Ἡ ὑπέρβαση τοῦ ἐθνικισμοῦ (Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ἱερόθεος)

 

 Ο εθνικισμός συνιστά μια διαίρεση, που καταστρατηγεί την ενότητα των ανθρώπων, ακριβώς γιατί προτάσσεται ο φυλετισμός σε βάρος της ενότητος του ανθρωπίνου γένους. Όμως πρέπει να παρατηρηθεί κάτι που δυστυχώς ξεφεύγει από την προσοχή εκείνων που αναφέρονται στον κίνδυνο του εθνικισμού. Και αυτό είναι ότι ο εθνικισμός, το να κλείνεται κανείς στο χώρο και το χρόνο, να περικλείεται στα φυλετικά όρια, είναι στην πραγματικότητα μια φυσική κατάσταση στην αφύσικη μεταπτωτική ζωή.

Ο Θεός δεν έπλασε τους ανθρώπους για να είναι άρχοντες και αρχόμενοι, κύριοι και δούλοι. Στην αρχή της δημιουργίας, ο άνθρωπος δεν ήταν χωρισμένος σε φυλές και εθνότητες, ούτε υπήρχε μεταξύ τους ανταγωνισμός. Όλα αυτά είναι καρποί και αποτελέσματα της πτώσεως του ανθρώπου, της εξόδου από τον Παράδεισο, της απωλείας της θεοκοινωνίας.

Στο βιβλίο της Γενέσως μετά τον κατακλυσμό του Νώε, αναφέρεται ότι οι άνθρωποι ομιλούσαν μία κοινή γλώσσα. «Και ην πάσα η γη χείλος εν, και φωνή μία πάσι» (Γεν. ια’, 1). Όταν όμως κατασκεύαζαν τον πύργο της Βαβέλ, που ήταν δείγμα αλαζονείας, τότε ο Θεός δημιούργησε σύγχυση στις γλώσσες και τους διασκόρπισε σε όλο το πρόσωπο της γης. Γράφεται στην Αγία Γραφή: «Και είπε Κύριος, ιδού γένος εν και χείλος εν πάντων, και τούτο ήρξανται ποιήσαι, και νυν ουκ εκλείψει απ’ αυτών πάντα, όσα αν επιθώνται ποιείν, δεύτε και καταβάντες συγχέωμεν αυτών εκεί την γλώσσαν, ίνα μη ακούσωσιν έκαστος την φωνήν του πλησίον. Και διέσπειρεν αυτούς Κύριος εκείθεν επί πρόσωπον πάσης της γης…» (Γεν. ια’, 6-8). Φαίνεται στο χωρίο αυτό ότι η διαίρεση των γλωσσών, η σύγχυση μεταξύ των ανθρώπων, η διαίρεσή τους, ήταν αποτέλεσμα της αμαρτίας του ανθρώπου. Ο Θεός τελικά συνεχώρησε και ευλόγησε αυτήν την απομάκρυνση, αποβλέποντας στο γενικότερο συμφέρον, αφού ήδη είχε προηγηθεί μια άλλη καταστροφή διά του κατακλυσμού.

Ὁ ἐθνικισμός εἶναι αἵρεση τῆς ὀρθοδόξου ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς

 Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος

Ο εθνικισμός είναι αίρεση της ορθοδόξου εκκλησιαστικής ζωής, που σημαίνει ότι κάθε εθνικισμός είναι αποσπασματικός, αφού βιώνει την μερικότητα σε βάρος της καθολικότητος. 

Η Ορθοδοξία από την φύση της είναι υπερεθνική χωρίς φυσικά να καταργή τις ιδιαίτερες πατρίδες κάθε ανθρώπου. 

