Δικαιοσύνη: Μιὰ οὐτοπία

Δικαιοσύνη: Μια ουτοπία

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Σε συνέχεια προηγουμένου μου κειμένου και με βάση τα όσα συμβαίνουν στη δικαιοσύνη στην Ελλάδα και γενικώς στον διεθνή χώρο επιβεβαιώνεται η φιλοσοφική άποψη πως η απόδοσή της αποτελεί ουτοπία. Κατά τον Άγγλο πολιτικό και φιλόσοφο Τόμας Μορ, θύμα της εκ μέρους του προασπίσεως της δικαιοσύνης έναντι της κρατικής εξουσίας, η ουτοπία (ου τόπος) αποτελεί μια ιδέα, θεωρία ή επιδίωξη που βρίσκεται τελείως εκτός πραγματικότητας. Ο Πλάτωνας, συγκλονισμένος από την άδικη καταδικαστική απόφαση σε βάρος του διδασκάλου του Σωκράτη, δημιουργεί τη δική του ουτοπία στην «Πολιτεία» του, έργο το οποίο στην εποχή της Αναγέννησης ενέπνευσε τις ουτοπίες δικαιοσύνης, πλην αυτής του Μορ, των Τομάζο Καμπανέλα και Φράνσις Μπέικον. Ο καθηγητής Χανς Κέλσεν (1881 – 1973) στο πόνημά του «Τί είναι δικαιοσύνη;» (1953) αρνείται την δικαιοσύνη ως αντικειμενική αξία, επειδή η γνώση αυτής – όπως η γνώση όλων των αντικειμενικών αξιών – δεν είναι επιστημονικά δυνατή.

Πιο πρακτικός ο Γάλλος φιλόσοφος Μοντεσκιέ (1689-1755), στο έργο του «Το πνεύμα των Νόμων», θεωρεί ότι σε μια ευνομούμενη Πολιτεία υπάρχουν τρεις εξουσίες, η Εκτελεστική, η Νομοθετική και η Δικαστική. Από αυτές, όπως σημειώνει, η πιο αδύναμη είναι η δικαστική, αφού είναι υποχρεωμένη να αποφασίζει με βάση τις αποφάσεις της νομοθετικής εξουσίας, έστω και αν αυτές είναι άδικες, και να τις εκτελεί χρησιμοποιώντας την εκτελεστική εξουσία, χωρίς την οποία είναι ασήμαντη.

Ἰωάννης Καποδίστριας: Ὁ Ἅγιος τῆς πολιτικῆς

Ιωάννης Καποδίστριας: Ο Άγιος της πολιτικής

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Στις 10 Φεβρουαρίου 2026 συμπληρώνονται 250 χρόνια από τη γέννηση του πρώτου Κυβερνήτη της ελεύθερης Ελλάδας Ιωάννου Καποδίστρια. Με την ευκαιρία πρέπει η Εκκλησία να λάβει την πρωτοβουλία και με βάση τα ιστορικά στοιχεία, τα οποία εκφράζουν και τεκμηριώνουν την καταξίωσή του στην αγιολογική συνείδηση της καθ’ Ελλάδα Εκκλησίας να τον αγιοκατατάξει και να τον εγγράψει στο εορτολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η μνήμη του να εορτάζεται την 27η Σεπτεμβρίου, ημέρα τη δολοφονίας του.

Οι λόγοι της αγιοκατάταξής του είναι πολλοί και εύλογοι. Πρώτα η εκτέλεσή του. Πραγματοποιήθηκε στις 6 το πρωί της Κυριακής, όταν ήταν να εισέλθει στον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος Ναυπλίου για να παρακολουθήσει τον Όρθρο και τη Θεία Λειτουργία, όπως έκανε πάντοτε και μάλιστα από τότε που ανέλαβε τη διακυβέρνηση του Ελληνικού κράτους. Η εκτέλεση εγένετο με την υποστήριξη των κυβερνήσεων Αγγλίας και Γαλλίας. Αυτό έγραψε αμέσως μετά το τραγικό γεγονός ο αδελφός του Κυβερνήτη σε επιστολή του προς τον φίλο του Αλέξανδρο Στούρτζα. Η μετάβαση του στην Εκκλησία από την αρχή του Όρθρου δείχνει έναν συνειδητό χριστιανό και η χωρίς αστυνομική συνοδεία μετάβασή του στον Ναό δείχνει ότι μετέβη ως « πρόβατο προς σφαγή». Από ιστορικούς σημειώνεται ότι από δύο αστυνομικούς, που ήσαν παρόντες στην εκτέλεση ο ένας βοήθησε στη δολοφονία και ο άλλος έμεινε αμέτοχος.

Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία: Ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 2025

Ορθόδοξη Εκκλησία: Ο απολογισμός του 2025

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Αγιορείτης Γέροντας που ρωτήθηκε για το πώς βλέπει την κατάσταση στην Ορθοδοξία απάντησε με μια παραβολή. Κάποτε ένας αλλόθρησκος, απογοητευμένος από τη θρησκεία του, κατέληξε ότι θα γίνει Χριστιανός. Όμως ανακάλυψε ότι ο Χριστιανισμός ήταν χωρισμένος στα τρία. Για να καταλήξει ποιο από τα τρία μέρη θα ακολουθήσει πήρε μαζί του ένα συνεργάτη και επισκέφθηκε πρώτα το Βατικανό.

Φυσικά είδε τον Πάπα, ηγεμόνα και απόλυτο ηγέτη του κράτους του Βατικανού. Εντυπωσιάστηκε από την τάξη και την πειθαρχία στον κλήρο, τη μεγαλοπρέπεια των γοτθικών ναών, τις χιλιάδες των πιστών από όλο τον κόσμο, που συνωστίζονται στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, για να ακούσουν και να ευλογηθούν από τον Πάπα, την οργάνωση και την τάξη, τα μοναστικά τάγματα με μορφωμένους μοναχούς. Στη συνέχεια επισκέφθηκε τους Προτεστάντες. Εκεί βρήκε επίσης τάξη, εξαιρετικές χορωδίες, φαντασμαγορικές εκδηλώσεις, αποδοχή της νεωτερικής λογικής και των μεθόδων της, ελαστικότητα στα ζητήματα του δόγματος, της Παράδοσης και της ηθικής.

Ήρθε και η σειρά της Ορθοδοξίας. Εκεί διαπίστωσε διχασμούς, ανταγωνισμούς μεταξύ των τοπικών Εκκλησιών και των ηγετών Τους, μη κοινή αντίληψη σε διάφορα εκκλησιολογικά θέματα και σε θέματα ιεραποστολής. Όταν τελείωσε τις επισκέψεις είπε στον συνεργάτη του, ότι επί μια εβδομάδα θα μελετήσει τα όσα είδε και θα του πει τί αποφάσισε. Πράγματι μέσα στον προκαθορισμένο χρόνο συναντήθηκε με τον συνεργάτη του και του δήλωσε ότι θα ενταχθεί στην Ορθοδοξία.

