀπό τούς ἄρχοντες τοῦ σκοτεινοῦ ταρτάρου

  

Εκείνος που γεννήθηκε τυφλός, δεν βλέπει το φως του ήλιου. Και εκείνος που δεν ζει με τη νήψη, δεν βλέπει τις πλούσιες ακτινοβολίες της χάρης που έρχεται από τον ουρανό. Ούτε θα ελευθερωθεί ποτέ από τα πονηρά έργα και λόγια και σκέψεις που μισεί ο Θεός. Και κατά την έξοδό του από την ζωή δε θα περάσει ελεύθερα από τους άρχοντες του σκοτεινού ταρτάρου.

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

Προς το Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής, χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα αντιρρητικά και ευκτικά).

Πηγή: greekdownloads.wordpress.com
https://enromiosini.gr/arthrografia/logos-peri-nipseos-aretis/

Οἱ ἐντολές τοῦ Θεοῦ δέν μᾶς καταπιέζουν- νήψη, μήνυμα ἀπό τά Τέμπη-Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

 Οι εντολές του Θεού δεν μας καταπιέζουν- νηψη, μήνυμα από τα Τέμπη-Κατηχητικό μάθημα σε κορίτσια, 19-3-2023, Αρχιμ. Σάββα Αγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com, 

Ἡ νήψη εἶναι δρόμος κάθε ἀρετῆς καί ἐντολῆς Θεοῦ

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

3. Η νήψη είναι δρόμος κάθε αρετής και εντολής Θεού. Αυτή λέγεται επίσης και ησυχία της καρδιάς. Και όταν φτάσει σε τελειότητα, χωρίς δαιμονικές φαντασίες, λέγεται και φυλακή του νου.

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

________________________________

Απόσπασμα απο: ”Προς το Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής, χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα αντιρρητικά και ευκτικά).” Πηγή: greekdownloads.wordpress.com

https://enromiosini.gr/arthrografia/logos-peri-nipseos-aretis/

«Νά προσέχεις τόν ἑαυτό σου μήπως ἕνας λόγος κρυμμένος στήν καρδιά σου γίνει ἀνόμημα».

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

Προς το Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής, χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα αντιρρητικά και ευκτικά).

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

2. Ο μέγας νομοθέτης Μωυσής, ή μάλλον το Πνεύμα το Άγιο, θέλοντας να φανερώσει πόσο άμεμπτη και καθαρή και γενική και υψοποιός είναι η αρετή της νήψεως, και θέλοντας να διδάξει πως να την αρχίζουμε και να την εκτελούμε, λέει: «Να προσέχεις τον εαυτό σου μήπως ένας λόγος κρυμμένος στην καρδιά σου γίνει ανόμημα».

Ἡ νήψη εἶναι μία μέθοδος καί ἐπιστήμη, ἡ ὁποία ἀπαλλάσσει τόν ἄνθρωπο

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

Προς το Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής, χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα αντιρρητικά και ευκτικά).

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ

1. Η νήψη είναι μια μέθοδος και επιστήμη, η οποία απαλλάσσει τον άνθρωπο – με την βοήθεια του Θεού – τελείως από εμπαθείς σκέψεις και λόγους και από πονηρά έργα, αν εξακολουθεί ο άνθρωπος την πνευματική αυτήν μέθοδο επί πολύν καιρό και την εφαρμόζει με προθυμία. Η νήψη χαρίζει επίσης ασφαλή γνώση του ακαταλήπτου Θεού, όσο είναι δυνατόν, και λύση θείων και κρυπτών μυστηρίων. Επίσης με αυτήν κατορθώνει ο άνθρωπος να εκπληρώσει όλες τις εντολές της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης και αυτή παρέχει όλα τα αγαθά του μέλλοντος αιώνος.

Αυτή είναι κυρίως η καθαρότητα της καρδιάς, η οποία λόγω του μεγαλείου και της ωραιότητάς της, ή, για να κυριολεκτήσω, λόγω της αμέλειάς μας είναι πάρα πολύ σπάνια σήμερα στους μοναχούς. Αυτήν ο Χριστός την μακαρίζει με αυτά τα λόγια: «Μακάριοι όσοι έχουν καθαρή καρδιά διότι αυτοί θα αντικρύσουν τον Θεό».

Ἡ κενοδοξία μπαίνει ἀδιόρατα -Νά εἴμαστε νήφοντες, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (ἀπόσπασμα)

Τῆς καρδιακῆς ἡσυχίας πρότυπο καί παράδειγμα....

"Της καρδιακής ησυχίας αγαπητέ, πρότυπο και παράδειγμα (αν θέλεις να αγωνίζεσαι) να έχεις το μικρό ζωύφιο, την αράχνη.

Διαφορετικά δεν θεωρείσαι ότι ησύχασες στο νου όπως πρέπει. Η αράχνη κυνηγά τις μικρές μύγες. κι εσύ, αν ησυχάζεις κοπιάζοντας μέσα στην ψυχή σου, δεν θα πάψεις να σκοτώνεις πάντοτε τα μικρά νήπια της Βαβυλώνας. με τον φόνο αυτόν μακαρίζεσαι από το Άγιο Πνεύμα δια του Δαβίδ(Ψαλμ. 136,9)."

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος

Προς τον Θεόδουλο, Λόγος περί νήψεως και αρετής.

πηγή

https://proskynitis.blogspot.com/2022/11/blog-post_19.html

Μένε μέσα στήν διάνοια σοῦ μέ τήν νήψη-μήν κάνεις τό κακό γιά νά μήν παθαίνεις κακά, Ἅγιου Ἠσύχιου τοῦ Πρεσβύτερου -Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Κήρυγμα 455. Μένε μέσα στήν διάνοια σοῦ μέ τήν νήψη-μήν κάνεις τό κακό γιά νά μήν παθαίνεις κακά, Ἅγιου Ἠσύχιου τοῦ Πρεσβύτερου - Πρός τόν Θεόδουλο, Λόγος περί νήψεως καί ἀρετῆς χωρισμένος σέ 203 κεφάλαια (τά λεγόμενα ἀντιρρητικά καί εὐκτικά), Φιλοκαλία τόμος Α', Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορειτου, 25-10-2022