Ἡ ἀνεξικακία καὶ ἡ συγχώρηση τοῦ πλησίον βασικὴ προϋπόθεση καθάρσεως τῆς ψυχῆς (Κυριακή της Τυρινῆς).

Εν κυθήροις τη 22α Φεβρουαρίου 2026

Αρχιμ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Θεολόγου – συγγραφέως,

Ι. Μ. Κυθήρων & Αντικυθήρων

Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Κυριακή της Τυρινής, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία μας μνημονεύει, σύμφωνα με το συναξάρι, «την από του παραδείσου της τρυφής εξορία του πρωτοπλάστου Αδάμ». Ανάλογο είναι και το περιεχόμενο της όλης ακολουθίας του εσπερινού και του όρθρου από το βιβλίο του Τριωδίου. Το αποστολικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από την προς Ρωμαίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, ενώ το ευαγγελικό μια περικοπή από το 6ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Την προηγούμενη Κυριακή η Εκκλησία έφερε στη μνήμη μας τη μεγάλη και φοβερά ημέρα της κρίσεως, που θα γίνει στο τέλος της ιστορίας αυτού του κόσμου. Την σημερινή ημέρα μας επαναφέρει στην αρχή, στο ξεκίνημα της ιστορίας του ανθρωπίνου γένους, όχι τυχαία βέβαια.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Εκκλησία καθιέρωσε να μνημονέυουμε την πτώση και εν συνεχεία την έξωση του Αδάμ από τον παράδεισο, καθώς βρισκόμαστε στο κατώφλι της εισόδου μας στην αγωνιστική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Γιατί εξορίστηκε ο Αδάμ από τον παράδεισο; Διότι δεν υπήκουσε στη συγκεκριμένη εντολή, που του έδωσε ο Θεός. Κάποια στιγμή βέβαια συναισθάνηκε την πτώση του, καθώς απογυμνώθηκε από την Χάρη του Θεού που είχε μέχρι τότε μέσα του, ωστόσο δεν μετανόησε με ειλικρινή μετάνοια. Όταν ο Θεός τον ρώτησε: «Αδάμ που είσαι; Τι συμβαίνει;», αυτός αντί να ομολογήσει την αμαρτία του, προσπαθούσε να δικαιολογηθεί και να ρίξει το σφάλμα στην Εύα. Και αυτή στη συνέχεια στον όφι. Και όταν ο Αδάμ εξορίστηκε από τον παράδεισο, τότε, καθώς αναφέρουν τα τροπάρια και οι ύμνοι της ακολουθίας, άρχισε να θρηνεί για το κατάντημά του και και να καλεί όλη την κτίση να κλαύσει και να θρηνήσει και αυτή για την οδυνηρή πτώση του, εξ’ αιτίας της οποίας από άφθαρτος και αθάνατος που ήταν κατάντησε δούλος της φθοράς και του θανάτου. Και χρειάσθηκε να περάσουν αιώνες και αιώνες μέχρις ότου οι ψυχές του Αδάμ και της Εύας, που βρίσκονταν φυλακισμένες στα σκοτεινά βασίλεια του Άδου, αξιώθηκαν της σωτηρίας, όταν ο Χριστός κατέβηκε στον άδη και τους ελευθέρωσε μαζί με όλους εκείνους οι οποίοι πίστευσαν σ’ αυτόν. Εάν, λοιπόν, η παρακοή του Αδάμ τον εξόρισε από τον παράδεισο η δε μετάνοιά του τον επανέφερε σ’ αυτόν, το ίδιο χρειάζεται να γίνει και σε μας. Μιμηθήκαμε τον Αδάμ στην παρακοή και χάσαμε τον παράδεισο. Ας τον μιμηθούμε τώρα και στην μετάνοια, αν θέλουμε να τον ξαναβρούμε.

Αξίζει να προσέξουμε ιδιαίτερα και την ευαγγελική περικοπή, που έχει άμεση σχέση με την αγωνιστική και κατανυκτική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, στην οποία ο Κύριος μεταξύ άλλων επισημαίνει τα εξής:

Ἡ ἀρετὴ τῆς ἀνεξικακίας καὶ συγχωρητικότητας- Ὁ Πάγκαλος Ἰωσὴφ, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἡ ἀρετὴ τῆς ἀνεξικακίας καὶ συγχωρητικότητας- Ὁ Πάγκαλος Ἰωσὴφ/ Μ. ΔΕΥΤΕΡΑ, 29-4-2024, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

- Ξέρεις, ἀββᾶ μου, αὐτό τό περιστατικό πολύ μέ ὡφέλησε.

«Κύριε, Συ που με αξίωσες να έλθω στο σχήμα των αγίων αυτών γερόντων, αξίωσε με ν’ ακολουθήσω και τα ίχνη τους»

Ο μακάριος Ζωσιμάς διηγήθηκε για κάποιον γέροντα τα εξής:

- Θέλουμε όλα όσα έχεις στο κελί σου. Κι εκείνος απάντησε:

- Όσα σας φαίνονται καλά, παιδιά μου, πάρτε τα.