Οἱ λόγοι τῆς ἐπίσκεψης τοῦ Πάπα εἰς Τουρκία καὶ Λίβανο

Οι λόγοι της επίσκεψης του Πάπα εις Τουρκία και Λίβανο

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Από της 27ης Νοεμβρίου έως και την 2α Δεκεμβρίου ο Πάπας Λέων ο 14ος επισκέπτεται την Τουρκία και τον Λίβανο. Ο ίδιος με «Αποστολική Εγκύκλιο» του, η οποία επιγράφεται «Εντός της ενότητας της πίστης» και με δηλώσεις του στους διαπιστευμένους στο Βατικανό δημοσιογράφους εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους πραγματοποιεί την εν λόγω επίσκεψη, την πρώτη του εκτός Ιταλίας. Όπως είπε, μεταβαίνει στη Νίκαια της Βιθυνίας (βορειοδυτική Μικρά Ασία) για να δώσει ένα «μήνυμα ενότητας» και στον Λίβανο για ένα «μήνυμα ειρήνης».

Η επίσκεψη στη Νίκαια του Πάπα Λέοντος γίνεται μετά την από τον Οικ. Πατριάρχη Βαρθολομαίο προς αυτόν ανανέωση της προσκλήσεως, την οποία είχε απευθύνει στον προκάτοχό του Φραγκίσκο. Τον προσκαλούσε να μεταβούν σε αυτήν και από κοινού να εορτάσουν τα 1700 χρόνια από την σύγκληση της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου. Κατ’ αυτήν οι συνελθόντες 318 Πατέρες, μεταξύ άλλων, καταδίκασαν τις απόψεις του αιρετικού Αρείου και διακήρυξαν τα δόγματα της Πίστεως των Χριστιανών δια των πρώτων επτά (εκ των δώδεκα) άρθρων του Συμβόλου της Νικαίας.

Στη δήλωσή του (21/4/2025) για την εκδημία του Πάπα Φραγκίσκου ο κ. Βαρθολομαίος υπενθύμισε την προς αυτόν πρόσκλησή του. Του έγραψε τότε: «Αγιώτατε, ύστερα από λίγα χρόνια συμπληρώνονται 1700 χρόνια από τη σύγκληση της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου στη Νίκαια της Βιθυνίας. Θα είναι μία πολύ ωραία πράξις να πάμε και να εορτάσουμε αυτή την ιστορική επέτειο και να μιλήσουμε για την περαιτέρω πορεία των αδελφών Εκκλησιών μας προς το κοινό ποτήριο». Σημειώνεται ότι ο Πάπας, όντας απόλυτος ηγεμών και έχοντας το αλάθητο, μπορεί να ομιλεί εκ μέρους σύμπασας της υπ’ αυτόν Εκκλησίας. Όμως κατά την Ορθόδοξη εκκλησιολογία ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μπορεί να εκφράζει μόνο τη προσωπική του άποψη, έστω και ευχή…

Ο Πάπας Λέων δέχθηκε την πρόταση και την ενέταξε σε μια επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία και μιαν «αποστολική επίσκεψη» στον δοκιμαζόμενο Λίβανο. Ο Πάπας δεν απέκρυψε τους λόγους της «επίσκεψης ενότητας» στη Νίκαια και στο Φανάρι. Γράφει στην προαναφερθείσα εγκύκλιό του: «Οφείλουμε να αφήσουμε πίσω τις θεολογικές αντιθέσεις, που έχουν χάσει την αιτία της ύπαρξής τους, για να αποκτήσουμε μια κοινή σκέψη, και ακόμη περισσότερο, μια κοινή προσευχή εν Αγίω Πνεύματι προκειμένου να συγκεντρωθούμε όλοι σε μία μόνο πίστη και σε μία μόνο αγάπη». Για να επιτευχθεί αυτό ο Πάπας καλεί όλους «να ενισχύσουν την οικουμενική κίνηση, όπως την εννοεί ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ στην εγκύκλιο του «Ut unum sint» (Ίνα πάντες εν ώσιν).

Ὄργουελ: Μερικοὶ εἶναι πιὸ ἴσοι

Όργουελ: Μερικοί είναι πιο ίσοι

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Φέτος συμπληρώθηκαν ογδόντα χρόνια από την έκδοση του βιβλίου του Τζορτζ Όργουελ «Η φάρμα των ζώων». Πρόκειται για το παγκοσμίως γνωστό δυστοπικό μυθιστόρημα, το οποίο αποτελεί μιαν αυστηρή κριτική στον κάθε είδους ολοκληρωτισμό. Αυτόν γνώρισε ο Όργουελ κατά τον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας, τον οποίο κάλυψε δημοσιογραφικά για το BBC και πολέμησε στο πλευρό των ποικίλων αντιφασιστικών δυνάμεων (κομμουνιστών, σοσιαλιστών, δημοκρατών, αναρχικών, τροτσκιστών). Από τότε απέκτησε τη συνείδηση ότι επέρχεται παγκοσμίως, ως σοβαρή απειλή, το ολοκληρωτικό κράτος, στο οποίο ο άνθρωπος θα είναι ένας αριθμός, ένα άβουλο ον. Γι’ αυτό και θέλησε να προειδοποιήσει κυρίως με τα έργα του «Η φάρμα των ζώων» και «1984».

Στη «Φάρμα των ζώων» τα γουρούνια κατακτούν την εξουσία και πολιτεύονται με βάση ένα κατάλογο επτά εντολών, που καθορίζουν τη ζωή όλων των ζώων της φάρμας - κράτους. Στην έκτη εντολή τονίζεται ότι «κανένα ζώο δεν θα σκοτώνει το άλλο». Είναι χαρακτηριστικό ότι ουδεμία εντολή αναφέρεται θετικά, όπως να υπάρχει αγάπη και αλληλεγγύη μεταξύ των υπηκόων... Η εβδόμη εντολή τονίζει ότι «όλα τα ζώα είναι ίσα». Όταν τα γουρούνια μεθόδευσαν και επέτυχαν να ελέγχουν πλήρως την εξουσία, τότε οι επτά εντολές καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από μία: «ΟΛΑ ΤΑ ΖΩΑ ΕΙΝΑΙ ΙΣΑ ΑΛΛΑ ΜΕΡΙΚΑ ΖΩΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΙΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΛΛΑ».

Ὁ Μεγάλος ἀδελφὸς χαμογελᾶ καὶ περιμένει...

Ο Μεγάλος αδελφός χαμογελά και περιμένει…

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η επιβολή της ψηφιακής ταυτότητας προχωρεί σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με πολλές και ποικίλες αντιδράσεις. Ο πρ. Υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας (Κυβέρνηση επί Προέδρου Ζακ Σιράκ) και δύο φορές υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας (1995 και 2007) Φιλίπ ντε Βιλιέ κατήγγειλε την γενίκευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση των ψηφιακών ταυτοτήτων, τις οποίες η υπό την Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιβάλλει από τώρα έως το τέλος του 2026. Όπως δήλωσε «πήγαν να αναζητήσουν το σύστημα αξιολόγησης των πολιτών στην Κομμουνιστική Κίνα και το έφεραν εδώ, στην Ε.Ε.!». Ο ντε Βιλιέ προβλέπει «μαζικό φακέλωμα», αντιγραμμένο από την Κίνα, που θα επιτρέψει «να εγκλωβιστούν οι λαοί για να είναι υπό συνεχή παρακολούθηση. Ο κάθε πολίτης θα είναι πλέον μια ροή δεδομένων…Θα έχει μια βαθμολογία συμπεριφοράς». Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ανακοίνωσε ότι αυτή η ψηφιακή ταυτότητα θα προστατεύσει «τα δεδομένα με προσωπικό χαρακτήρα, με τους χρήστες να μην τα κοινοποιούν παρά τα όσα τους είναι αναγκαία..». Φυσικά η δήλωση της ΕΕ ακυρώνεται από το ότι «τα αναγκαία» δεν τα εκτιμά ο χρήστης, αλλά ο επιβάλλων και ελέγχων αυτά…

Ἄχ! πατρίδα μου γλυκιά...

