"Ἡ χάρις τῶν Θεοφανείων" τοῦ Γέροντος Θεόκλητου Διονυσιάτη

Ἡ ἐπιχειρούμενη νόθευση τοῦ «Πηδαλίου» ἀπὸ τὸν «ψευδάδελφο» Θεοδώρητο

π. ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΗΣ

Η ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΗ ΝΟΘΕΥΣΗ ΤΟΥ «ΠΗΔΑΛΙΟΥ» ΑΠΟ ΤΟΝ «ΨΕΥΔΑΔΕΛΦΟ» ΘΕΟΔΩΡΗΤΟ

Τα έτη «ωσεί σκιά παράγουσι» και ο «άνθρωπος μέντοι γε εν εικόνι διακορεύεται πλην μάτην ταράσσεται». Τον Άγιον Νικόδημον κατά την εποχήν αυτήν απησχόλει η έκδοσις του «Πηδαλίου» του, όπερ ενεπιστεύθη εις τον Ιερομόναχον Θεοδώρητον. Ούτος ήτο Λαυριώτης και διετέλεσεν Ηγούμενος της εν Αγίω Όρει Μονής του Εσφιγμένου επί τι διάστημα, μετά το οποίον διήγε βίον Ησυχαστικόν εν τοις ορίοις της Λαύρας. Ήτο εκ των λογίων της εποχής και απετέλουν μετά του Αγίου Νικο­δήμου, Χριστοφόρου Προδρομίτου, Ονουφρίου Κοντούρογλου, Κυρίλλου Καστανοφύλλη, Ιωσήφ Βατοπεδινού και άλλων, την αριστοκρατίαν του πνεύματος εν Αγίω Όρει, επηρεάζοντες την ιστορικήν ζωήν του τόπου.

Εις την εποχήν εκείνην των διενέξεων, ο Θεοδώρητος , αν και ευλαβής μάλλον ανήρ, μετ’ άλλων τινών είχε ταχθή κατά των συντηρητικών απόψεων του Αγίου Νικοδήμου, Μακαρίου Κόριν­θου, Παρίου και άλλων, εν τω θέματι της συνεχούς Θ. Μεταλήψεως και των Μνημοσύνων. Φαίνεται όμως, εκ του γεγονότος της αναθέσεως εις τούτον υπό του Αγίου, της επιβλέψεως κατά την εκτύπωσιν του «Πηδαλίου», ότι ασχέτως της διαφοράς αντιλήψεων, διετήρει μετά του θείου Νικοδήμου καλάς σχέσεις, ως αφήνεται να νοηθή εκ του χαρακτηρισμού του Θεοδώρητου υπό του Ευθυμίου ως «ψευδαδέλφου», δηλαδή αδελφού μη ειλικρινούς, όταν το «Πηδάλιον» εστάλη εκ Λειψίας νοθευμένον.

Εν πάση περιπτώσει, ο Άγιος Νικόδημος εθεώρει εαυτόν υποχρεωμένον έναντι του Θεοδωρήτου δια τον κόπον της επιβλέψεως εν τη εκτυπώσει του «Πηδαλίου». Ο Θεοδώρητος ανεγνώριζε την πνευματικήν υπεροχήν και πολυμάθειαν του Αγίου, γε­γονός βεβαιούμενον και εκ μιας επιστολής του Χρυσάνθου Λαυριώτου προς τον Θεοδώρητον, εχούσης ως εξής: «… Εύρον εις του διδασκάλου Κυρίλλου ασθενούντος, τους ελλογίμους κύρ Νικόδη­μον, κύρ Χριστοφόρον και άλλους. Έδωκα την ερμηνείαν εις την Αποκάλυψιν εις τον Νικόδημον, όστις ανεφώνησεν: είμαι υποχρεωμένος εις τον αδελφόν Θεοδώρητον, παραιτώ βέβαια όλας μου τας μελέτας, δια να θεωρήσω την ερμηνείαν μ’ όλον όπου δεν εί­μαι άξιος…». Η επιστολή φέρει χρονολογίαν 15.9.1799, δηλαδή εν έτος προ της εκδόσεως του «Πηδαλίου».

Τὸ «Πηδάλιον» τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου

π. ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΗΣ

ΤΟ «ΠΗΔΑΛΙΟΝ» ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ

Η Εκκλησία ήτο δια τον Άγιον Νικόδημον η ατμόσφαιρα εντός της οποίας ανέπνεεν εν πνευματική ελευθερία. Μόνον εντός του θριγκού της Ορθοδοξίας η ύπαρξίς του ελάμβανε νόημα, έζη βαθέως, εμόρφωνεν αποστολήν, υπετάσσετο εις τον Θεόν, διηκόνει τους αδελφούς του.

Ο βίος του ευωδιάζει το θυμί­αμα του σεβασμού του προς την Εκκλησίαν. Ενδιεφέρετο σφοδρώς όχι μόνον να μη προσκρούση εις την Εκκλησίαν, αλλά και να καταστήση το κύρος αυτής σεβαστόν εις πάντα πιστόν. Όλοι οι αγώνες του, οίτινες ωδήγησαν αυτόν πολλάκις εις αντίθεσιν με τους ανθρώπους, αφετηρίαν είχον την προάσπισιν των νόμων και των θεσφάτων της Εκκλησίας. Εις την θείαν του ζωήν, δύο οδούς εγνώρισε. Την οδόν της πνευματικότητας της Ορθοδο­ξίας, η οποία αποτελεί συμπύκνωσιν, εις συνεχιζομένην παράδοσιν, του βίου των Πατέρων, τους οποίους ζηλωτώς εμιμείτο, και την οδόν της τηρήσεως των δογμάτων αυτής, άτινα διετυπώθησαν εις Κανόνας, υπέρ της κωδικοποιήσεως των οποίων τόσον εμόχθησεν.

