Ὁ Ἅγιος Νήφων σώζει καράβι!

  Άγιος Νήφων, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως.

Κατά το έτος 1916, αδελφέ Λάζαρε [διήγηση του μοναχού Βησσαρίωνα Διονυσιάτη στον π. Λάζαρο Διονυσιάτη], όταν διωρίσθηκα οικονόμος στον μύλο των Μαριανών (μετόχιον εν Χαλκιδική), έφθασα στην Δάφνη μ’ ένα βαποράκι της συγκοινωνίας, νομίζω πως το έλεγαν «Ελένη».

Μετά από εκεί με άλλο πλοιάριο, αφού εφθάσαμε στο ακρωτήριο της Συκιάς, στα Καρτάλια, όπου σταυρώνονται όλοι οι αέρηδες, αχ αδελφέ μου! εκινδυνεύσαμε να πνιγούμε από την μεγάλη φουρτούνα.

 

Έβλεπες το καϋμένο το βαποράκι και το χόρευε η θάλασσα, σαν ένα καρυδόφλουδο. Έβλεπες την πλώρην του μια στο βάθος και μια στο ύψος, στον αέρα τριζοκοπούσε ολόκληρο και έλεγες τώρα να σπάση και να κομματιασθή.

 

Όλοι οι επιβάτες τα χρειάσθηκαν, όλοι έβλεπαν τον κίνδυνον, τον θάνατον να πω, που μας εκύκλωνε.

 

Άκουες φωνές, παρακάλια στην Παναγία. Κάτι γυναίκες με τα μικρά τους άρχισαν να κλαίνε, να φωνάζουν, να παρακαλούν τον Χριστό, την Παναγία… ως και αυτοί οι καπεταναίοι εφοβήθησαν.

Τότε και εγώ φοβήθηκα και προσηυχόμην όρθιος, με τα χέρια σηκωμένα προς τον ουρανόν, και φωνάζω με πίστην πολλήν μεγαλοφώνως:

– Άγιε Πατήρ ημών Νήφων, πρόφθασε και σώσε μας. Άγιε Πατήρ ημών Νήφων, πρόφθασε και σώσε μας. Άγιε Νήφων, γλύτωσέ μας. Άγιε Νήφων, πνιγόμαστε, σώσε μας!

Γυναίκες, άνδρες, καπεταναίοι, όλοι με ακούγανε εκστατικοί.

Ὁ Πατριάρχης πού φρόντιζε τά μουλάρια τῆς Μονῆς!

       

Ο Άγιος Νήφων

Ο Άγιος Νήφων έγινε δυό φορές Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1486-1489 & 1497-1498), ενώ προηγουμένως είχε εκλεγεί αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Μετά τη δεύτερη πατριαρχία του εξορίστηκε από φθόνο των εχθρών του και ο ηγεμόνας της Βλαχίας, σημερινής Ρουμανίας, Ράδουλος, τον προσκάλεσε να αναλάβει τη διαποίμανση του λαού της χώρας του. Ο ίδιος δε, τον είχε πνευματικό σύμβουλο και οδηγό. Και από εκεί όμως τον εκδίωξαν, διότι καταδίκασε την ηθική παρανομία του βασιλιά Ράδουλου, ο όποιος μεταστράφηκε πλέον σε άσπονδο εχθρό του.

 Εγκατέλειψε τότε ο άγιος Νήφων τη Ρουμανία και πήγε, χωρίς κανείς να το γνωρίζει, στο Άγιον Όρος και μάλιστα στη Μονή Διονυσίου, όπου είχε καρεί παλαιότερα μοναχός. Με πολλή ταπείνωση εμφανίστηκε ως δόκιμος και ζήτησε να τον προσλάβουν ως αρχάριο μοναχό. Μάλιστα είπε πως ονομαζόταν Νικόλαος.

   Στην Ιερά Μονή του Διονυσίου υπήρχε μια συνήθεια, σύμφωνα με την οποία ο προσερχόμενος για να καταταγεί στις τάξεις των μοναχών, έπρεπε να δοκιμασθεί στο διακόνημα του βουρδουνάρη. Έπρεπε δηλαδή να περιποιείται και να φροντίζει τα μουλάρια της Μονής, για όσο καιρό θα το έκρινε σκόπιμο ο Προεστώς. Επίσης έπρεπε να κόβει ξύλα και να κάνει κάθε είδους κοπιαστική και ταπεινωτική εργασία.

Ἀπὸ τὸ Ἁγιολόγιο τοῦ μηνός: Ἅγιος Νήφων Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (11 Αὐγούστου)

  Ὁ ἅγιος Νήφων ἔζησε στά μέσα τοῦ 15ου καί τίς ἀρχές τοῦ 16ου αἰώνα μ.Χ. Καταγόταν ἀπό τήν Πελοπόννησο, ἀπό γονεῖς εὐγενεῖς καί κυρίως εὐσεβεῖς καί ἐνάρετους, τόν Μανουήλ καί τήν Μαρία.