Τα πήραν λοιπόν όλα και έφυγαν. Άφησαν μόνο ένα σκαλιστήρι. Το παίρνει αμέσως ο γέροντας και τρέχει πίσω τους φωνάζοντας:

Οι ληστές τότε, θαυμάζοντας την ανεξικακία του, τα επέστρεψαν όλα στο κελί του και μετανοημένοι είπαν μεταξύ τους:

- Πραγματικά ο άνθρωπος αυτός είναι του θεού...

Μόλις λοιπόν το διαβάσαμε αυτό, μου λέει ο επισκέπτης μας γέροντας:

Ἔως πότε θά εἴμαστε ἔτσι;

Έως πότε θα είμαστε έτσι;

21. Ο αββάς Παύλος ο κοσμήτης* και ο Τιμόθεος ο αδελφός του, έμειναν μαζί στη Σκήτη και πολλές φορές μάλωναν μεταξύ τους.

Είπε λοιπόν ο αββάς Παύλος: «Έως πότε θα είμαστε έτσι;».

Και του λέει ο αββάς Τιμόθεος:

Ἐκεῖνος πού θέλει ν’ ἀκούσει γρήγορα ὁ Θεός τήν προσευχή του...

Αυγοτέμπερα σε ξύλο, 50χ60 εκ. 2019. (Γιώργος Κόρδης)

4. Είπε ο αββάς Ζήνων: «Εκείνος που θέλει ν’ ακούσει γρήγορα ο Θεός την προσευχή του, μόλις σταθεί όρθιος και υψώσει τα χέρια του για να προσευχηθεί προς τον Θεό, πριν απ’ όλα και προτού ακόμα ευχηθεί για τη δική του ψυχή, ας προσευχηθεί απ’ τα κατάβαθα της ψυχής του για τους εχθρούς του. Και μ’ αυτή του την πράξη, για ότι κι αν παρακαλέσει τον Θεό, θα εισακουσθεί»

Αποφθέγματα των Πατέρων.

Ις΄. Περί ανεξικακίας. § 1-46.

πηγή-εδώ

Το Μέγα Γεροντικόν, Τόμος Δ΄. εκδ. Ιερό Ησυχαστήριο «Το Γενέσιον της Θεοτόκου».

https://wra9.blogspot.com/2023/05/blog-post_24.html

Ἄλλες ἐπαναστάσεις ἀπέτυχαν - Ὁ βίος τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου εἶναι μιά ἀνεξίκακη ἐπανάσταση πού ἔμεινε στούς αἰῶνες

Άλλες επαναστάσεις απέτυχαν – Ο βίος του Αγίου Νεκταρίου είναι μια ανεξίκακη επανάσταση που έμεινε στους αιώνες

Ελευθέριος Ανδρώνης

Χωρίς βία, χωρίς οργή, χωρίς ανταπόδοση στην αδικία, ο Άγιος Νεκτάριος νίκησε την κακία του κόσμου κάνοντας επανάσταση μόνο με την πίστη του

Ο Άγιος Νεκτάριος είναι ένα μυρίπνοο άνθος που φύτρωσε μέσα στην έρημο του κόσμου και με την παρουσία του πλημύρισε με πνευματική ευωδία τους αιώνες. Ένας φωτεινός αστέρας που έλαμψε πάνω από συκοφαντίες, δολοπλοκίες, ταπεινώσεις και πίκρες, και τις κατέκαψε με το φως της αγιοσύνης.

Και αν ακόμα ο Άγιος Νεκτάριος έχει γεμίσει με θαύματα την ανθρωπότητα ως τις μέρες μας, ο κόσμος δεν τον θαυμάζει τόσο πολύ για αυτά, όσο για το πώς στάθηκε ακλόνητος μπροστά στην κακία του κόσμου. Βράχος μπροστά στην ψευτιά του παρόντος «αιώνος του απατεώνος», με το βλέμμα πάντα στραμμένο στον μέλλοντα αιώνα, την Βασιλεία των Ουρανών.

Σε μια κοινωνία ανθρώπων που φωνάζουν πως αδικούνται ακόμα και αν τους αμφισβητείται και η πιο ευτελής αξίωση, ο Άγιος Νεκτάριος μοιάζει ακατανόητος, εξωπραγματικός, υπερκόσμιος. Κι όμως με την βιοτή του απέδειξε πως η ανεξικακία δεν είναι ουτοπία, η συγχώρεση δεν είναι ελάττωμα, η μακροθυμία δεν είναι παθητικότητα.

