Ἡ Ἑορτὴ τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου. Τὰ «τελεσιουργήματα τῆς θείας μυσταρχίας».

Ἱεροθέου Κρητικοῦ,

Ἱεροδιακόνου Ἱ. Μ. Κυθήρων & Ἀντικυθήρων

Ὁμιλία ἐκφωνηθεῖσα σέ ἱερατική σύναξη τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων κατά τήν 21η Νοεμβρίου 2025.

Στόν κύκλο τῶν θεομητορικῶν ἑορτῶν περιέχεται καί ἡ ἑορτή τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου ἤ ὅπως ἀλλιῶς ἀναγράφεται στά λειτουργικά κείμενα «ἡ ἐν τῷ Ναῷ Εἴσοδος τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου». Ὁ ἀκριβής χρόνος καθιέρωσης αὐτῆς τῆς ἑορτῆς δέν μπορεῖ νά προσδιορισθεῖ μετά βεβαιότητας. Ἄν καί φαίνεται ὅτι τό γεγονός αὐτό ἦταν γνωστό στήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ἤδη ἀπό τήν ἐποχή τῶν Ἀποστόλων, μόλις μετά τόν 5ον αἱ. ἐμφανίζεται θεσμοθετημένη ἑορτή σέ ἀνάμνησή του. Ἡ θεσμοθέτηση καί καθιέρωση τῆς ἑορτῆς σχετίζεται μέ τά ἐγκαίνια (20 Νοεμβρίου 543) τοῦ ναοῦ τῆς «Νέας Ἐκκλησίας» ἀπό τόν Ἰουστινιανό στά Ἱεροσόλυμα, πού ἀνεγέρθηκε πρός τιμή τῆς Θεοτόκου στή νότια πλευρά τοῦ ναοῦ τοῦ Σολομώντα. Λόγῳ τῆς θέσης του, ἐκεῖνος ὁ ναός συνδυάσθηκε μέ τή μαρτυρούμενη τότε διήγηση τῶν Εἰσοδίων, πού νοηματοδότησε τήν ἑορτή τῶν ἐγκαινίων. Ὅταν ὅμως ἕναν αἰώνα ἀργότερα, τό 638, ὁ ναός καταλύθηκε ἀπό τούς Ἄραβες, τή θέση τῆς ἑορτῆς τῶν ἐγκαινίων ἔλαβαν τά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου, μία ἡμέρα ἀργότερα (21 Νοεμβρίου).

Τό θέμα τῆς ἑορτῆς πηγάζει ἀπό τά ψευδεπίγραφα εὐαγγέλια καί μάλιστα ἀπό τό Πρωτευαγγέλιο τοῦ Ἰακώβου , στό ὁποῖο γίνεται προσπάθεια νά καλυφθοῦν ὁρισμένα κενά τῶν κανονικῶν Εὐαγγελίων. Γιά λήψη πληροφοριῶν περί τῆς Θεοτόκου ἀπό ἀπόκρυφα κείμενα ὁμιλεῖ καί ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, σημειώνοντας τό ἑξῆς: «Καὶ ἂν εἰποῦμε κάτι ἀπὸ τὰ Ἀπόκρυφα, αὐτὸ θὰ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς καὶ ἀπηλλαγμένον πλάνης καὶ θὰ ἔχη γίνει ἤδη ἀποδεκτὸν ἀπὸ τοὺς ἁγίους Πατέρας» . Μάλιστα, ὁ ἴδιος πατήρ παραπέμπει στόν ἅγ. Γρηγόριο Νύσσης, πού ὁμιλεῖ κι ἐκεῖνος γιά τήν ἀνάγνωση ἀξιοπρόσεκτου σημείου σχετικά μέ τό βίο τῆς Θεοτόκου σέ ἕνα ἀπόκρυφο βιβλίο . Γενικῶς, ὅσες πληροφορίες σχετικά μέ τή Θεοτόκο ἐκφράζονται ἀπό τούς Πατέρες καί ἐκκλησιαστικούς συγγραφεῖς καί ἀπουσιάζουν ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, «ἑδράζονται ἐπί τῆς πίστεως τῆς Ἐκκλησίας καί τῶν σχετικῶν περί τῆς Θεοτόκου διηγήσεων τοῦ Πρωτευαγγελίου».