Είναι εκ των παραδοξωτάτων, ότι η Ορθόδοξος Εκκλησία μέχρι του 1800 εστερείτο κώδικος των I. Κανόνων, δε’ ων κατευθύνεται η μυστική αυτή ολκάς. Κωδικοποιημένους, παρεφρασμένους επί το απλούστερον, δια την κατανόησιν υπό του πιστού λαού, και συμφωνούντας, μετά πλήθους υποσημειώσεων, έδωκεν ο Άγιος Πατήρ δια του «Πηδαλίου» του.

Δεν έδωκε μόνον τον προσφυέστερον τίτλον εις την Ολκάδα — Εκκλησίαν. Έγεινεν ο ίδιος και πηδαλιούχος. Παρέλαβεν άθροισμα άμορφον Κανόνων, πολλάκις αντιφασκόντων και διαφερόντων γραμματικώς και κατ’ έννοιαν, και ζυγοστατήσας με θεϊκήν σοφίαν, καθιέρωσεν ιδικόν του εξηγητικόν σύστημα, τας «συμφωνίας», δια των οποίων κατατοπίζεται ο σοφός και ο αμαθής. Αι δε υποσημειώσεις του, γραφείσαι πνευματοκινήτως, προσέλαβον ισοδύναμον κύρος προς τους εν σχέσει Κανόνας, ως επέκτασίς των, και ουδείς προσέχει τόσον Ράλλην και Ποτλήν, αλλά τι λέγει ο ιερός Νικόδημος.

Ἅγιος Νικόδημος: Τὸ βιβλίο Περὶ Συνεχοῦς Θείας Μεταλήψεως

π. ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΗΣ

ΑΓ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ: ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΗΨΕΩΣ

Του Βιβλίου τούτου ημφεσβητήθη κατά το παρελθόν η πατρότης και μέχρι σήμερον ακόμη εξακολουθεί η αμφιβολία, των περισσοτέρων αποκλινόντων εις την άποψιν, ότι ανήκει εις τον Άγιον Μακάριον τον Νοταράν, εξ αφορμής του ότι μνημονεύεται εν τη Βιογραφία του Αγίου τούτου ανδρός υπό του Αθανασίου Βαρίου, αποδίδοντος το Βιβλίον εις αυτόν. Πρόκειται όμως περί λάθους, όπερ διέλαθε της προσοχής και αυτού και πολλών λο­γιών.

Του Βιβλίου τούτου η πρώτη έκδοσις του 1777, ήτις και εκυκλοφόρησεν ανωνύμως, εγένετο εν Βενετία. Εις τον Πρόλογον αναφέρεται το φρόνημα της Εκκλησίας από του Ιερού Ευαγγελίου, Αποστόλους και Συνοδικούς Κανόνας. Καταφέρεται κατά της κακής συνήθειας του δις ή τρις του έτους μεταλαμβάνειν, «ως συνήθειας νεωτέρας, ήτις εισήλθεν εν τη Εκκλησία και η οποία είναι ψυχοφθόρος καινοτομία και αποξενωμένη από την Εκκλησίαν. Διο και η παρασιώπησις της αληθείας κρίνεται ως προδοσία».

Ο ίδιος συγγραφεύς κρύπτει εαυτόν, διότι η αλήθεια είναι άσχετος προς τα πρόσωπα, τα οποία την εκφράζουν. «Μην περιεργάζεσαι, λέγει, τον πατέρα του εγχειριδίου τίς ποτε και ποιος είναι, αλλά κατανοώντας προσεκτικά των λεγομένων την καθαρότητα και την ως χρυσόν πεπυρωμένον λαμπρότητα, την αγαθήν μερίδα διάλεξε, και τους λόγους εκείνους μεν, οπού καθ’ οιονδήποτε τρόπον σε προσεγγίζουσιν εις τον Θεόν, αν και ανωνύμου τινός είναι, συ ως θείους δηλαδή εναγκαλίζου τους, εκείνους δε όπου δια τάχα ευλάβειαν σε απομακρύνουσιν από τον Θεόν, αν και Αγγέλου εξ ουρανού είναι, ως ψυχοφθόρους να τους βδελύττεσαι και να τους αποστρέφεσαι».

Ὁ πόλεμος κατὰ τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου

π. ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΗΣ

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΓ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ

1786-1792 ΝΕΑ ΣΚΑΝΔΑΛΑ Από του έτους 1783, δηλαδή τρία έτη ενωρίτερον της περιόδου, ην ιστορούμεν ήδη, εκυκλοφόρουν εντύπως πλέον η «Φιλοκαλία», ο «Ευεργετινός» και το «Περί συνεχούς θείας Μεταλήψεως» βιβλιάριον. Οι Αγιορείται εγνώριζον, ουκ οίδαμεν πόθεν, ότι των βιβλίων τού­των εργάτης ήτο ο Καψαλιώτης Νικόδημος, διο και ωμολόγουν χάριτας αυτώ δια την ην απελάμβανον ωφέλειαν.

Αλλά το βιβλιάριον «Περί συνεχούς θ. Μεταλήψεως», πολλοί των Μοναχών δεν εδέχθησαν ευαρέστως, φρονούντες ότι ανατρέπει την τάξιν της Εκκλησίας και περιέχει αιρέσεις! Δια τούτο, η σοβούσα κατά των Κολλυβάδων βαθεία διάστασις, προέβαινε συν τω χρόνω εις έκρηξιν νέου σκανδάλου, δεδομένου ότι ο συγγραφεύς του ήτο Κολλυβάς.

