Ὁ πατήρ Κοσμᾶς, ἡγούμενος τῆς Μονῆς Στομίου Κονίτσης

Τοῦ Ἰωάννου Τάτση, Θεολόγου

Ὁ ἡγούμενος τῆς ἱερᾶς Μονῆς Στομίου Κονίτσης, ὁ πατὴρ Κοσμᾶς, ὁ καλόγερος, ὅπως συνήθιζαν νὰ τὸν ἀποκαλοῦν κυρίως οἱ Κάτω Κονιτσιῶτες, ἐκοιμήθη στὶς 23 Φεβρουαρίου 2025 καὶ σὲ λίγες μέρες θὰ τελεστεῖ τὸ τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνό του. Ὑπῆρξε ἄνθρωπος ἁπλός, φίλος τῆς ἡσυχίας, ὀλιγομίλητος, ἀνδρεῖος, διακριτικὸς σὲ ὅλα καὶ κυρίως σὲ ὅσα συμβούλευε τὰ πνευματικά του τέκνα, αὐτοδίδακτος ἡσυχαστής, ὀλιγαρκὴς καὶ πρᾶος. Ἂν καὶ ἀπέφευγε νὰ διδάσκει τοὺς ἄλλους, μερικὲς ἀπὸ τὶς ἀπαντήσεις του σὲ ἐρωτήματα πιστῶν ἔχουν μείνει ἀνεξίτηλες σὲ ὅσους εἴχαμε τὴ μεγάλη εὐλογία νὰ ζήσουμε κοντά του.

«Ποτέ μου δὲν μετάνιωσα ποὺ δὲν μίλησα» ἔλεγε, γιὰ νὰ διδάξει ὅτι ὅποιος κρατᾶ τὸ στόμα του κλειστὸ ἀποφεύγει τὴν κατάκριση, τὶς συγκρούσεις χωρὶς λόγο, τὶς διαφωνίες καὶ τὶς ἄσκοπες συνομιλίες. Στὴν τράπεζα τῆς Μονῆς Στομίου, ὅπου συνέτρωγαν μοναχοὶ καὶ λαϊκοὶ ἐπισκέπτες, τὶς περισσότερες φορὲς παρακολουθοῦσε σιωπηλὸς τὶς συζητήσεις μεταξὺ τῶν ἐπισκεπτῶν ἐνῷ σπανιότερα παρενέβαινε λέγοντας τὴ γνώμη του μὲ λίγες μόνο λέξεις, ἐὰν ἐπρόκειτο γιὰ θέμα ἄξιο λόγου, πνευματικό, ἐκκλησιαστικὸ ἢ ἐθνικό. Ὅταν τὸν ρωτοῦσαν τὴ γνώμη του γιὰ κάποιο ζήτημα ἄλλοτε τὴν ἔλεγε καὶ ἄλλοτε, ἐὰν τὸ θέμα δὲν ἦταν σημαντικὸ ἢ δὲν ἀφοροῦσε ἄμεσα τοὺς παρόντες συνομιλητές, ἄλλαζε τὴν συζήτηση. Ὅταν ἔβλεπε πὼς ἡ συζήτηση ξεστράτιζε σὲ θέματα τῆς ἐπικαιρότητας, πολιτικὰ ἢ ἄλλα ἀδιάφορα ἀπὸ πνευματικῆς ἄποψης, ἔβαζε τέλος στὴ συζήτηση καὶ σηκωνόταν γιὰ τὴν εὐχαριστήρια προσευχὴ μετὰ τὸ γεῦμα ἢ τὸ δεῖπνο.