Γιά ἐθνικότητα , ἐθνικισμό καί γιά τό ἔθνος

    

Γιά εθνικότητα καί εθνικισμό

   

Κάποιοι ταυτίζουν εθνικότητα καί πίστη καί από τήν ταύτιση αυτή υποφέρει τόσο η εθνικότητα όσο καί η πίστη. Κάποιοι ταυτίζουν τήν επαναστατικότατα μέ τά βάναυσα μέσα του ταξικού αγώνα, πράγμα πού συσκοτίζει τό εθνικό ιδεώδες καί παρασύρει τούς άνθρώπους σέ υποκατάστατα. Ετσι, κάποιος μπορεί νά είναι εθνικιστής, μολονότι ολόψυχα περιφρονεί τό έθνος του καί φοβάται τήν επαφή μέ τήν λαϊκή ψυχή σάν άλλη επιδημία.

  Τέλος, κάποιοι ζουν μέ τήν ψευδαίσθηση πώς μπορεί νά υπάρξει αγαθός καί προοδευτικός εθνικισμός, δίχως την ηθική καί τήν ωραιότητα. Τίποτα στόν κόσμο, τό όποιο δέν δύναται νά χαρακτηριστεί από τήν ηθική καί την ωραιότητα δέν θά μπορέσει νά περάσει τήν πύλη τής αιωνιότητας καί τής αθανασίας.

 

 

Ο εθνικισμός οφείλει νά έχει καί ηθική καί ωραιότητα: βαθιά καί ιερή ηθική καθώς καί υψηλή, κοσμική ωραιότητα.

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ. "Ὁ ἐπεκτατισμός ὡς εἴδωλο συμπαρασύρει τή φαντασία ὄχι μόνον τά μεγάλα ἔθνη, ἀλλά καί τά μικρά ἔθνη καί ἀνθρώπους " ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ.

Ο επεκτατισμός ως είδωλο συμπαρασύρει τη φαντασία όχι μόνον τα μεγάλα έθνη, αλλά και τα μικρά έθνη και ανθρώπους. Επεκτατισμός σημαίνει: αρπαγή της ξένης γης για λόγους κυριαρχίας, εμπορίου, στρατηγικής πρός χάριν των υλικών αγαθών. Όπως ο θρυλικός Ζεύς γέννησε τον Πλούτωνα έτσι και ο ευρωπαϊκός υλισμός γέννησε τον ευρωπαϊκό επεκτατισμό. Και πράγματι αυτό πού ήταν ο Ζεύς ανάμεσα στις ειδωλολατρικές θεότητες, είναι ο υλισμός ανάμεσα στα σύγχρονα είδωλα. 

Ὁ ξενόδουλος ἐθνοκάπηλος ἐθνικισμός καί ἡ ἐν Χριστῷ φιλοπατρία

 Ο ΞΕΝΟΔΟΥΛΟΣ ΕΘΝΟΚΑΠΗΛΟΣ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

ΚΑΙ Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΦΙΛΟΠΑΤΡΙΑ

Η ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΩΗΝ ΕΛΛΗΝΑ ΕΘΝΙΚΙΣΤΗ ΝΕΟΠΑΓΑΝΙΣΤΗ

 Μια συγκλονιστική μαρτυρία ενός Έλληνα πατριώτη, που γνώρισε εκ των έσω τον βρώμικο μεταφυσικό και μυστικιστικό χώρο των εθνικιστικών κινήσεων εν Ελλάδι. Αφιέρωσε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του να κατηχηθεί, (χωρίς αρχικά να γνωρίζει που μπλέκεται) σε θρησκευτικό επίπεδο με την αμφιβόλου προελεύσεως και ποιότητας θρησκευτική τροφή που διδόταν με έναν ξεκάθαρα φιλοσοφικό-δογματικό-μυητικό-κομματικό τρόπο στους υποψήφιους ενδιαφερόμενους. Υιοθέτησε πολλές διδασκαλίες εξωχριστιανικής και παραχριστιανικής προέλευσης, θόλωσε ο νους του, σκοτίστηκε η καρδιά του, απομακρύνθηκε από την πίστη των αγίων και των ηρώων του Ελληνικού Έθνους (την ορθόδοξη πίστη της Εκκλησίας), πλανήθηκε ύπουλα διότι από τους χώρους αυτούς διοχετευόταν η θέση ότι η αγάπη για την Ελλάδα περνούσε αποκλειστικά μέσα από τον ξεπερασμένο, φαντασιακό, ανύπαρκτο κόσμο του πολυθεϊσμού και του πανθεϊσμού. Μέχρι που ο καλός Θεός εκεί που η πλάνη δείχνει να επικρατεί βρίσκει διόδους να προσεγγίσει την ταλαιπωρημένη ψυχή και να δώσει το ύδωρ το ζων που θα ξεδιψάσει όχι ψεύτικα, όχι επιφανειακά,  όχι φιλοσοφικά αλλά οντολογικά και αληθινά την θεοκατασκεύαστη ύπαρξη του ανθρώπου.

