Σύγχρονα θαύματα Ἁγίας Μαρίνης καὶ Ἁγίου Μάρκου Εὐγενικοῦ

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

Σύγχρονα θαύματα Ἁγίας Μαρίνης καὶ Ἁγίου Μάρκου Εὐγενικοῦ

«Ἐκεῖνοι δὲ ἐξελθόντες ἐκήρυξαν πανταχοῦ, τοῦ Κυρίου συν­εργοῦντος καὶ τὸν λόγον βεβαιοῦντος διὰ τῶν ἐπακολουθούντων σημείων. Ἀμήν» (Μᾶρκ. ιστ΄, 20). (: Ἐκεῖνοι δέ, ἀφοῦ ἐβγῆκαν εἰς περιοδείαν, ἐκήρυξαν εἰς κάθε μέρος, καὶ ὁ Κύριος ἦτο συνεργός των καὶ ἐπεβεβαίωνε τὸν λόγον τοῦ κηρύγματός των μὲ τὰ θαύματα, ποὺ ἐπηκολούθουν εἰς τὸ κήρυγμά των. Ἀμήν).

Μεγάλα τὰ χάρισμα τῶν θαυμάτων, ποὺ ἔκαναν οἱ Ἀπόστολοι, ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας.Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ἀναφέρει:

«Ἡ πράξη εἶναι κατόρθωμα ἀτομικῆς προσπάθειας, ἐνῶ τὸ θαῦμα χάρισμα Θείας δωρεᾶς».

«Ἡ ἐπιτέλεση θαυμάτων δὲν εἶναι γνώρισμα ἁμαρτωλοῦ καθ’ ὅσον δὲν μπορεῖ ὁ ἁμαρτωλὸς νὰ κάνη θαύματα».Ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικὸς τὸν γλύτωσε ἀπὸ βέβαιο θάνατο:

«Ὅταν ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου Μάρκου στὰ Κάτω Πατήσια εὑρίσκετο ἀκόμη σὲ φάση ἀνεγέρσεως, καὶ συνεχίζονταν οἱ ἐργασίες στὸν ἐσωτερικὸ χῶρο, καὶ πρὶν ἀκόμη ὁλοκληρωθῆ ὁ ἐπάνω κυρίως Ναός, κάπου γύρω στὸ 1995, συνέβη τὸ ἑξῆς θαυμαστὸ γεγονός.

Στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ Ναοῦ ὑπῆρχαν σκαλωσιὲς καὶ ἐκτελοῦντο ἐργασίες. Ὁ Κώστας, ἀρχιμάστορας τοῦ συνεργείου τῶν ἐργατῶν, ἦταν ἀνεβασμένος στὴν σκαλωσιά, στὸ ὕψος τῆς στεφάνης τοῦ τρούλλου καὶ ἐργαζόταν στὰ ἐσωτερικὰ ἐπιχρίσματα τῶν ἡμισφαιρικῶν τριγώνων, ὅταν ξαφνικὰ πάτησε στὴν ἄκρη τῆς σκαλωσιᾶς καὶ ἄρχισε νὰ πέφτη σὲ κατακόρυφη πτώση ἀπὸ ὕψος 23 μέτρων.

Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Πάριου. Ἐγκώμιο στόν Ἅγιο Μάρκο τόν Εὐγενικό

ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΡΙΟΥ

ΕΓΚΩΜΙΟ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΡΚΟ ΤΟΝ ΕΥΓΕΝΙΚΟ

Άγιος Μάρκος ο Ομολογητής

[…]Πήγε εκεί, στη Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας, ο γενναίος, μεταφέροντας ο ίδιος το φρόνημα των Πατέρων του και τη σοφία του αποστόλου Παύλου. Και λέω του αποστόλου Παύλου, γιατί στ’ αλήθεια βρίσκω μεγάλη ομοιότητα με εκείνον, σ’ αυτόν τον εύστροφο και συνετότατο άγιο.

Καθόταν εκεί σοβαρός και σπουδαίος, στον υψηλό και επαρμένο του θρόνο ο δήθεν διάδοχος του Πέτρου, μάλλον με τρόπο κατά τον οποίο ονομάζεται διάδοχος στο φως το σκοτάδι κι η αρρώστια διάδοχος της υγείας κι η παρανομία διάδοχος της λογικής, κατά τον μεγάλο θεολόγο Γρηγόριο. Και γύρω απ’ αυτόν βρίσκονταν οι δικοί του καρδινάλιοι κι οι πιο έγκριτοι από τους επισκόπους του. Κι ο Πάπας [κατά τη Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας Πάπας ήταν ο Ευγένιος ο Δ΄]σκεφτόταν να τον αφήσει όρθιο τον Μάρκο τον επίσκοπο Εφέσου, ως δήθεν υπεύθυνο, σύμφωνα με την τάξη των κρινόμενων. Αλλά εκείνος ο μέγας νους, έχοντας πίστη στην ελευθερία της συνείδησής του και μη θεωρώντας τον Πάπα ως δικό του κριτή σ’ όλα ή ως επίσκοπο, αλλά βλέποντάς τον όπως ήταν, δηλαδή ως εχθρό της αλήθειας και πολέμιο του Θεού, βλέποντάς αυτόν, είπε: «Εγώ υποφέρω από τα νεφρά μου και τα πόδια και δεν μπορώ να στέκομαι».

Κι αμέσως κάθισε. Ο Πάπας, λοιπόν, για να τα πούμε με συντομία, ώστε να μην εκτείνουμε περιττά το λόγο, τον κάλεσε να επιλέξει το γρηγορότερο, ένα από τα δύο, ή να υπακούσει στην απόφαση της συνόδου και να δεχτεί και την γενόμενη ένωση ή, αν δεν το κάνει αυτό, να είναι έτοιμος να καθαιρεθεί και να αποκηρυχθεί ως αιρετικός, όπως έπαθαν και όσοι έδειξαν απείθεια στις παλιές Οικουμενικές Συνόδους. Δεν γνωρίζουμε τι απάντησε ο άγιος στο πρώτο. Αλλά αισθανόμαστε ότι θα έδωσε ικανοποιητικές απαντήσεις στα λόγια του Πάπα. Και βέβαια ποιος αμφιβάλλει, ότι ο περίφημος εκείνος επίσκοπος Εφέσου απάντησε και τότε για ποιες αιτίες, ούτε στην βδελυρή απέναντι στον Θεό ληστρική σύνοδό του δεν πείθεται, ούτε την κακώς και παράλογα γενόμενη ψευδοένωσή του δέχεται; Και για την καταδίκη με την οποία τον φοβέρισε, ευχαριστούμε τα μέγιστα τον ιστορικό, που μας άφησε γραμμένη εκείνη τη σοφότατη κι αληθινά πληρέστατη από το Άγιο Πνεύμα απάντηση, την οποία πρέπει ν’ αναφέρουμε αυτούσια, γιατί προξενεί μεγάλη χαρά στους ευσεβείς αναγνώστες η θαυμάσια παρρησία και σύνεση της αξιοθαύμαστης, εκείνης, ψυχής:

«Οι Σύνοδοι», λέει, «καταδίκαζαν αυτούς που δεν υπάκουαν στην Εκκλησία και έπαιρναν θέση ενάντια σ’ αυτήν, υπέρ κάποιας [αιρετικής] διδασκαλίας, κηρύττοντάς την κι αγωνιζόμενοι υπέρ αυτής της αιρέσεως. Γι’ αυτό κι αυτούς τους ονόμαζαν ‘’αιρετικούς’’ και καταδίκαζαν πρώτα την αίρεση και έπειτα αυτούς που την υποστήριζαν.