Ένας αληθινός επαναστάτης της πράξης και του πνεύματος

Ο ένθεος και αγιασμένος άνθρωπος, καίτοι είναι φρόνιμος σαν αμνός, είναι ο πιο αληθινός και ο πιο δυναμικός επαναστάτης. Γιατί η στάση του δυναμιτίζει στον πυρήνα της την εξουσία του εγωκεντρισμού, μιας αντίληψης που ριζώνει σε όλες τις εξουσίες της γης και όλα τα ιδεολογήματα των κοινωνιών. Από την δημιουργία του κόσμου μέχρι και σήμερα, το απατηλό αφήγημα που γκρεμίζει τους ανθρώπους είναι το ίδιο: ότι μπορούν να γίνουν «θεοί» δίχως τον Θεό.

Ἡ ἀνεξικακία τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, Ἀρχιμ. Σάββας Ἁγιορείτης

 

Ἡ ἀνεξικακία τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, Ἀρχιμ. Σάββας Ἁγιορείτης, 12-12-2018

ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ-ΟΡΘΡΟΣ-ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 14-5-2022

https://youtu.be/rFGeWryYPdw
Συν Θεω ζωντανή μετάδοση τώρα: ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟΝ-ΟΡΘΡΟΣ-ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 14-5-2022

«Εἶναι τόση ἡ θλίψη στόν κόσμο αὐτόν, πού ἄν δέν ὑπῆρχε ἡ Ἀνάσταση, δέν ὑπῆρχε ὁ λόγος, οὔτε ἕνα δευτερόλεπτο νά ζήσει ὁ ἄνθρωπος ἐδῶ»

Ιεροκήρυκας Δημήτριος Παναγόπουλος (1916 – 1982)

Κάποιος γέροντας πέθαινε και μαζεύτηκαν πολλοί στο κρεβάτι του. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ένας, ο οποίος μία ολόκληρη ζωή, δεν δούλευε και του έκλεβε τις οικονομίες από τα εργόχειρα και έτσι τρέφονταν.

Ο γέροντας ήξερε, ότι αυτός του κλέβει το ψωμάκι και τον ιδρώτα του και έλεγε στον εαυτόν του: ”Βάλε ζόρι, για να εργάζεσαι για δύο!”.

Σε μία στιγμή ζήτησε ο γέροντας να βγούνε όλοι έξω από το δωμάτιό του και κράτησε μόνο αυτόν τον κλέφτη. Ο κλέφτης ντράπηκε και νόμιζε ότι θα τον αποκαλύψει και θα τον επιπλήξει. Έκπληκτος όμως βλέπει, να παίρνει ο γέροντας τα χέρια του και να τα φυλάει και να του λέει:

– Ευχαριστώ αυτά τα χέρια, να μείνουν άγια, διότι με στέλνουν σήμερα στον Χριστό!

Και ξεψύχησε! Έχουμε εμείς τέτοια ανεξικακία; Δεν είμαστε ακόμα Χριστιανοί…

❈ Έστω ένας άνθρωπος, που στα τελευταία του και ύστερα από υπόδειξη κάποιου ανθρώπου, εξομολογήθηκε και Κοινώνησε. Τί λέτε, σώθηκε αυτός; Δεν είμαστε σίγουροι αν σώθηκε… και ας έφυγε εξομολογημένος και Κοινωνημένος.

Ἡ Συγχώρεση (μία ἀληθινή ἱστορία)

Η Συγχώρεση (μια αληθινή ιστορία)

Πριν πολλά χρόνια και μετά τη λήξη του εμφυλίου σπαραγμού, σε κάποιο χωριό έγινε ένας φόνος για πολιτικούς λόγους.

Κατηγορήθηκε, λοιπόν, κάποιος χωριανός, ονόματι Πέτρος Γ. και με τις μαρτυρίες 5 συγχωριανών του καταδικάστηκε σε 30 χρόνια φυλάκιση στις αγροτικές φυλακές.

Μέρα-νύχτα όμως διαλαλούσε ότι ήταν αθώος. Στις φυλακές αυτές πήγαινε 1 φορά το μήνα ένας ευλαβέστατος ιερέας. Λειτουργούσε στο εκκλησάκι των φυλακών και μετά δεχόταν για εξομολόγηση όσους εκ των φυλακισμένων το επιθυμούσαν.

Πήγε και ο Πέτρος και εξομολογήθηκε στον ευλαβή εκείνο ιερέα και βεβαίωνε με όρκους ότι ήταν αθώος.

Από τότε που εξομολογήθηκε άλλαξε τελείως διαγωγή: προσηύχετο με το Όνομα του Ιησού Χριστού, μελετούσε το Ευαγγέλιο και κοινωνούσε των Αχράντων Μυστηρίων, σκορπώντας σε όλους τους συγκρατούμενούς του πολλή καλωσύνη.

Συγχωρούσε δε με όλη του την καρδιά και τους κατηγόρους του και αυτόν ακόμα τον άγνωστο φονιά. «Δε φταίνε οι καημένοι», έλεγε. «Φταίει το πολιτικό και ιδεολογικό πάθος, φταίει και ο διάβολος που τους σκοτείνιασε το μυαλό και έτσι κρύψανε την αλήθεια. Θεέ μου συγχώρεσέ τους… και από μένα να ’ναι συγχωρεμένοι… και χάρισέ τους προπαντός και ιδιαιτέρως φωτισμό και υγεία».