Τό Πρωτευαγγέλιο διηγεῖται τή στειρότητα τοῦ Ἰωακείμ καί τῆς Ἄννης, τή θλίψη καί τήν ταπείνωση τοῦ Ἰωακείμ, ὁ ὁποῖος, μήν μπορώντας νά προσφέρει θυσία στόν ναό λόγῳ τῆς ἀτεκνίας του, ἀποσύρθηκε στήν ἔρημο γιά σαράντα ἡμέρες, προσευχόμενος. Παράλληλα, ἡ Ἄννα παρακαλοῦσε θερμῶς τόν Θεό στόν κῆπο της (κεφ. 1-2), ὅταν Ἄγγελος Κυρίου ἐμφανίστηκε καί στούς δύο χωριστά, ἀναγγέλλοντας ὅτι θά ἀποκτήσουν τέκνο, πού θά εἶναι εὐλογημένο ἀπό τόν Θεό. Ἡ Ἄννα πλημμυρισμένη χαρά, ὑποσχέθηκε νά προσφέρει τό παιδί στόν Κύριο, πού θά τόν ὑπηρετεῖ ὅλες τίς ἡμέρες τῆς ζωῆς του (κεφ. 3-4). Ἀφοῦ περιγράφεται ἡ γέννηση τῆς Μαρίας, ἡ παιδική της ἡλικία καί τό πῶς μεγάλωσε μέσα στό σπίτι, ἀναφέρεται ὅτι, κατά τό τάμα τῶν γονέων, ἑτοιμάστηκε γιά νά ἀφιερωθεῖ στόν ναό. Ὅταν ἔγινε τριῶν ἐτῶν, οἱ γονεῖς τή συνόδευσαν μέ παρθένες λαμπαδηφόρους μέχρι τό ἱερό, ὅπου ὁ ἱερέας Ζαχαρίας τήν ὑποδέχθηκε καί εὐλόγησε (κεφ. 5-7). Σημειώνεται ὅτι «ἦν δὲ Μαριὰμ ὡσεὶ περιστερὰ νεμομένη ἐν τῷ ναῷ κυρίου καὶ ἐλάμβανε τροφὴν ἐκ χειρὸς ἀγγέλου», δηλαδή ἡ Μαριάμ διέμενε στόν ναό τοῦ Κυρίου ἁγνή σάν περιστερά καί δεχόταν τήν τροφή της ἀπό τά χέρια ἀγγέλου. Ὅταν ἔγινε δώδεκα ἐτῶν, παραδόθηκε ἀπό τούς ἱερεῖς κατόπιν σημείου στόν Ἰωσήφ γιά φύλαξη (κεφ. 8-9).

Ἄρχιμ. Εἰρηναῖος Βαϊόπουλος,Τα Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου προοίμιο τῶν Εἰσοδίων τοῦ Θεοῦ στὸν κόσμο

Λίγα λόγια του Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Πυργετού Λαρίσης, Αρχιμανδρίτου Ειρηναίου Βαϊοπούλου στο τέλος της Ιεράς Αγρυπνίας της Εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου (21/11/25).

Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ: Ὁμιλία γιά τήν εἴσοδο στά ἅγια τῶν ἁγίων τῆς πανυπέραγνης Δέσποινάς μας Θεοτόκου

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΣΤΑ ΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ

ΤΗΣ ΠΑΝΥΠΕΡΑΓΝΗΣ ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΜΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εάν το δέντρο αναγνωρίζεται από τον καρπό και το καλό δέντρο παράγει επίσης καλό καρπό[βλ. Ματθ.7,16: «Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὴν ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;(: Από τη διαγωγή τους και τα έργα τους, που σαν καρπό παράγουν, θα τους μάθετε καλά. Μήπως μαζεύουν από τα αγκάθια σταφύλια ή από τους αγκαθωτούς θάμνους σύκα;)» και Λουκ.6,44: «Ἓκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται. οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσι σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου τρυγῶσι σταφυλήν(:Κάθε δέντρο διακρίνεται και αναγνωρίζεται εάν είναι καλό ή κακό από τον καρπό που βγάζει· διότι από αγκάθια δεν μαζεύουν ως καρπό σύκα, ούτε από βάτο τρυγούν ποτέ σταφύλι)»], η μητέρα της αυτοαγαθότητος, η γεννήτρια της αΐδιας καλλονής, πώς δεν θα υπερείχε ασυγκρίτως κατά την καλοκαγαθία από κάθε αγαθό εγκόσμιο και υπερκόσμιο; Διότι η δύναμη που καλλιέργησε τα πάντα, η συναϊδία και απαράλλακτη εικόνα της αγαθότητας, ο προαιώνιος και υπερούσιος και υπεράγαθος Λόγος, από ανέκφραστη φιλανθρωπία και ευσπλαχνία, για χάρη μας θέλησε να περιβληθεί τη δική μας εικόνα, για να ανακαλέσει τη φύση που είχε συρθεί κάτω στους μυχούς του άδη και να την ανακαινίσει, διότι είχε παλαιωθεί, και να την αναβιβάσει προς το υπερουράνιο ύψος της βασιλείας και θεότητός Του.