Στήν δίνη τοῦ ἐθνικισμοῦ ὁ Χριστός καί ἡ Παναγία

ΣΤΗ  ΔΙΝΗ  ΤΟΥ  ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΥ

Ο  ΧΡΙΣΤΟΣ  ΚΑΙ  Η  ΠΑΝΑΓΙΑ 
 

π. Γεώργιος Δ. Μεταλληνός 

1. Ένα σύμπτωμα του νοσηρού εθνικισμού (υπάρχει και ο υγιής εθνισμός, η φιλοπατρία) είναι η προσπάθεια κάποιων κύκλων του νεοπαγανισμού να αποδειχθεί η (δήθεν) ελληνική καταγωγή του Χριστού, ώστε και η σωτηρία του κόσμου, όπως και αν την κατανοούν οι εκπρόσωποί τους, να αποδοθεί στον Ελληνισμό. Σ’ αντίθεση, λοιπόν, προς εκείνους τους νεοειδωλολάτρες, που με μανία αποκρούουν και απορρίπτουν κάθε τι το χριστιανικό ψέγοντάς το με αποτροπιασμό ως «εβραϊκό», αυτοί τηρούν αυτή τη συγκαταβατική και διαλλακτική στάση, όχι φυσικά από ενδιαφέροντα σωτηριολογικά και θεολογικά, αλλά καθαρά εθνοφυλετικά, και κυρίως για την πολιτική εκμετάλλευση του Ελλαδικού Χριστιανισμού, ως Ορθοδοξίας, και την εξαπάτηση των αφελών.
Ο επιχειρούμενος «εξελληνισμός» του Χριστού συνδέεται από τους κύκλους αυτούς με την υποστήριξη της ελληνικής καταγωγής της Παναγίας, ώστε, εάν αποδειχθεί η ελληνική καταγωγή της, να συναχθεί και η ελληνικότητα του Χριστού!

Ρωμηοσύνη - ἡσυχασμός

Η Ρωμηοσύνη συνδέεται στενά μέ τόν ησυχασμό. Οι Ρωμηοί Πατέρες ήταν ησυχαστές καί όχι στοχαστές. Έτσι ερμήνευε ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης τήν Ρωμηοσύνη.

Σέ μιά προφορική ομιλία του αναφερόμενος στόν ειδικό γιά ορθόδοξα θέματα Λατίνο Jugie (Ζιουζί) έλεγε ότι αυτός ανήγγειλε τόν θάνατο τής Ρωμηοσύνης καί τού ησυχασμού στήν Ελλάδα. Καί έλεγε ο π. Ιωάννης: «Καί δέν νομίζω ότι πάνε τυχαία αυτά τά θέματα, ησυχασμός-Ρωμηοσύνη. Οπότε τό σχέδιο ήταν, νά σβύση καί τό ένα καί τό άλλο μαζί. Αυτό είναι τό σχέδιο».

Αυτό σημαίνει ότι η Ρωμηοσύνη, κατά τόν π. Ιωάννη Ρωμανίδη, δέν κινείται σέ εθνοφυλετικά πλαίσια, αφού ο Ρωμηός-ησυχαστής έχει ελευθερωθή από τήν φιλαυτία καί διακρίνεται γιά τήν φιλοθεΐα καί τήν φιλανθρωπία, τήν ανιδιοτελή αγάπη καί γι’ αυτό δέν είναι εθνοφυλετικός.