 Τό ὄνομά του ἦταν Νικόλαος καί κατά τήν μοναχή του κουρά ἔλαβε τό ὄνομα Νήφων. Πρῶτος Γέροντάς του ἦταν ὁ μοναχός Ἀντώνιος. Μετά τήν κοίμησή του ὑποτάχθηκε στόν ἐνάρετο Ἁγιορείτη Ἱερομόναχο Ζαχαρία, μαζί μέ τόν ὁποῖο ἐγκαταστάθηκε στήν Ἱερά Μονή τῆς Θεοτόκου στήν Ἀχρίδα.

Ὅταν, ὅμως, ὁ Ἱερομόναχος Ζαχαρίας ἐκλέχθηκε Μητροπολίτης Ἀχρίδος, ὁ Νήφων ἀνεχώρησε γιά τό Ἅγιον Ὄρος καί ἐγκαταβίωσε στήν Ἱερά Μονή τοῦ Ὁσίου Διονυσίου. Κατόπιν κλήθηκε ἀπό τήν Ἐκκλησία νά γίνη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, καί πράγματι ἀνῆλθε στόν θρόνο τῆς Ἱερᾶς αὐτῆς Μητροπόλεως. Ἔπειτα ἐκλέχθηκε Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως καί Οἰκουμενικός Πατριάρχης. Ἡ Πατριαρχία του ἦταν κατά πάντα θεάρεστη, ἀλλά, ὅπως συμβαίνει πάντοτε μέ τούς Ἁγίους, πολεμήθηκε πάρα πολύ ἀπό τόν διάβολο καί τά ὄργανά του, συκοφαντήθηκε καί ἀπομακρύνθηκε δύο φορές ἀπό τόν θρόνο του. Κατέφυγε στήν Βλαχία καί ἀπό ἐκεῖ στήν Ἱερά Μονή τοῦ Ὁσίου Διονυσίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Τήν τελευταία φορά πού κλήθηκε στόν Οἰκουμενικό θρόνο δέν πῆγε, ἀλλά παρέμεινε στήν ἐν λόγῳ Ἱερά Μονή, ὅπου θέλησε νά ζήση τά τελευταῖα χρόνια τῆς ζωῆς του καί νά περατώση τόν ἐπίγειο βίο του ὡς ἁπλοῦς μοναχός, καί ὄντως ἀνεδείχθη πρότυπο ἀληθοῦς ταπεινώσεως. Ἐνῶ, ὅμως, ἔκρυβε τόν ἑαυτό του γιά νά ἀποφύγη τόν ἔπαινο καί τήν δόξα τῶν ἀνθρώπων, τόν φανέρωσε ὁ Χριστός διά τῆς Θεοτόκου. Τότε οἱ συμμοναστές του ἔμειναν ἔκπληκτοι ἀπό τήν ἁπλότητα καί τήν ταπείνωσή του, καί ἔγινε γι’ αὐτούς φωτεινό παράδειγμα καί πρότυπο ζωῆς.

 

Ὁ βίος καί ἡ πολιτεία του μᾶς δίνουν τήν ἀφορμή νά τονίσουμε τά ἀκόλουθα:

 

Πρῶτον. Ἐκτός ἀπό τήν ἐξωτερική ζωή τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ἡ ὁποία φαίνεται, ὑπάρχει καί ἡ ἐσωτερική του ζωή, ἡ ὁποία εἶναι κρυμμένη ἀπό τά μάτια τῶν ἀνθρώπων. Τήν γνωρίζει μόνον ὁ Θεός, ὁ Ὁποῖος «ἐτάζει καρδίας καί νεφρούς» καί γνωρίζει ὅλα τά κρυπτά τῶν ἀνθρώπων, ἀφοῦ τά πάντα εἶναι «γυμνά καί τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς Του».

Ὁ Ἅγιος Νήφων, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Ἀρχιμανδρίτου Μάρκου Μανώλη

 Ὁ Ἅγιος Νήφων, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου ἑορτάζεται τήν 11ην Αὐγούστου

