Μελέτη: Ἀποφεύγοντας τὴν παγίδα μιᾶς κοινωνίας χωρὶς μετρητά

Μελέτη: Αποφεύγοντας την παγίδα μιας κοινωνίας χωρίς μετρητά

Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός

Δύο Γερμανοί Καθηγητές Οικονομικών, ο Gerhard Rösl (Πανεπιστήμιο του Regensburg) και ο Franz Seitz (Πανεπιστήμιο του Weiden), δημοσίευσαν πρόσφατα (Απρίλιος 2026) μια ακαδημαϊκή μελέτη στην οποία υποστηρίζουν ότι πρέπει να εξασφαλιστεί η χρήση των μετρητών στις συναλλαγές λόγω της σταθεροποιητικής τους λειτουργίας ιδίως κατά τις περιόδους κρίσεων. Θεωρούν ότι η «οικονομική προσιτότητα» (“affordability”) των μετρητών είναι καθοριστική για τη μελλοντική επιβίωσή τους στο οικονομικό οικοσύστημα καθώς οι καταναλωτές επιλέγουν τα μέσα πληρωμής όχι μόνο με βάση την ευκολία αλλά και το κόστος.

Η μελέτη τοποθετείται σε ένα περιβάλλον όπου τα ψηφιακά μέσα πληρωμών είναι πανταχού παρόντα, η χρήση των μετρητών στον δυτικό κόσμο έχει μειωθεί αισθητά και οι υποδομές για μετρητά (ATM, φυσικά καταστήματα τραπεζών κ.λπ.) συρρικνώνονται με ταχύτητα. Κατά τη θέση των συγγραφέων, ο ρόλος των μετρητών σήμερα είναι εξαιρετικά σημαντικός καθώς λειτουργούν ως εναλλακτικό σύστημα πληρωμών όταν αποτυγχάνουν οι ψηφιακοί τρόποι, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών στο χρήμα και παρέχοντας ασφάλεια και σταθερότητα σε περιόδους έκρυθμων καταστάσεων (π.χ. οικονομικές, ενεργειακές, τεχνολογικές κρίσεις).

Τα μετρητά κατά τους δύο οικονομολόγους αποτελούν δημόσιο αγαθό υπό την έννοια ότι δεν μπορεί κάποιος πολίτης να αποκλειστεί από τη χρήση τους (μη αποκλειστικότητα) και επιπλέον η χρήση τους από τον καταναλωτή δεν μειώνει τη διαθεσιμότητα τους (μη ανταγωνιστικότητα). Συνεπώς, τα μετρητά παράγουν κοινωνική αξία πέρα από την ατομική χρήση.

Sportime. gr:''«Μετρητά = Κοινωνικὴ ἐλευθερία»: Ἡ Ἑλβετία θωράκισε μὲ δημοψήφισμα τὴ χρήση μετρητῶν ἐκθέτοντας τὴ συντεχνία τῆς ψηφιακῆς σκλαβιᾶς''

Sportime. gr:

''«Μετρητά = Κοινωνική ελευθερία»: Η Ελβετία θωράκισε με δημοψήφισμα τη χρήση μετρητών εκθέτοντας τη συντεχνία της ψηφιακής σκλαβιάς''

Το 73% των Ελβετών ζήτησαν συνταγματική κατοχύρωση των μετρητών για λόγους ασφάλειας και ελευθερίας - Η Ελλάδα ακούει; Η ΕΕ ακούει;

(Ολόκληρο το άρθρο στα σχόλια)

...Απέναντι στον ψηφιακό κλοιό που σφίγγει τις οικονομίες της Ευρώπης, τα παραδομένα κράτη θέτουν τις βάσεις για τη σκλαβιά τους και τα σοβαρά κράτη θωρακίζουν τις ελευθερίες τους. Η Ελβετία, ως χώρα που διοικείται με σύστημα άμεσης δημοκρατίας, είναι ίσως η μοναδική περίπτωση στην Ευρώπη όπου η φωνή του λαού δεν καταπνίγεται από τόνους εξουσιαστικής φίμωσης και προπαγάνδας. Εκεί που η φωνή του λαού ακούστηκε ακέραιη και ανόθευτη, οι πολίτες απαίτησαν τη διατήρηση των μετρητών και την κατοχύρωση της αδιάκοπης χρήσης τους από το Ελβετικό σύνταγμα.

«Ἀχρήματη κοινωνία: Ἡ κατάργηση τῶν μετρητῶν ἀπό τίς συναλλαγές»

«Αχρήματη κοινωνία: H κατάργηση των μετρητών από τις συναλλαγές»

Η κάτωθι ομιλία του Υπ. Διδάκτορος Δημοσίου Δικαίου Καλλιντέρη Νικόδημου εκφωνήθηκε στην αίθουσα της οδού Ζωοδόχου Πηγής 44 στα Εξάρχεια την Κυριακή 19 Νοεμβρίου 2023 στο πλαίσιο τακτικών συναντήσεων που διοργανώνει ο π. Γεώργιος Σχοινάς.