Η συγκεκριμένη κατηγορία ήτο, ότι το υπ’ όψιν βιβλιάριον, εν αντιθέσει προς την συνήθειαν, ην είχον οι Μοναχοί να μεταλαμβάνουν τρίς ή τετράκις του έτους και κατά τους μετριοπαθεστέρους το περισσότερον εις τεσσαράκοντα ημέρας, προκειμένου περί Μοναχών, εδίδασκεν ότι ώφειλον οι χρι­στιανοί να μεταλαμβάνουν και άπαξ και δις και τρις της εβδομάδος. Η κατηγορία, βεβαίως, επρόδιδεν άγνοιαν βαθυτάτην του φρονήματος της Εκκλησίας και παράδοξον νοοτροπίαν. Εντεύ­θεν δύναταί τις να εικάση πόσην ευγνωμοσύνην οφείλη ο Ορθό­δοξος λαός εις τους Κολλυβάδες και ειδικώς εις τον Άγιον Νι­κόδημον, αποκαλύψαντα τον «πολύτιμον μαργαρίτην», ερριμένον εις τον βυθόν μιας σκοτίου αγνοίας επί ολοκλήρους αιώνας, δε­δομένου ότι το βιβλιάριον τούτο ανετυπώθη πολλάκις υπό νέας μορφάς.

Το «Περί συνεχούς Θ. Μεταλήψεως» βιβλιάριον, αναγνώσας και τις Μοναχός, εξ εκείνων οι οποίοι ήσαν δογματικώς προσκεκολλημένοι εις την καχέσπερον ταύτην προκατάληψιν και ταραχθείς την συνείδησιν, απέστειλεν εις την Μεγάλην του Χριστού Εκκλησίαν, προσειπών κατ’ αυτού όσα ηδυνήθη κακά. Ο δε Πατριάρχης Προκόπιος, παροξυνθείς εκ της αναγνώσεως του βι­βλιαρίου και της επιστολής του Μονάχου, κατεδίκασε Συνοδικώς και τούτο και τον Άγιον Μακάριον τον Νοταρά, ον εσφαλμένως εθεώρει ως συγγραφέα τούτου—επειδή εγνώριζε την φροντίδα, ην κατέβαλλε δια την έκδοσίν του εν Σμύρνη—αφορίσας και πάντα πιστόν, όστις θα ετόλμα ν’ αναγνώση το βιβλίον. Πράγμα φοβερόν! Η Εκκλησία, η οποία ώφειλε να μεριμνά μητρικώς δια τον φω­τισμόν και την αύξησιν της πνευματικής ηλικίας των τέκνων της, έθετε πρόσκομμα και προεκάλει σκάνδαλον εις τας συνειδήσεις των, δοκούσα ότι τοιουτοτρόπως τα προφυλάσσει τις οίδε εκ ποιων κινδύνων!

Οι πεφωτισμένοι Αγιορείται με όλας τας δυνάμεις των ηγωνίσθησαν δια την ανάκλησιν της αδίκου και αντικανονικής αποφάσεως του Πατριάρχου, αλλ’ εις μάτην. Έως ου ανελθών εις τον θρόνον της Κωνσταντινουπόλεως ο Νεόφυτος Ζ‘, ήρε Συνοδικώς την παράλογον καταδίκην, γράψας και τω νομιζομένω ως συγγρά­φει του βιβλίου Αγίω Μακαρίω και σχετικήν επιστολήν, εκ της οποίας καταφαίνεται πόσον εντός των I. Κανόνων και του πνεύ­ματος της Εκκλησίας ευρίσκεται το βιβλίον τούτο του Αγίου Νικοδήμου.

Εἰσαγωγή στή Φιλοκαλία τῶν Ἱερῶν Νηπτικῶν

μ. Θεόκλητος Διονυσιάτης (+)

Εἰσαγωγή στή Φιλοκαλία τῶν Ἱερῶν Νηπτικῶν

Λέγουν οι άγιοι Πατέρες, ότι ο Θεός ετοιμάζει «πόρρωθεν» τα μεγάλα έργα Του. Πραγματικά, προνοεί και παρασκευάζει την γνωριμία δύο κατάλληλων «σκευών» του Πνεύματος, για να προσφέρει στο λαό Του την αποθησαυρισμένη αγιοΠνευματική σοφία των εκλεκτών τέκνων Του, που κινδύνευε να αφανιστεί μέσα στις «κονιοβριθείς» και «σητόβρωτες» χειρόγραφες βιβλιοθήκες των ιερών Μοναστηριών.

Πρόκειται για την γνωριμία, φιλία και συνεργασία μεταξύ του αγίου Μακαρίου Κορίνθου και του από της νήσου Νάξου αγίου Νικοδήμου του αγιορείτη, που αποτελεί ευλογημένο σταθμό για την εκκλησιαστική γραμματεία, χάρη στον εμπλουτισμό της Εκκλησίας με ένα μεγάλο αριθμό πολύτιμων συγγραμμάτων, που προέκυψαν από την συνεργασία της ιερής αυτής «ξυνωρίδος».

Όπως προκύπτει από το βίο του αγίου Νικοδήμου, ύστερα από διετή παραμονή στη Μονή του αγίου Διονυσίου, αναχώρησε το 1777 για τις Καρυές του Αγίου Όρους, όπου συναντήθηκε με τον Άγιο Μακάριο επίσκοπο Κορίνθου, εκθρονισθέντα από τους Τούρκους για τη συμμετοχή της βυζαντινής προελεύσεώς οικογένειάς του των Νοταράδων, στην εξέγερση του 1770. Εκεί του παρέδωσε χειρόγραφα από ανθολογίες πατερικών κειμένων (μοναστικών, ασκητικών, ησυχαστικών, θεολογικών) για να τα επεξεργαστεί προς έκδοση.