Αχ! πατρίδα μου γλυκιά…

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου πρέπει να είναι ευκαιρία για περισυλλογή και σκέψεις, όλων των Ελλήνων, κάθε ηλικίας. Για μιαν ακόμη φορά ενθυμούμεθα την ηρωική και πετυχημένη αντίσταση της γενιάς του 1940 στην απρόκλητη επίθεση που δέχθηκε από το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας. Η τότε γενιά απέδειξε την μέχρι αυτοθυσίας αγάπη της προς την γλυκιά Πατρίδα.

Στα περασμένα χρόνια ο ξενιτεμός από την Πατρίδα, ( Σημ. ονομάζεται και εκπατρισμός) παρά το ότι τις περισσότερες φορές ήταν για οικονομικούς κυρίως λόγους αναγκαίος, προκαλούσε έντονη νοσταλγία. Είναι χαρακτηριστικό το παραδοσιακό τραγούδι της Θεσσαλίας:

«Μισεύω (Σημ. ξενιτεύομαι) και τα μάτια δακρύζουν λυπημένα/ Αχ πατρίδα μου γλυκιά δακρύζουν λυπημένα,/ Αχ πατρίδα μου γλυκιά πόσο σ’ αγαπώ βαθιά./ Στην ξενιτειά με στεναγμούς βραδιάζει ξημερώνει,/ Αχ πατρίδα μου γλυκιά βραδιάζει ξημερώνει,/ Αχ πατρίδα μου γλυκιά πόσο σ’ αγαπώ βαθιά…./ Θα σ’ αγαπώ, θα σ’ αγαπώ ώσπου να ξεψυχήσω,/ Αχ πατρίδα μου γλυκιά ώσπου να ξεψυχήσω,/ Αχ πατρίδα μου γλυκιά πόσο σ’ αγαπώ βαθιά».

Ἱεραρχία 2025 Μία ἀπὸ τὰ ἴδια...

Ιεραρχία 2025 Μία από τα ίδια…

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Για τρεις ημέρες, από τις επτά έως τις εννέα Οκτωβρίου, συγκαλείται στην ετήσια συνεδρίασή της η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Για μιαν ακόμη, δεκάτη έβδομη, φορά μια από τα ίδια. Η πρώτη ημέρα αναλίσκεται σε ανούσιες εκθέσεις πεπραγμένων των Συνοδικών Επιτροπών. Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, αυτές ουδέν ενδιαφέρον παρουσιάζουν, πλην τυπικών διαδικασιών. Ουδεμία πρωτοτυπία, ουδέν ουσιαστικό έργο. Το χειρότερο αι πανηγύρεις για τα εκατό χρόνια του περιοδικού «Θεολογία». Μεγάλες δαπάνες, έντονες δημόσιες σχέσεις, πτωχότατο περιεχόμενο. Θα ακολουθήσει η τυπική συμπλήρωση του καταλόγου των εκλογίμων προς Αρχιερατεία… Έτσι τελειώνει η πρώτη ημέρα…

Τη δεύτερη ημέρα θα ακολουθήσουν δύο εισηγήσεις. Η μία του Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου, με θέμα «Οι ρασοφόροι μοναχοί στην παράδοση και τη ζωή της Εκκλησίας»... Και η δεύτερη του Μητροπολίτου Μεσογαίας Νικολάου, με θέμα: «Τεχνητή ευφυία-Η Εκκλησία μπροστά στην αναδυόμενη νέα ανθρωπολογία». Πρόκειται ουσιαστικά για δύο διαλέξεις, τα θέματα των οποίων δεν θα έπρεπε επί μία ημέρα ολόκληρη - τη δεύτερη από τις τρεις –να απασχολήσουν την Ιεραρχία. Ως προς την πρώτη εισήγηση θέμα για την Ιεραρχία θα ήταν η σχέση των Μητροπολιτών με τις υπό αυτούς Μονές και Ησυχαστήρια, η μέριμνα των Μητροπολιτών για να μην υπάρχουν μοναστήρια με κανένα ή έναν μοναχό – μοναχή, η για λόγους ευσεβούς και αγίας ζωής αύξηση των προσκυνητών στα μοναστήρια και όχι η, για λόγους οικονομικούς, έξοδος εικόνων ( πολλές φορές αντιγράφων), ιερών λειψάνων και ιερών κειμηλίων σε ναούς μεγάλων πόλεων…

Ἰσραηλινοὶ καὶ Παλαιστίνιοι θύματα τοῦ θρησκευτικοῦ σιωνισμοῦ.

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Α΄ Μέρος

Οι διωγμοί στην Παλαιστίνη

Η χωρίς κανένα ενδοιασμό και χωρίς κανένα οίκτο προς τους αμάχους Παλαιστινίους στάση του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και της κυβέρνησης του έχει προκαλέσει τον παγκόσμιο αποτροπιασμό και τις αντιδράσεις, μεταξύ άλλων, πολλών δυτικών κυβερνήσεων. Ο εμφανής πλέον σκοπός της κυβέρνησης Νετανιάχου είναι να αφανίσει – με εξόντωση ή εξορία – γενικά από το σημερινό Ισραήλ και τη Γάζα τους Παλαιστινίους και να περιορίσει στο ελάχιστο την παρουσία και την περιουσία των χριστιανών.

Ο καθηγητής Ομέρ Μπαρτόφ* σε δοκίμιό του, που δημοσιεύθηκε στους New York Times (Σημ. Αναδημοσιεύθηκε ολόκληρο στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 14/8/2025, σελ.14 -15), εξήγησε αναλυτικά γιατί θεωρεί πως το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα. Σε σημείο του δοκιμίου του σημειώνει: «Καθώς το Ισραήλ προσπαθεί κυριολεκτικά να εξαφανίσει την παλαιστινιακή ύπαρξη στη Γάζα και επιδεικνύει αυξανόμενη βία κατά των παλαιστινίων στη δυτική όχθη, το ηθικό και ιστορικό κεφάλαιο, στο οποίο μέχρι τώρα βασιζόταν το εβραϊκό κράτος εξαντλείται».

Σε άλλο σημείο ο καθηγητής εξηγεί το γιατί στη Γάζα διενεργείται γενοκτονία: «Η συστηματική καταστροφή στη Γάζα – όχι μόνο κατοικιών, αλλά και άλλων υποδομών, όπως κυβερνητικά κτίρια, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, σχολεία, τζαμιά, πολιτιστικά μνημεία, μονάδες επεξεργασίας νερού, γεωργικές εκτάσεις και πάρκα – αντανακλά μια πολιτική που στοχεύει στο να καταστεί σχεδόν απίθανη η αναβίωση της παλαιστινιακής ζωής στην περιοχή».