Ο ιερέας πεπεισμένος για την αθωότητά του προσπάθησε μέσω κάποιων δικηγόρων να τον αποφυλακίσει, αλλά δεν τα κατάφερε. Έτσι πέρασαν 19 χρόνια. Όταν αποφυλακίσθηκε ήταν πλέον 50 ετών. Στο χωριό δεν έγινε δεκτός, επειδή τον πίστευαν όλοι για φονιά.

Μετακόμισε λοιπόν σε μια γειτονική πόλη και έκανε τον εργάτη, τον οικοδόμο και κυρίως το μαραγκό, δουλειά που έμαθε στη φυλακή. Εκεί στην πόλη συνέχισε να προσεύχεται, να συμμετέχει στα Μυστήρια και να τηρεί τις ευαγγελικές εντολές. Η Ευχή και το Ευαγγέλιο ήταν το οξυγόνο της ζωής του.

Ὅταν τὸ χέρι τοῦ Εἰσαγγελέα, ποὺ κουνοῦσε τὸν Ἅγιο Νεκτάριο, ξεράθηκε...

Πολλὰ ὅμως διεσπείροντο ἀπὸ τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους στὴν Ἀθήνα περὶ τοῦ Πενταπόλεως καὶ τῆς ἀνέγερσης τῆς Μονῆς (δηλαδὴ τῆς γυναικείας Μονῆς τῆς Ἁγίας Τριάδος στὴν Αἴγινα, τῆς ὁποίας κατόπιν διετέλεσε ἐφημέριος καὶ πνευματικός). Πολὺ ἐδοκιμάσθη ἀπὸ τοὺς διεστραμμένους, τοὺς μοχθηροὺς καὶ τοὺς συκοφάντες.Διέδιδαν συκοφαντίες ἀνηθικότητος ἀνηκούστους. Ἠσχολήθη μὲ αὐτὲς καὶ ἡ Ἱερὰ Σύνοδος. Ὁ δὲ τότε Πρόεδρος αὐτῆς, ὁ Ἀθηνῶν Θεοκλητὸς μετέβη αὐτοπροσώπως ἐπιτοπίως τὸ 1908, διὰ νὰ ἐξετάση. Φεύγοντας ὅμως ἀπὸ ἐκεῖ ἀναγκάσθηκε νὰ ὁμολογήση ὄτι «ἦτο ὄντως Θεῖον ἔργον». Πολὺ τὸν κατέτρεξε καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Μελέτιος Μεταξάκης. Αυτός διετέλεσε καὶ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης καὶ Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας. Αὐτὸς ὁ δυστυχὴς ἤτανε μασῶνος μοντέρνος, νεωτεριστὴς καὶ ἔκαμε πολὺ κακὸ στὴν Ἐκκλησία. Αυτός ἦταν καὶ κατὰ τοῦ μοναχισμοῦ. Ὅταν ὁ Ἅγιος ἀγωνιζόταν μὲ τόσες δυσκολίες νὰ κτίση τὸ Μοναστήρι, ἐπῆγε καὶ τὸν ἀπέτρεπε...

- Τί κάνεις ἐδῶ; Μοναστήρι κτίζεις τώρα; Δεν βλέπεις ὅτι τόσα ἐξωκκλήσια γύρω ἐδῶ ἐρήμωσαν; Δὲν εἶναι γιὰ Μοναστήρια στὴ σημερινὴ ἐποχή.

Ὁ Πενταπόλεως ὅμως ἐξηκολούθησε, καὶ ἔγινε τὸ Μοναστήρι καὶ ἄλλα πολλὰ κατόπιν, ὥστε ἡ Αἴγινα σήμερον νὰ ἔχη τὰ περισσότερα Μοναστήρια.

Τὸ προεῖπεν ὁ Ἅγιος: «Θὰ γίνη, εἶπεν, ἡ Αἴγινα τὸ Ἅγιον Ὅρος τῶν Μοναζουσῶν». Καὶ ἤδη ἔχει ἐννέα Μοναστήρια γυναικών... Ἀλλὰ καὶ ποία διαφορὰ στὸ τέλος τῶν δύο Ἱεραρχῶν.

Ὁ Μεταξάκης, ποὺ ἔκαμε τόσα εἰς βάρος τῆς Ὀρθοδοξίας, εἶχεν οἰκτρὸν τέλος. Τὸν βρῆκαν ἕνα πρωὶ κάτω ἀπὸ....τὸ κρεββάτι του νεκρὸν καὶ μὲ τὴν γλώσσαν του ἔξω.

Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν γλώσσαν, ποὺ ἔλεγε αὐτὰ στὸν Ἅγιο καὶ τόσα εἰς βάρος τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως καὶ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας..