Εγώ, όμως, δεν κηρύσσω δικό μου δόγμα. Ούτε καινοτόμησα σε κάτι, ούτε παίρνω θέση υπέρ κάποιου ξένου και νόθου δόγματος. Αλλά τηρώ το ακέραιο το δόγμα που παρέλαβε και κατέχει συνεχώς η Εκκλησία, από τον ίδιο τον Σωτήρα μας Ιησού Χριστό και το οποίο κατείχε κι η αγία Ρωμαϊκή Εκκλησία πριν από το Σχίσμα, μαζί με τη δική μας αγία Ανατολική Εκκλησία· την οποία ευσεβή δόξα και πρωτύτερα διαρκώς επαινούσατε και στην παρούσα σύνοδο πολλές φορές την επαινέσατε και κανείς δεν μπορεί να τη μεμφθεί ή να την κατηγορήσει για κάτι.

Αν, λοιπόν, αυτήν διεκδικώ και απ’ αυτήν δεν θέλω να παρεκκλίνω, πώς θα μπορούσα να κριθώ με δίκη, με την οποία καταδικάζονται οι αιρετικοί; Πώς κάποιος που σκέφτεται υγιώς και με ευσέβεια, θα μπορούσε να κάνει κάτι τέτοιο εναντίον μου; Θα έπρεπε, βέβαια, πρώτα να καταδικάσει το δόγμα το οποίο πιστεύω. Αν, όμως, αυτό θεωρείται ευσεβές και Ορθόδοξο, πώς εγώ είμαι άξιος καταδίκης;»

ΕΓΚΩΜΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΦΕΣΟΥ

«Ἡ γνωριμία καὶ ἡ σχέσις τοῦ Ἁγίου Ραφαὴλ μὲ τὸν Ἅγιον Μᾶρκον τὸν Εὐγενικόν».

Γράφει ο Αρχιμ. Κύριλλος Κεφαλόπουλος, ιστορικός, Δρ. Αρχαίας Ιστορίας Παν/μίου B.I.U. Μαδρίτης

Οι Άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη συγκαταλέγονται στη χορεία των Νεοφανών Αγίων και μάλιστα εκείνων που μαρτύρησαν σχεδόν αμέσως μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως. Σχετικά με τον βίο τους γνωρίζουμε λίγα πράγματα. Οι πρώτες πληροφορίες για την ύπαρξη των Αγίων ιστορούνται με θαυματουργικό και αποκαλυπτικό τρόπο από το έτος 1959 μ.Χ. Από μία ανασκαφή που έγινε στη Θερμή της Λέσβου, ανακαλύφθηκε ο τάφος ενός αγνώστου προσώπου, που όπως αποκαλύφθηκε σε συνεχή οράματα, ανήκε στον Άγιο Ιερομάρτυρα Ραφαήλ, ο οποίος μαρτύρησε μαζί με τον Άγιο Οσιομάρτυρα Νικόλαο και την Αγία Ειρήνη. Ο τάφος και το λείψανο του Αγίου Νικολάου ανακαλύφθηκε στις 13 Ιουνίου 1960 μ.Χ.

Όσα γνωρίζουμε για το βίο τους προέρχονται από εμφανίσεις των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης σε πιστούς της Λέσβου, οι οποίοι έλαβαν τις πληροφορίες αυτές από οράματα και ενύπνια, στα οποία οι Άγιοι γνωστοποιούσαν στοιχεία από τον βίο τους και το μαρτύριόν τους. Αυτά εν συνεχεία κατεγράφησαν σε επιστολές και σε βιβλία που εξεδόθησαν. Ταυτοχρόνως, η αρχαιολογική σκαπάνη επιβεβαίωσε με τα ευρήματά της τον τόπο του μαρτυρίου και της ταφής των Αγίων, πάντοτε σύμφωνα με τις θαυματουργικές υποδείξεις των Αγίων.

Εκείνο το στοιχείο το οποίον δεν είναι ιδιαιτέρως γνωστό και δεν έχει δοθεί η δέουσα σημασία, είναι ότι στους δύσκολους χρόνους πριν την Άλωση της Βασιλεύουσας, όταν η Βυζαντινή Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία όδευε προς το εναγώνιο τέλος της και η επικείμενη κατάκτηση από τους Οθωμανούς ήταν προ των θυρών, στις τελευταίες στιγμές της αυτοκρατορίας, όταν απειλητικά σύννεφα από Ανατολή και Δύση πύκνωναν, οι διαδρομές και τα βήματα των δύο Αγίων, Ραφαήλ και Αγίου Μάρκου του Ευγενικού, διεσταυρώθησαν και συναντήθησαν. Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να αναδείξει αυτήν ακριβώς την διάσταση μέσα από τις υπάρχουσες πληροφορίες και με συνεκτίμηση των ιστορικών στοιχείων να καταλήξει στο συναγόμενο ιστορικό συμπέρασμα της γνωριμίας και της διασυνδέσεως των δύο Αγίων.

Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός - Ἡ ἀπολογία καὶ ἡ νίκη του

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ

— Η απολογία και η νίκη του — 

Όταν άρχισε να συντάσσεται ο ενωτικός «Όρος» της Συνόδου της Φεράρα (Ιανουάριος 1438–Ιούλιος 1439), ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, επίσκοπος της Εφέσου (1393–1445), ζήτησε από τον βασιλιά Ιωάννη τον Η΄ Παλαιολόγο (1392–1448) όχι μόνο να μην υπογράψει, αλλά να φροντίσει να επιστρέψει πίσω στην Κωνσταντινούπολη με ασφάλεια. Ο αυτοκράτορας τού υποσχέθηκε ότι θα τον επαναφέρει με ασφάλεια στην Πόλη με κάθε επιμέλεια και φροντίδα δική του. Να ήταν άραγε αυτή η υπόσχεση μια εκδήλωση μεγαλοψυχίας από την πλευρά του Ιωάννου του Η΄ του Παλαιολόγου προς τον Μάρκο ή μια κίνηση που απλώς την επέβαλλαν τα πράγματα;

Πάντως, δεν ήταν καθόλου εύκολο πράγμα να καμφθεί ο Μάρκος και να υπογράψει. Σαν χαρακτήρας, δεν ήταν ούτε άστατος ούτε δειλός. Αν πάλι ο αυτοκράτορας πίεζε περισσότερο τον σοφό έξαρχο της Συνόδου, δεν θα κατηγορούνταν από το Γένος ότι εκείνη την κρίσιμη στιγμή μεταχειρίστηκε βία για να προδώσει τα ιερά και τα όσια της φυλής; Όπως και να έχει το πράγμα, η ουσία είναι ότι ο βασιλιάς έδωσε στον επίσκοπο της Εφέσου διαβεβαιώσεις τις οποίες λίγο αργότερα τις τήρησε απολύτως. Και αυτό ιστορικά βρίσκεται στο ενεργητικό του, δεδομένου ότι ο Πάπας είχε, όπως θα δούμε και πιο κάτω, την εμπαθή απαίτηση να χαρακτηριστεί ο ομολογητής Μάρκος ως απειθής και να τιμωρηθεί σαν αιρετικός!