Για να ενωθεί, λοιπόν, με αυτήν καθ’ υπόσταση, επειδή χρειαζόταν σαρκικό πρόσλημμα και σάρκα νέα συγχρόνως και δική μας, ώστε να μας ανανεώσει από εμάς τους ίδιους, και επιπλέον χρειαζόταν και κυοφορία και γέννα σαν τη δική μας, τροφή μετά τη γέννα και κατάλληλη αγωγή, γινόμενος προς χάριν μας καθ΄όλα σαν εμάς, βρίσκει για όλα πρέπουσα υπηρέτρια και χορηγό αμόλυντης φύσεως από τον εαυτό της αυτήν την αειπάρθενη, η οποία υμνείται από εμάς και της οποίας σήμερα εορτάζουμε την παράδοξη είσοδο στα άγια των αγίων· διότι αυτήν προορίζει πριν από αιώνες ο Θεός για τη σωτηρία και αποκατάσταση του γένους και την εκλέγει ανάμεσα από όλους, όχι απλώς τους πολλούς, αλλά τους από τους αιώνες εκλεγμένους και θαυμαστούς και περιβόητους για την ευσέβεια και σύνεση, καθώς και για τα κοινωφελή και θεοφιλή συγχρόνως ήθη και λόγια και έργα.

Διότι στην αρχή σηκώθηκε εναντίον μας ο νοητός και αρχέκακος όφις και μας κατέρριψε στα βάραθρα του άδη. Και υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους σηκώθηκε εναντίον μας και υποδούλωσε τη φύση μας· φθόνος και ζηλοτυπία και μίσος, αδικία και δόλος και σοφιστεία, και μαζί με τα τέτοια, η θανατηφόρος δύναμη που έχει μέσα του, την οποία πρώτος γέννησε και μόνος του, αφού πρώτος αυτός αποστάτησε από την αληθινή ζωή. Πραγματικά στην αρχή φθόνησε τον Αδάμ, όταν τον είδε να ζει στον τόπο της άφθαρτης τρυφής και να περιλάμπεται με θεοειδή δόξα και να οδηγείται από τη γη στον ουρανό, από όπου αυτός απορρίφθηκε δικαίως και από φθόνο εξεμάνη εναντίον του με τη χειρότερη μανία, ώστε να θελήσει και να τον θανατώσει ακόμη.

Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου- Ἡ νοητὴ περιστερά (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αὐγουστίνου Καντιώτου)

 

Ἡ νοητὴ περιστερὰ

(Ομιλία του †Επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

«…Ἡ περιστερὰ ἡ ἀμόλυντος… ἐν σκηνώματι ἁγίῳ κατοικεῖν ᾑρε- τίσατο» (ᾠδὴ γ΄, β΄ καν. Εἰσοδ., δ΄ τροπ.). «Ἡ …ἁγνὴ περιστερὰ προσηνέχθη κατοικεῖν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ…» (ᾠδὴ στ΄, β΄ καν. Εἰσοδ., γ΄ τροπ.

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, 21 Νοεμβρίου εἶνε μεγάλη θεομητορικὴ ἑορτή· ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τὰ Εἰσόδια τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου.

Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ὁμιλία γιά τήν είσοδο στά Ἅγια τῶν Ἁγίων τῆς Πανυπέραγνης Δέσποινάς μας Θεοτόκου

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΣΤΑ ΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ

ΤΗΣ ΠΑΝΥΠΕΡΑΓΝΗΣ ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΜΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εάν το δέντρο αναγνωρίζεται από τον καρπό και το καλό δέντρο παράγει επίσης καλό καρπό[βλ. Ματθ.7,16: «Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὴν ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;(: Από τη διαγωγή τους και τα έργα τους, που σαν καρπό παράγουν, θα τους μάθετε καλά. Μήπως μαζεύουν από τα αγκάθια σταφύλια ή από τους αγκαθωτούς θάμνους σύκα;)» και Λουκ.6,44: «Ἓκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται. οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσι σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου τρυγῶσι σταφυλήν(:Κάθε δέντρο διακρίνεται και αναγνωρίζεται εάν είναι καλό ή κακό από τον καρπό που βγάζει· διότι από αγκάθια δεν μαζεύουν ως καρπό σύκα, ούτε από βάτο τρυγούν ποτέ σταφύλι)»], η μητέρα της αυτοαγαθότητος, η γεννήτρια της αΐδιας καλλονής, πώς δεν θα υπερείχε ασυγκρίτως κατά την καλοκαγαθία από κάθε αγαθό εγκόσμιο και υπερκόσμιο; Διότι η δύναμη που καλλιέργησε τα πάντα, η συναϊδία και απαράλλακτη εικόνα της αγαθότητας, ο προαιώνιος και υπερούσιος και υπεράγαθος Λόγος, από ανέκφραστη φιλανθρωπία και ευσπλαχνία, για χάρη μας θέλησε να περιβληθεί τη δική μας εικόνα, για να ανακαλέσει τη φύση που είχε συρθεί κάτω στους μυχούς του άδη και να την ανακαινίσει, διότι είχε παλαιωθεί, και να την αναβιβάσει προς το υπερουράνιο ύψος της βασιλείας και θεότητός Του.

Για να ενωθεί, λοιπόν, με αυτήν καθ’ υπόσταση, επειδή χρειαζόταν σαρκικό πρόσλημμα και σάρκα νέα συγχρόνως και δική μας, ώστε να μας ανανεώσει από εμάς τους ίδιους, και επιπλέον χρειαζόταν και κυοφορία και γέννα σαν τη δική μας, τροφή μετά τη γέννα και κατάλληλη αγωγή, γινόμενος προς χάριν μας καθ΄όλα σαν εμάς, βρίσκει για όλα πρέπουσα υπηρέτρια και χορηγό αμόλυντης φύσεως από τον εαυτό της αυτήν την αειπάρθενη, η οποία υμνείται από εμάς και της οποίας σήμερα εορτάζουμε την παράδοξη είσοδο στα άγια των αγίων· διότι αυτήν προορίζει πριν από αιώνες ο Θεός για τη σωτηρία και αποκατάσταση του γένους και την εκλέγει ανάμεσα από όλους, όχι απλώς τους πολλούς, αλλά τους από τους αιώνες εκλεγμένους και θαυμαστούς και περιβόητους για την ευσέβεια και σύνεση, καθώς και για τα κοινωφελή και θεοφιλή συγχρόνως ήθη και λόγια και έργα.

Διότι στην αρχή σηκώθηκε εναντίον μας ο νοητός και αρχέκακος όφις και μας κατέρριψε στα βάραθρα του άδη. Και υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους σηκώθηκε εναντίον μας και υποδούλωσε τη φύση μας· φθόνος και ζηλοτυπία και μίσος, αδικία και δόλος και σοφιστεία, και μαζί με τα τέτοια, η θανατηφόρος δύναμη που έχει μέσα του, την οποία πρώτος γέννησε και μόνος του, αφού πρώτος αυτός αποστάτησε από την αληθινή ζωή. Πραγματικά στην αρχή φθόνησε τον Αδάμ, όταν τον είδε να ζει στον τόπο της άφθαρτης τρυφής και να περιλάμπεται με θεοειδή δόξα και να οδηγείται από τη γη στον ουρανό, από όπου αυτός απορρίφθηκε δικαίως και από φθόνο εξεμάνη εναντίον του με τη χειρότερη μανία, ώστε να θελήσει και να τον θανατώσει ακόμη.

Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ὁμιλία γιά τήν εἴσοδο στά Ἅγια τῶν Ἁγίων τῆς Πανυπέραγνης Δέσποινάς μας Θεοτόκου

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΣΤΑ ΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ

ΤΗΣ ΠΑΝΥΠΕΡΑΓΝΗΣ ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΜΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εάν το δέντρο αναγνωρίζεται από τον καρπό και το καλό δέντρο παράγει επίσης καλό καρπό[βλ. Ματθ.7,16: «Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὴν ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;(: Από τη διαγωγή τους και τα έργα τους, που σαν καρπό παράγουν, θα τους μάθετε καλά. Μήπως μαζεύουν από τα αγκάθια σταφύλια ή από τους αγκαθωτούς θάμνους σύκα;)» και Λουκ.6,44: «Ἓκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται. οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσι σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου τρυγῶσι σταφυλήν(:Κάθε δέντρο διακρίνεται και αναγνωρίζεται εάν είναι καλό ή κακό από τον καρπό που βγάζει· διότι από αγκάθια δεν μαζεύουν ως καρπό σύκα, ούτε από βάτο τρυγούν ποτέ σταφύλι)»], η μητέρα της αυτοαγαθότητος, η γεννήτρια της αΐδιας καλλονής, πώς δεν θα υπερείχε ασυγκρίτως κατά την καλοκαγαθία από κάθε αγαθό εγκόσμιο και υπερκόσμιο; Διότι η δύναμη που καλλιέργησε τα πάντα, η συναϊδία και απαράλλακτη εικόνα της αγαθότητας, ο προαιώνιος και υπερούσιος και υπεράγαθος Λόγος, από ανέκφραστη φιλανθρωπία και ευσπλαχνία, για χάρη μας θέλησε να περιβληθεί τη δική μας εικόνα, για να ανακαλέσει τη φύση που είχε συρθεί κάτω στους μυχούς του άδη και να την ανακαινίσει, διότι είχε παλαιωθεί, και να την αναβιβάσει προς το υπερουράνιο ύψος της βασιλείας και θεότητός Του.

Για να ενωθεί, λοιπόν, με αυτήν καθ’ υπόσταση, επειδή χρειαζόταν σαρκικό πρόσλημμα και σάρκα νέα συγχρόνως και δική μας, ώστε να μας ανανεώσει από εμάς τους ίδιους, και επιπλέον χρειαζόταν και κυοφορία και γέννα σαν τη δική μας, τροφή μετά τη γέννα και κατάλληλη αγωγή, γινόμενος προς χάριν μας καθ΄όλα σαν εμάς, βρίσκει για όλα πρέπουσα υπηρέτρια και χορηγό αμόλυντης φύσεως από τον εαυτό της αυτήν την αειπάρθενη, η οποία υμνείται από εμάς και της οποίας σήμερα εορτάζουμε την παράδοξη είσοδο στα άγια των αγίων· διότι αυτήν προορίζει πριν από αιώνες ο Θεός για τη σωτηρία και αποκατάσταση του γένους και την εκλέγει ανάμεσα από όλους, όχι απλώς τους πολλούς, αλλά τους από τους αιώνες εκλεγμένους και θαυμαστούς και περιβόητους για την ευσέβεια και σύνεση, καθώς και για τα κοινωφελή και θεοφιλή συγχρόνως ήθη και λόγια και έργα.

Ὁμιλία γιά τήν εἴσοδο στά Ἅγια τῶν Ἁγίων τῆς Πανυπέραγνης Δέσποινάς μας Θεοτόκου. Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς

Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΣΤΑ ΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ

ΤΗΣ ΠΑΝΥΠΕΡΑΓΝΗΣ ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ ΜΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Εάν το δέντρο αναγνωρίζεται από τον καρπό και το καλό δέντρο παράγει επίσης καλό καρπό[βλ. Ματθ.7,16: «Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὴν ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα;(: Από τη διαγωγή τους και τα έργα τους, που σαν καρπό παράγουν, θα τους μάθετε καλά. Μήπως μαζεύουν από τα αγκάθια σταφύλια ή από τους αγκαθωτούς θάμνους σύκα;)» και Λουκ.6,44: «Ἓκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται. οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσι σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου τρυγῶσι σταφυλήν(:Κάθε δέντρο διακρίνεται και αναγνωρίζεται εάν είναι καλό ή κακό από τον καρπό που βγάζει· διότι από αγκάθια δεν μαζεύουν ως καρπό σύκα, ούτε από βάτο τρυγούν ποτέ σταφύλι)»], η μητέρα της αυτοαγαθότητος, η γεννήτρια της αΐδιας καλλονής, πώς δεν θα υπερείχε ασυγκρίτως κατά την καλοκαγαθία από κάθε αγαθό εγκόσμιο και υπερκόσμιο; Διότι η δύναμη που καλλιέργησε τα πάντα, η συναϊδία και απαράλλακτη εικόνα της αγαθότητας, ο προαιώνιος και υπερούσιος και υπεράγαθος Λόγος, από ανέκφραστη φιλανθρωπία και ευσπλαχνία, για χάρη μας θέλησε να περιβληθεί τη δική μας εικόνα, για να ανακαλέσει τη φύση που είχε συρθεί κάτω στους μυχούς του άδη και να την ανακαινίσει, διότι είχε παλαιωθεί, και να την αναβιβάσει προς το υπερουράνιο ύψος της βασιλείας και θεότητός Του.