Δύο μοναχοί...

Δύο μοναχοί κατοικούσαν σ' έναν τόπο και τους επισκέφθηκε κάποτε ένας μεγάλος Γέροντας. Θέλοντας αυτός νά τούς δοκιμάσει, πήρε ένα ραβδί και άρχισε να καταστρέφει τα λαχανικά του ενός. Ο αδελφός μόλις τον είδε, κρύφτηκε. Και όταν πιά έμεινε μία ρίζα, λέει στον Γέροντα:

«Αββά, αν θέλεις, άφησε την αυτήν γιά νά τή μαγειρέψω και να φάμε μαζί».

Ποτέ δέν παραπονέθηκε σέ κανένα!

Την περίοδο που ο όσιος Δωρόθεος διακονούσε στο νοσοκομείο της μονής του αββά Σερίδου στη Γάζα, κάποιος αδελφός τον έβρισε χωρίς καμμιά αφορμή. Ο όσιος δεν παραπονέθηκε καθόλου. Δεν του είπε ούτε μια λέξη!

Ο ηγούμενος Σέριδος πληροφορήθηκε για τη συμπεριφορά του αδελφού και θέλησε να τον τιμωρήση.

Τότε ο ανεξίκακος όσιος Δωρόθεος έπεσε στα πόδια του λέγοντας:

-Μη, γέροντα μου…

Μη, για την αγάπη του Χριστού…

Εγώ έσφαλα. Δεν φταίει ο αδελφός!

Άλλοτε, μερικοί αδελφοί έρχονταν κάθε μέρα και τίναζαν τις γεμάτες κοριούς ψάθες τους μπροστά στο κελλί του οσίου Δωροθέου.

Από την ανυπόφορη ζέστη οι κοριοί ήταν αναρίθμητοι και δεν προλάβαινε να τους σκοτώνη.

Πήγαινε το βράδυ, κατάκοπος από το διακόνημα του νοσοκόμου, να κοιμηθή, και μαζεύονταν όλοι πάνω του.

Ψυχωφελεῖς παραινέσεις τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου γιά τή μίμηση τοῦ Χριστοῦ στήν ἀνεξίκακη στάση μας ἀπέναντι στούς συνανθρώπους μας

ΨΥΧΩΦΕΛΕΙΣ ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

ΓΙΑ ΤΗ ΜΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΣΤΗΝ ΑΝΕΞΙΚΑΚΗ ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΜΑΣ

Αυτού ας γίνουμε και εμείς μιμητές. Δέχθηκε όσους Ιουδαίους πίστεψαν μετά το κήρυγμα των Αποστόλων και δεν τους έδιωξε. Έτσι ας αμείβουμε κι εμείς τους εχθρούς, οι οποίοι διέπραξαν σε εμάς άπειρα κακά. Ό,τι αγαθό και αν έχουμε, ας το δίνουμε σε αυτούς· ας μην παραλείψουμε να τους ευεργετούμε. Διότι αν μεν είναι ανάγκη να ικανοποιήσει κανείς την οργή τους με το να πάθει κάποιο κακό, πολύ περισσότερο θα την ικανοποιήσει, με το να τους ευεργετήσει (διότι αυτό είναι ηπιότερο από το να κακοπάθει)· διότι δεν είναι το ίδιο να ευεργετεί κάποιος τον εχθρό του και να θέλει να πάθει χειρότερα από αυτά που ο εχθρός του επιθυμεί. Από αυτό θα έρθουμε και σε εκείνα επίσης.

Η στάση αυτή είναι αξίωμα των μαθητών του Χριστού. Σταύρωσαν Αυτόν ενώ ήλθε για να τους ευεργετήσει, μαστίγωσαν τους μαθητές Του, και μετά από αυτά τοποθετεί τους Ιουδαίους αυτούς που πίστεψαν έστω και λίγο αργότερα, στην ίδια τιμή με τους μαθητές, μεταδίδοντας σε αυτούς τα ίδια από τα δικά Του. Ας γινόμαστε, παρακαλώ, μιμητές του Χριστού· κατά τούτο είναι δυνατό να μιμηθούμε Αυτόν· αυτό κάνει τον πιστό άνθρωπο ίσο με τον Θεό, αυτό είναι μεγαλύτερο από τα ανθρώπινα. Ας επιδιώκουμε την ελεημοσύνη· αυτή είναι παιδαγωγός και διδάσκαλος της φιλοσοφίας εκείνης(:δηλαδή της ανεξικακίας). Εκείνος που έμαθε να ελεεί αυτόν που βρίσκεται σε συμφορά, θα μάθει και να μη μνησικακεί· εκείνος που έμαθε αυτό, θα μπορέσει και τους εχθρούς του να ευεργετεί.