Ὁ πατὴρ Κοσμᾶς, ἡγούμενος τῆς Μονῆς Στομίου Κονίτσης

Ο πατήρ Κοσμάς, ηγούμενος της Μονής Στομίου Κονίτσης

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Ο ηγούμενος της ιεράς Μονής Στομίου Κονίτσης, ο πατήρ Κοσμάς, ο καλόγερος, όπως συνήθιζαν να τον αποκαλούν κυρίως οι Κάτω Κονιτσιώτες, εκοιμήθη στις 23 Φεβρουαρίου 2025 και σε λίγες μέρες θα τελεστεί το τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο του. Υπήρξε άνθρωπος απλός, φίλος της ησυχίας, ολιγομίλητος, ανδρείος, διακριτικός σε όλα και κυρίως σε όσα συμβούλευε τα πνευματικά του τέκνα, αυτοδίδακτος ησυχαστής, ολιγαρκής και πράος. Αν και απέφευγε να διδάσκει τους άλλους, μερικές από τις απαντήσεις του σε ερωτήματα πιστών έχουν μείνει ανεξίτηλες σε όσους είχαμε τη μεγάλη ευλογία να ζήσουμε κοντά του.

“Ποτέ μου δεν μετάνιωσα που δεν μίλησα” έλεγε, για να διδάξει ότι όποιος κρατά το στόμα του κλειστό αποφεύγει την κατάκριση, τις συγκρούσεις χωρίς λόγο, τις διαφωνίες και τις άσκοπες συνομιλίες. Στην τράπεζα της Μονής Στομίου, όπου συνέτρωγαν μοναχοί και λαϊκοί επισκέπτες, τις περισσότερες φορές παρακολουθούσε σιωπηλός τις συζητήσεις μεταξύ των επισκεπτών ενώ σπανιότερα παρενέβαινε λέγοντας τη γνώμη του με λίγες μόνο λέξεις, εάν επρόκειτο για θέμα άξιο λόγου, πνευματικό, εκκλησιαστικό ή εθνικό. Όταν τον ρωτούσαν τη γνώμη του για κάποιο ζήτημα άλλοτε την έλεγε και άλλοτε, εάν το θέμα δεν ήταν σημαντικό ή δεν αφορούσε άμεσα τους παρόντες συνομιλητές, άλλαζε την συζήτηση. Όταν έβλεπε πως η συζήτηση ξεστράτιζε σε θέματα της επικαιρότητας, πολιτικά ή άλλα αδιάφορα από πνευματικής άποψης, έβαζε τέλος στη συζήτηση και σηκωνόταν για την ευχαριστήρια προσευχή μετά το γεύμα ή το δείπνο.

Προσεγγίζοντας τὴν ἡσυχαστικὴ ζωὴ τοῦ Ἀββᾶ Ἰσαάκ τοῦ Σύρου

Τοῦ Ἰωάννη Τάτση, Θεολόγου

Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαὰκ ὁ Σῦρος ὑπῆρξε ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἡσυχαστὲς τοῦ ὀρθόδοξου μοναχισμοῦ. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ καὶ οἱ ἀσκητικοί του λόγοι ἀπευθύνονται κατ' ἐξοχὴν στοὺς μοναχοὺς ποὺ ζοῦνε μὲ τὸν ἡσυχαστικὸ τρόπο ζωῆς. Θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ συμπεράνει ὅτι οἱ λόγοι τοῦ ὁσίου δὲν ἀφοροῦν τὴ μεγάλη πλειοψηφία τόσο τῶν πιστῶν ποὺ ζοῦνε μέσα στὸν κόσμο ὅσο καὶ τῶν μοναχῶν ποὺ ἐπέλεξαν τὴν κοινοβιακὴ ζωή. Κι ὅμως. Ὁ Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης προτρέπει ὄχι μόνο τοὺς προχωρημένους ἡσυχαστὲς νὰ μελετοῦν τὸν ἀββᾶ Ἰσαὰκ ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀρχαρίους. Γράφει σχετικά: «Πολὺ θὰ σὲ βοηθήσει ὁ Ἀββᾶς Ἰσαὰκ διότι καὶ τὸ βαθύτερο νόημα τῆς ζωῆς δίνει νὰ καταλάβει κανεὶς καὶ κάθε εἴδους μικρὸ ἢ μεγάλο κόμπλεξ καὶ ἐὰν ἔχει ὁ ἄνθρωπος ποὺ πιστεύει στὸν Θεό, τὸν βοηθάει γιὰ νὰ τὰ διώξει. Ἡ ὀλίγη μελέτη στὸν Ἀββᾶ Ἰσαὰκ ἀλλοιώνει τὴν ψυχὴ μὲ τὶς πολλές της βιταμίνες»[1].