Ἡ Ὀρθοδοξία σήμερα - Πόσο ἀνήκει στοὺς καιροὺς μας ἢ ποιές πρόσαρμογές ἐπιβάλλονται;

Γέρων Θεόκλητος Διονυσιάτης

Ὁ τίτλος εἶναι, σαφῶς καθοριστικός, ὡς χρονικὸς προσδιορισμὸς τῆς Ὀρθοδοξίας σήμερα καὶ ὡς διαστολὴ ἀπὸ τὸ χθές. Δηλαδή, ὑπὸ τὴν σύγχρονη ὀπτικὴ γωνία, τί εἶναι ἡ Ὀρθοδοξία, ποιό εἶναι τὸ μήνυμά της, ποιά στοιχεῖα τὴ συγκροτοῦν, πόσον ἀπηχεῖ σήμερα, τί παλαιὸ ἀπὸ τὸ σῶμα της πρέπει ν' ἀποβληθεῖ, τί νέο μπορεῖ καὶ πρέπει νὰ προσλάβει, τέλος, πόσο ἀνήκει στοὺς καιρούς μας ἢ ποιές πρόσαρμογές ἐπιβάλλονται;

Βέβαια, οἱ προτάσεις καὶ τὰ ἐρωτήματα περιορίζονται στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο, ὅσο καὶ ἂν ἡ Ὀρθοδοξία δὲν γνωρίζει ὅρια, οὔτε ἐποχές, οὔτε ἱστορικὲς μεταβολὲς τοῦ κόσμου, γιατί εἶναι ὑπέρχρονη κατὰ τὴ θεανθρώπινη δομή της. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο μεταβάλλεται, ὑπόκειται σὲ ἀλλοιώσεις, εἶναι ὄχι ἡ Ὀρθοδοξία, ἀλλὰ... οἱ ὀρθόδοξοι, ὡς ἐλεύθερες καὶ τρεπτὲς προσωπικότητες.

Ὀρθοδοξία εἶναι ὁ Χριστός, ὀρθοδόξως ἑρμηνευθεὶς καὶ βιωθεῖς, παρατεινόμενος στοὺς αἰῶνες. Εἶναι, κατὰ τὸν Παῦλο, «Ἰησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» (Ἔβρ. 13,8), ποὺ ἀποτελεῖ τὴ Κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας=μέλη. Χριστολογικὼς «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν...» (Ἰωάν. ἄ, 14). Καί, κατὰ τὴν 4η Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ὁ Χριστὸς εἶναι μιὰ ὑπόσταση μὲ δύο φύσεις ἀσύγχυτες, Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ποὺ μὲ τὴν ἀντίδοση τῶν ἰδιωμάτων, θέωσε τὴ σάρκα .Ἡ Ἐκκλησία «σημαίνεται ἐν τοῖς Μυστηρίοις». Ἡ Ἐκκλησία εἶναι «στῦλος καὶ ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας». Ἡ Ἐκκλησία εἶναι πηγὴ χάριτος, ποὺ ἀναβλύζει μὲν ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, χορηγεῖται ὅμως διὰ τοῦ ἱερατείου. Ἡ χάρις παίρνει πρόσωπα κακοποιημένα ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὰ θεοποιεῖ. Ἀπὸ τὴν ἄποψη αὐτή, ἡ Ἐκκλησία εἶναι Θεοτόκος. Τὰ πάντα στὴν Ἐκκλησία πλέουν μέσα στὸ ἄκτιστο φῶς τῆς Ἁγίας Τριάδος.

Χριστούγεννα στό Ἅγιο Ὄρος (Γέροντος Θεοκλήτου Διονυσιάτου), Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Χριστούγεννα στό Ἅγιο Ὄρος (Γέροντος Θεοκλήτου Διονυσιάτου), Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου, 16-12-2012

 

ΝΕΡΟ: Ἡ τελευταία λέξη τοῦ Νίκου Καζαντζάκη († Μοναχὸς Θεόκλητος Διονυσιάτης)

Νερό. Αυτή ήτο η τελευταία λέξις του αποθανόντος και ταφέντος περιβοήτου Νίκου Καζαντζάκη. Ποίος ημπορεί να ισχυρισθή μετά βεβαιότητος περί της σημασίας της λέξεως αυτής, προφερομένης κατά την υστάτην στιγμήν του βίου του, καθ’ ην εν αγωνία παρέδιδεν, επί της επι­θανατίου κλίνης του, την ψυχήν εις «τον Θεόν των πνευμάτων και πάσης σαρκός;».

Πολύ φοβούμεθα, ότι ενέχει την ιδίαν σημασίαν με την επίκλησιν του άφρονος εκείνου πλουσίου, προς τον πατέρα Αβραάμ, ότε ωδυνάτο εν τη φλογί εκείνη τη αφορήτω. Διότι, ομολογουμένως, ο Καζαντζάκης υπήρξε και αυτός άφρων πλούσιος. Όχι υλικώς αυτός, αλλά πνευματικώς. Υπήρξε φορεύς σπανίου και επιφθόνου πνευματικού πλούτου, διά την κτήσιν του οποίου ουδόλως εκοπίασεν, αφού ήτο θεία δωρεά, και τον κατεδαπάνησεν ασώτως και επί βλάβη του κόσμου. Διότι αναμφιβόλως εζημίωσε και τον εαυτόν του και ψυχάς αναριθ­μήτους. Διό, και προγευόμενος απ’ εντεύθεν των αποκειμένων αιωνίων τιμωριών, διά το ανυπολόγιστον έγκλημά του, έγκλημα υπέρτερον όλων των διωκτών του Χριστιανισμού, ως αναφερόμενον εις την διαστροφήν της θείας αληθείας και τόσων πνευμάτων, εζήτει, διψών νερό!….

