Ευλογημένη Ξένια της Πετρούπολης. Καλλιτέχνης: Αλεξάντερ Πρόστιεφ
Η ίδια η ουσία του επιτεύγματος τής κατά Χριστόν σαλότητας στο πρόσωπο τής Αγίας Ξένιας της Πετρούπολης αποτελεί το θέμα τής συζήτηση μας με τον πνευματικό τής Μονής Ντονσκόι, Ιερομόναχο Βαλεντίνο (Γκουρέβιτς).
"Σαν τον εαυτό σου"Σήμερα, 24 Ιανουαρίου / 6 Φεβρουαρίου, γιορτάζουμε την μνήμη τής Αγίας Ευλογημένης Ξένιας τής Πετρούπολης, την οποία ιδιαιτέρως τιμούν οι πιστοί τής εκκλησίας μας. Παρ΄όλα αυτά, ήταν μόλις πρόσφατα, στο τέλος της 70χρονης διακυβέρνησης τού αθεϊστικού καθεστώτος, που η ευλογημένη Ξένια αγιοκατατάχτηκε.
Την Ευλογημένη Ξένια, που σαν στόχο για τον εαυτό της είχε θέσει το κατόρθωμα τής κατά Χριστόν σαλότητας, δηλαδή, ένα κατόρθωμα στο οποίο το μη-κοσμικό στοιχείο τού Χριστιανισμού εκφράζεται στην πληρέστερη και πλέον ασυμβίβαστη του μορφή, όταν η οποιαδήποτε προσκόλληση στα κοσμικά έχει εγκαταλειφθεί. Ένας άθλος στον οποίο το άτομο επιδιώκει να επικεντρωθεί πλήρως στην εντολή: «ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου» (βλ. κατά Ματθαίον κεφ. 22 εδ. 37).
Όπως και στην: «δευτέρα δὲ ὁμοία αὐτῇ· ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (βλ. κατά Ματθαίον κεφ. 22 εδ. 39). Και η Ευλογημένη Ξένια αγάπησε τον αποθανόντα κοντινό της άνθρωπο όπως τον εαυτό της, δίνοντας έτσι το παράδειγμα για μια τέτοια αγάπη - στο σημείο που να ταυτιστεί ακόμη μαζί του, με το φοράει τα ρούχα του του και το να απαιτεί να την καλούν με το όνομά του.
Ας ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά στην ουσία αυτού του περίεργου χριστιανικού κατορθώματος - τής κατά Χριστόν σαλότητας - που ξεκινά από τα αρχαία χρόνια, και που προέρχεται από τα σπλάχνα τού αιγυπτιακού μοναχισμού. Και το οποίο κατόρθωμα, σε ύστερους χρόνους, ριζώθηκε ιδιαίτερα στο έδαφος τής Ρωσικής Ορθοδοξίας.
Τι αντίθεση με εμάς τούς υπόλοιπους
Το «απόκοσμο» τού Xριστιανισμού εκδηλώνεται ιδιαίτερα ζωντανά και ασυμβίβαστα μέσα αυτό ακριβώς το επίτευγμα. Οι σαλοί δεν επιδεικνύουν το παραμικρό ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα σε αυτόν τον κόσμο. Η διαθήκη τού Κυρίου - «ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (βλ. κατά Μάρκο κεφ. 8 εδ.34) - ακολουθείται από τούς σαλούς στον υπέρτατο και πλέον ασυμβίβαστο βαθμό. Συγκεκριμένα, απορρίπτουν την οποιαδήποτε μέριμνα τής καθημερινότητας: δεν τούς ενδιαφέρει ούτε φαγητό, ούτε ρούχα ούτε στέγη, ούτε πώς φαίνονται στα μάτια των άλλων. Πέρα από την σωφροσύνη τους, διακρίνονται επίσης από την πλήρη απουσία οποιασδήποτε αυτοθεοποίησης. Οι περίεργες ενέργειές τους προκαλούν τον γέλωτα, δυσαρέσκειες, προσβολές απέναντι στο πρόσωπό τους, και αυτοί από την μεριά τους, βλέπουν όλα αυτά σαν μια ευκαιρία να ασκηθούν στην ανεξικακία κι ευκαιρίαν για να προσεύχονται για τούς υβριστές τους.