Υποχρεωτική χρήση μάσκας: μέτρο που προστατεύει ή υπονομεύει την δημόσια υγεία;
Παύλος μοναχός αγιορείτης
Δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα, στην εγωλατρική κοινωνία μας, ένας απρόσμενος επισκέπτης, σαν το ιό SARS-CoV-2, να δαιμονοποιηθεί και να προσδιοριστεί ως αόρατος φονικός εχθρός. Ο πολιτισμός μας βέβαια, αποφεύγει να παραδεχτεί πόσο εχθρικός για την υγεία του ανθρώπου είναι ο σύγχρονος "παχύσαρκος", αλλά ατροφικός πνευματικά, τρόπος ζωής. Κάτι, που επιβεβαιώνεται από την έξαρση των εκφυλιστικών νοσημάτων (καρκίνος, αυτοάνοσα, καρδιοπάθειες, διαβήτης κτλ), που διαμορφώνουν το υπόβαθρο (συνοσηρότητες) για να δώσει η ίωση COVID-19 σοβαρά κλινικά συμπτώματα.
Είναι δηλαδή ο κορωνοϊός ένας πραγματικός φίλος, που μας δείχνει τα ελαττώματά μας και μας καλεί σε αλλαγή τρόπου ζωής και διόρθωση καθημερινών συνηθειών, που επιβαρύνουν την υγεία μας και καθιστούν το σώμα μας ευάλωτο σε ασθένειες. Αυτό γίνεται πιο έκδηλο αν αναλογιστεί κανείς ότι ο θάνατος από COVID-19 προέρχεται κυρίως από μια άστοχη και υπερβολική φλεγμονώδη αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος έναντι του ιού [1].
Δυστυχώς η κυρίαρχη πολιτική της υγείας για την πανδημία δεν προβάλλει ευρύματα, ούτε συστήνει οδηγίες που βελτιώνουν και ενισχύουν την φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος (όπως για παράδειγμα τον ρόλο της βιταμίνης D στην πρόληψη και αντιμετώπιση της ίωσης COVID-19 [2]). Αντίθετα επέβαλε μέτρα (εγκλεισμό, κλείσιμο εκκλησιών, απαγόρευση μετακίνησης σε δάση και παραλίες) που ήταν "γροθιά στο στομάχι" για την ψυχολογία των ανθρώπων, η οποία επηρεάζει άμεσα την άμυνα του οργανισμού (αντικείμενο της Ψυχονευροανοσολογίας [3]). Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με το κλίμα διαρκούς εκφοβισμού που συντηρούν επί μήνες τα ΜΜΕ, δημιουργούν στους πολίτες αρνητικότητα, αντικοινωνικότητα και χρόνιο stress, καταστάσεις στις οποίες έχει βρεθεί αφενός να ενεργοποιούνται γονίδια που αυξάνουν την φλεγμονώδη αντίδραση και αφετέρου να καταστέλλονται εκείνα που εμπλέκονται στην αντι-ιική άμυνα [4]. Σε συνθήκες stress, τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης προκαλούν μεταβολικές αλλαγές στο σώμα, εξοικονομώντας έτσι ενέργεια για την αντιμετώπιση (μάχη, φυγή κτλ) της απειλής που υφίσταται. Μια από αυτές είναι η καταστολή του μεταβολικά ενεργοβόρου ανοσοποιητικού συστήματος [5].
Επομένως, ενώ η ίωση COVID-19 έχει ξεκάθαρη στόχευση, πλήττοντας κυρίως ευπαθείς και ηλικιωμένους, η πολιτεία επέβαλε μια αδιάκριτη καραντίνα για τον περιορισμό της διάδοσης της επιδημίας, η οποία πιθανότατα μας έκανε όλους πιο ευάλωτους να αρρωστήσουμε, όχι μόνο από κορωνοϊό, αλλά από οποιαδήποτε άλλη ασθένεια θα μας προφύλασσε ένα υγιές και ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα [6].