* * *

Δεν αντιδικώμεν προς τον νεκρόν. Δεν χαιρεκακώμεν εις την δυστυχίαν του. Δεν προτιθέμεθα να ενοχλήσωμεν την μνήμην του. «Ο αποθανών δεδικαίωται», του­λάχιστον από της πλευράς των ζώντων. Η χριστιανική σκέψις χρηστεύεται, ώστε να μη επιτρέπη μικρά συναισθήματα, και η καρδία αγαπά, ώστε να προσεύχεται δι’ όλας τας ψυχάς, αγίας και εναγείς. Και υπέρ εκείνων, που έκαμαν εις τον κόσμον μεγάλο κακόν, ομοίως με εκείνας που έκαμαν μικρόν ή έβλαψαν μόνον εαυτάς.

Ο σκοπός του άρθρου τούτου είναι άλλος. Δεν προτίθεται να κρίνη τον άνθρωπον, αλλά τας ιδέας του. Τας ιδέας του, αι οποίαι έκριναν και κρίνουν την πνευματικήν κατάστασιν του κόσμου. Ο άνθρωπος εκ των λόγων του δικαιούται ή κατακρίνεται. «Εκ των λόγων σου κρίνω σε δούλε πονηρέ». Οι δημόσιοι άνδρες, ως φορείς ιδεών, θέτουν εις δοκιμασίαν τους ανθρώπους, και τας ιδέας των. Το ποίας ιδέας έχει έκαστος, είναι εκ των πλέον κρισίμων πραγμάτων. Καθορίζει την αιωνίαν μοίραν του, προς το φως ή προς το σκότος.

«Εἰπὲ τὴ Ἐκκλησία» ὡς κανόνας ἐλέγχου († Μοναχὸς Θεόκλητος Διονυσιάτης)

ΚΑΝΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΕΔΟΚΙΜΑΣΑΜΕΝ χαράν δια το άρθρον της «Αναπλάσεως» του Δεκ. ’74 υπό τον τίτλον «Ειπέ τη Εκκλησία». Ομολογούμεν, ότι δεν το ανεμέναμεν από ένα Περιοδικόν στρατευμένον εις την εκκλησια- στικήν ζωήν και εμπλεκόμενον αφεύκτως εις όχι πάντοτε ειρηνικούς αγώνας. Η ευάρεστος έκπληξίς μας αυξάνεται εκ του γεγονότος, ότι αυτό το «πνεύμα Θεού», που διαπνέει το άρθρον, απουσιάζει δυστυχώς από το μείζον μέρος του θρησκευτικού λεγομένου Τύπου εις την εποχήν μας.

Αστάθμητον είναι το κακόν, εγγίζον τα όρια εκκλησιαστικού και εθνικού εγκλήματος, που έχουν προκαλέσει ωρισμένα δημο­σιογραφικά όργανα εκκλησιαστικής μορφής. Και εν τούτοις νομίζουν ότι «προσφέρουν λατρείαν τω Θεώ»!

Πόσον διαφορετική θα ήτο η εκκλησιαστική μας ζωή εάν ακολουθούσαμεν τα τρία στάδια του ελέγχου εξ αγάπης, περί ων ομιλεί ο Κύριος, (Ματθ. ιη’, 15-18) και δεν ενεδύαμεν τα πάθη μας υπό τον διαφανή μανδύαν του ζήλου υπέρ της πνευματικής ζωής της Εκκλησίας ή της κινδυνευούσης Ορθοδο­ξίας! Και πόσον θα επληροφορούσαμεν τας καρδίας εν χάριτι, εάν εμπνεώμεθα υπό αγάπης, δέους και ταπεινώσεως κατά τας εκδηλώσεις μας εν τη δημοσία διακονία μας, αντί να σκανδαλίζομεν τον λαόν και να «βλασφημήται το όνομα του Θεού δι’ ημάς» με την εμπάθειάν μας, λανθάνουσαν ή έκδηλον, που τόσον γίνεται απτή!

Διερωτάται κανείς, τι έχουν να ζηλεύσουν από την Ορθοδοξίαν μας, όσοι την απώλεσαν και όσοι την ζητούν, όταν προσφέρωμεν κακοποιημένην υπό των παθών μας μίαν Ορθοδοξίαν προβάλλουσαν ως διδασκάλους και προστάτας αυτής ανθρώπους, μη έχοντας ουδέ αυτήν την αρετήν των ειδωλολάτρων; Πώς άλλωστε θα έλεγεν ο άγιος Ιωάννης ο Χρυ­σόστομος, «κατήσχυναν ημάς παίδες Ελλήνων»;

Καταχωρίζομεν το θαυμάσιον αυτό κείμενον του αρθρογράφου, υποσημειουμένου υπό τα στοιχεία Δ.Γ.Σ., με την ελπίδα, ότι θα προβληματίση εκείνους δια τους οποίους εγράφη, και το οποίον θα προσυ- πέγραφεν ανέτως και όσιος ακόμη, αφού είναι γνωστόν, ότι «εν καρδίαις πραέων αναπαύσεται Κύριος».

