ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΔΙΑΣΩΖΟΥΣΑ Πάτμου

1. Ὁ Ιερός Ναὸς καὶ ἡ ἵδρυσίς του

Ὁ Ἱ. Ν. βρίσκεται στὸ νότιο μέρος τῆς Ἱ. Μ. τοῦ Θεολόγου, ἀπὸ τὴν ὁποία ἀπέχει λίγα βήματα. Ἥταν μικρὸς παλιὰ (7.30x7μ.), ἀλλὰ καλλιτεχνικὰ κτισμένος. Προσφάτως ἐπεκτάθηκε στὸ δυτικὸ μέρος του καὶ ἔχει τώρα μῆκος 17 μ. καὶ πλάτος 7 μ.

Ὁ ἀκριβὴς χρόνος τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ἱ. Ν. εἶναι ἄγνωστος. Ὑπάρχουν ὅμως οἱ τίτλοι ἰδιοκτησίας του ἀπὸ διάφορες ἐποχές. Ἀπὸ αὐτοὺς φαίνεται ὅτι ὁ Ἱ. Ν. ἱδρύθηκε πρὶν ἀπὸ τὸ 1500. Στὸν πρῶτο τίτλο, ποὺ ἐχει χρονολογία 1590, ἀναφέρονται ἀξιόλογοι μάρτυρες, Ἱερωμένοι καὶ Λαϊκοὶ τῆς Πάτμου, οἱ ὁποῖοι, μετὰ ἀπὸ μιὰ φιλονικία ἀνάμεσα στὸν ἱερέα Θωμᾶ καὶ τὸν Γεώργιο Μάγγιπα γιὰ τὴν κυριότητα τοῦ ναοῦ, βεβαιώνουν ὅτι «ἀπὸ παλιὰ οἱ γονεῖς τοῦ κυρίου Γεωργίου εἶχαν τὴν κυριότητα τοῦ σεβασμίου Ἱ. Ν.». Ἄρα ἡ ἵδρυσίς του ἔγινε πρὶν ἀπὸ τὸ 1590.

Στὸ ὑπέρθυρο τῆς μίας ἀπὸ τὶς παλιὲς ἐξόδους πρὸς δυσμάς, ὑπῆρχε ἐντοιχισμένη ἐπιγραφὴ διὰ τὴν ἀνακαίνιση τοῦ Ἱ. Ν., χωρὶς ὅμως χρονολογία. Ἡ ἐπιγραφὴ εἶναι ἡ ἑξῆς:

«ΜΗΝΙ ΙΟΥΝΙΟΣ ΚΗ´ ΕΚΑΙΝΙΣΘΗ Ο

ΘΕΙΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΔΙΑΣΩΖΟΥΣΑΣ.

ΤΟ ΣΤΕΡΕΩΜΑ ΤΩΝ ΕΠΙ ΣΟΙ ΠΕΠΟΙΘΟΤΩΝ

ΣΤΕΡΕΩΣΟΝ ΚΥΡΙΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΝ

ΗΝ ΕΚΤΗΣΩ ΤΩ ΤΙΜΙΩ ΣΟΥ ΑΙΜΑΤΙ»

(Ἡ ἐπιγραφὴ αὐτή, μετὰ ἀπὸ τὴν ἐπέκταση τοῦ Ἱ. Ν. τὸ 1956, ἐντοιχίσθηκε σὲ ἄλλη θέση του Ἱ. Ν.)

Δηλαδή: «Στὶς 28 Ἰουνίου ἀνακαινίσθηκε ὁ Ἱ. Ν. τῆς Ἁγίας Διασώζουσας. Κύριε, Ἐσὺ ποὺ στερεώνεις ὅσους σὲ πιστεύουν, στερέωσε τὴν Ἐκκλησίαν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησες μὲ τὸ τίμιο Αἷμά Σου».