π. Θεόδ Ζήσης, «Ἅγ Μᾶρκος Εὐγενικός & Ἅγ Γεννάδιος Σχολάριος: Ὑπῆρξε πρόβλημα στίς σχέσεις τους; (Β΄)»

Πρώτο μέρος ΕΔΩ

«Σταθερά καί ἀμετακίνητα ὁ Ἅγιος Γεννάδιος ὁ Σχολάριος παρέμεινε στήν ὀρθόδοξο γραμμή τοῦ Ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ. Δέν ἦταν ποτέ φιλοπαπικός καί φιλενωτικός«.

Τήν Κυριακή 26 Ἰανουαρίου στήν αἴθουσα τῆς Ἑταιρείας Ὀρθοδόξων Σπουδῶν (Σούτσου 3) καί στό καθιερωμένο κυριακάτικο μάθημα (ὧρες 11:30 – 13:00) ὁ πρωτοπρεσβύτερος καθηγητής Θεόδωρος Ζήσης παρέδωσε τό β΄ μάθημα τῆς σειρᾶς » Ἅγιος Μᾶρκος Εὐγενικός καί Ἅγιος Γεννάδιος Σχολάριος. Ὑπῆρξε πρόβλημα στίς σχέσεις τους; (Β΄)» Ὁ τίτλος τοῦ β΄ μαθήματος ἦταν: «Σταθερά καί ἀμετακίνητα ὁ Ἅγιος Γεννάδιος ὁ Σχολάριος παρέμεινε στήν ὀρθόδοξο γραμμή τοῦ Ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ. Δέν ἦταν ποτέ φιλοπαπικός καί φιλενωτικός». Ὁ π. Θεόδωρος ὑποστήριξε τήν θέση αὐτή μέ βάση τίς πηγές καί τήν ὀρθόδοξη καί θεολογική καί ἐπιστημονική αὐτοσυνειδησία, ὅπως αὐτή εἶχε μέχρι τά μέσα τοῦ 20οῦ αἰῶνος, ὁπότε ἔγινε ἡ ἔκδοση ἀπό παπικούς κληρικούς τῶν «Ἁπάντων» τοῦ Γενναδίου Σχολαρίου, μέσα στήν ὁποία οἱ ἐκδότες περιέλαβαν καί νόθα, ψεύτικα συγγράμματα τοῦ Σχολαρίου, τά ὁποῖα τόν παρουσιάζουν ὡς λατινόφρονα καί ἐχθρό τοῦ Ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ. Τήν ἀπάτη αὐτή καί τήν νοθεία υἱοθέτησε καί ὁ καθηγητής στήν Θεολογική Σχολή Ἀθηνῶν καί Ἀκαδημαϊκός Κωνσταντῖνος Μπόνης, ὁ ὁποῖος σέ ἐκτενές ἄρθρο του στήν «Θρησκευτική καί Ἠθική Ἐγκυκλοπαιδεία» στήν δεκαετία τοῦ 1960 (ΘΗΕ 4, 274-289) ταυτίζεται ἀπολύτως μέ τήν παπική ἐχθρότητα καί χρησιμοποιεῖ βαρύτατους καί ἀπρεπεῖς χαρακτηρισμούς ἐναντίον τοῦ Ἁγίου Γενναδίου τοῦ Σχολαρίου, πού ἀμαυρώνουν τήν εἰκόνα αὐτοῦ, ἑνός ἀπό τούς μεγαλυτέρους συγγραφεῖς καί ὑπερμάχους τῆς Ὀρθοδοξίας, τόν ὁποῖον ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὅρισε διάδοχό καί συνεχιστή τῶν ἀγώνων του.

Ὁ Ἁγ. Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός καί οἱ ἀγῶνες του γιά τήν Ὀρθόδοξη πίστη ἐναντίον τοῦ παπισμοῦ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου,

Ὁ Ἁγ. Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός καί οἱ ἀγῶνες του γιά τήν Ὀρθόδοξη πίστη ἐναντίον τοῦ παπισμοῦ, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου, 19-1-2025 

.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com,

 

Ἡ προσφορά τοῦ Ἁγ. Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ στήν σύγχρονη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου,

Ἡ προσφορά τοῦ Ἁγ. Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ στήν σύγχρονη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου, 19-1-2025 Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἕνας ἐναντίον ὅλων, Ἅγιος Μάρκος ὁ Εὐγενικός (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αὐγουστίνου Καντιώτου)

Ένας εναντίον όλων, Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός

(Ομιλία του †Επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

Σήμερα, 19 Ιανουαρίου, αγαπητοί μου, εορτάζει ο άγιος Μάρκος Εφέσου ο Ευγενικός. Στα εκκλησιαστικά βιβλία υπάρχουν και άλλοι Μάρκοι. Ένας είνε ο ευαγγελιστής, που έγραψε το δεύτερο Ευαγγέλιο. Άλλος Μάρκος είνε ο ασκητής που έζησε στην έρημο. Ο σημερινός λέγεται Μάρκος ο Ευγενικός, και ήταν μητροπολίτης Εφέσου.

Πότε έζησε; Λίγο προτού να πέση η Πόλις. Η Πόλις έπεσε 29 Μαΐου 1453, ημέρα Τρίτη. Μερικά χρόνια πριν έζησε και έδρασε ο άγιος Μάρκος. Ήταν χρόνια δύσκολα για το γένος μας. Οι Τούρκοι είχαν κατορθώσει να κυριεύσουν όλη τη Μικρά Ασία. Κάψανε σπίτια, ατιμάσανε γυναίκες… Περάσανε τα Δαρδανέλλια, ήρθαν στη Θράκη, φτάσανε μέχρι την Κωνσταντινούπολι, και την πολιόρκησαν. Κινδύνευσε η Πόλις να πέση στα χέρια τους.

Αυτοκράτωρ ήταν τότε ένας αδελφός του Κωνσταντίνου του Παλαιολόγου, ο Ιωάννης Παλαιολόγος. Αυτός συνεκάλεσε στο παλάτι σύσκεψι. Μαζευτήκανε στρατηγοί, ναύαρχοι, όλοι οι μεγάλοι, και εσκέπτοντο πως θα σωθούνε από τον κίνδυνο των Τούρκων. Όλοι είπαν· Μόνοι μας δεν μπορούμε· πρέπει να ζητήσουμε τη βοήθεια των Ευρωπαίων. Αλλά οι Ευρωπαίοι (Ιταλοί, Γάλλοι, Ισπανοί, Γερμανοί…) δεν είνε ορθόδοξοι. Πιστεύουν στον πάπα, και αυτόν προσκυνούνε. Ήταν και τότε ο πάπας πανίσχυρος, γιατί εξουσίαζε όχι μόνο θρησκευτικώς, αλλά και πολιτικώς. Ό,τι ήθελε, έκανε. Αν έλεγε «πόλεμος», πόλεμος γινόταν· αν έλεγε «ειρήνη», ειρήνη. Έπρεπε, λοιπόν, να πάνε στον πάπα και να τον παρακαλέσουν να στείλη βοήθεια. Σχηματίσθηκε, λοιπόν, μια επιτροπή. Εκκλησιαστικά μέλη της επιτροπής ήταν ο πατριάρχης, ωρισμένοι μητροπολίται, και μεταξύ αυτών ο άγιος Μάρκος μητροπολίτης Εφέσου.