Ας μάθουμε να δείχνουμε συμπάθεια για τα κακά των πλησίον και θα μάθουμε να υποφέρουμε και τις συμφορές τους. Ας ρωτήσουμε εκείνον που διατίθεται εχθρικά απέναντί μας, μήπως δεν ενοχοποιεί τον εαυτό του, μήπως δεν θέλει να φιλοσοφήσει, μήπως δεν λέει ότι το παν προέρχεται από τον θυμό, από τη μικροψυχία, από την ταλαιπωρία, μήπως δεν θα ήθελε να είναι από εκείνους που υβρίζονται και σιωπούν, και όχι από εκείνους που υβρίζουν και οργίζονται, μήπως δεν απέρχεται αφού θαυμάσει τον παθόντα.

Μην νομίζεις λοιπόν ότι η ανεξικακία δημιουργεί ανθρώπους άξιους καταφρονήσεως· τίποτε άλλο δεν δημιουργεί ευκαταφρόνητους ανθρώπους όσο το να υβρίζει κάποιος· τίποτε δε δημιουργεί τόσο σεβαστούς ανθρώπους, όσο το να υπομένουν υβριζόμενοι. Διότι ο ένας μεν είναι υβριστής, ενώ ο άλλος είναι φιλόσοφος, δηλαδή καρτερικός και ανεξίκακος· και ο μεν πρώτος είναι χειρότερος κάθε ανθρώπου, ο δεύτερος όμως είναι ίσος με τους αγγέλους. Διότι και αν ήταν μικρότερος από εκείνον που τον βρίζει, εντούτοις εάν ήθελε, μπορούσε να αμυνθεί απέναντι σε αυτόν και να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Εξάλλου αυτός μεν ελεείται από όλους, ενώ εκείνος μισείται.

Ἠ μεγαλύτερη δυστυχία μας εἶναι, πώς ἀποδίδουμε στούς ἄλλους τήν δική μας κακία.

Πολλές φορές κρίνουμε έναν άνθρωπο λέγοντας : "Αυτός είναι κακός άνθρωπος. Ή έχει κακό χαρακτήρα ή μου το έκανε με κακή προαίρεση". Να δούμε τί λένε οι Άγιοι περί κακίας.

~Οι άνθρωποι που έχουν κακία εναντίον μας, που μας εχθρεύονται και μας προσβάλλουν, είναι άξιοι του οίκτου και της αγάπης μας. Είναι άρρωστοι και κινδυνεύουν με απώλεια. Έγιναν όργανα του διαβόλου, για να μας προξενήσουν δοκιμασίες και βάσανα. Αυτές όμως οι δοκιμασίες και τα βάσανα, είναι για εμάς ευεργετικά, γιατί μας φανερώνουν τις πληγές που έχουμε στην καρδιά μας και που μέχρι τότε δεν είχαμε συνειδητοποιησει.

(Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης)

~Πρέπει να θυμάσαι συχνότερα, πως το κακό βρίσκεται μέσα σου, όχι στους άλλους. Αν πιστέψεις βαθιά την αλήθεια αυτή, θα προστατευτείς από πολλές αμαρτίες και πάθη. Η μεγαλύτερη δυστυχία μας είναι, πως αποδίδουμε στους άλλους την δική μας κακία.

(Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης)

~Ο διάβολος είναι κακία. Την στιγμή που θα αρχίσεις να νοιώθεις κακία για τον πλησίον σου, φωλιάζεις μέσα σου τον διάβολο. Στην αρχή μπαίνει μέσα σου σαν βελόνα και μετά προσπαθεί να γίνει ίσαμε ένα βουνό. Τόσο πολύ απλώνεται και τόσο βαρύς είναι. Γι' αυτό μην δεχτείς κακία στην καρδιά σου, ούτε για μια στιγμή. Είναι ο ίδιος ο διάβολος. Διαφορετικά η κακία, ακόμα και αν δεν εξωτερικεύεται με λόγια, θα φαίνεται στην ματιά σου και θα δηλητηριάζει τη ψυχή του αδελφού σου. Να λογαριάζεις την κακία σαν απάτη του διαβόλου.

(ΆγιοςΙωάννηςτηςΚροστάνδης)

Αὐτός μάλιστα, εἶναι πραγματικά ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ!

Μία νύχτα πήγαν ληστές σε κάποιον Ερημίτη.

– Ήλθαμε να πάρωμε τα πράγματά σου, του είπαν άγρια.

– Κοπιάστε και πάρετε ό,τι σας αρέσει, αποκρίθηκε εκείνος, χωρίς να χάσει την ψυχραιμία του.

Άδειασαν στη στιγμή τη φτωχική του καλύβη κι έφυγαν βιαστικοί. Λησμόνησαν όμως να πάρουν ένα μικρό φλασκί, που ήταν κρεμασμένο από το δοκάρι της στέγης. Ο Ερημίτης το ξεκρέμασε και, τρέχοντας πίσω από τους ληστές, φώναζε για να τον ακούσουν να σταματήσουν:

«Μὴ πιστεύσεις τῷ ἐχθρῷ σου εἰς τὸν αἰῶνα» (Σοφία Σειράχ ιβ΄ καὶ ιθ΄).