Για να ενωθεί, λοιπόν, με αυτήν καθ’ υπόσταση, επειδή χρειαζόταν σαρκικό πρόσλημμα και σάρκα νέα συγχρόνως και δική μας, ώστε να μας ανανεώσει από εμάς τους ίδιους, και επιπλέον χρειαζόταν και κυοφορία και γέννα σαν τη δική μας, τροφή μετά τη γέννα και κατάλληλη αγωγή, γινόμενος προς χάριν μας καθ΄όλα σαν εμάς, βρίσκει για όλα πρέπουσα υπηρέτρια και χορηγό αμόλυντης φύσεως από τον εαυτό της αυτήν την αειπάρθενη, η οποία υμνείται από εμάς και της οποίας σήμερα εορτάζουμε την παράδοξη είσοδο στα άγια των αγίων· διότι αυτήν προορίζει πριν από αιώνες ο Θεός για τη σωτηρία και αποκατάσταση του γένους και την εκλέγει ανάμεσα από όλους, όχι απλώς τους πολλούς, αλλά τους από τους αιώνες εκλεγμένους και θαυμαστούς και περιβόητους για την ευσέβεια και σύνεση, καθώς και για τα κοινωφελή και θεοφιλή συγχρόνως ήθη και λόγια και έργα.

Ἅγιος Νεόφυτος ὁ Ἐγκλειστος: Λόγος στά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου

Σύντομος λόγος γιὰ τὴν θεόπαιδα Μαρία, ὅταν ἀφιερώθηκε στὸν Θεὸ σὲ ἡλικία τριῶν ἐτῶν στὰ ἅγια τῶν ἁγίων ἀπὸ τοὺς γονεῖς της

Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ πραγματοποιηθεῖ τὸ μυστήριό του Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία, ἔπρεπε τὸ ἐργαστήριο ποὺ θὰ τὸ ὑπηρετοῦσε νὰ εἶναι γεμάτο ἁγιότητα, ὥστε ὁ ὑπεράγιος καὶ «ἀναπαυόμενος στοὺς ἁγίους», ἀφοῦ κατοικήσει στὸ ἅγιο νὰ ἐκπληρώσει τὴν προφητεία. «Τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ ἀκριβὴς ἐπαλήθευση τῶν ὑποσχέσεών του συναντήθηκαν καὶ ἑνώθηκαν. Ἡ δικαιοσύνη του καὶ ἡ εἰρήνη ἔδωσαν ἀμοιβαῖο ἀσπασμό. Ἀναβλάστησε ἡ ἀλήθεια στὴ γῆ, ἀπὸ δὲ τὸν οὐρανὸ ἔσκυψε πρὸς τὰ κάτω καὶ ἐπισκέφθηκε τὴ γῆ ἡ δικαιοσύνη». «Διότι ὁ Κύριος», ὡς Πατέρας, «θὰ δείξει τὴν καλωσύνη του», τὸν Θεὸ Λόγο του, «καὶ ἡ γῆ μας θὰ δώσει τὸν καρπό της», τὴν κατοικία τοῦ Θεοῦ Λόγου, δηλαδὴ τὴν θεόκλητη Μαρία. «Μπροστὰ ἀπὸ τὸν Κύριο θὰ προπορεύεται ἡ δικαιοσύνη του» ποὺ θὰ φωνάζει: «Ἑτοιμάστε τὸ δρόμο γιὰ τὸν Κύριο» «καὶ θὰ κάνει τὰ ἴχνη τῆς πορείας τοῦ ὑπόδειγμα γιὰ τὸ δρόμο τῆς ζωῆς μας».