Ἡ ὑπέρβαση τοῦ ἐθνικισμοῦ

Έθνος και Εθνικισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5^ο.

Η υπέρβαση του Εθνικισμού

---

Μέχρι τώρα εξετάσαμε την αναίρεση του πραγματικού εθνισμού, αλλά και την αίρεση του εθνικισμού. Ο εθνικισμός συνιστά μια διαίρεση, που καταστρατηγεί την ενότητα των ανθρώπων, ακριβώς γιατί προτάσσεται ο φυλετισμός σε βάρος της ενότητος του ανθρωπίνου γένους.

Όμως πρέπει να παρατηρηθή κάτι που δυστυχώς ξεφεύγει από την προσοχή εκείνων που αναφέρονται στον κίνδυνο του εθνικισμού. Και αυτό είναι ότι ο εθνικισμός, το να κλείνεται κανείς στον χώρο και τον χρόνο, να περικλείεται στα φυλετικά όρια, είναι στην πραγματικότητα μια φυσική κατάσταση στην αφύσικη μεταπτωτική ζωή.

Ο Θεός δεν έπλασε τους ανθρώπους για να είναι άρχοντες και αρχόμενοι, κύριοι και δούλοι. Στην αρχή της δημιουργίας, ο άνθρωπος δεν ήταν χωρισμένος σε φυλές και εθνότητες, ούτε υπήρχε μεταξύ τους ανταγωνισμός. Όλα αυτά είναι καρποί και αποτελέσματα της πτώσεως του ανθρώπου, της εξόδου από τον Παράδεισο, της απωλείας της θεοκοινωνίας.

Στο βιβλίο της Γενέσεως μετά τον κατακλυσμό του Νώε, αναφέρεται ότι οι άνθρωποι ομιλούσαν μια κοινή γλώσσα. «Και ην πάσα η γη χείλος έν, και φωνή μια πάσι» (Γεν. ια’, 1). Όταν όμως κατασκεύαζαν τον πύργο της Βαβέλ, που ήταν δείγμα αλαζονείας, τότε ο Θεός δημιούργησε σύγχυση στις γλώσσες και τους διασκόρπισε σε όλο το πρόσωπο της γής.

Ὁ ὅρος τῆς τοπικῆς Συνόδου τοῦ 1872

Έθνος και Εθνικισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4^ο.

Α. Διαίρεση του Συνοδικού όρου

Β. Ανάλυση του Συνοδικού όρου

---

Προηγουμένως είχαμε αναφερθή σε μερικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στα Βοδενά (Έδεσσα) κατά την εποχή της δημιουργίας της Βουλγαρικής Εξαρχίας, που κέντρο τους είχαν τον εθνοφυλετισμό. Έγινε λόγος για το ότι η Σύνοδος του έτους 1872 στην Κωνσταντινούπολη κατεδίκασε τον φυλετισμό που εισέρχεται στα ενδότερα της Ορθοδόξου Εκκλησίας και θέλει τα πάντα να ρυθμίζωνται βάσει αυτού. Η απόφαση αυτή είναι πολύ σημαντική γι’ αυτό θα ήθελα να την αναλύσουμε περισσότερο.

Του όρου της Συνόδου αυτής προηγείται ευρεία έκθεση που μας διαφωτίζει γύρω από την ετεροδιδασκαλία του φυλετισμού. Η Έκθεση της Επιτροπής χωρίζεται σε τρία βασικά τμήματα. Το πρώτο αναφέρεται στο γεγονός ότι οι αποσκιρτήσαντες Βούλγαροι από την εξάρτηση της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως «αρχικήν ιδέαν έχουσι την αρχήν του φυλετισμού».

Ἡ αἵρεση του Ἐθνικισμοῦ

Έθνος και Εθνικισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3^ο.