Η Γαλλίδα δημοσιογράφος Αλίς Μορενό, ειδικά απεσταλμένη από την εφημερίδα «Λε Φιγκαρό» στην κωμόπολη Ουμ – αλ – Χαΐρ (Κατεχόμενη από το Ισραήλ Υπεριορδανία) περιγράφει σε ρεπορτάζ της επεισόδιο του ισραηλινού εποίκου Γινόν Λεβί με παλαιστινίους κατοίκους της. Όταν αυτός έφερε μπουλντόζα και επιχείρησε να γκρεμίσει σπίτι παλαιστινίων, αυτοί προσπάθησαν να τη σταματήσουν. Τότε ο Γινόν Λεβί απείλησε με το όπλο που διέθετε τους παλαιστινίους και έριξε στο πλήθος δύο σφαίρες, μία από τις οποίες τραυμάτισε θανάσιμα τον 31χρονο Αουντά Χαταλίν. Ο ένοχος του φόνου ισραηλινός συνελήφθη από την αστυνομία του Ισραήλ και μόνο λίγες ώρες μετά αφέθηκε ελεύθερος. (Le Figaro, 7/8 Αυγούστου 2025, σελ. 7).

Ἱερὰ Κοινότητα: Κρεῖττον τὸ σιγᾶν...

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους θεώρησε «πνευματικά ωφέλιμο» να απαντήσει στους σκανδαλισθέντες και απογοητευθέντες πιστούς Ορθοδόξους από τη συμπεριφορά ηγουμένων και μοναχών κατά την εκεί επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη. Εξέδωσε Ανακοίνωση, την οποία υπογράφουν «άπαντες οι εν τη Συνάξει Αντιπρόσωποι και Προϊστάμενοι των είκοσιν Ιερών Μονών του Αγίου Όρους Άθω». Την ευθύνη δηλαδή της αντιμετώπισης του Κυρ. Μητσοτάκη ανέλαβαν τελικά όλες οι Αγιορειτικές Μονές.

Στην αρχή της Ανακοίνωσης γράφεται ότι για την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Άγιον Όρος και την υποδοχή που του επιφυλάχθηκε «υπήρξαν σχόλια, τα οποία ήσαν παγιδευμένα σε μία θεώρηση περισσότερο ανθρώπινη παρά εκκλησιαστική». Σε αυτά οι είκοσι Μονές αντέδρασαν με την Ανακοίνωση, που, όπως γράφεται, «με εκκλησιαστικό λόγο, ταπεινό, διακριτικό, εμπνευσμένο από την Παράδοση» εκθέτουν ταυτόχρονα την πραγματικότητα όπως έχει. Για τα σχόλια αδικεί η Ιερά Κοινότητα όσους τα έγραψαν. Η αντιμετώπιση ήταν καθαρά εκκλησιαστική. Ως προς την Ανακοίνωσή της, εκφράζεται μια γενική άποψη, που θεωρητικώς ισχύει, αλλά όχι στην περίπτωση Μητσοτάκη.

Ὁ Πάπας Λέων ΙΔ΄ καὶ ἡ Ὀρθοδοξία.

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μετά την εκλογή του νέου Πάπα Λέοντος ΙΔ΄ και τις πρώτες του ομιλίες – παρεμβάσεις στα διεθνή ζητήματα, είναι πολλές οι προβλέψεις και οι αναλύσεις που δημοσιεύονται στα διεθνή ΜΜΕ. Όμως για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, που γνωρίζουν την εκκλησιαστική ιστορία έχει δικαιολογημένα προκληθεί ανησυχία για την πορεία του νέου Πάπα. Αιτία το όνομα που επέλεξε και η δήλωσή του πως θέλει η παποσύνη του να ομοιάζει με εκείνη του Πάπα Λέοντος ΙΓ΄ (1878-1903). Πράγματι ο εν λόγω Πάπας σε δύσκολους καιρούς για την παπική Εκκλησία υπήρξε πολύ ενεργητικός και, πολιτικά, αποτελεσματικός στο να αντιμετωπίσει «τις πλάνες των, τότε, μοντέρνων πολιτικό – κοινωνικών θεωριών του σοσιαλισμού, του κομμουνισμού και του μηδενισμού. Ενίσχυσε ηθικά και υλικά τη δημιουργία «χριστιανικών» συνδικάτων και πολιτικών κομμάτων και έδρασε αποτελεσματικά κατά της Μασωνίας και υπέρ της οικογένειας – κατά του διαζυγίου.

Το αρνητικό για τους Ορθοδόξους ήταν ότι ο Πάπας ΙΓ΄ ενέτεινε σε προκλητικό βαθμό τις από του 11ου αιώνος και μετά προσπάθειες του Βατικανού να τους υποτάξει υπό την ηγεμονία του. Η προκλητική προπαγανδιστική επίθεση που εξαπέλυσε, μετά τη δημοσίευση σχετικής εγκυκλίου του, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Αυτό με δική του αυστηρή σε βάρος του Πάπα Εγκύκλιο, που δημοσιεύθηκε στο πατριαρχικό περιοδικό «Εκκλησιαστική Αλήθεια» στις 29 Σεπτεμβρίου 1895 (Αριθμ. Φύλ. 31) καταγγέλλει ότι:

Πάπας Φραγκίσκος: Θὰ ψηφιστεῖ συνεχιστὴς τῶν ἀντιλήψεών του;

Φωτό αρχείου: ΕΡΑ

Πάπας Φραγκίσκος: Θα ψηφιστεί συνεχιστής των αντιλήψεών του;

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Με τον θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου έκλεισε ένας κύκλος ζωής της Παπικής Εκκλησίας και το ερώτημα που τίθεται είναι αν θα ψηφιστεί από το Κονκλάβιο συνεχιστής του έργου και των προθέσεών του. Ο Φραγκίσκος ήταν ο πρώτος Ιησουίτης Πάπας από την Αργεντινή της Λατινικής Αμερικής και τιμούσε ιδιαίτερα τον Ιγνάτιο Λογιόλα, ιδρυτή του Τάγματος των Ιησουιτών. Είχε πει: «Αισθάνομαι Ιησουίτης και σκέπτομαι ως Ιησουίτης. Όχι με υποκριτικό τρόπο, αλλά σκέπτομαι ως Ιησουίτης» (Γαλλικό Περιοδικό «Le Point», τευχ. 2666, 7 Σεπτεμβρίου 2023, σελ. 33).

Στους Iησουίτες εισήχθη το 1958, σε ηλικία 22 ετών, και ταχέως ανήλθε τις βαθμίδες του τάγματος. Αρχικά ήταν προϊστάμενος κοινότητας και μετά, από το 1973 έως το 1979, όλων των ιησουιτών της Αργεντινής. Η θέση του αυτή συνεπαγόταν τη λήψη αποφάσεων σε μια κατάσταση κοινωνικών και επαναστατικών εκρήξεων στη Λατινική Αμερική. Οι επαναστάσεις αυτές είχαν το χαρακτηριστικό πως παράλληλα με τις κομμουνιστικές πεποιθήσεις δρούσε «η πολιτική θεολογία της απελευθέρωσης», στην οποία εκ των κυρίων εκπροσώπων ήσαν ιησουίτες κληρικοί.