Ὁ Ἅγιος Μᾶρκος Εὐγενικός ἀνατρέπει τήν διδασκαλία ὅτι ἡ μονολόγιστη εὐχή «δέν εἶναι ἡ σωστή προσευχή».

Ο Άγιος Μάρκος Ευγενικός, ο μέγας στύλος της Ορθοδοξίας, εκάρη μοναχός σε ηλικία 26 ετών και παρά το νεαρόν της ηλικίας του σύμφωνα με τον Γεώργιο Σχολάριο ήταν «σωφρονέστερος τῶν τάς ἐρήμους οἰκούντων». 

Στην ησυχία του ερημικού νησιού «Αντιγόνη» της Προποντίδος υπεβλήθη σε σκληρή άσκηση και μάλιστα στη μονολόγιστη ευχή, «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν». Ακολουθώντας την νηπτική και ασκητική παράδοση των θεουμένων αγίων της Ορθοδοξίας, πέρασε από τα πνευματικά στάδια της καθάρσεως, του φωτισμού, ηξιώθη του δοξασμού από την άκτιστη Χάρη του Αγίου Πνεύματος και έγινε μυσταγωγός της νοεράς προσευχής. 

Το σύντομο κείμενο που ακολουθεί αποτελεί ανάλυση της ευχής του Ιησού, και αρχικώς μας παρεδόθη ως έργον ανωνύμου. Κατόπιν όμως ερεύνης του Σέρβου ιερομονάχου Ειρηναίου Μπούλοβιτς, απεδείχθη πως αποτελεί κείμενο του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού. Πρωτοδημοσιεύθηκε στο περιοδικό ''Κληρονομία'', αρ. 7 (1975), σελ. 345-352, και αργότερα συμπεριελήφθη σε μετάφραση στην ''Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών'', τ. 5, σελ. 284-288, εκδόσεις “Το Περιβόλι της Παναγίας”, Θεσσαλονίκη, 1984. 

O Άγιος Μάρκος διδάσκει πως η ευχή όχι μόνο είναι «η σωστή προσευχή», αλλά και πλήρης αγίων δωρεών και Ορθοδόξου Ομολογίας. Ομολογία, που δυστυχώς τελεί υπό εξαφάνιση στη διδασκαλία και πράξη των συγχρόνων αρχιποιμένων. 

Το κείμενο έχει ως εξής: 

Λόγος τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Μάρκου Ἐφέσου τοῦ Εὐγενικοῦ περί τῶν λόγων τῆς 

θείας εὐχῆς, δηλαδή τό ''Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με'' 

«Πόση δύναμη έχει η ευχή και ποιες είναι οι δωρεές της σε όσους την χρησιμοποιούν και σε ποια πνευματική κατάσταση τους φέρνει, δεν μπορούμε εμείς να το πούμε. Τους λόγους όμως από τους οποίους αποτελείται, τους βρήκαν αρχικά οι άγιοι Πατέρες μας, όχι από δική τους επινόηση, αλλά πήραν αφορμή από παλιά από την ίδια την Αγία Γραφή και από τους κορυφαίους μαθητές του Χριστού. Ή, για να το πούμε καλύτερα, τους δέχθηκαν αυτοί ως πατρική κληρονομιά και τους μετεβίβασαν σε μας. 

Ώστε και από αυτό γίνεται φανερό, σε όσους δεν το έμαθαν εκ πείρας, ότι αυτή η ιερή ευχή είναι κάτι το ένθεο και ιερός χρησμός. Γιατί πιστεύουμε ότι αποτελούν θείους χρησμούς και πνευματικές αποκαλύψεις και λόγους Θεού όλα όσα έδωσε στους ιερούς Αποστόλους να πουν ή να γράψουν ο Χριστός, ο οποίος λάλησε μέσω αυτών. 

Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός. Ὁ Ἄτλας τῆς Ὀρθοδοξίας.

Κρατεί μεν Άτλας μυθικώς ώμοις πόλον,

Κρατεί δ’ αληθώς Μάρκος Oρθοδοξίαν.

Ο άγιος Μάρκος (κατά κόσμο Εμμανουήλ), εγεννήθη από ευσεβείς γονείς το 1392 εις την βασιλίδα των πόλεων, Κωνσταντινούπολιν. Ο πατέρας του ωνομάζετο Γεώργιος και ήτο αρχιδικαστής, σακελλίων και διάκονος της Μεγάλης Εκκλησίας, η μητέρα του ωνομάζετο Μαρία και ήτο θυγατέρα του ευσεβούς ιατρού Λουκά.

Αμφότεροι οι γονείς προσπάθησαν και επέτυχαν να αναθρέψουν τον μικρό Εμμανουήλ εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Αλλά ο θάνατος του πατρός του άφησε αυτόν και τον μικρότερό του αδελφό Ιωάννη ορφανούς εις νεαρά ηλικία.

Τα πρώτα γράμματα ο άγιός μας τα εδιδάχθη από τον πατέρα του Γεώργιο, ο οποίος είχε μία ονομαστή ιδιωτική σχολή. Μετά τον θάνατον του πατρός του η μητέρα του τον έστειλε να μαθητεύεση εις τους πλέον φημισμένους διδασκάλους της εποχής του, τον Ιωάννη Χορτασμένο (κατόπιν Ιγνάτιο Μητροπολίτη Σηλυμβρίας) και τον μαθηματικόν και φιλόσοφον Γεώργιον Γεμιστόν Πλήθωνα. Μεταξύ των συμμαθητών του ήτο και ο μετ έπειτα άσπονδος εχθρός του Βησσαρίων ο καρδινάλιος.

ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΟΣ

Όταν ο νεαρός Εμμανουήλ τελείωσε τας σπουδάς του, ανέλαβε την διεύθυνση της πατρικής σχολής και εις σύντομο χρονικό διάστημα ανεγνωρίσθει ως ένας από τους πλέον λαμπρούς διδασκάλους της ψυχορραγούσης πόλεως. Μεταξύ των μαθητών του, που διέπρεψαν αργότερον, ήσαν ο Γεώργιος Γεννάδιος Σχολάριος,-ο πρώτος μετά την πτώσιν της Πόλεως Πατριάρχης-, ο Θεόδωρος Αγαλλιανός, ο Θεοφάνης Μητροπολίτης Μηδείας και ο αδελφός του Ιωάννης ο Ευγενικός.

Αλλά ο θείος έρως δεν άφησε τον Εμμανουήλ να παρασυρθεί από την γεμάτη υποσχέσεις λαμπρά καριέρα του διδασκάλου, ούτε οι λίαν φιλικές σχέσεις του με τον αυτοκράτορα τον εμπόδισαν να απαρνηθεί τον κόσμο και να καταφύγει εις την νήσον των Πριγκιποννήσων Αντιγόνη, πλησίον του φημισμένου ασκητού Συμεώνος. Εκεί έμεινε αγωνιζόμενος πνευματικώς επί δύο έτη και μετά, κατόπιν των τουρκικών επιδρομών εις τας νήσους, ήλθε με τον γέροντά του εις την περίφημο τότε Μονή του Αγίου Γεωργίου των Μαγγάνων, εις την Κωνσταντινούπολιν.