Σεβαστοί Πατέρες,

Αγαπητοί αδελφοί,

Θα συζητήσουμε σήμερα ένα εξαιρετικά επίκαιρο θέμα που μπορεί μεν να μην το πραγματεύονται ευρέως, ως ώφειλαν ίσως, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, επιστημονικοί ή άλλοι φορείς, αλλά η διαφώτιση και η ανάδειξη των πολλαπλών πτυχών του θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε εις βάθος τις προεκτάσεις του.

Εύλογα θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί για ποιο λόγο αναδεικνύουμε το ζήτημα της κατάργησης των μετρητών από τις συναλλαγές εντός ενός κατ’ εξοχήν εκκλησιαστικού χώρου… Δεν είναι η κατάργηση των μετρητών ένα θέμα εξόχως οικονομικής και νομικής φύσεως; Γιατί μας απασχολεί και υπό ποιο πρίσμα συνδέεται με την βιοτή ενός ορθοδόξου χριστιανού στο 2023;

Ο Άγιος των ημερών μας, ο Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, πριν από λίγες δεκαετίες, την εποχή κατά την οποία στην Πατρίδα μας τουλάχιστον ήταν παντελώς άγνωστες οι αχρήματες συναλλαγές είχε πει:

«Θα στριμώξουν τα πράγματα και θα πουν: “Μόνο με τις κάρτες θα κινήσθε, τα χρήματα θα καταργηθούν”. Θα δίνη κανείς την κάρτα στο κατάστημα και θα ψωνίζη, και ο καταστηματάρχης θα παίρνη τα χρήματα από την τράπεζα. Όποιος δεν θα έχη κάρτα, δεν θα μπορή ούτε να πουλάει ούτε να αγοράζη» (Αγίου Παϊσίου Λόγοι, Τόμος Β’, «Πνευματική Αφύπνιση», σελ. 186).

Από τη χρονική στιγμή κατά την οποία διατύπωσε ο Άγιος τα ανωτέρω έχει «κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι» και πλέον δεν είμαστε εξοικειωμένοι μόνο με τις τραπεζικές κάρτες ανέπαφων πληρωμών αλλά υπάρχουν και πολλοί άλλοι τρόποι για την διενέργεια συναλλαγών δίχως τη χρήση μετρητών, δηλ. χαρτονομισμάτων και κερμάτων. Ένα καθόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό των συναλλαγών διεξάγεται με ηλεκτρονικό/ψηφιακό τρόπο ενώ σταδιακά χρόνο με το χρόνο το ποσοστό αυτό βαίνει αυξανόμενο…

Θα προσπαθήσουμε ακολούθως να αναδείξουμε τον σχετικό προβληματισμό με τη χρήση αρκετών παραδειγμάτων και γεγονότων για την πληρέστερη κατανόηση. Η πικρή αλήθεια είναι ότι σε πολλά δυτικά κράτη διεξάγεται εκτενέστατος διάλογος για το ζήτημα της κατάργησης των μετρητών με την εμπλοκή οικονομολόγων, νομικών, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, επιστημονικών φορέων και άλλων. Στη χώρα μας, η οποιαδήποτε αναφορά ή σκεπτικισμός αμέσως γραφικοποιείται, σπιλώνεται και εξοβελίζεται από κάθε δημόσια συζήτηση με ταχύτητα ενώ χαρακτηριστική είναι και η απάθεια και η αδράνεια των απλών πολιτών να ακούσουν και να σκεφτούν τους σχετικούς προβληματισμούς…

Τό market pass κρύβει μιά «σκοτεινή» λεπτομέρεια: τόν ἐθισμό στό ψηφιακό χρῆμα καί τήν σταδιακή κατάργηση τῶν μετρητῶν!

Σχόλιο: Αν μελετήσει κανείς προσεκτικά τα κατωτέρω οδηγείται εύκολα στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για προπόνηση της κοινωνίας στο ψηφιακό νόμισμα και στη σταδιακή κατάργηση των μετρητών με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ωστόσο υπάρχει και η δεύτερη επιλογή που είναι κατάθεση του ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό.

Όποιος επιλέξει την κατάθεση σε τράπεζα, θα “τιμωρηθεί” με 20% αφαίρεση του αρχικού ποσού! Στο fuel pass έδιναν bonus για το άυλο χρήμα, τώρα το bonus μετατράπηκε σε «πρόστιμο» της τάξης του 20%!

Γράφει ο Ηλίας Μιχαλάς

Με δυο λόγια (για όσους δεν το παρακολούθησαν), οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν σε ειδικό ψηφιακό πορτοφόλι τα χρήματα που δικαιούνται ανάλογα με τα οικογενειακά τους κριτήρια.

Δικαιούχος των (π.χ.) 50 ευρώ, θα μπορεί να ξοδέψει τα ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ χρήματα σε οποιοδήποτε σημείο λιανικής με κωδικό στην εφορία της κλάσης τροφίμων.

Για να μπορέσει το σύστημα να λειτουργήσει, απαραίτητη είναι η τεχνολογία των NFC που πρέπει να είναι εγκατεστημένη στο smartphone του δικαιούχου.