Ὁ ἀββᾶς Ἰσαὰκ ἦταν συριακῆς καταγωγῆς καὶ ἔγινε μοναχὸς σὲ μικρὴ ἡλικία. Παρέμεινε γιὰ λίγο σὲ κοινόβιο μοναστήρι καὶ ἀργότερα ἀποσύρθηκε... σὲ ἡσυχαστικὸ μέρος ζῶντας μόνος τὴν ζωὴ τῆς ἀπόλυτης ἡσυχίας καὶ σιωπῆς. Γιὰ πέντε μόνο μῆνες ἄντεξε τὸ ἐπισκοπικὸ ἀξίωμα ὅταν ἐξελέγη ἐπίσκοπος Νινευΐ. Ἐγκατέλειψε τὸν ἐπισκοπικὸ θρόνο καὶ ἐπέστρεψε στὴν ἀγαπημένη του ἔρημο ἐπειδὴ δὲν ἄντεχε τοὺς περισπασμοὺς τοῦ ἐπισκοπικοῦ ἀξιώματος ἀλλὰ καὶ τὴν ἀδιαφορία τῶν πιστῶν γιὰ τὴ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ ποὺ περιέχεται στὰ ἅγια Εὐαγγέλια. Ἐκεῖ στὴν ἔρημο ἔζησε τὸ μεγαλύτερο μέρος τῆς ζωῆς του καὶ ἐκοιμήθη σὲ βαθὺ γῆρας, σχεδὸν τυφλὸς ἐξ αἰτίας τῆς πολλῆς μελέτης ἀλλὰ καὶ τῆς αὐστηρῆς ἄσκησης.

Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός καί τό σημερινό σχολεῖο

 Τοῦ Ἰωάννου Τάτση, Θεολόγου

«Ἀπό τό σχολεῖο μανθάνομεν, τό κατά δύναμιν, τί εἶναι Θεός, τί εἶναι ἤ Ἁγία Τριάς, τί εἶναι ἄγγελοι, τί εἶναι ἀρχάγγελοι, τί εἶναι δαίμονες, τί εἶναι παράδεισος, τί εἶναι κόλασις, τί εἶναι ἁμαρτία, ἀρετή. Ἀπό τό σχολεῖον μανθάνομεν τί εἶναι Ἁγία Κοινωνία, τί εἶναι Βάπτισμα, τί εἶναι τό ἅγιον Εὐχέλαιον, ὁ τίμιος γάμος, τί εἶναι ψυχή, τί εἶναι κορμί, τά πάντα ἀπό τό σχολεῖον τά μανθάνομεν». Μέ τούς λόγους αὐτούς ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός περιγράφει τό σχολεῖο τῆς ἐποχῆς του, ἕνα σχολεῖο πού συμβάλλει ἄμεσα στήν πνευματική καί ἐκκλησιαστική κατάρτιση τῶν μαθητῶν του.

Κάθε σύγκριση τῶν λόγων τοῦ ἁγίου μέ τούς σημερινούς στόχους τῆς ἐκπαίδευσης καί τίς ὁδηγίες τῶν Ἀναλυτικῶν Προγραμμάτων ἀποδεικνύει τήν τεράστια ἀπόσταση πού χωρίζει τό σχολεῖο τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ ἀπό τό σημερινό σχολεῖο τῆς πολυπολιτισμικότητας...

Τά γλωσσικά μαθήματα ἔχουν πλήρως ἀποχριστιανοποιηθεῖ... μέ τήν ἀφαίρεση σχεδόν στό σύνολό τους τῶν ἑνοτήτων πού ἔκαναν κάποια ἀναφορά στήν χριστιανική ζωή.