Ἐπίσης, στὸ ἀνώφλι τῆς ἄλλης εἰσόδου, πρὸς δυσμάς, καὶ στὸ μέρος πρὸς τὸν Ἱ. Ν. ὑπῆρχε ἄλλη ἐπιγραφὴ δυσανάγνωστη καὶ παλαιότερη ἀπὸ τὴν προηγούμενη, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὰ γράμματα, μὲ χρονολογία 1590 (καὶ αὐτὴ ἡ ἐπιγραφὴ ἐντοιχίσθηκε σὲ κατάλληλη θέση στὸν ἀνακαινισμένο Ἱ. Ν.)

Ψηλά, στὴν ἀριστερὴ ἀπὸ τὶς τέσσερις ἁψίδες, στὶς ὁποῖες στηρίζεται ὁ τροῦλλος, ὑπάρχει γλυπτὸ μονόγραμμα ποὺ ἀναφέρεται στὴν ἀνακαίνιση τοῦ Ἱ. Ν.

Ὁ βράχος τοῦ Κύνωπα στήν Πάτμο

Πρόκειται για ένα θαυμαστό γεγονός, που συνέβη κατά θεϊκή παραχώρηση στα χρόνια της ιταλικής κατοχής στο ιερό νησί της Αποκαλύψεως, στην Πάτμο. Το γνωρίζουν όλοι οι Πάτμιοι και κυρίως οι γηραιοί.

Ως γνωστόν, στα χρόνια που ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ήταν εξόριστος στην Πάτμο και άρχισε να διδάσκει τον χριστιανισμό, στο νησί υπήρχε ένας μάγος, ο Κύνωψ, ο οποίος μαχόταν την αλήθεια του Χριστού. Με τις απάτες και με τη συνεργασία του με το κακό πνεύμα παρέσυρε στην απώλεια πολλές ψυχές. Τότε ο Ευαγγελιστής Ιωάννης προσευχήθηκε και ο σκοτεινός και αμετανόητος μάγος, ενώ έκανε τα τεχνάσματά του και βουτούσε στη θάλασσα. Χάθηκε στον βυθό! Εκεί δε που χάθηκε, έμεινε ένας βράχος σε βάθος επτά μέτρων κάτω από τη θάλασσα. Αυτός ο βράχος, όπως ομολόγησαν πολλοί απ αὐτούς που τον είδαν, μοιάζει με την απαίσια σατανική μορφή του μάγου. Είναι ο μάγος που πέτρωσε από την θεία δίκη με τις προσευχές του επιστήθιου μαθητή του Κυρίου, του Ιωάννη.Εκεί έχουν προσδέσει μία κόκκινη σημαδούρα, για να την βλέπουν τα πλοία να μην προσκρούουν πάνω του.

Το θαύμα στο οποίο θα αναφερθούμε, όπως το διηγούνται οι ηλικιωμένοι Πάτμιοι, έγινε γύρω στα 1928. Λέγουν λοιπόν τα εξής:

Ένα απόγευμα, έφθασε στο νησί στα ανοιχτά του λιμανιού ένα ιταλικό καράβι. Ήταν αντιτορπιλικό. Πάνω του όμως είχε πολλούς γερανούς, μικρούς και μεγάλους. Μάθαμε πως είχε δοθεί εντολή από την ιταλική διοίκηση της Ρόδου να βγάλουν από το λιμάνι τον βράχο, τον πετρωμένο Κύνωπα, γιατί τους εμπόδιζε. Αναστατώθηκε το νησί. Κατέβηκε και ο Ηγούμενος από το Μοναστήρι (ο π. Αμφιλόχιος Μακρής) και είπε στον Ιταλό κυβερνήτη:

“ Ο βράχος αυτός παραμένει εκεί κάτω από τη θάλασσα χίλια εννιακόσια και πλέον χρόνια. Είναι το θαύμα που έκανε ο Θεός ύστερα από τις προσευχές του Ευαγγελιστού Ιωάννη. Είναι σημάδι της νίκής του Χριστού εναντίον του σατανά, που αντιπρόσωπός του στο νησί ήταν τότε ο μάγος Κύνωψ. Γι αὐτό ο αρχιμάγος αυτός πρέπει να παραμείνει πετρωμένος εκεί μέσα στη θάλασσα του λιμανιού, μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου”. Του είπε κι άλλα πολλά.