"Ἡ νεορθοδοξία ἀνατρέπει τήν Ὀρθοδοξία"

(Θεοκλήτου Διονυσιάτου μοναχού)

Τι είναι κατά βάθος η διδασκαλία των νεορθοδόξων; Είναι ένα θεωρητικό σύστημα, που συγκροτείται από στοιχεία παρέχοντα συνεχή και αδιάπτωτη ευδαιμονία, χαρά, ευφορία, αισιοδοξία, ερωτικές απολαύσεις, υποσχόμενες την τελείωση των βιούντων κατά τα πρότυπα των νεορθοδόξων, μέ κατάληξη τον θείον έρωτα και την θέωση. Δηλαδή πρόκειται για ένα τρόπο ζωής, μέσα στην Εκκλησία, που συνίσταται από, κατ' επιλογήν, δογματικές και πνευματικές θέσεις, υφιστάμενες απαραιτήτως προκρούστιες επεξεργασίες και υποτασσόμενες σε αναπλαστικές μεθοδεύσεις, για να υπηρετήσουν προεσχηματισμένα μοντέλα, στη θεωρία και την πράξη. Προσφέρουν έτσι μια dolce vita, αλλά, προπαντός, ορθόδοξη, αφού δεν στερείται ορθοδόξων στοιχείων! Και ακριβώς γι' αυτό και απατηλή.

Ποιος δεν θέλει την ευτυχία του, τη χαρά του και την αιώνια σωτηρία του; Έτσι λοιπόν η ανθολογημένη αυτή διδαχή από την Ορθοδοξία γίνεται αποδεκτή ευχαρίστως, σαν κάτι αντι-στατικό, αντι-παλαιολιθικό, αντι-συντηρητικό, σαν «μια άλλη γλώσσα, μια άλλη θεώρηση αυτού του χώρου». Ο Σταυρός του Χριστού δεν θα αίρεται πλέον, γιατί δεν χρειάζεται, η νέκρωση της σάρκας και των παθών είναι περιττή, αφού την ετοιμάζουμε για ερωτικές απολαύσεις, τηρουμένου, βέβαια, του όρου ότι «προσφέρεται για την ευτυχία του άλλου».

Λόγος περί εντολών δεν γίνεται, για νηστείες και γενικώς άσκηση, για «στενή και τεθλιμμένη» και για πολέμους με τον σατανά και τα πάθη, τελεία σιωπή. Η Πατερική γραμματεία είναι καλή, αλλά ανθολογουμένη και καταλλήλως ερμηνευομένη, για να προβάλλει την χαρούμενη Ορθοδοξία.

Ὁ κ. Γεώργιος Μπλάτζας, γιατρός τοῦ ὁσίου Παϊσίου, καταθέτει τό ἐξῆς:

Ο κ. Γεώργιος Μπλάτζας, γιατρός του οσίου Παϊσίου, καταθέτει το εξής: «Λίγο πριν από την κοίμησή του, τον επισκέφθηκε ο πατήρ Θεόκλητος Διονυσιάτης. “Γέροντα, είσαι μπροστά στον θάνατο”, του είπε. “Πώς το βλέπεις;”.

Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, θεόπνους διδάσκαλος τῆς εὐσεβείας, ἔνθεος ὑφηγητὴς τῶν ἀρετῶν

Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης δὲν ἔγραφεν ἁπλῶς. Οὔτε τοῦ ἔφθανεν ἡ ἱκανοποίησις ἐκ τῆς πίστεως τῶν ἀληθειῶν, ποὺ ἔγραφε. Τὸ κίνητρον ὅλου τοῦ συγγραφικοῦ του ἔργου, ὑπῆρξεν ὁ ὑπέρτατος νόμος τῆς ζωῆς τῆς ψυχῆς: ἡ Ἀγάπη. Ὁ θεῖος Νικόδημος ἠγάπα περιπαθῶς, διὸ καὶ ἔγραφε γλαφυρῶς. Δὲν ἔδιδε ξηρὰς συνταγάς· αἱ τρέμουσαι ὀστεώδεις χεῖρες του, παρεσκεύαζον τὰ φάρμακα διὰ τὴν σωτηρίαν τῶν συνανθρώπων του, καὶ ἡ μεγάλη καὶ καθαρὰ καρδία του ἐφλέγετο εἰς τὴν κάμινον τῆς προσευχῆς, διὰ νὰ γίνουν λυσιτελῆ.

«Γέροντα, ἦταν τελικῶς ὁ πάτερ Παίσιος Ἅγιος;»

«Γέροντα, ἦταν τελικῶς ὁ πάτερ Παίσιος Ἅγιος;;;»

Βρεθήκαμε 4-5 χρόνια μετά τήν κοίμηση τοῦ Γέροντα στό κελλάκι τοῦ Γέρο Θεοκλήτου Διονυσιάτη.

-- Γέροντα, ἦταν ὁ πάτερ Παίσιος Ἅγιος;;;

-- Θά σᾶς πῶ ἕνα περιστατικό πού μοῦ διηγήθηκαν πρίν λίγες μέρες:

Μία ἡλικιωμένη γυναίκα ἀπό τήν Τρίπολη πίνοντας καφέ μέ τίς φίλες της ἀναφέρθηκε στόν Γέροντα: «Ἄν ἦταν ἅγιος καί θαυματουργός θά εἶχε κάνει πρῶτα καλά τόν ἑαυτό του».

Τό βράδυ τῆς ἐμφανίστηκε ὁλοζώντανος καί τῆς εἶπε:

Θεόκλητε, Θεόκλητε, τί ἔκανα, τί ἔκανα...