Ἐπειδὴ ἐκεῖνο τὸ σπουδαιότατο καὶ θεόπλαστο δῶρο, δηλαδὴ τὸ «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν» πού μας δόθηκε, σκοτίσθηκε μὲ τὴν ἀπάτη τοῦ διαβόλου, δίκαια παραδοθήκαμε στὴ γῆ ἀπὸ τὴν ὁποία προήλθαμε. Στερηθήκαμε καὶ τὴν εἰκόνα καὶ τὴν ἀθανασία, καὶ ἀντὶ τῆς ἁγιότητας κατρακυλήσαμε στὸ βόρβορο τῆς ἁμαρτίας, ὑποδουλωθήκαμε σ’ αὐτὴν καὶ πέσαμε ἀπὸ ἀνομία σὲ ἀνομία. Ὅλη ἡ οἰκουμένη καλύφθηκε ἀπὸ κάθε εἶδος παρανομίας, ὥστε νὰ λέει ὁ Δαβὶδ...

«δὲν ὑπάρχει κανένας, ποὺ νὰ κάνει σήμερα τὸ ἀγαθό. Δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνας». Ὁ Κύριος «ἔσκυψε ἀπὸ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἔριξε τὸ βλέμμα τοῦ κάτω στοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ δεῖ ἂν ὑπάρχει μεταξὺ τοὺς κανένας συνετός, ποὺ νὰ ἀναζητεῖ τὸν Θεό». Ἀντὶ γι’ αὐτοὺς εἶδε ὅτι «ὅλοι παρεξέκλιναν ἀπὸ τὸ δρόμο του καὶ συγχρόνως ἐξαχρειώθηκαν». 

Τά Εἰσόδια τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου († Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ἱ. Μ. Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους)

Ομιλία του μακαριστού π. Γεωργίου Καψάνη, στην τράπεζα της Ιεράς Μονής Γρηγορίου Αγίου Όρους, το 1988

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο οποίος εκτός των άλλων είναι και θεομητορικός θεολόγος, στη γνωστή Ομιλία του εις τα Εισόδια της Θεοτόκου αναφέρει, ότι η Παναγία μας εισελθούσα στα Άγια των Αγίων πρώτη αυτή στον κόσμο εγκαινίασε την οδό της νήψεως, της αναβάσεως του νου στον Θεό και της ενώσεως του νου του ανθρώπου με τον Θεό, την ησυχαστική δηλαδή οδό θεώσεως του ανθρώπου. Έτσι, για όσους ποθούν τη μυστική και ησυχαστική άνοδο προς τον Θεό και τη μυστική θεωρία και γνώση του Θεού, η Παναγία μας είναι το πρότυπο και η οδός. Δεν είναι μόνον οδός και πρότυπο για αυτούς που ζουν στον κόσμο, με παρθενία και σεμνό γάμο, για τις μητέρες, αλλά είναι πρότυπο και για τούς ιερώς ησυχάζοντες.

Επειδή λοιπόν Εκείνη εγκαινίασε τον τρόπο αυτό της θεώσεως, την ιερά ησυχία, γι’ αυτό και εμείς ιδιαιτέρως ενατενίζουμε προς την παναγία μορφή της και το πανάγιο πρόσωπό της και θερμώς την παρακαλούμε και την ικετεύομε να μας βοηθήσει και μας, πρώτα να ποθήσουμε αυτό που για κάθε Μοναχό είναι το ακρότατο εφετό. Τι περισσότερο να ποθήσει ένας Μοναχός από την εν ησυχία θεωρία του Θεού;

Στήν Εἴσοδο τῆς Θεοτόκου στά Ἅγια τῶν Ἁγίων (Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ), Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Στήν Εἴσοδο τῆς Θεοτόκου στά Ἅγια τῶν Ἁγίων (Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ), Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης, Ὁμιλία τοῦ π. Σάββα στίς 21-11-2017 (Κήρυγμα) Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης www.hristospanagia.gr

Εἰς τά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου († Ἀρχ. Γεώργιος Καψάνης, Προηγούμενος Ἱ. Μ. Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους)

Ομιλία του μακαριστού π. Γεωργίου Καψάνη, στην τράπεζα της Ιεράς Μονής Γρηγορίου Αγίου Όρους, το 2002

http://alopsis.gr/%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%b1-%ce%b5%ce%b9%cf%83%cf%8c%ce%b4%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b8%ce%b5%ce%bf%cf%84%cf%8c%ce%ba%ce%bf%cf%85-%e2%80%a0-%ce%b1%cf%81%cf%87-%ce%b3%ce%b5%cf%8e%cf%81/

Λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου τοῦ ῾Αγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ᾿Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης

Λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου τοῦ ῾Αγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ᾿Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης 

http://www.hsir.org/Theology_el/3d7037EGP.pdf

Λόγος εἰς τά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου (Ἁγ.Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ)

Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ

«Λόγος εἰς τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου»

(σὲ νεοελληνικὴ ἀπόδοση Π. Χρήστου,
ἐκδ. Ε.Π.Ε. 11 [Ὁμιλία ΝΒ´], σελ. 238-257)

.       Ἐὰν τὸ δένδρο ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸν καρπό, καὶ τὸ καλὸ δένδρο παράγει ἐπίσης καλὸν καρπὸ (Ματθ. ζ´ 16., Λουκ. Ϛ´  44), ἡ μητέρα τῆς αὐτοαγαθότητος, ἡ γεννήτρια τῆς ἀΐδιας καλλονῆς, πῶς δὲν θὰ ὑπερεῖχε ἀσυγκρίτως κατὰ τὴν καλοκαγαθία ἀπὸ κάθε ἀγαθὸ ἐγκόσμιο καὶ ὑπερκόσμιο; Διότι ἡ δύναμις ποὺ ἐκαλλιέργησε τὰ πάντα, ἡ συναΐδια καὶ ἀπαράλλακτη εἰκὼν τῆς ἀγαθότητος, ὁ προαιώνιος καὶ ὑπερούσιος καὶ ὑπεράγαθος Λόγος, ἀπὸ ἀνέκφραστη φιλανθρωπία κι᾽ εὐσπλαγχνία γιὰ χάρι μας ἠθέλησε νὰ περιβληθῇ τὴν ἰδική μας εἰκόνα, γιὰ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φύσι ποὺ εἶχε συρθῇ κάτω στοὺς μυχοὺς τοῦ ἅδη καὶ νὰ τὴν ἀνακαινίσῃ, διότι εἶχε παλαιωθῆ, καὶ νὰ τὴν ἀναβιβάσῃ πρὸς τὸ ὑπερουράνιο ὕψος τῆς βασιλείας καὶ θεότητός του.

Τά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου καί ἡ Θεία Λειτουργία. Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

Τά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου καί ἡ Θεία Λειτουργία 

Μητροπολίτης Γόρτυνος Ἰερεμίας

1. Αὔριο, ἀδελφοί μου χριστιανοί, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει ἑορτή, ἔχει Θεομητορική ἑορτή. Τό εἴπαμε καί ἄλλοτε ὅτι οἱ ἑορτές τῆς Παναγίας μας εἶναι πολύ λαμπρές, γιατί ἔτσι πρέπει νά εἶναι.
Ἡ Παναγία εἶναι ἡ Μητέρα μας καί, ὅπως, ὅταν τό σπίτι ἔχει τήν ἑορτή τῆς μάνας, ἔχει ἰδιαίτερη χαρά, ἔτσι καί ὅταν ἡ Ἐκκλησία ἔχει ἑορτή τῆς Μητέρας μας Παναγίας, ἐμεῖς οἱ χριστιανοί, τά παιδιά Της, ἔχουμε μεγάλη χαρά.
Αὔριο, ἀδελφοί μου χριστιανοί, ἑορτάζουμε τά Εἰσόδια τῆς Παναγίας μας στόν Ναό σέ ἡλικία τριῶν ἐτῶν. Αὐτό βέβαια τό μεγάλο γεγονός δέν ἀναφέρεται στά Εὐαγγέλια, ἀλλά τά Εὐαγγέλια, αὐτά μόνο, δέν περιέχουν ὅλη τήν πίστη μας.
Πηγή τῆς πίστης μας εἶναι κυρίως ἡ Ἱερή Παράδοση καί τά Εὐαγγέλια εἶναι ἕνα τμῆμα μόνο τῆς Ἱερῆς Παράδοσης, τό γραπτό της τμῆμα. Δέν μᾶς λέγουν λοιπόν τά Εὐαγγέλια γιά τήν ἑορτή τῶν Εἰσοδίων τῆς Παναγίας μας, ἀλλά μαθαίνουμε γι᾽ αὐτήν ἀπό τήν Ἱερή Παράδοση.