Θαῦμα τῆς Παναγίας Διασώζουσας στήν Πάτμο

Σᾶς ἀναρτοῦμε τὸ μεγάλο θαῦμα τῆς Παναγίας τῆς Διασώζουσας ποὺ σώζεται στὴν Πάτμο.

Τὸ 1732, ὅταν οἱ πειρατὲς τῆς Ἀλγερίας λυμαίνονταν τὴν Μεσόγειο καὶ τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου, ἕνας Πάτμιος, ὁ Εὐστράτιος Γλυκονικήτας, ληστεύθηκε καὶ αἰχμαλωτίσθηκε ἀπὸ τοὺς πειρατὲς σὲ μιὰ παραλία τῆς Πάτμου, τὸ Κουβάρι, ὅπως τὸ λένε οἱ ντόπιοι, ὅπου εἶχε πάει γιὰ ψάρεμα. Τὸν μετέφεραν στὴν Νότια Ἀφρικὴ καὶ τὸν ἔκλεισαν στὶς φυλακὲς τῆς Τρίπολης. Ὁ δέσμιος Γλυκονικήτας παρακαλοῦσε κάθε ὥρα τὴν Ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν μεσιτεία τῆς Παναγίας τῆς Διασωζούσης, ὁ Ναὸς τῆς ὁποίας βρισκόταν κοντὰ στὸ σπίτι του. 

Μετὰ ἀπὸ ἀρκετὸ διάστημα, ἐνῶ ἡ δύστυχη σύζυγος τοῦ Γλυκονικήτα μιὰ μεγαλόπρεπη σεμνὴ Γυναίκα, ἡ ὁποία τοῦ εἶπε νὰ Τὴν ἀκολουθήσει. Αὐτὸς ὅμως ἦταν δέσμιος καὶ δὲν

μποροῦσε νὰ σηκωθεῖ. Ρώτησε τὸ ὄνομά Της καὶ τὴν ἰδιότητά Της καὶ πῆρε τὴν ἀπάντησε ὅτι εἶναι γνωστή του καὶ λέγεται Διασώζουσα. Πρὶν νὰ τελειώσει τὴν ἀπάντηση ἡ Κυρία Θεοτόκος, (ὢ τῶν θαυμάτων Σου, Ἀκήρατε Κόρη!) ὁ πρώην δέσμιος καὶ φυλακισμένος Γλυκονικήτας βρέθηκε ξαφνικὰ ἐλεύθερος μὲ ἀσύλληπτο τρόπο στὸ λιμάνι τῆς Πάτμου, ὅπου πρὶν ἀπὸ τρία χρόνια ψάρευε. 

Μοναχός Θεόκτιστος-Ὁ Ἅγιος Ἐρημίτης

 Μοναχός Θεόκτιστος Εσφιγμενίτης (1822 - 29 Μαρτίου 1917)

  Ο Μικρασιάτης αναχωρητής Θεόκτιστος νέος έρχεται στον Άγιον Όρος. Η μονή Εσφιγμένου του δίνει ένα κελλί της για τις πρώτες ουράνιες αναβάσεις του. Ύστερα από μία πορεία μέσω Ιεροσολύμων και Σάμου προς ανεύρεση της ιερής ησυχίας καταλήγει στο ιερό νησί της Αποκαλύψεως. Οι πιο απαραμύθητοι τόποι της Πάτμου τον φιλοξενούν επί μισό περίπου αιώνα.

Ο Θεός ήταν παντοτεινή συντροφιά του. Δεν έπασχε ποτέ από μοναξιά και ας ήταν πάντα μόνος. Όταν του τέλειωσε κάποτε το νερό, η προσευχή του έφερε ένα σύννεφο να τον ξεδιψάσει και να γεμίσει τη στέρνα του. Τα φίδια ήταν φίλοι του, δεν τα φοβόταν, όπως ο Αδάμ πριν την πτώση. Τον έβλεπαν να μην πατά στη γη. Η προσευχή του θαυματουργούσε. Ο δαίμονας παρότι τον μετακινούσε από τόπο σε τόπο, δεν μπορούσε να τον νικήσει.Με το μεγάλο κομποσχοίνι του έκανε δύο χιλιάδες μετάνοιες γονατιστές την ημέρα και έκλαιγε για τις αμαρτίες τις δικές του και όλων των ανθρώπων. Στο ερημητήριό του ήταν ανυπόδητος και η διατροφή του λιτότατη. Μόνο Σάββατο και Κυριακή κατέλυε το λάδι. Μελετούσε πολύ την «Φιλοκαλία» και Μετελάμβανε συχνά των Αχράντων Μυστηρίων, γνωρίσματα των γνήσιων «Κολλυβάδων». 