Γέρων Γαβριήλ του Αγίου Όρους:

Ο Πατριάρχης ό Αθηναγόρας έκανε την άρση τών αναθεμάτων. Και κοιμήθηκε. Ό πατήρ Θεόκλητος ό Διονυσιάτης ζούσε, κι εμφανίστηκε ένα βράδυ στον ύπνο του σαν αρκούδα ό Αθηναγόρας, και λέει στον Θεόκλητο:

- Θεόκλητε, Θεόκλητε, τί έκανα, τί έκανα...

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2021/11/blog-post_5.html

Ὁ Στρατηγός Μακρυγιάννης († Μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης)

Αδελφέ Μακρυγιάννη,

Σου μιλάω σαν σε ζωντανό φίλο και αδελφό εν Χριστώ. Γιατί πιστεύω πως ζεις στον κόρφο του Θεού, όπως έλεγες. Τώρα, βέβαια, τα έμαθες όλα. Όταν ήσουνα εδώ, χάρη στην πίστη και τη χριστιανική ζωή σου, εγνώριζες ελάχιστα. Τώρα βλέπεις την ανθρώπινη ματαιότητα και το σκοτάδι του κόσμου με τέλεια γνώση. Και κατανοείς πλήρως τι σημαίνει ο λόγος του Χριστού: «όλος ο κόσμος κείται εν τω πονηρώ». Βλέπεις ότι το σατανικόν έρεβος έχει κατακαλύψει τα πάντα και μονάχα όσοι με συνέπεια πιστεύουν και ζουν εν Χριστώ, κατορθώνουν σε κάποιο μέτρο να φωτίζωνται από την αλήθεια του Θεού.

Υπήρξες πιστός Ορθόδοξος, στο βαθμό που προσδιόριζαν διάφοροι παράγοντες: φυσική καταβολή, ανατροφή, περιβάλλον, παιδεία, συνθήκες, προαίρεση. Και αναδείχτηκες αληθινός δούλος του Θεού, τέκνο πιστό της Εκκλησίας, παραδοσιακός Έλληνας. Σε εγνώρισα πριν τρεις μήνες. Και θαύμασα την ευσέβειά σου, την πίστη σου, την ευθύτητά σου, τη γνώση σου, την εντιμότητά σου, τη σωφροσύνη σου, την αγάπη σου στον Θεόν και τον πλησίον, τη λεβεντιά σου, την αυτοθυσία σου, την επιμονή σου στις προσευχές, την υπομονή σου στους τρομερούς πειρασμούς σου, την ευχαριστία σου στον Κύριον κατά το παρατεταμένο μαρτύριο των αθεράπευτων τραυμάτων σου, των ανοικτών σου πληγών.

Και πήρα απόφαση να σε προβάλω για υπόδειγμα ελληνορθόδοξου βίου. Όλα σ’ εσένα ήταν διαφορετικά, ήσουνα το κάτι άλλο. Ο Θεός που προγνωρίζει προαιωνίως τα πάντα, φαίνεται ότι έρριξε βλέμμα ιλαρό στην ύπαρξή σου, γιατί προείδε την αγαθή πρόθεσή σου. Και οικονόμησε τα πάντα για τη ζωή σου με τη θεϊκήν εύνοιά του.

Η γέννηση σου μοιάζει με μύθο. Η διάσωσή σου, υστέρα από την εγκατάλειψή σου μέσα στο δάσος, θυμίζει ελληνική μυθολογία ή βιβλικόν ανάγνωσμα. Η οικειότης σου και η απλοϊκή φιλία σου με τον Πρόδρομο του Χριστού, στην ηλικία των δεκατεσσάρων χρόνων σου, δεν είναι συνηθισμένο φαινόμενο

Ἡ δίψα τοῦ ἀνθρώπου διά τόν Θεόν († Μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης)

Ο Θεός και ο άνθρωπος. Αυτές είναι οι δύο μοναδικές πραγματικότητες. Ο Θεός ως αυτοΰπαρξη και ο άνθρωπος ως ύπαρξη κατά χάριν. Ο Θεός ως κατ’ ουσίαν Θεός και ο άν­θρωπος ως κατά χάριν θεός. Ο Θεός ως ουσία άγνωστος και σχετικά γνωστός από τις ενέργειές του και ο άνθρωπος γνω­στός κατά τις ενέργειές του και άγνωστος κατά τις δυνατότητές του. Ο Θεός έχει φυσικές όλες τις τελειότητες και υπερτελειότητες και ο άνθρωπος έχει κατά μετοχή και χάρη κάποιες θείες καταβολές αναλογικές και δυνατότητες ομοιώσεως με τον Θεόν. Είναι πλέον δεδομένο και αμετάβλητο το δημιουργικό πρόσταγμα του Θεού: ο άνθρωπος είναι πλασμένος «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του Θεού».

Ο άνθρωπος δεν είναι επομένως ένα ον αυθύπαρκτο, άσχετο, ανεξάρτητο, αυτόνομο. Είναι ένα ον λογικό που από τη φύση του ανήκει στον Θεόν, εξαρτάται από τον Θεόν, σχετίζε­ται με τον Θεόν, συγγενεύει με τον Θεόν. Οι «φυσικές» κατα­βολές του είναι τάξεως υπερφυσικής, λειτουργούν με αναφορά στον Θεόν. Κάθε παρέκκλιση, κάθε κίνηση του ανθρώπου να αυτονομηθή και να διακόψη τη σχέση του με τον πλάστη και πατέρα του, οδηγεί στην αποπλάνηση και παραμόρφωσή του. Γίνεται ένα τέρας ένα ον αντινομικό και πλήρες από σύγχυση και δυστυχία.