Ο αποθανών Πάπας Φραγκίσκος, νέος τότε, εντυπωσιάστηκε από τη θεολογία της απελευθέρωσης, η οποία δρούσε παράλληλα και σε συνεργασία με τους κομμουνιστές, οπαδούς του Μαρξ. Ο Ιησουίτης Φερνάντο Καρντενάλ (1934-2016) ήταν εκ των ηγετών της κομμουνιστικής επανάστασης των Σαντινίστας στη Νικαράγουα και όταν αυτή επικράτησε υπηρέτησε την επαναστατική κυβέρνηση ως Υπουργός Πολιτισμού. Σε συνέντευξή του στον Γάλλο δημοσιογράφο Θεόφιλο Καμπαστρέρο είπε πως η Θεολογία της Απελευθέρωσης συνδυάζει τον Χριστό με τον Μαρξ: «Ο Ιησούς με το Ευαγγέλιό του και ο Μαρξ με την επιστήμη του βρίσκονται σε δύο διαφορετικά επίπεδα. Δεν κάνω τη σκέψη ότι αυτό σημαίνει πως ανταλλάσσουμε το Χριστό με τον Γαλιλαίο, τον Νεύτωνα, τον Αϊνστάιν ή τον οποιονδήποτε διάσημο χημικό. Ο Μαρξ, από την πλευρά του βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με αυτούς…». ( Φερνάντο Καρντενάλ – Μιγκέλ Ντ’ Εσκότο – Ερνέστο Καρντενάλ «Και Χριστός και Μαρξ» Εκδ. «Παρατηρητής», Θεσσαλονίκη, 1986, σελ. 63-64).

Ὄχι καὶ ἄλλο σχίσμα στὴν Ὀρθοδοξία*

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Το προ εξαετίας εκκλησιαστικό σχίσμα εντός των κόλπων της Ορθοδοξίας προέκυψε μετά την εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριαρχείου αναγνώριση των χωρίς κανονική ιερωσύνη κληρικών της Ουκρανίας ως «αυτοκέφαλης ουκρανικής ορθόδοξης Εκκλησίας». Η ενέργειά του αυτή απομόνωσε το Φανάρι από την πλειοψηφία των Ορθοδόξων Εκκλησιών, οι οποίες έκριναν ότι η αναγνώριση των μη κανονικών κληρικών της Ουκρανίας δεν είχε καμία σχέση με την Ορθόδοξη Εκκλησιολογία, αλλά πάρθηκε στα πλαίσια των γεωπολιτικών αποφάσεων των χωρών μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ έναντι της Ρωσίας.

Συγκεκριμένα από τα εννέα Ορθόδοξα Πατριαρχεία δεν έχουν αναγνωρίσει την κρατική και αντικανονική Εκκλησία της Ουκρανίας τα επτά (Αντιοχείας, Ιεροσολύμων, Μόσχας, Σερβίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας, και Γεωργίας). Την έχει αναγνωρίσει ένα, πλην του της Κωνσταντινουπόλεως. Πρόκειται για το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο της Αλεξανδρείας. Επίσης από τις πέντε Ορθόδοξες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες δεν την έχουν αναγνωρίσει οι τρεις (Πολωνίας, Αλβανίας, Τσεχίας – Σλοβακίας) και την αναγνώρισαν οι δύο ελληνικές (Ελλάδος και Κύπρου).

Το σχίσμα είναι σαφές και έχει σοβαρές συνέπειες στην Ορθοδοξία. Η Εκκλησία της Μόσχας έχει διακόψει την κανονική σχέση με αυτήν της Κωνσταντινουπόλεως και με όσες έχουν αναγνωρίσει την αντικανονική κρατική Εκκλησία της Ουκρανίας. Λόγω του εσωτερικού σχίσματος, οι διαχριστιανικοί διάλογοι έχουν ατονήσει, οι συναντήσεις των προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών έχουν σταματήσει, η παρουσία της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο έχει καίρια τραυματισθεί και η πρόβλεψη του διακεκριμένου Άγγλου ιστορικού και βυζαντινολόγου Στίβεν Ράνσιμαν, ότι ο 21ος αιώνας θα είναι αιώνας της Ορθοδοξίας, έως σήμερα, έχει τραγικά διαψευσθεί.

Ἡ Δύση καὶ ἡ Ὀρθόδοξη Εὐρώπη

Η Δύση και η Ορθόδοξη Ευρώπη

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μέρος Α΄

Σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία

Η 80ή επέτειος από την Διάσκεψη της Γιάλτας ( Σημ. Άρχισε την 4η Φεβρουαρίου του 1945) και από την Συμφωνία της Βάρκιζας ( Σημ. Άρχισε στις 2 Φεβρουαρίου 1945) δίνει την ευκαιρία ανασκόπησης των σχέσεων της Δύσης με την Ρωσία και την Ελλάδα.

Από τις αρχές του 18ου αιώνα έως σήμερα οι σχέσεις των μεγάλων και ισχυρών ηγεμονιών/κρατών της Δυτικής Ευρώπης και της Αμερικής με τη Ρωσία εναλλάσσονται από ολόθερμες έως εχθρικές. Η Ρωσία πότε ήταν και είναι παράγων σταθερότητας και προστασίας των συμφερόντων μέρους ή όλων των ηγεμονιών/κρατών της Δύσης, πότε θανάσιμη απειλή. Πότε η Δύση επευφημούσε «Ζήτω η Ρωσία», πότε κραύγαζε «κάτω η Ρωσία». Ειδικότερα στην περίπτωση της Γερμανίας – Ρωσίας οι σχέσεις αυτές αποκτούσαν, ανάλογα με τις ιστορικές συνθήκες και τα δρώντα πρόσωπα χαρακτηριστικά μιας «αλυσίδας ρήξεων, επαναπροσεγγίσεων, συμπαιγνιών και αναφλέξεων», στη διάρκεια των οποίων σημειωνόταν «μια εκτεταμένη μεταλλαγή μεταξύ δέους και θαυμασμού, φοβικής άμυνας και εμφαντικής προσήλωσης». (Βλ. ενδιαφέρον άρθρο Βασίλη Στοϊλόπουλου «Ρωσοφοβία και ρωσοφιλία στη Γερμανία», Περ/κό «Ερμής ο λόγιος», Τεύχος 11ο, Χειμώνας 2015, σελ. 62 κ.ε.).

Από τον Μέγα Πέτρο (1672-1725) και μετά η Ρωσία θέλησε να μετέχει των Ευρωπαϊκών δρώμενων. Έως τότε για τους δυτικοευρωπαίους, αποτελούσε έναν ξεχωριστό, απόμερο κόσμο. Δεν είχε ποτέ φυσικούς συμμάχους και όταν αναγκάσθηκε, αμύνθηκε μόνη της ενάντια στις τόσες απειλές και επιθέσεις: από την μογγολική, που διήρκεσε διακόσια πενήντα χρόνια, έως την εισβολή των ναπολεόντειων στρατευμάτων, το 1812 ( «Η Ρωσία των Τσάρων», Επιμ. Άλντο Φεράρι, Εκδ. εφημ. «Το Βήμα», σελ. 17-18).