Απλός, λιτός, καταδεκτικός, μεγάλος νηστευτής, εργατικός σε όλη του τη ζωή. 

 Περιστατικά και γεγονότα τον φανερώνουν διορατικό, προορατικό και αδιάλειπτα προσευχόμενο. 

 «Αισθάνομαι τόση γλυκύτητα, έλεγε, ώστε δεν μπορώ να κοιμηθώ το βράδυ. Όταν λέω την εύχή είναι σαν να ακούω χιλιάδες αγγέλους να ψάλλουν». Η μελέτη της Αγίας Γραφής και η συχνή θεία Μετάληψη τον αναπτέρωναν. Γνήσιος απόγονος των ιεροπρεπών Κολλυβάδων.

 Στα τέλη του σχεδόν τυφλώθηκε και κουφάθηκε. Δεν εμποδιζόταν όμως να έχει στραμμένα τα μάτια του μόνιμα στον ουρανό και ν’ ακούει αγγελικούς ύμνους.

Οἱ ἀνεκτίμητου θησαυροί τῆς Ἱ. Μ. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου Πάτμου

Ο Ματθαίος Μελιανός, τ. Σχολάρχης της ΠατμιάδαςΕκκλησιαστικής Σχολής μιλάει για τους ανυπολόγιστους θησαυρούς πού κρύβει η βιβλιοθήκη και το σκευοφυλάκιο Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Πάτμου, τονίζοντας ότι η Μονή αποτελεί όχι μόνο καύχημα για την ορθόδοξη εκκλησία, αλλά και σταθερό σημείο αναφοράς για την επιστήμη και τούς ανθρώπους των Γραμμάτων όλης της Οικουμένης.

https://paraklisi.blogspot.com/2018/12/blog-post_991.html

Ἁγιοκατάταξη Γέροντος Ἀμφιλοχίου Μακρῆ στήν Ἱ. Μ. Εὐαγγελισμοῦ Μητρός Ἠγαπημένου Πάτμου (φωτογραφίες)

 Δείτε περισσότερες φωτογραφίες κάνοντας κλικ εδώ.

Τό μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Θεολόγου στήν Πάτμο

  Η Ιερή μονή της Πάτμου Ιδρύθηκε από τον Όσιο Χριστόδουλο. Κατά την περίοδο της Αραβοκρατίας, η Πάτμος είναι σχεδόν έρημη. Ένας προικισμένος και και μορφωμένος μοναχός ο Χριστόδουλος ο Λατρινός, το 1088 ζητάει και του παραχωρείται όλο το νησί, από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ τον Κομνηνό, για να ιδρύσει μοναστήρι προς τιμή του Ευαγγελιστή.

Ο Χριστόδουλος μένει στην Πάτμο μέχρι το 1118 μέχρι που επιδρομές Αράβων πειρατών τον αναγκάζουν να εγκαταλείψει το νησί. Το όραμα του όμως συνεχίζει να εμπνέει φωτισμένους μοναχούς που συνεχίζουν το έργο του στους επόμενους αιώνες. Από τη στιγμή εκείνη αρχίζει μια καταπληκτική ανάπτυξη της Πάτμου χάρη στην ακτινοβολία του Μοναστηριού, που τις βάσεις του θεμελίωσε υποδειγματικά ο μετέπειτα όσιος της ορθοδοξίας, Χριστόδουλος.