Αγάπη και ανεξικακία στον εχθρό, αλλ΄ όχι φιλία

Τὸν ἐχθρό σου, ποτὲ μὴν τὸν κάνεις φίλο

π. Ἀθανάσιου Μυτιληναίου

Ἀπὸ ὁμιλία εἰς τὴν Σοφία Σειράχ, ἀρ. 160

Ποτὲ μὴν ἐμπιστευθεῖς εἰς τὸν ἐχθρόν σου, ὅταν σοῦ ἐμφανίζεται ὡς φίλος· ποτέ, εἰς τὸν αἰῶνα, ποτέ. Ἄλλο πρᾶγμα βέβαια νὰ φαίνεσαι ὅτι εἶσαι ἀνεξίκακος ἀπέναντί του· καὶ ἐκ βαθέων μάλιστα ἀνεξίκακος, καὶ εὐεργετικὸς μάλιστα. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα, καὶ ἐντελλόμεθα νὰ τὸ κάνουμε αὐτό, καὶ ἄλλο πρᾶγμα εἶναι νὰ ἐμπιστευθεῖς ὅ,τι ἀφορᾶ σὲ σένα, τὰ μυστικά σου, τὰ προβλήματά σου, τὴ ζωή σου. (Αὐτὸ) ποτέ. Καὶ νὰ γνωρίζετε ὅτι ποτέ, παλαιὸς ἐχθρός, δὲν γίνεται φίλος. Αὐτὸ νὰ τὸ ξέρετε. Μπορεῖ νὰ τὰ φτιάξουμε, νὰ λέμε καλημέρα, νὰ λέμε ἐγκαρδίως καλημέρα, ἀλλὰ νὰ γίνει φίλος μας, (αὐτὸς μπορεῖ νὰ δείξει ὅτι θὰ ἤθελε νὰ γίνει φίλος μας), ἐμεῖς οὐδέποτε θὰ ἐμπιστευθοῦμε. Θὰ ἐπαναλάβω: «Μὴ πιστεύσεις τῷ ἐχθρῷ σου εἰς τὸν αἰῶνα».

Καὶ ἐξηγεῖ ἡ Σοφία Σειράχ: «Ὡς γὰρ ὁ χαλκὸς ἰοῦται, οὕτως ἡ πονηρία αὐτοῦ». 

Ὅπως, λέγει, σκουριάζει ὁ χαλκός, ἔτσι καὶ ἡ πονηρία του. Δηλαδή, διαρκῶς αὐξάνει ἡ πονηρία του, ὅπως καὶ ἡ σκουριὰ στὸ χαλκό, γιατὶ εἶναι κακὸς ἄνθρωπος.

«Καὶ ἐὰν ταπεινωθῇ καὶ πορεύηται συγκεκυφώς»: Κι ἂν ἀκόμα ταπεινωθεῖ (μὲ τὴν ἔννοιαν νὰ δείξει εὐτέλεια, ἐξευτελισμὸ τοῦ ἑαυτοῦ του) καὶ περπατάει καμπουριασμένα, μὲ τὸ κεφάλι κάτω, σκυμμένο·

Ἡ πραγματική ἀγάπη τοῦ ἀββᾶ Ζωσιμᾶ

Έλεγε ο αββάς Ζωσιμάς: «Ήταν κάποτε ένας αδελφός που είχε μείνει μαζί μου και είχε πάρει από εμένα το μοναχικό σχήμα, τον οποίο καθοδήγησα με πολλή φροντίδα στο αγαθό, γιατί ήταν ευαίσθητος και χρειαζόταν πολλή επιμέλεια και συγκατάβαση λόγω της αδυναμίας του. Αυτός λοιπόν ήρθε μια μέρα και μου είπε· “Αββά μου, πολύ σε αγαπώ”. Του αποκρίθηκα· “Εγώ δεν βρήκα ακόμη κάποιον που να με αγαπά όπως τον αγαπώ. Εσύ τώρα μου λες ότι με αγαπάς, και σε πιστεύω. Αν όμως συμβεί κάτι που δεν θα σου αρέσει, δεν θα παραμείνεις ο ίδιος, ενώ εγώ, ό,τι και να πάθω από εσένα, θα παραμείνω ο ίδιος απέναντί σου, και τίποτε δεν μπορεί να με απομακρύνει από την αγάπη σου”.