Στη Ρωσία ο Μεγάλος Πέτρος (1672 – 1725) και οι διάδοχοί του θέλησαν με αυταρχικό τρόπο να μετατρέψουν τη Ρωσία σε μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη, αλλάζοντας αναλόγως την ιδιοπροσωπία των Ρώσων. Ο Μεγάλος Πέτρος το 1703 ίδρυσε την Αγία Πετρούπολη, μία καθαρά δυτικοευρωπαϊκής μορφής πόλη, και το 1712 την καθιέρωσε πρωτεύουσα του αχανούς κράτους του. Πρωτεύουσα παρέμεινε έως το 1918. Στην επιθυμία του να απομακρυνθεί αμετάκλητα από την παραδοσιακή κληρονομιά των Ρώσων ο Μέγας Πέτρος δεν δίστασε να εκτελέσει για ανυπακοή τον ίδιο του το γιό Αλεξέι, το 1718, εξ αιτίας της αντίθεσής του στις μεταρρυθμίσεις.

Να σημειωθεί ότι οι μετά τον Μεγάλο Πέτρο αυτοκράτορες – αυτοκράτειρες ήσαν Γερμανικής καταγωγής. Γράφει ο Ν. Ζερνώφ: «Οι Αυτοκράτορες και οι Αυτοκράτειρες του 18ου αιώνα, που ακολουθούσαν ο ένας τον άλλο σε γρήγορη διαδοχή, ήσαν επί το πλείστον γεννημένοι στη Γερμανία» («Οι Ρώσοι και η Εκκλησία τους», Εκδ. Οίκος «Αστήρ», Αθήναι, 1972, σελ. 138). Ο Πέτρος Γ΄ το 1745 παντρεύτηκε τη Γερμανίδα δεύτερή του εξαδέλφη Σοφία Αυγούστα Φρειδερίκη. Αυτή, από Λουθηρανή, ασπάστηκε την Ορθοδοξία και πήρε το όνομα Αικατερίνη Αλεξέγεβνα. Είναι η λεγόμενη Μεγάλη Αικατερίνη, η οποία μόνη της, ως χήρα και διάδοχος του Πέτρου Γ΄, βασίλευσε από το 1762 έως τον θάνατό της, το 1796.

Στα περισσότερα από τα 34 χρόνια της ηγεμονίας της η Ρωσία ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση, με επεκτατική νοοτροπία, και παράλληλα δέχθηκε και υποστήριξε οικονομικά τους θεωρητικούς της άθρησκης γαλλικής ιντελιγκέντσιας Βολταίρο, Ντ΄ Αλαμπέρ και Ντιντερό. (Βλ. σχ. Stefania de Nardis « Αικατερίνη Β΄ της Ρωσίας», Εκδ. Το ΒΗΜΑ, 2021, σελ. 67). Μεταξύ των άλλων ένα χρόνο προ του θανάτου της, το 1795, συνεννοήθηκε με την Αυστρία και την Πρωσία και διαμέλισαν την Πολωνία. Όπως γράφει ο Ζερνώφ «δεν υπάρχει παραστατικότερο παράδειγμα που να φανερώνει πόσο άσχετοι ήταν οι κυβερνήτες του κράτους της Αγίας Πετρούπολης με τα πραγματικά συμφέροντα και τις φιλοδοξίες του Ρωσικού λαού, από τον διαμελισμό της Πολωνίας, που έγινε από την Αικατερίνη και συνεχίστηκε από τους διαδόχους της» (Αυτ. σελ. 141).

Εκτός από τους Γάλλους διανοητές η Αικατερίνη εκτιμούσε ιδιαιτέρως τον Έλληνα μεγάλων ικανοτήτων λόγιο Αρχιεπίσκοπο Σλαβινίου και Χερσώνος Ευγένιο Βούλγαρη. Ο εν λόγω κληρικός έβαλε στο μυαλό της αυτοκράτειρας την ιδέα να προχωρήσει σε πόλεμο κατά της μουσουλμανικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με σκοπό την κατάργηση της και τη σύσταση Βαλκανικής Αυτοκρατορίας με επικεφαλής Ρώσο πρίγκηπα και πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη (Βλ. σχ. π. Γεωργίου Μεταλληνού «Τουρκοκρατία», Εκδ. Ακρίτας, 1988, σελ. 167). Η επανάσταση του 1770, κοινώς τα Ορλωφικά, «ανεπαρκώς προετοιμασθείσα και κάκιστα εκτελεσθείσα, οικτρώς απέτυχε…Το μέγα σφάλμα της προετοιμασίας οφείλεται εις την ηθελημένην εξαπάτησιν των Ελλήνων εκ μέρους των Ρώσων, επιιθυμούντων οπωσδήποτε ελληνικήν εξέγερσιν προς εξυπηρέτησιν των ρωσικών βλέψεων επί των εδαφών της οθωμανικής αυτοκρατορίας» (Βλ. σχετικά Διατριβή Τάσου Αθ. Γριτσόπουλου «Τα Ορλωφικά», εν Αθήναις, 1967, σελ. 125-127). Το αποτέλεσμα ήταν οι Αλβανοί να βρουν την ευκαιρία να σφάξουν ανηλεώς και να βασανίσουν απανθρώπως χιλιάδες Ελλήνων» (Αυτ. σελ. 140). Στη δεύτερη, αποτυχημένη επίσης, απόπειρα των Ελλήνων να ελευθερωθούν, κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1787-1792), ήρωας ήταν ο Λάμπρος Κατσώνης. Και τότε η Αικατερίνη πρόδωσε πάλι τα όνειρα των Ελλήνων γιατί προτίμησε τη συνεργασία με την Πρωσία και την Αυστρία για τον διαμελισμό της Πολωνίας, από την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στην οποία διάλυση, να γραφεί και αυτό, εύρισκε αντίθετους την Αυστρία, τη Γαλλία και την Αγγλία…

Ἀδούλωτες ψυχές

Αδούλωτες ψυχές

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Σε ένα από τα τροπάρια του Εσπερινού της εορτής του Μεγάλου Βασιλείου, ο Ανατόλιος γράφει: «…και θείου μελέτη Νόμου αδούλωτον της ψυχής τηρήσας το αξίωμα…». Πράγματι, αδούλωτη ήταν η ψυχή του Μεγάλου Βασιλείου έναντι των πειρασμών του παρόντος κόσμου, αδούλωτη η ψυχή του έναντι των ρουσφετιών και των απειλών της κοσμικής εξουσίας, των μεθοδεύσεών της προκειμένου να λυγίσει. Είχε πλήρως ενστερνιστεί τον λόγο του Ιησού: «Τί γαρ ωφελείται άνθρωπος εάν τον κόσμον όλον κερδήσει, την δε ψυχήν αυτού ζημιωθεί;».