Οι πρωτόπλαστοι εσάρκωσαν τη μεγαλύτερη δυνατή τελειότητα στις σχέσεις τους μεταξύ των και απέναντι του Θεού. Μέσα στην αναμαρτησία, πλέοντες στη χάρι τού Θεού και το άκτιστο φως, ζούσαν σε τελεία αρμονία με τη βούληση της πατρικής αγάπης, οδηγούμενοι σταδιακά στην κατά χάρη ομοίωσή τους με τον Θεόν. Όλο τους το είναι ήταν λουσμένο στην θεϊκή χάρη, ο νους ακτινοβόλος από την άκτιστη λάμψη, η καρδιά καθαρή, φλογερή από αγάπη, «πάσχουσα τα θεία» από την ερωτική σχέση της με τον επίσης ερωτικά διακείμενο και «εξιστάμενο» Θεόν.

Ὁ Θεός εἶχε ἀποφασίσει τήν καταστροφή, ἀλλά ἐσεῖς μέ τίς προσευχές καί τἠν μετάνοιά σας δυσωπήσατε τόν Θεό...

Σεισμοί καί Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ! Θεόκλητος Μοναχός Διονυσιάτης

ΘΕΟΚΛΗΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΟΥ

Άγιον Όρος, της Θειας Μεταμορφώσεως, 1978, Θεόκλητος Διονυσιάτης Μοναχός.

Αποσπάσματα από θεολογικό δοκίμιο μετά τους σεισμούς στην Θεσσαλονίκη.

Θυμηθείτε, αδελφέ Θ., συνέχισε ο Ησυχαστής, τι άμεση ανταπόκριση βρήκε ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στις ψυχές των πιστών, ύστερα από ένα καταστροφικό σεισμό που έγινε στην Αντιόχεια, όταν ακόμα ήταν απλός πρεσβύτερος. Ο σεισμός προκάλεσε έντονο φόβο. Κι επειδή οι χριστιανοί είχαν πίστη στο Θεό απέδωσαν τον σεισμό στις αμαρτίες τους, μετανοήσαν και ζήτησαν συγχώρεση από τον φιλάνθρωπο Κύριο.

Σ` αυτήν την ψυχική κατάσταση, ο Χρυσόστομος, ξεφώνισε τον γνωστό λόγο του «Μετά τον σεισμό» και τα λόγια του έπεφταν σαν δροσερή βροχή στην διψασμένη γη της καρδιάς τους. Βέβαια υπήρχαν και τότε αυτοί που ακολουθούσαν τα σατανικά θελήματα. Αλλά αυτοί ήταν λίγοι. Οι πολλοί έκαναν ευχαριστήριες αγρυπνίες στις εκκλησίες, έψαλλαν και ευχαριστούσαν τον κύριο εν μετάνοια, τόσο, ώστε ο άγιος πατέρας να τους λέγει, ότι και αυτοί καθαρίστηκαν με την ευωδιά των προσευχών τους από τους σπίλους της αμαρτίας.

Και στη συνεχεία τους λέγει καθαρά κάτι που θα πρέπει όλοι μας να το γνωρίζουμε.

«Σας είπα και χτες ότι είναι μεγάλο το κέρδος από τους σεισμούς. Είδατε φιλανθρωπία του Παντοδύναμου, που σείει την πόλη και στερεώνει το νου στην πίστη; Σαλεύει τα θεμέλια της και σταθεροποιεί στο αγαθό τα φρονήματα;

Ερειπώνει την πόλη και δυναμώνει την προαίρεση στο καλό;

Νά γνωρίζεις ὅτι τόν καρκίνο στό ἔντερο ἀπό σένα τόν πῆρα...

Βρεθήκαμε 4-5 χρόνια μετά την κοίμηση του γέροντα στο κελλάκι του Γέρο Θεόκλητου Διονυσιάτη .

-Γέροντα τελικά ήταν ο πάτερ Παΐσιος Αγιος ;;

- Θα σας πω ένα περιστατικό που μου διηγήθηκαν πριν λίγες μέρες.

Μια ηλικιωμένη γυναίκα από την Τρίπολη πίνοντας καφέ με τις φίλες της αναφερθηκε στον Γέροντα :"Αν ήταν άγιος και θαυματουργός θα είχε κάνει πρώτα καλά τον εαυτό του".

Πῶς μέ κάλεσε ἡ Παναγία

«Στο Άγιον Όρος είμαι 65 χρόνια. Ήλθα από ηλικίας 24 ετών. Δεν ήσαν και τόσο ευσεβείς οι γονείς μου. Αλλά δεν ξέρω πώς οικονόμησε ο Θεός και μ’ έφερε η Παναγία μας εδώ. Είχα βέβαια και άλλα αδέλφια. Γεννήθηκα το 1916.

Πώς αποφάσισα να γίνω καλόγηρος θα σου πω. Το υποσχέθηκα στον Θεό. Τότε ήμουν στρατιώτης και επέστρεφα τραυματίας από τον πόλεμο. Ήμουν στην Αθήνα. Ήλθαν αεροπλάνα και βομβάρδιζαν. Έπεσα κάτω από μία πέτρα και είπα: «Παναγιά μου, σώσε με και θα γίνω μοναχός».

Πράγματι, δεν έπαθα τίποτε. Τακτοποίησα κάτι εκκρεμότητες με το εργοστάσιο στο οποίο δούλευα. Κατέβηκα στη Ναύπακτο, στο πατρικό μου σπίτι. Και από εκεί βρέθηκα στο Άγιον Όρος. Εδώ είχα έλθει άλλη μία φορά το 1936, αλλά έφυγα διότι ήταν η κλάση μου να πάω για φαντάρος και βγήκα έξω.