Ἐνῶ ὁ Πατριάρχης καὶ ὁ Αὐτοκράτορας εἶχαν προδώσει, ἕνας ἐπίσκοπος μαζὶ μὲ τὸν λαὸ ἔσωσε τὴν Ὀρθοδοξία!

Πολλαπλὰ τὰ μηνύματα ποὺ στέλνει ἡ ἑορτὴ τοῦ σημερινοῦ Ἁγίου. Κόντρα σὲ ὅλη τὴν ἐκκλησιαστικὴ καὶ πολιτικὴ ἡγεσία τῆς ἐποχῆς, ἡ ἄρνηση ὑπογραφῆς τῆς ἕνωσης τῶν Ὀρθοδόξων μὲ τοὺς Παπικοὺς ἀπὸ ἕναν ταπεινὸ ἐπίσκοπό της Ἐφέσου, ἔσωσε τὴν ὀρθόδοξη πίστη! Ἂς εὐχόμαστε στὸ Θεὸ νὰ ἀναδείξει καὶ σήμερα νέους Μάρκους Εὐγενικοὺς ποῦ θὰ ἀντισταθοῦν στὶς κακοδοξίες ὁρισμένων ὀρθόδοξων (;) ἐκκλησιαστικῶν ἡγετῶν ποὺ ἀποτελοῦν τὸν ἐσωτερικὸ καὶ ἴσως πιὸ ἐπικίνδυνο ἐχθρό της Ἐκκλησίας.

Ὁ Ἅγιος Μάρκος ὁ Εὐγενικὸς γεννήθηκε τὸ 1392 μ.Χ. ἀπὸ εὐσεβεῖς καὶ πιστοὺς γονεῖς, τὸν ἀρχιδικαστή, σακελλίων καὶ διάκονο τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας Γεώργιο καὶ τὴ Μαρία ποὺ ἦταν κόρη τοῦ εὐσεβοῦς ἰατροῦ Λουκᾶ. Εἶχε ἀκόμα ἕναν μικρότερο ἀδερφὸ ποὺ ὀνομαζόταν Ἰωάννης. Λόγω τῶν πολλῶν του πνευματικῶν χαρισμάτων ἔκανε περίλαμπρες θεολογικὲς καὶ φιλοσοφικὲς σπουδὲς καὶ μαθήτευσε στοὺς πλέον φημισμένους διδασκάλους τῆς ἐποχῆς του, τὸν Ἰωάννη Χορτασμένο (κατόπιν Ἰγνάτιο Μητροπολίτη Σηλυμβρίας) καὶ τὸν μαθηματικὸ καὶ φιλόσοφο Γεώργιο Γεμιστὸ Πλήθωνα. Μεταξὺ τῶν συμμαθητῶν τοῦ ἦταν καὶ ὁ μετ' ἔπειτα ἄσπονδος ἐχθρός του Βησσαρίων ὁ καρδινάλιος ποὺ ἦταν ὑπέρμαχος τῆς ἕνωσης.

Δίδασκε στὸ φροντιστήριο τοῦ πατέρα του, καὶ ἀργότερα, μετὰ τὸν θάνατο αὐτοῦ, τὸν διαδέχθηκε στὸ διδασκαλικὸ ἐπάγγελμα. Διακρίθηκε σὰν δάσκαλος τῆς ρητορικῆς καὶ μεταξὺ τῶν μαθητῶν του, ποὺ διέπρεψαν ἀργότερα, ἦταν ὁ Γεώργιος Γεννάδιος Σχολάριος (ὁ πρῶτος μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Πόλεως Πατριάρχης), ὁ Θεόδωρος Ἀγαλλιανός, ὁ Θεοφάνης Μητροπολίτης Μηδείας καὶ ὁ ἀδελφός του Ἰωάννης ὁ Εὐγενικός.

Στὸ 25ο ἔτος τῆς ἡλικίας τοῦ ἀποφάσισε νὰ γίνει μοναχὸς καὶ γι' αὐτὸ ἔφυγε σὲ μία Μονὴ στοὺς Πριγκηπόνησους. Ἐκεῖ ἐτάχθη ὑπὸ τὴν πνευματικέ ἐπιστασία ἐνάρετου μοναχοῦ, τοῦ Συμεών, ὁ ὅποιος τὸν ἔκειρε μοναχὸ καὶ τὸν μετονόμασε ἀπὸ Ἐμμανουήλ, ποὺ ἦταν τὸ πρῶτο του ὄνομα, σὲ Μάρκο. Κατόπιν ἀπὸ τὰ νησιὰ αὐτὰ ἔφυγε καὶ πῆγε στὴ Μονὴ τῶν Μαγκάνων, ὅπου χειροτονήθηκε Ἱερέας. Ἀφοῦ ἔγινε κληρικός, τὸ 1436 μ.Χ. ἐκλέγεται Ἀρχιεπίσκοπος Ἐφέσου.

Ἀκολούθησε τὸν αὐτοκράτορα Ἰωάννη Παλαιολόγο στὴ Φεράρα καὶ τὴ Φλωρεντία, ὅπου πραγματοποιήθηκε Σύνοδος γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Ἀνατολικῆς καὶ τῆς Δυτικῆς Ἐκκλησίας. Ἐκεῖ ὁ Μάρκος ἀνεδείχθη ὁ θερμοτερος καὶ στερεότερος ὑπέρμαχος τῆς Ὀρθοδοξίας, ἀρνούμενος νὰ ὑπογράψει τὸν ὄρο τῆς ψευδοενώσεως, ἔτσι ποὺ ὅταν ὁ πάπας Εὐγένιος Δ’ (1431 - 1447 μ.Χ.) πληροφορήθηκε τὴν ἀπόφασή του εἶπε: «Μάρκος οὒχ ὑπέγραψε, λοιπὸν ἐποιήσαμεν οὐδέν».

Ἰωσὴφ ὁ Βρυέννιος, ὁ ἐμπνευστὴς καὶ τὸ πρότυπο τῶν ἀγώνων τοῦ ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ κατὰ τῆς αἱρέσεως τοῦ Παπισμοῦ

Νεοελληνικὴ ἀπόδοση – Ἐπιμέλεια: Σάββας Ἠλιάδης, Δάσκαλος. Κιλκίς, 18-1-2020

Στὶς 19 Ἰανουαρίου, ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τὴν μνήμη τοῦ ὁσίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ, Μητροπολίτου Ἐφέσου καὶ ὑπερμάχου τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως. Αὐτοῦ ποὺ στὴν σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας, «μονώτατος» ἀκύρωσε τὶς ἀποφάσεις της, μὴ ὑποκύπτοντας στὰ θελήματα τοῦ Πάπα. Οἱ ἡμέρες εἶναι πονηρές, ὁ Οἰκουμενισμὸς σαρώνει καὶ οἱ δεξιοτέχνες διάκονοί του, ἱεράρχες καὶ πολιτικοί, φτάνουν στὴν κορύφωση τοῦ ἔργου τους, ἀφοῦ πρὸ ὀλίγου ἀνακοίνωσαν καὶ τὴν ἔλευση τοῦ Πάπα στὴν Ἑλλάδα. Καὶ ὅλα αὐτά, δίχως δυστυχῶς ὁ λαὸς νὰ γνωρίζει ποιὸς εἶναι ὁ τελικὸς σκοπός τους. Γι` αὐτὸ δημοσιεύουμε ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ μακαριστοῦ Νικολάου Βασιλειάδη: «Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΙ Η ΕΝΩΣΙΣ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ», γιὰ ψυχικὴ ὠφέλεια, ἀφύπνιση καὶ προβληματισμὸ καὶ ἑτοιμότητα:

«Οἱ ἀξιώσεις καὶ οἱ βλέψεις τῆς ἐγωιστικῆς «δυτικῆς ὀφρύος» ἐπὶ τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἦταν καταφανεῖς ἀπὸ τὸν Δ΄ ἀκόμη αἰώνα. Ὅταν ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ὅρισε ὡς πρωτεύουσας τοῦ Ἀνατολικοῦ Ρωμαϊκοῦ κράτους τὴν Κωνσταντινούπολη, ἡ Δύση δὲν εἶδε μὲ καλὸ μάτι αὐτὸν τὸν χωρισμό, φοβούμενη πὼς θὰ γίνει τὸ θρησκευτικὸ κέντρο τοῦ Χριστιανισμοῦ.

Ὕστερα ἀπὸ ἕντεκα αἰῶνες ἡ ἀπειλὴ εἶχε κορυφωθεῖ. Οἱ Δυτικοὶ ἐκμεταλλευόμενοι τὴν ἀδυναμία τοῦ Βυζαντίου καὶ κυρίως τὸν τουρκικὸ κίνδυνο, προσπάθησαν μὲ κάθε τρόπο νὰ ὑποτάξουν τὴν Ὀρθόδοξη Ἀνατολὴ καὶ ἔδιναν ὑποσχέσεις γιὰ ὑλικὴ βοήθεια. Δὲν ἔλεγαν βέβαια ὅτι θὰ τὴν ὑποτάξουν. Πρότειναν ἁπλῶς ἕνωση Ἐκκλησιῶν. Τὸ δόλωμα ἦταν ἐξόχως ἑλκυστικό, διότι ἀπὸ τότε ποὺ ἔγινε τὸ ὀλέθριο σχίσμα, ἡ ἕνωση ἦταν ὁ....

βαθὺς πόθος τῶν Χριστιανῶν Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως. Ἀλλὰ οἱ ἀπόπειρες περὶ ἑνώσεως εἶχαν ἀποβεῖ «μάταιες, διότι οἱ μὲν δυτικοὶ ἕνωση ἐννοοῦσαν τὴν ὑποταγὴ τῆς Ἐκκλησίας μας στὴν Ἐκκλησία τῆς Ρώμης, οἱ δὲ δικοί μας δὲν πείθονταν νὰ ὑποκύψουν σ` αὐτὴν τὴν κυριαρχία, καθὼς θὰ μποροῦσε αὐτὴ νὰ ἐνεργήσει ὀλέθρια καὶ στὴν ἐθνικὴ καὶ στὴν πολιτικὴ μᾶς ὕπαρξη» (Ἱστορ. Κων. Παπαρηγόπουλου).

Ὁ ἑλληνικὸς Ὀρθόδοξος λαὸς τῶν παλαιολογείων χρόνων δὲν εἶχε ἀνάγκη νὰ διαφωτιστεῖ περὶ τῶν πραγματικῶν προθέσεων τοῦ Πάπα. Οἱ ὀλέθριες Σταυροφορίες ποὺ προηγήθηκαν, ἦταν γὶ` αὐτὸν ἀρκετὴ ἀπόδειξη περὶ τοῦ τί θὰ σήμαινε ἡ Ἕνωση. Γνώριζε ὁ λαὸς ὅτι μὲ αὐτὲς εἶχε ἐκπληρωθεῖ, ἔστω καὶ προσωρινά, «τὸ προαιώνιο ὄνειρο τῆς Δύσης, νὰ κατακτήσει τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ νὰ ὑποτάξει τοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἀνατολῆς στὴν Ἐκκλησία τῆς Ρώμης» (Ἱστορ. Παπαρηγόπουλου). Ἐπιπλέον ὁ λαὸς ἔβλεπε πὼς ὅπου εἶχαν κυριαρχήσει ἤδη οἱ Φράγκοι - Ρῆγες, Κόμητες, Βαρῶνοι, Δοῦκες καὶ ἄλλοι πολυώνυμοι τυχοδιῶκτες ἀπὸ τὴν Δύση – ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία οὐδέποτε ἀναγνωριζόταν ὡς ἀρχή. Στὶς φραγκοκρατούμενες περιοχὲς οἱ Ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι μόλις γίνονταν ἀνεκτοί, καὶ αὐτό, ἐφόσον κατὰ τὴν ὥρα ἐπισήμου τελετῆς ἔδιναν ἐνώπιόν του Λατίνου ἐπισκόπου ταπεινωτικὸ ὅρκο πίστεως καὶ ὑποταγῆς στὸν Πάπα καὶ ἐφόσον ὁμολογοῦσαν προφορικὰ καὶ γραπτὰ τὸν Πάπα ἅγιο καὶ ἄκρο ἀρχιερέα. Κατὰ τὸν ἱστορικὸ Δημ. Π. Πασχάλη, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀσχοληθεῖ μὲ τὴν ἄθλια διαγωγὴ τῶν παπικῶν ἐπὶ Φραγκοκρατίας καὶ Τουρκοκρατίας στὰ νησιὰ τῶν Κυκλάδων, οἱ Ὀρθόδοξοι «πειθαναγκάζονταν κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουσία τῶν Φράγκων νὰ ἀσπαστοῦν τὸν Παπισμὸ καὶ νὰ ἀναγνωρίσουν τὸν ποντίφηκα τῆς Ρώμης ὡς ὕπατο ἀρχηγὸ τῆς Ἐκκλησίας τους»!

Μικρά στιγμιότυπα ἀπό τούς μεγάλους ἀγῶνες τοῦ Ἐφέσου Ἁγίου Μάρκου μέ τούς φιλο-παπικούς “Ορθοδόξους” στή Φλωρεντία

[V. Laurent, Les “Memoires” du Grand Ecclesiarquee de l’ Eglise de Constantinople 

Sylveestre Syropoulos surle concile de Florence (1438-439), Paris 1971, σ. 444-448] 

Σύντομο υπόμνημα: 

Απόσπασμα από τα «Απομνημονεύματα» του Συλβέστρου Συρόπουλου, Μ. Εκκλησιάρχου της Αγ. Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως, που συμμετείχε στη Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας (1438-1439). 

Στους διαλόγους, με κόκκινα γράμματα σημειώνονται τα λόγια του Εφέσου Αγ. Μάρκου Ευγενικού και των ομογνωμόνων του, ενώ με μπλε των φιλοπαπικών “Ορθοδόξων” και εχθρών του Αγ. Μάρκου. 

Σε αγκύλες σύντομες γλωσσικές επεξηγήσεις μου. 