Ἀρχιμανδρίτου π. Μάρκου Κ. Μανώλη

Παράδειγμα ταπεινοφροσύνης
 Ἡ δόξα καὶ τὸ μεγαλεῖο τῆς Παναγίας μας, ἀγαπητοὶ Χριστιανοί, ἐφάνη σ᾽ αὐτὰ τὰ λόγια, ποὺ εἶπε «ἐπέβλεψεν ὁ Κύριος ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ».
Τὸ μεγαλεῖο τῆς Παναγίας μας ὀφείλεται στὴν ἀγάπη καὶ τὴν ταπείνωσί της.
Ἡ ἀπάντησί της «ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατὰ τὸ ρῆμα σου» στὸν Ἀρχάγγελο Γαβριὴλ ἦταν αὐτό, ποὺ τὴν ἐδόξασε, ποὺ τὴν ἐτίμησε, ποὺ ἐβοήθησε, ὥστε ἐκ τῶν Παναχράντων αὐτῆς αἱμάτων νὰ γεννηθῆ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, νὰ ἔλθη ἐδῶ στὸν κόσμο ὁ Σωτήρας τοῦ κόσμου καὶ νὰ ἀπολαύσουμε ἐμεῖς ὅλων τῶν ἀγαθῶν τῆς σωτηρίας της.
 Ἔτσι λοιπὸν εἶναι δίδαγμα μεγάλο, ἂν θέλουμε νὰ τιμήσουμε ἀξίως τὴν Παναγία μας, ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς Ἁγίους νὰ ἀκολουθήσουμε τὸ παράδειγμά τους, νὰ ἀκολουθήσουμε τὰς ἀρετάς τους, μάλιστα δὲ τὴν σπουδαιοτάτη, μεγαλοπρεπεστάτη, θεμελιοδεστάτη ἀρετή τῆς ταπεινοφροσύνης, ποὺ εἶναι τὸ θεμέλιο τῆς πνευματικῆς ζωῆς, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μας ἔνιψε τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν του καὶ τοὺς εἶπε ὅτι καταλαβαίνετε τί ἔκανα τώρα; ὑπόδειγμα σᾶς ἔκανα, ὅπως ἀκριβῶς ἔκανα ἐγὼ σὲ σᾶς ἔτσι θὰ κάνετε καὶ σεῖς στὸν κόσμο. Δὲν σᾶς στέλνω στὸν κόσμο ὡς ἐξουσιαστάς.

Οἱ ἅγιοι Νήφων (διδάσκαλος) καί Μάξιμος Γραικός (μαθητής) ὡς πρότυπα οἰκουμενικότητας τῆς Ὀρθοδοξίας

 Αν. Καθηγητής Ανωτἀτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης Δημήτριος Παπάζης

 

Η σύνδεση και η σχέση της ελληνορθόδοξης και της ρωσικής ορθόδοξης πνευματικότητας αφύπνιζαν ανέκαθεν τα ερευνητικά ενδιαφέροντα, τόσο των επιστημόνων της Εκκλησιαστικής Ιστορίας, όσο και των πιστών ορθόδοξων χριστιανών. Παρατηρήθηκε, μάλιστα, ιδιαίτερη κινητικότητα και αλληλεπίδραση στους δύο αυτούς πόλους της ορθόδοξης πνευματικότητας, της ελληνικής και της ρωσικής, κατά τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας στη Χερσόνησο του Αίμου. Εντός αυτού του εκκλησιαστικοπολιτικού πλαισίου αναδείχτηκαν προσωπικότητες μεγάλου πνευματικού βεληνεκούς, οι οποίες επέδρασαν θετικά με τρόπο καταλυτικό στην εκκλησιαστική ζωή και στην εν γένει ορθόδοξη πνευματικότητα της εποχής τους. Δύο τέτοιες προσωπικότητες είναι οι αγιορείτες Άγιοι Νήφων, Πατριάρχης  Κωνσταντινουπόλεως, και Μάξιμος ο Γραικός, φωτιστής των Ρώσων, οι οποίοι συνδέθηκαν μεταξύ τους ως διδάσκαλος και μαθητής αντίστοιχα.

Άγιος νεομάρτυς Μακάριος

Κατά το έτος 1527, στις 14 Σεπτεμβρίου,
Μαρτύρησε ο Όσιος Μακάριος
(Από το νέο μαρτυρολόγιο του Αγ. Νικοδήμου)
Αυτός ο αοίδιμος ποια είχε πατρίδα και ποιους γονείς, δε μας το φανέρωσε η ιστορία του. Το ότι όμως υπήρξε μαθητής του Αγιοτάτου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Κυρίου Νήφωνος, ωραίος στο σώμα και ωραιότερος στην ψυχή, και ότι έδωσε μαρτυρικό τέλος, το βρίσκουμε γραμμένο στον βίο του ίδιου Αγιοτάτου Νήφωνος. Αυτός λοιπόν, ο πραγματικά μακάριος, υπήρξε ένας από τους μεγάλους αγωνιστές της κατά Χριστόν άσκησης και φύλακας της ακρίβειας του μοναχικού βίου και εξολοκλήρου ζηλωτής των αρετών του δασκάλου του, Αγίου Νήφωνος. Κι αφού έφτασε στο άκρο και το τέλειο της θείας αγάπης, φλεγόταν κάθε μέρα η καρδιά του και ποθούσε να αξιωθεί να τελειώσει τη ζωή του με μαρτυρικό θάνατο.