Ταπείνωση: Πορεία πρός τόν θεάνθρωπο ἀλλά καί πρός τόν συνάνθρωπο

ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ:

ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟ

Ἀρχιμ. Κυρίλλου Κωστοπούλου, Ἱεροκήρυκος Ἱ. Μ. Πατρῶν - Δρος Θεολογίας

Μεταξὺ ἄλλων, φέρει ἐνώπιόν μας τὴν Μ. Τετάρτη ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία, τὴν πράξη τοῦ Θεανθρώπου Κυρίου νὰ ζωσθῇ τὸ λέντιον καὶ νὰ πλύνῃ τοὺς πόδας τῶν Μαθητῶν Του (Ἰωάν. 13, 4-5).

Μὲ αὐτὴν τὴν ἐνέργεια δίδαξε τοὺς Μαθητές Του καὶ ὅσους πίστευσαν σὲ Αὐτὸν τὴν βαθύτατη ἀλήθεια καὶ τὴν συμβουλὴ νὰ Τὸν ἀκολουθήσουν στὴν ὁδὸ τῆς ταπεινώσεως: «ὑπόδειγμα γὰρ δέδωκα ὑμῖν, ἵνα καθὼς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν καὶ ὑμεῖς ποιῆτε» (Ἰωάν. 13, 15).

Καλεῖται ὁ κάθε βαπτισμένος στὸ Ὄνομα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ νὰ ἀκολουθήσῃ τόν Διδάσκαλο Ἰησοῦ καὶ νὰ βαδίσῃ στὰ ἴχνη Του. Ἐὰν ἀγωνίζεται συνειδητὰ καὶ ἀληθινὰ νὰ ἀκολουθῇ τὸν Κύριο, θὰ κατανοήση ὅτι, χωρὶς αὐτὴν τὴν πράξη τῆς ταπεινώσεως, δέν ἠμπορεῖ νὰ Τὸν συναντήσῃ, ὄχι μόνον στὸ Πάθος καὶ τὸν Σταυρό, ἀλλά οὔτε καὶ σὲ αὐτὴν τὴν Ἀνάστασή Του. Δὲν ὑπάρχει πορεία πρὸς τὴν Ἀνάσταση χωρὶς τὴν ταπείνωση.

Ἡ ταπείνωση ἐμπεριέχει τὸ Πάθος καὶ τὸν Σταυρό. Καὶ τοῦτο διότι αὐτός ποὺ ἀγωνίζεται νὰ εἶναι ταπεινός, καλεῖται νὰ σταυρώσῃ τὸν ἑαυτόν του, κατανικώντας τὸ ἐμπαθὲς «ἐγώ» του, τὸν ἐγωκεντρισμό του. Πράγματι, αὐτὸ δὲν εἶναι εὔκολο. Πάσχει ὁ ἄνθρωπος, ὑποφέρει ἀγωνιζόμενος νὰ τὸ κατορθώσῃ. Ἀνεβαίνει τὸν Γολγοθά του, ταπεινούμενος ἔναντι τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ συνανθρώπου του καὶ φθάνει στὸν Σταυρό, ὅπου ἀπαρνεῖται τόν ἐγωκεντρισμό του.

Ὁ ἀγώνας αὐτὸς συνιστᾶ ἄσκηση σκληρή, στὴν ὁποία ἂν ὑπομείνῃ καὶ ἐπιμείνῃ ὁ ἄνθρωπος θὰ δεχθῇ τὴν Θεία Χάρη, καθὼς «ταπεινοῖς δίδωσιν χάριν», ὅπως μᾶς λέγει ἡ Ἁγία Γραφή.

Ὁ ὑπερφίαλος καὶ ἐγωιστής, ἐκεῖνος ποὺ πιστεύει ὅτι αὐτὸς εἶναι τὸ κέντρο τοῦ κόσμου καὶ ἐπιζητεῖ ὅλοι καὶ ὅλα νὰ στρέφωνται γύρω ἀπ’ αὐτὸν εἴτε εἶναι σύζυγος εἴτε εἶναι τέκνο εἴτε εἶναι γονεὺς εἴτε προϊστάμενος ἢ ὑφιστάμενος εἴτε ὁποιοσδήποτε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ ὀντολογικὰ τὴν Θείαν Χάριν οὔτε νὰ ἔλθῃ σὲ κοινωνία ὀντολογικὴ μὲ τὸν Θεὸν καὶ τὸν συνάνθρωπόν του, ἀκόμη κι ἂν ἐκκλησιάζεται, ἐξομολογῆται, μεταλαμβάνῃ, προσεύχεται κ.λπ.. Ἐὰν δὲν ἐγκολπωθῇ τὴν ταπείνωση καὶ δὲν κοινωνῇ μὲ τὸν Κύριό του, ὁ Ὁποῖος «ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβὼν» καὶ ἐζώσθῃ τὸ λέντιο –«λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑαυτόν»– καὶ ἔνιψε τοὺς πόδας τῶν Μαθητῶν Του –«καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἦν διεζωσμένος».

Ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος ποὺ βρίσκεται ἐκτὸς Ἐκκλησίας, ὅταν προσπαθῇ μὲ ἐγωιστικὸ τρόπο, μέσῳ λογικῶν ἀναλύσεων καὶ χειροπιαστῶν ἀποδείξεων νὰ πλησιάσῃ καὶ νὰ γνωρίσῃ τὸν Θεό, ἀποτυγχάνει οἰκτρά. Διότι δὲν θέλει νὰ βγῇ ἀπὸ τὸν ἐγωκεντρικό του χῶρο καὶ νὰ συναντήσῃ τὸν Θεάνθρωπο στὸν δικό Του χῶρο, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἡ ἄπειρος ἀλήθεια καὶ νὰ ἑνωθῇ μαζί Του. Ἀντιθέτως προσπαθεῖ νὰ περιορίσῃ καὶ ἐγκλωβίσῃ τὸν ἄπειρο Θεὸ στὸ πεπερασμένο ἐγώ του, πρᾶγμα ἀδύνατον.

Προβάλλει, λοιπόν, ὡς μοναδικὴ ὁδὸς λυτρώσεως, τόσο γιὰ τὸν ἄνθρωπο τὸν ἐκτὸς Ἐκκλησίας ποὺ ἀναζητεῖ νὰ βρῇ τὸν Θεὸ μέσῳ τῆς ἐμπαθοῦς λογικῆς του, ὅσο καὶ γιὰ ἐκεῖνον ποὺ βρίσκεται ἐντὸς τοῦ χώρου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἀλλὰ διαπιστώνει πολλὲς φορὲς στὶς διανθρώπινες καὶ διαπροσωπικές του σχέσεις ὅτι δὲν ἔχει ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸ θηρίο τοῦ ἐγωισμοῦ, τὸ συγκλονιστικὸ παράδειγμα τῆς ταπεινώσεως τοῦ Θεανθρώπου Κυρίου. Μακάρι νὰ τὸ μιμηθοῦμε, γιὰ νὰ βροῦμε τὶς ἀπαντήσεις καὶ τὶς διεξόδους ποὺ μάταια ἀναζητοῦμε σὲ ἄλλες ἀτραποὺς καὶ μεθόδους.

https://aktines.blogspot.com/2026/04/blog-post_9.html#more