§ Εφέσου : ο Άγιος Μάρκος Ευγενικός 

§ Ηρακλείας Αντώνιος: ομόγνωμος του Εφέσου Αγ. Μάρκου, πιεσθείς όμως πολύ τελικά υπέκυψε και υπέγραψε την ένωση 

§ Μυτιλήνης Δωρόθεος, Λακεδαιμονίας Μεθόδιος: φιλο-παπικοί εχθροί του Αγ. Μάρκου 

§ Νικαίας Βησσαρίων, Ρωσίας Ισίδωρος: φιλο-παπικοί, άσπονδοι εχθροί του Αγ. Μάρκου. Μετά τη σύνοδο παρέμειναν στην Ιταλία και έγιναν καρδινάλιοι του πάπα 

§ Καβάσιλας : ο Άγ. Νικόλαος, επίσκοπος Θεσσαλονίκης (13ος αι.) 

§ Βέκκος: Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, υποτάχθηκε στον πάπα υπογράφοντας την ένωση στη Σύνοδο στη Λυών (1271). Θέλησε να επιβάλει την ένωση και καταδίωξε σκληρά τους Ορθοδόξους. Σύμβολο του φιλοπαπισμού. 

Γράφει ο Σύλβεστρος Συρόπουλος στα «Απομνημονεύματά» του : 

«Εν ετέρα δε πάλιν ημέρα συνήλθομεν εις τον πατριάρχην κατά το έθος, και ο περί της ενώσεως εκινήθη λόγος και επήνουν την ομόνοιαν και την ειρήνην απλώς οι εφιέμενοι του λατινισμού [οι φιλοπαπικοί “Ορθόδοξοι”]. 

Ἅγιος Μᾶρκος Εὐγενικός: «Οὔτε στήν κηδεία οὔτε στό μνημόσυνό μου νά μήν τολμήσει καί πλησιάσει ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως»…

Πρωτοπρεσβύτερος Ἀναστάσιος Κ. Γκοτσόπουλος

Ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Πατρῶν

Πάτρα 19.1.2020

Όταν ο Άγιος Μάρκος αποτείχισε τον λατινόφρονα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

«Ούτε στην κηδεία ούτε στο μνημόσυνό μου να μην τολμήσει και πλησιάσει ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως»…

Ο Αγ. Μάρκος Ευγενικός (+1444) δεν είχε καμία κοινωνία με τον Πατριάρχη Κων/πόλεως Γρηγόριο Μάμα που ήθελε να επιβάλει την ένωση με τους παπικούς μετά τη Σύνοδο Φεράρας-Φλωρεντίας. Στην περίφημη «Ἐγκύκλιο τοῖς ἁπανταχοῦ τῆς γῆς καὶ τῶν νήσων εὑρισκομένοις Χριστιανοις» λέει «Φευκτέον αὐτούς, ὡς φεύγει τις ἀπὸ ὄφεως, ὡς αὐτοὺς ἐκείνους ἢ κακείνων πολλῷ χείρονας, ὡς χριστοκαπήλους καὶ χριστεμπόρους» (φεύγετε τους λατινόφρονες όπως φευγετε από τα φίδια).

«Πέπεισμαι γὰρ ἀκριβῶς ὅτι ὅσον ἀποδιίσταμαι τούτου καὶ τῶν τοιούτων ἐγγίζω τῷ Θεῷ καὶ πᾶσι τοῖς Ἁγίοις, καί, ὥσπερ τούτων χωρίζομαι, οὕτως ἑνοῦμαι τῇ ἀληθείᾳ καὶ τοῖς Ἁγίοις Πατράσι καὶ Θεολόγοις τῆς Ἐκκλησίας». 

Η τελευταία του υποθήκη, προτού πεθάνει ήταν:

Θαῦμα Ἁγίου Μάρκου Εὐγενικοῦ

ΘΑΥΜΑ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ ΕΥΓΕΝΙΚΟΥ

Ευωδιάζει το βιβλίο

Ένας ιερέας, ονόματι Π.Κ., που ευλαβείται τον Άγιον Μάρκον, μας ανέφερε το εξής περιστατικό: Καθώς έκανε την βραδυνή προσευχή του και διάβαζε την ακολουθία του Αγίου Μάρκου, όταν έφθασε στο σημείον που έπρεπε να ψάλλει το απολυτίκιον του Αγίου, το βιβλίον άρχισε να ευωδιάζει! Η ευωδία που προερχόταν από το βιβλίο με την ακολουθίαν του Αγίου Μάρκου, διήρκεσε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2019/01/blog-post_69.html

Ἅγιος Μάρκος, ἐπίσκοπος Ἐφέσου, ὁ Εὐγενικός (Σάββας Ἠλιάδης, Δάσκαλος)

Στις 19 Ιανουαρίου η Αγία Μας Εκκλησία τιμά την μνήμη του αγίου Μάρκου, Επισκόπου Εφέσου, του Ευγενικού.

Ο μέγας Υμνογράφος της Εκκλησίας, Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης, στον «Ενιαύσιο Στέφανο της Ορθοδόξου Εκκλησίας», στο βιβλίο, το οποίο έχει και την έγκριση κυκλοφορίας από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, γράφει το απολυτίκιο, το κοντάκιο και το μεγαλυνάριο του αγίου:

Ἀπολυτίκιον

Ήχος γ’. Θείας πίστεως

Θείας πίστεως, ομολογία, μέγαν εύρατο, η Εκκλησία, ζηλωτήν σε θείε Μάρκε πανεύφημε, υπερμαχούντα πατρώου φρονήματος, και καθαιρούντα του σκότους υψώματα. Όθεν άφεσιν, Χριστόν τον θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν τοις σε γεραίρουσι.

Κοντάκιον Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.

Πανοπλίαν ἄμαχον, ἐνδεδυμένος θεόφρον, τὴν ὀφρῦν κατέσπασας, τῆς Δυτικῆς ἀνταρσίας, ὄργανον, τοῦ Παρακλήτου γεγενημένος, πρόμαχος, Ὀρθοδοξίας προβεβλημένος· διὰ τοῦτό σοι βοῶμεν· χαίροις ὦ Μᾶρκε, Ὀρθοδόξων καύχημα.

Μεγαλυνάριον Τῆς Ὀρθοδοξίας ταῖς ἀστραπαῖς, λάμψας ἐν τῇ Δύσει, ἐξεθάμβησας ἐμφανῶς, Δυτικῶν τὰς ὄψεις, τοὺς ὅρους τῶν Πατέρων, ὦ Μᾶρκε ῥητορεύων, πυρίνῃ γλώττῃ σου.

Ιδού, πώς περιγράφει ο Μέγας Υμνογράφος της Εκκλησίας Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης  τον αγώνα του αγίου μέσα από τα τρία τροπάρια, που ουσιαστικά συνοψίζουν το βίο του. Τροπάρια και ολόκληρη η ακολουθία του, αναγνωρισμένα και εγκεκριμένα από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας.

1. Στο απολυτίκιό του αρχικά τον χαρακτηρίζει: Α) «ομολογία», δηλαδή ομολογητή όλης της Ορθόδοξης πίστης σε βρήκε η Εκκλησία. Αυτό σημαίνει το σχήμα λόγου, το οποίο χρησιμοποιεί ο υμνογράφος. Κατά τίνων; Κατά των Λατίνων, εκεί που πρωτοστάτησε, στην Σύνοδο Φεράρας- Φλωρεντίας. Β) Τον χαρακτηρίζει: «μέγα» Γ) «ζηλωτήν», Δ) «θείον» Ε) «πανεύφημον».