»Πέρασε λίγος καιρός και δεν γνωρίζω τι του συνέβη, γιατί δεν έμενε πια μαζί μου· άρχισε όμως να λέει εναντίον μου πολλά φοβερά, μέχρι και αισχρότητες. Εγώ τα μάθαινα όλα όσα έλεγε εναντίον μου και έλεγα στον εαυτό μου· “Αυτός είναι καυτήρας του Ιησού και στάλθηκε για να γιατρέψει την κενόδοξη ψυχή μου. Αυτός είναι αληθινός ευεργέτης μου”. Τον έφερνα στον νου μου ως γιατρό και ευεργέτη και προσευχόμουν ειλικρινά γι’ αυτόν, ενώ σε εκείνους που μου μετέφεραν αυτά που έλεγε, απαντούσα· “Ο αδελφός ξέρει τα φανερά ελαττώματά μου, και μάλιστα όχι όλα αλλά ένα μέρος από αυτά, και λέει μόνο όσα ξέρει, γιατί αυτά που δεν ξέρει και είναι κρυφά, είναι αναρίθμητα”.

Ψυχωφελεῖς παραινέσεις τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου γιά τή μίμηση τοῦ Χριστοῦ στήν ἀνεξίκακη στάση μας ἀπέναντι στούς συνανθρώπους μας

ΨΥΧΩΦΕΛΕΙΣ ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

ΓΙΑ ΤΗ ΜΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΣΤΗΝ ΑΝΕΞΙΚΑΚΗ ΣΤΑΣΗ ΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΜΑΣ

Αυτού ας γίνουμε και εμείς μιμητές. Δέχθηκε όσους Ιουδαίους πίστεψαν μετά το κήρυγμα των Αποστόλων και δεν τους έδιωξε. Έτσι ας αμείβουμε κι εμείς τους εχθρούς, οι οποίοι διέπραξαν σε εμάς άπειρα κακά. Ό,τι αγαθό και αν έχουμε, ας το δίνουμε σε αυτούς· ας μην παραλείψουμε να τους ευεργετούμε. Διότι αν μεν είναι ανάγκη να ικανοποιήσει κανείς την οργή τους με το να πάθει κάποιο κακό, πολύ περισσότερο θα την ικανοποιήσει, με το να τους ευεργετήσει (διότι αυτό είναι ηπιότερο από το να κακοπάθει)· διότι δεν είναι το ίδιο να ευεργετεί κάποιος τον εχθρό του και να θέλει να πάθει χειρότερα από αυτά που ο εχθρός του επιθυμεί. Από αυτό θα έρθουμε και σε εκείνα επίσης. 

Η στάση αυτή είναι αξίωμα των μαθητών του Χριστού. Σταύρωσαν Αυτόν ενώ ήλθε για να τους ευεργετήσει, μαστίγωσαν τους μαθητές Του, και μετά από αυτά τοποθετεί τους Ιουδαίους αυτούς που πίστεψαν έστω και λίγο αργότερα, στην ίδια τιμή με τους μαθητές, μεταδίδοντας σε αυτούς τα ίδια από τα δικά Του. Ας γινόμαστε, παρακαλώ, μιμητές του Χριστού· κατά τούτο είναι δυνατό να μιμηθούμε Αυτόν· αυτό κάνει τον πιστό άνθρωπο ίσο με τον Θεό, αυτό είναι μεγαλύτερο από τα ανθρώπινα. Ας επιδιώκουμε την ελεημοσύνη· αυτή είναι παιδαγωγός και διδάσκαλος της φιλοσοφίας εκείνης(:δηλαδή της ανεξικακίας). Εκείνος που έμαθε να ελεεί αυτόν που βρίσκεται σε συμφορά, θα μάθει και να μη μνησικακεί· εκείνος που έμαθε αυτό, θα μπορέσει και τους εχθρούς του να ευεργετεί.

Ας μάθουμε να δείχνουμε συμπάθεια για τα κακά των πλησίον και θα μάθουμε να υποφέρουμε και τις συμφορές τους. Ας ρωτήσουμε εκείνον που διατίθεται εχθρικά απέναντί μας, μήπως δεν ενοχοποιεί τον εαυτό του, μήπως δεν θέλει να φιλοσοφήσει, μήπως δεν λέει ότι το παν προέρχεται από τον θυμό, από τη μικροψυχία, από την ταλαιπωρία, μήπως δεν θα ήθελε να είναι από εκείνους που υβρίζονται και σιωπούν, και όχι από εκείνους που υβρίζουν και οργίζονται, μήπως δεν απέρχεται αφού θαυμάσει τον παθόντα. 

Τί σημαίνει δέν ἔχω κακία στήν καρδιά μου..

ΘΕΛΗΣΕ κάποτε να δοκιμάσει δυό νεοφερμένους μοναχούς στην Νέα Σκήτη ένας από τους μεγάλους Γέροντες. Μπήκε στον μικρό τους κήπο και άρχισε να καταστρέφει με το ραβδί του ένα-ένα όλα τα λιγοστά λαχανικά που είχαν για φάνε. Οι αδελφοί τον έβλεπαν από την μισάνοιχτη πόρτα του κελλιού τους, αλλά δεν φανερώθηκαν έως ότου τα κατέστρεψε σχεδόν ολα.