Είναι εντυπωσιακό πως η περίοδος που περιβάλλει τη σωτηριώδη εορτή της Γέννησης του Χριστού είναι γεμάτη από αδούλωτες ψυχές. Πριν από τα Χριστούγεννα είναι η μνήμη προφητών, που μίλησαν για την έλευση Του: Αβδιού (19/11), Ναούμ (1/12), Αββακούμ (2/12), Σοφονίας (3/12), Αγγαίος (16/12), Δανιήλ (17/12) και Μαλαχίας (3/1). Είναι και η προ των Χριστουγέννων Κυριακή των Προπατόρων, τους οποίους αναφέρουν οι Ευαγγελιστές Ματθαίος και Λουκάς. Στην προς Εβραίους επιστολή Του ο Απόστολος Παύλος αφού αναφέρεται σε πολλούς από τους Προπάτορες σημειώνει: «Χρειάζεται να συνεχίσω; Δε θα με πάρει ο χρόνος να διηγηθώ για τον Γεδεών, τον Βαράκ, τον Σαμψών, τον Ιεφθάε, το Δαβίδ, το Σαμουήλ και τους προφήτες. Με την πίστη τους κατατρόπωσαν βασίλεια, επέβαλαν το δίκαιο, πέτυχαν να πραγματοποιήσουν τις υποσχέσεις του Θεού,…έγιναν από αδύνατοι ισχυροί, αναδείχτηκαν ήρωες στον πόλεμο…Λιθοβολήθηκαν, πριονίστηκαν, πέρασαν δοκιμασίες…» (Εβρ. ια΄1-39).

Ἡ οἰκογένεια, ὁ πολιτισμὸς καὶ τὸ σχολεῖο

Η οικογένεια, ο πολιτισμός και το σχολείο

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η νέα σχολική χρονιά φέρνει εντονότερα σκέψεις και ανησυχίες για το μέλλον του Ελληνισμού. Το σχολείο σημαίνει αγωγή και η αγωγή προϋποθέτει την οικογένεια και τον πολιτισμό. Οικογένεια και πολιτισμός είναι οι βάσεις του ανθρώπου και στη Δύση βάλλονται λυσσωδώς από διάφορες ιδεολογίες, που έχουν την υποστήριξη ισχυρότατων οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά λόμπις. Στη σύγχρονη κοινωνία προωθούνται ο ατομισμός, ο μηδενισμός, ο γουοκισμός, ο ηδονισμός.

Πρώτος στόχος όσων επιδιώκουν την κατάργηση του ανθρώπου ως σκεπτόμενου και ελεύθερου όντος είναι η οικογένεια. Αν αυτή καταστραφεί δυναμιτίζονται τα θεμέλια της κοινωνίας. Η ιδανική παραδοσιακή οικογένεια έχει μεταξύ των μελών της συνοχή, αγάπη, αλληλεγγύη, πιστότητα, επίγνωση του ρόλου καθενός και καθεμιάς, ελεύθερο διάλογο, παραδοχή της αυθεντίας, σεβασμό στις ρίζες και έτσι είναι άπαρτο οχυρό στους εχθρούς της. Αυτή επιδιώκεται να καταρρεύσει. Η κατάρρευση ξεκίνησε με την ιδεολογική μείωση του ρόλου της μητέρας. Ακολούθησαν η αποϊεροποίηση και υποβάθμιση του γάμου, η εκ μέρους των νέων άρνηση αποδοχής ευθυνών, η ατομοκεντρική ζωή, η καλοπέραση…

Σὲ κατάσταση συναγερμοῦ ἡ χώρα

Σε κατάσταση συναγερμού η χώρα

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Στα τέλη του παρελθόντος Μαΐου το 100% του εδάφους της χώρας μας χαρακτηρίστηκε από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο της Ξηρασίας «σε κατάσταση συναγερμού», την ώρα που μέρος της βρισκόταν ήδη σε κατάσταση «πορτοκαλί συναγερμού», το προτελευταίο στάδιο πριν από τον «συναγερμό ερυθρού χρώματος», που σημαίνει συνθήκες ερήμου. Επίσης σύμφωνα με τον ΟΗΕ η Ελλάδα αντιμετωπίζει εξαιρετικά υψηλά επίπεδα λειψυδρίας, που έως το 2050 θα ξεπεράσουν το 80% του πληθυσμού, αν δεν ληφθούν μέτρα.

Είναι γεγονός πως στη χώρα μας λόγω του παρατεταμένου καύσωνα, της ελλείψεως βροχοπτώσεων και των εκτεταμένων πυρκαγιών κατά τα πρόσφατα χρόνια η έλλειψη ύδατος για την κοινή χρήση και την τροφοδοσία της αγροτικής και της κτηνοτροφικής παραγωγής σε πολλές περιοχές της χώρας ξεπέρασε το όριο του συναγερμού και περιήλθε στην κατάσταση της έλλειψης. Στην Αττική η ΕΥΔΑΠ, που τροφοδοτεί 5.000.000 νοικοκυριά, βλέπει τα αποθέματα νερού να κατεβαίνουν σε επικίνδυνα επίπεδα. Στις 19 Αυγούστου 2024 τα αποθέματα ήσαν 706.625.000 μ3, έναντι των περσινών 962.434.000 μ3, ήτοι σε ένα μόνο χρόνο μειώθηκαν κατά 26,6%, χωρίς να προβλέπεται ότι θα σταματήσει αυτή η μείωση. Στις άλλες περιοχές, κυρίως στα νησιά μας, αλλά και σε περιοχές, όπως της Αρκαδίας, της Κορινθίας, της Ξάνθης και της Αλεξανδρούπολης, η λειψυδρία είναι στο κόκκινο. Η λίμνη Πλαστήρα έχει κτυπήσει «κόκκινο», η λίμνη Δοϊράνη το ίδιο…

Προς επίρρωση των ευθυνών της Πολιτείας για την απραξία της ως προς τα μέτρα που θα έπρεπε να έχει λάβει προς αντιμετώπιση της ανομβρίας και της ξηρασίας αναφέρεται ότι το 2001, 23 χρόνια πριν, ο τότε Ευρωβουλευτής Αλέκος Αλαβάνος κατέθεσε γραπτή ερώτηση προς την Επιτροπή. Σε αυτήν περιέγραψε την κατάσταση από την ανομβρία και την ξηρασία σε πολλές περιοχές της Ελλάδος και ρώτησε τί έχει προγραμματισθεί από το Γ΄ ΚΠΣ για διαρθρωτικές ενέργειες προς αποδοτικότερη και οικονομικότερη διαχείριση των υδρολογικών πόρων…

Αὐτογνωσία, αὐτοκριτική, θυσία, ἐλευθερία

Αυτογνωσία, αυτοκριτική, θυσία, ελευθερία

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Η θλιβερή όσο και τραγική για τον Ελληνισμό 50ή επέτειος της βάρβαρης εισβολής των Τούρκων στο έδαφος της ανεξάρτητης και μέλους του ΟΗΕ Κυπριακής Δημοκρατίας, της κατάληψης του 37% του εδάφους της και της προσφυγοποίησης 200.000 Ελλήνων της Μεγαλονήσου, οδηγεί τη σκέψη πρώτον στην αυτογνωσία και στην αυτοκριτική.

Ως Έλληνες, από τότε που εμφανιστήκαμε στην Ιστορία, είμαστε ένας σχετικά ολιγάριθμος λαός με χαρακτηριστικά, που μας ξεχωρίζουν από τους άλλους λαούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι ζούμε απομονωμένοι στη Λάσα ή με τους Λάπωνες. Αντίθετα έχουμε διδάξει πράγματα και έχουμε ωφελήσει όσους μας προσήγγισαν, και έχουμε πάρει από αυτούς θετικά πολιτισμικά στοιχεία, που αφομοιώσαμε. Δημοκρατία, Ολυμπιακοί Αγώνες, Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Αμφικτυονία), γλώσσα ως ακριβής έκφραση, είναι πολιτισμικά στοιχεία και των σημερινών κοινωνιών. Για πολλές από τις σημερινές χώρες ακόμα ζητούμενα…Έχουμε όμως και σοβαρά ελαττώματα που μας στοίχισαν. Τα σοβαρότερα είναι τα καρκινώματα της διχόνοιας και της προδοσίας. Σε αυτά οφείλεται και η τραγωδία του Κυπριακού Ελληνισμού. Τα προδικτατορικά κομματικά μίση και η φιλαρχία έστρωσαν τον δρόμο στους επίορκους και προδότες αξιωματικούς, που προσέφεραν την αφορμή, την οποία περίμενε από χρόνια ο Αττίλας.