Η ίδρυση της μονής του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, σήμανε την γένεση ενός πολιτιστικού - πνευματικού - θρησκευτικού κέντρου, που αποτελεί σημείο αναφοράς για όλο τον Χριστιανικό κόσμο.

Xτισμένη στην κορυφή βουνού η Μονή εκεί που γύρω της χτίστηκε η σημερινή χώρα, δεσπόζει σε όλο το νησί, Αρχαιολογικά ευρύματα μαρτυρούν ότι χτίστηκε στη θέση αρχαίου ναού της Aρτέμιδος και παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η μονή περιβάλλεται από ακανόνιστο ορθογώνιο αμυντικό περίβολο που χρονολογείται από του τέλους του 11ου αιώνα μέχρι τον 17ο. Aπό τη βυζαντινή περίοδο διατηρούνται το Kαθολικό, η Tράπεζα, η Eστία και τα κελλιά.

Γέροντας Γρηγόριος Δοχειαρίτης: «Mὴν ἐπιτρέψετε οὔτε τὸ δάκτυλο τοῦ μικροῦ του ποδιοῦ νὰ πατήση ὁ πάπας στὴν Πάτμο»

Φωτογραφία: «Ῥωμαίικου Ὁδοιπορικοῦ»

 

Ἐπιστολὴ τοῦ ἡγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Δοχειαρίου Ἁγίου Ὅρους Γέροντος Γρηγορίου, 

πρὸς τὸν ἡγούμενο τῆς Μονῆς Πάτμου Ἀρχμ. Κύριλλο γιὰ τὴν παραχώρηση ναοῦ σὲ παπικοὺς

 

Ἀγαπητὲ ἐν Χριστῷ ἅγιε Καθηγούμενε καὶ πατριαρχικὲ Ἔξαρχε τῆς παλαιφάτου Μονῆς τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου, ὁ νοῦς μου παραμένει ἀκόμη στὴν ἀγρυπνία τοῦ Θεολόγου καὶ τὴν Θεία Λειτουργία στὸ Καθολικό τῆς Μονῆς ἀπαρασάλευτος.

Σοῦ γράφω αὐτὸ τὸ μικρὸ γράμμα, γιὰ νὰ ἐκφράσω τὴν θλίψη μου καὶ τὸν πόνο τῆς καρδιᾶς μου ποὺ ἐπιμένει ὁ ἀρχιεπίσκοπός μας νὰ ἔχουν οἱ καθολικοὶ ἐκκλησία στὴν Πάτμο, χωρὶς νὰ ὑπάρχει πλήρωμα μὲ τὴν παπικὴ ὁμολογία. Ἀλλοίμονο ἂν ὅπου λούονται οἱ Φράγκοι, ἐπιτρέπουμε νὰ πηγνύουν καὶ ἱερά. Τὸ δοῦλο Γένος, παρὰ τὶς δυσκολίες ποὺ συνάντησε, δὲν ἐπέτρεπε νὰ κτίζωνται ἱερὰ ἑτεροδόξων.

Γιατί λέμε ΟΧΙ στο ΕΝΤΕΛΛΕΣΘΕ τοῦ Πατριάρχου γιά παραχώρηση Ἱεροῦ ναοῦ στούς Ρωμαιοκαθολικούς

Εισήγηση Ιακώβου Κουτλάκη

 

 Σεβαστοί Πατέρες, ελλογιμώτατοι κύριοι καί κυρίες, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί

  «ΕΝΤΕΛΛΕΣΘΕ  να παραχωρείτε ναό στους Ρωμαιοκαθολικούς οσάκις υποβάλλεται σχετικό αίτημα.

           Το εντέλλεσθε αυτό αγαπητοί μου  δεν το έστειλε κάποιος τυχαίος  στον Ηγούμενο της  Πάτμου,  το έστειλε ο κατ εξοχήν θεματοφύλακας της Ορθόδοξης εκκλησίας, αυτός που ο ρόλος του είναι να  ελέγχει τους πάντες εάν τηρούν  τους Ιερούς Κανόνες και τις αποφάσεις των  Οικουμενικών Συνόδων, με μία λέξη ο εγγυητής  της τήρησης του Συντάγματος της πίστεώς μας. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον  Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο  και όλοι σταυροκοπιόμαστε και λέμε «ήμαρτον Θεέ μου, είναι δυνατόν… ; !!!