Η αίρεση του Εθνικισμού

---

 Ενώ η Ρωμηοσύνη αποτελεί την αναίρεση του εθνικισμού, και είναι η μόνη υγιής έκφραση του αληθινού εθνισμού, αφού συνδέθηκε με το άγιο έθνος, στο οποίο οι άνθρωποι δεν διακρίνονταν βάσει φυλετικών διαφορών, ο εθνοφυλετισμός αντίθετα είναι αίρεση της πραγματικής Ρωμηοσύνης, και θα μπορούσα να ισχυρισθώ ακόμη ότι είναι κατάργηση και αυτού του ιδίου του γνησίου και αυθεντικού ανθρωπισμού.

Μέσα στα πλαίσια αυτά πρέπει να δούμε τις απόψεις του Οικουμενικού (Ρωμαίϊκου) Πατριαρχείου για τον εθνοφυλετισμό. Πραγματικά το 1872 το Οικουμενικό Πατριαρχείο καταδίκασε τον φυλετισμό ως αίρεση. Πριν όμως εξετάσουμε αναλυτικότερα το κείμενο της καταδίκης αυτής, νομίζω πρέπει να δούμε τα γεγονότα που προηγήθηκαν, καθώς επίσης και όσα επηκολούθησαν από την απόφαση αυτή, που συντονίζονταν προς την έξαρση του εθνοφυλετισμού, ο οποίος στην πραγματικότητα είναι αναίρεση της Ρωμηοσύνης.

Ἡ ἀναίρεση τοῦ ἀληθινοῦ ἐθνισμοῦ

Έθνος και Εθνικισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2^ο.

Η αναίρεση του αληθινού εθνισμού

---

 Από όσα αναφέραμε προηγουμένως φάνηκε, νομίζω, ότι άλλο είναι ο εθνισμός και μάλιστα με την έννοια που επικράτησε σαν τρόπος ζωής κατά την ζωή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και άλλο είναι ο εθνικισμός, που ουσιαστικά αποτελεί αναίρεση του εθνισμού και αίρεση του πραγματικού ουμανισμού.

Το πρόβλημα του εθνικισμού νομίζω ότι εισάγεται με τρία συγκεκριμένα γεγονότα που αποτελούν ιδιαίτερες νοοτροπίες και επιλογές ζωής.

Το πρώτο είναι ότι στον δυτικό χώρο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ιδίως μετά την κυριαρχία των Φράγκων ευγενών και φυσικά την αποδέσμευση του δυτικού τμήματος από το ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η λέξη έθνος ταυτίστηκε με την φυλετική καταγωγή και κυρίως με το επακόλουθό του, δηλαδή τις κοινωνικές τάξεις.

Ἔθνος καί Ἐθνικισμός

Έθνος και Εθνικισμός

Σεβ. Ναυπάκτου και αγ. Βλασίου Ιεροθέου

Απόσπασμα από το βιβλίο:

«Γέννημα και θρέμμα Ρωμηοί» σελ 125-227

Εκδοσεις:  Ι. Μ. Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

---

Παρακολουθούμε τελευταία στα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, καθώς επίσης διαβάζουμε σε εφημερίδες και περιοδικά ότι γίνεται πολύς λόγος για τον εθνικισμό. Πολλοί τονίζουν τον κίνδυνο του εθνικισμού, που απειλεί την ενότητα της Ευρώπης και της οικουμένης. Πραγματικά ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός, αλλά όμως πρέπει να παρατηρηθή ότι συνήθως οι υπέρμαχοι του διεθνισμού αναφέρονται και στο πρόβλημα του εθνικισμού.

Πρόσφατα σε μια εκδήλωση είχα επισημάνει ότι η συζήτηση περί έθνους και εθνικισμού, παρά τις δυσκολίες της, μπορεί να φέρει και μια ισορροπία, αφού έχουμε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια να γίνεται λόγος μόνο για τον λεγόμενο διεθνισμό. Και, βέβαια, δεν είναι δυνατόν στον δικό μας χώρο να γίνεται συνεχώς λόγος για τον κίνδυνο του εθνικισμού και να τονίζεται –καλώς ή κακώς– η αποδέσμευση από την προβληματική του εθνικισμού, όταν όλοι οι λαοί που μας περιβάλλουν είναι φανατικοί εθνικιστές.