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ - Ἡ ἀπολογία καί ἡ νίκη του

 Όταν άρχισε να συντάσσεται ο ενωτικός «Όρος» της Συνόδου της Φεράρα (Ιανουάριος 1438–Ιούλιος 1439), ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, επίσκοπος της Εφέσου (1393–1445), ζήτησε από τον βασιλιά Ιωάννη τον Η΄ Παλαιολόγο (1392–1448) όχι μόνο να μην υπογράψει, αλλά να 

φροντίσει να επιστρέψει πίσω στην Κωνσταντινούπολη με ασφάλεια. Ο αυτοκράτορας τού υποσχέθηκε ότι θα τον επαναφέρει με ασφάλεια στην Πόλη με κάθε επιμέλεια και φροντίδα δική του. Να ήταν άραγε αυτή η υπόσχεση μια εκδήλωση μεγαλοψυχίας από την πλευρά του Ιωάννου του Η΄ του Παλαιολόγου προς τον Μάρκο ή μια κίνηση που απλώς την επέβαλλαν τα πράγματα; Πάντως, δεν ήταν καθόλου εύκολο πράγμα να καμφθεί ο Μάρκος και να υπογράψει. Σαν χαρακτήρας, δεν ήταν ούτε άστατος ούτε δειλός. Αν πάλι ο αυτοκράτορας πίεζε περισσότερο τον σοφό έξαρχο της Συνόδου, δεν θα κατηγορούνταν από το Γένος ότι εκείνη την κρίσιμη στιγμή μεταχειρίστηκε βία για να προδώσει τα ιερά και τα όσια της φυλής; Όπως και να έχει το πράγμα, η ουσία είναι ότι ο βασιλιάς έδωσε στον επίσκοπο της Εφέσου διαβεβαιώσεις τις οποίες λίγο αργότερα τις τήρησε απολύτως. Και αυτό ιστορικά βρίσκεται στο ενεργητικό του, δεδομένου ότι ο Πάπας είχε, όπως θα δούμε και πιο κάτω, την εμπαθή απαίτηση να χαρακτηριστεί ο ομολογητής Μάρκος ως απειθής και να τιμωρηθεί σαν αιρετικός!

Οἱ τελευταῖες στιγμές τοῦ Ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ (Μνήμη 19 Ἰανουαρίου)

Ο Άγιος Μάρκος απέρχεται στον Δεσπότη Χριστό

Έφθασε, τέλος, και για τον Άγιο, η ώρα να αφήσει την παρούσα ζωή, αυτή την κοιλάδα του κλαυθμώνος και να ανέβει στην ουράνιο κληρουχία, για να λάβει εκεί τις επάξιες αμοιβές των μυρίων αγώνων του από τον αγωνοθέτη Χριστό.

Βρισκόταν στην οικία του πατέρα του, στον Γαλατά της Κωνσταντινουπόλεως, όπου ασθένησε για 14 ημέρες. Όλο αυτό το διάστημα της ασθενείας του, δίδασκε τους παρευρισκόμενους χριστιανούς όλα τα πρέποντα, και κυρίως, να αποφεύγουν με όλη τους τη δύναμη την ψυχοφθόρο ένωση. Αφού ο καλός ποιμένας τους παρήγγειλε και άλλα παρόμοια, αφού παραίνεσε και δίδαξε όλους να εμμένουν στην καλή ομολογία των Πατέρων, παρέδωσε ειρηνικά το πνεύμα του στον Αρχιποιμένα Ιησού, ως γνήσιος μαθητής αυτού του αρχιποίμενος και μιμητής του θείου Παύλου.

Ὑπογραφή τοῦ ὅρου τῆς ψευδοενώσεως Φερράρας-Φλωρεντίας. Ποιοί ὑπέγραψαν καί ποιοί ὄχι

Και έτσι αποφασίσθηκε να γραφεί και να υπογραφεί ο όρος και να λάβει τέλος η επιθυμητή ένωση. Ο δε Αγ. Μάρκος, λέγει ο Συρόπουλος, καθόταν σιωπηλός και πονούσε για τα γενόμενα.

Έτσι εχόντων των πραγμάτων, έμαθε ότι πρόκειται να συνταχθεί ο όρος της ενώσεως και ότι επρόκειτο να τον καλέσουν για να υπογράψει. Παρεκάλεσε τον πανευτυχέστατο Δεσπότη τον Δημήτριο, το αδελφό του βασιλέως και αφού τον χρησιμοποίησε ως μεσίτη στον βασιλιά, ανέφερε μέσω αυτού:

Η αγία του βασιλεία γνωρίζει καλά, ότι δεν ήθελα να γίνω αρχιερέας, ούτε να έλθω με τη Σύνοδο εδώ, επειδή εξ αρχής επιθύμησα να διάγω, κατά το δυνατό, το μοναχικό και ησύχιο βίο, η δε αγία σου βασιλεία με ανάγκασε να πράξω και τα δύο. Και χωρίς να θέλω, έκανα την οφειλόμενη υπακοή. Γι’ αυτό κι εγώ τώρα σε ανταμοιβή των πολλών μου αγώνων και κόπων ζητώ δύο πράγματα.

Ἅγιος Μάρκος Εὐγενικός: "Κανεὶς δὲν ἐξουσιάζει τὴν πίστη μας, οὔτε βασιλιάς, οὔτε ἀρχιερέας, οὔτε ψευδοσύνοδος, οὔτε κανένας ἄλλος, παρὰ μόνο ὁ Θεὸς"

Τὴν κάτωθι ἐπιστολὴ ἔγραψε ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη, ὁ Ἅγιος Μάρκος καὶ ἀπευθύνεται στὸν Καθηγούμενο τῆς Μονῆς Βατοπαιδίου, φανερώνονται οἱ πνευματικὲς σχέσεις του μὲ τὸ Ἅγιον Ὅρος. Ἡ ἐπιστολὴ βρίσκεται στὴν σειρὰ Patrologia Orientalis, τόμ. 17, σσ. 339-341. Δὲν ξέρουμε πότε τὴν ἔγραψε, ἴσως πρὸς τὸ τέλος τῆς ζωῆς του τὸ 1444!

Πρὸς τὸν καθηγούμενο τῆς Μονῆς Βατοπαιδίου τοῦ Ἁγίου Ὅρους.

Οσιότατε ἱερομόναχε καὶ καθηγούμενε τῆς Σεβασμίας καὶ Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Βατοπαιδίου, Ἁγίου Ὅρους, εὔχομαι στὸν Θεὸ νὰ διατηρεῖ τὴν μεγάλη ἁγιοσύνη σου μὲ ὑγεία σωματική, γιὰ νὰ καταρτίζεις, στηρίζεις καὶ ὠφελεῖς τὶς ψυχὲς ποὺ καθοδηγεῖς καὶ γιὰ δική μου εὐφροσύνη καὶ χαρά. Μὲ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ τὶς ἅγιες εὐχές σου, ζοῦμε καὶ ἐμεῖς μέχρι στιγμῆς.