Προτού   λοιπόν σας αναλύσω τι σημαίνει για όλους εμάς τους Πάτμιους το εντέλλεσθε και γιατί το απορρίπτουμε , επιτρέψτε μου να σας θέσω υπόψη σας ένα σύντομο ιστορικό του ζητήματος.

Συνάντηση τοῦ Συλλόγου Ὀρθοδόξων Πατμίων γιά τήν ἀπόφαση παραχώρησης Ναοῦ στούς Παπικούς

Διχόνοια στην Πάτμο για την απόφαση παραχώρησης Ναού στους Ρωμαιοκαθολικούς!

 

8 /05/2016 |  Δαμιανός Αθανασίου

 

Δύο παρεμβάσεις για το νέο καθεστώς της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Πάτμου, με βάση τον νέο κανονισμό που προωθεί το Πατριαρχείο και για την Πατριαρχική εντολή για παραχώρηση Ιερού Ναού  στους Ρωμαιοκαθολικούς στην Πάτμο, έγιναν κατά τη συνάντηση του Συλλόγου Ορθοδόξων Πατμίων Νήσος Ιερά στο νησί και έχουν προκαλέσει θόρυβο.

Ο κ. Ιάκωβος Κουτλάκης, τάχθηκε κατά του «εντέλλεσθε» του Πατριάρχου για παραχώρηση Ιερού Ναού στους Ρωμαιοκαθολικούς στην ενημερωτική συνάθροιση κατοίκων της Πάτμου.

Σέ παπικό ναό θέλει νά μετατρέψει τό Πατριαρχεῖο τόν Ἅγιο Φωκά στήν Πάτμο

Σε Καθολική εκκλησία θέλει να μετατρέψει το Πατριαρχείο τον Άγιο Φωκά.

Γράφτηκε από τον Nίκο Μελιανό

ΜΩΡΑΙΝΕΙ ΚΥΡΙΟΣ ΟΥΣ ΒΟΥΛΕΤΑΙ ΑΠΩΛΕΣΑΙ"

Αυτό αναφέρει μια εκκλησιαστική ρήση και φαίνεται ότι βρίσκει την πιστή εφαρμογή της, μετά τις έντονες φήμες που κυκλοφορούν ότι γίνεται προσπάθεια και μάλιστα από το Πατριαρχείο να αλωθεί το κέντρο της Ορθοδοξίας που είναι η Πάτμος, με τη δημιουργία ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ στο νησί μας και μάλιστα να στεγαστεί στον υφιστάμενο ναό του Αγίου Φωκά στο λιμάνι.

Ίσως γίνεται μια προσπάθεια όχι μόνο άλωσης του νησιού αλλά και της ορθοδοξίας γενικότερα αφού όπως αναφέρεται ο Κολοκοτρώνης για να καταλάβει την Τριπολιτσά κατέλαβε πρώτα τα περίχωρα και απέκοψε τον ανεφοδιασμό.

Ναός λοιπόν για τους Καθολικούς στην Πάτμο και μάλιστα έτοιμος θέλει να χαριστεί το Πατριαρχείο στον Πάπα - άραγε έναντι ποιου ανταλλάγματος; - και τώρα ίσως εξηγούνται οι προ ημερών εναγκαλισμοί των δύο στο Πατριαρχείο. Άραγε θα δεχτεί ο Πάπας αν αύριο , λέμε αν, που δεν, του ζητηθεί να φτιαχτεί ναός ορθόδοξος στο Βατικανό ή στην πλατεία του Αγίου Πέτρου ή Μάρκου; Τί σκοπός εξυπηρετείται; Μάλλον ίσως δεν μάθουμε ποτέ αφού τα πάντα κινούνται στα καλοκουρδισμένα γρανάζια, μιας σκόπιμης και βραδυκίνητης φαναριώτικης διπλωματίας, που όμως εγκυμονούν κινδύνους για την ορθοδοξία και το έθνος γενικότερα.