Μεταδικτατορικά αρκετοί από εμάς, τους Έλληνες, έχουν υποκύψει σε πειρασμούς, όπως ο ηδονισμός και ο μηδενισμός, που οδηγούν στον ατομισμό και στον ωφελιμισμό και τελικά, στα εθνικά θέματα, σε έναν ντεφετισμό (ηττοπάθεια), που μετονομάζουν σε «πραγματισμό». Είναι όσοι υποστήριξαν το σχέδιο Ανάν, είναι όσοι υποστηρίζουν την αποδοχή της εισβολής του Αττίλα ως γεγονότος τετελεσμένου, είναι όσοι προτείνουν συζητήσεις επί των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και δέχθηκαν αλλοίωση της Ιστορίας μας... Τελευταίως μάλιστα, λόγω της σε κυβερνητικό επίπεδο στάσης μας, έχουν αποθρασυνθεί οι γείτονες και εμπράκτως μας προκαλούν, γιατί βλέπουν ότι εμείς απαντάμε με ανώδυνες γι’ αυτούς δηλώσεις και καταγγελίες στους συμμάχους, που κουνάνε με κατανόηση τα κεφάλια τους…

Οἱ Χειμαρριῶτες δοκιμάζονται ἀλλὰ ἀντέχουν

Οι Χειμαρριώτες δοκιμάζονται αλλά αντέχουν

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Τελευταίως είμαστε μάρτυρες της δοκιμασίας που περνούν με το καθεστώς Ράμα οι Χειμαρριώτες και ο εκλεγμένος Δήμαρχός τους Φρέντης Μπελέρης, δοκιμασία, την οποία αντιμετωπίζουν με επιτυχία. Ο Μπελέρης, Ευρωβουλευτής πλέον, θα είναι εκεί η ζωντανή μαρτυρία για το πώς ζουν οι Έλληνες στη γειτονική χώρα.

Οι Χειμαρριώτες από αρχαιοτάτων χρόνων δείχνουν ζέουσα φιλοπατρία, μαχητικότητα, γενναιότητα και ηρωισμό. Πολλές φορές κήρυξαν την ανεξαρτησία τους και, με όλη την Βόρειο Ήπειρο, την ένωσή τους με την Ελλάδα, αλλά οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν το επέτρεψαν… Με τον Καποδίστρια το ελεύθερο Ελληνικό κράτος ζήτησε από τον Κάνινγκ τα σύνορά του να φτάσουν έως τον Αώο ποταμό. Ο Κυβερνήτης δικαιολόγησε την διεκδίκηση αυτή αναφέροντας: «Οι κάτοικοι των μερών αυτών ήσαν οι μαχητικότεροι των Ελλήνων, οι οποίοι πολλαπλώς επολέμησαν και ενίκησαν τους Τούρκους εις τα στενά της Πίνδου, τον Όλυμπον και τον Παρνασσόν, ηρωικώτατα υπερεμάχησαν του Μεσολογγίου και της Αράχωβας και αντέσχον κατά των Τούρκων την εσχάτην αντίστασιν εν τη Ακροπόλει των Αθηνών». Ετόνισε δε ότι ουδέποτε οι άνθρωποι αυτοί θα ησυχάσουν εφ’ όσον η πατρίδα τους θα παρέμενε δούλη.

Στην Επανάσταση του 1821 οι Χειμαρριώτες μπήκαν αμέσως με την έκρηξή της στην Πελοπόννησο και ζήτησαν από την Διοίκηση όπλα και μπαρούτι. Η ανέκδοτη έως το 1958 απάντηση της Διοίκησης* προς τους Χειμαρριώτες δείχνει την θέλησή τους να πολεμήσουν για την ελευθερία τους:

« Διοίκησις Προσωρινή. Η Γερουσία της Δυτικής Χ. Ελλάδος Προς τους Γενναίους Καπιτάνους και Φιλογενεστάτους Προκρίτους της Χειμάρρας….

Γιῶργος Ν. Παπαθανασόπουλος: Θῦμα τοῦ Ἐρντογὰν καὶ ἡ Μονὴ τῆς Χώρας

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Εδώ και λίγες ημέρες η Μονή της Χώρας, στην Κωνσταντινούπολη λειτουργεί ως τζαμί με απόφαση και εντολή του Προέδρου της γείτονος Ερντογάν. Ενεργώντας και σε αυτή την μοναδική σε ιστορική και καλλιτεχνική αξία Εκκλησία ως βάρβαρος κατακτητής, που εν ονόματι της ισχύος του έχει την άνεση να ασχημονεί σε βάρος της. Το ίδιο έπραξε σε βάρος των ναών της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, της Αγίας Σοφίας στην Τραπεζούντα, της Αγίας Σοφίας στη Νίκαια.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι την αξία της Μονής της Χώρας, πέραν της ΟΥΝΕΣΚΟ, που την αναγνώρισε ως προστατευόμενο μνημείο της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς, έχουν αναγνωρίσει και οι ίδιοι οι Τούρκοι αρχαιολόγοι και έχουν επικροτήσει την ανάδειξη των εξαιρετικών ψηφιδωτών και τοιχογραφιών της Μονής.

Ο ασχολούμενος με τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική ιστορία στην γειτονική χώρα Τούρκος συγγραφέας Φατίχ Σίμοκ (1946-) σημειώνει στο βιβλίο του «Chora, mosaics and frescoes» (Έκδ. Yayinlari) ότι πολλοί επιστήμονες συμφωνούν πως η Χώρα είναι «ένα από τα πολυτιμότερα, αν όχι το πολυτιμότερο, παράδειγμα της ύστερης Βυζαντινής τέχνης που έφτασε έως εμάς». Ο ίδιος συγγραφέας αναφέρει την άποψη του γεννημένου στην Κωνσταντινούπολη Αλεξάντερ Βαν Μίλινγκεν (1840-1915), καθηγητού, μελετητή της Βυζαντινής Αρχιτεκτονικής και Ιστορίας και υιού του Σκωτσέζου ιατρού του Σουλτάνου Τζούλιους Μάικλ Μίλινγκεν και της Ελληνίδας Ζαφείρας Ράλλη. Αυτός έγραψε ότι τα ψηφιδωτά και οι τοιχογραφίες της Μονής της Χώρας είναι μια αξιοσημείωτη αναβίωση στην ιστορία της Βυζαντινής Τέχνης. Χαρακτηρίζονται από μία συγκριτική ελευθερία από την έως τότε παράδοση, από μια γοητευτική και συμπαθητική ποιότητα και από ένα συνδυασμό των χρωμάτων, που αποκαλύπτουν μια νέα πνευματικότητα».