Μάθημα Θρησκευτικῶν: O γόρδιος δεσμὸς τοῦ ἰσότιμου μαθήματος

Μάθημα Θρησκευτικών: O γόρδιος δεσμός του ισότιμου μαθήματος

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Το ζήτημα των απαλλαγών από το μάθημα των Θρησκευτικών ταλάνισε τα προηγούμενα χρόνια την εκπαιδευτική κοινότητα και κυρίως τον θεολογικό κόσμο της χώρας. Το θέμα πήρε μεγάλες διαστάσεις εξαιτίας όχι τόσο της πάγιας θέσης της Ένωσης Αθέων, που ζητά επιτακτικά και μέσω της δικαστικής οδού απροϋπόθετες απαλλαγές για όλους τους μαθητές, όσο γιατί μια ομάδα «εκσυγχρονιστών» θεολόγων πίστεψε ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει τις απαλλαγές ως εργαλείο για τη μετάλλαξη του ορθόδοξου χριστιανικού μαθήματος των Θρησκευτικών και τη μετατροπή του σε θρησκειολογικό. Το επιχείρημα των θεολόγων αυτών ήταν ότι με την αλλαγή αυτή θα μπορούσε να υπάρξει ένα «μάθημα Θρησκευτικών για όλους» τους μαθητές ανεξαρτήτως θρησκεύματος και οι απαλλαγές θα έπαυαν να υπάρχουν.

Σε διαφορετική περίπτωση, ισχυρίζονταν οι «εκσυγχρονιστές» θεολόγοι, το ορθόδοξο μάθημα θα μετατρεπόταν αναγκαστικά σε προαιρετικό και θα υπήρχε ραγδαία αύξηση του αριθμού των απαλλαγών. Για την ανατροπή όλου αυτού του κλίματος χρειάστηκαν πολλοί, επίμονοι και επίπονοι αγώνες της Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων, της πλειονότητας των διδασκόντων το μάθημα εκπαιδευτικών, Μητροπολιτών και απλών πιστών, αγώνες που στέφθηκαν με επιτυχία και ολοκληρώθηκαν με την έκδοση σειράς αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Οι αποφάσεις αυτές του ΣτΕ υποχρέωσαν την Πολιτεία να αποσύρει τα «νέα» Προγράμματα Σπουδών και τους Φακέλους Μαθήματος και τους «εκσυγχρονιστές» θεολόγους να παραδεχτούν άλλοτε άμεσα και άλλοτε έμμεσα την ήττα τους, επικρίνοντας αυτή τη φορά όχι μόνο τους παραδοσιακούς θεολόγους για τις απόψεις τους αλλά και τους ανώτατους δικαστές για τις αποφάσεις τους!

Ἡ διδασκαλία τοῦ ἀββᾶ Ἰσαάκ του Σύρου γιά τήν κάθαρση τοῦ νοῦ

Η κάθαρση τοῦ νοῦ

Ὁ ἀββᾶς ᾿Ισαάκ ὁ Σύρος ἀναφέρεται διεξοδικά στούς λόγους του στό ἔργο τῆς κάθαρσης τοῦ νοῦ ἀπό κάθε ἐμπαθῆ κίνηση καί ἐπιθυμία, προκειμένου νά δοθεῖ στό Θεό καθαρός μέ τήν προσευχή.

Ἡ κάθαρση τοῦ νοῦ εἶναι ἓνα πρῶτο στάδιο στόν ἀγώνα τοῦ ἀνθρώπου γιά τή γενική κάθαρση ἀπό τά πάθη καί τήν ἀπόκτηση τῶν ἀρετῶν τῆς ἐν Χριστῶ νέας ζωῆς[1]. Ἐξάλλου χωρίς τήν κάθαρση τοῦ νοῦ ἀπό τούς ἐμπαθεῖς λογισμούς, ὃλοι οἱ σωματικοί κόποι καί οἱ ἀσκητικοί ἀγῶνες εἶναι χωρίς ἀποτέλεσμα[2]. Σύμφωνα μέ τή διδασκαλία τοῦ Γέροντος τῆς Σερβίας Ἰουστίνου «ἡ κάθαρση τοῦ νοῦ δέν εἶναι μία πράξη διαλεκτικοῦ, διανοητικοῦ, θεωρητικοῦ εἴδους, ἀλλά πράξη τῆς ἐν χάριτι ἐμπειρίας καί... ὁλοκληρωτικά ἠθική»[3]. Γι᾿ αὐτό καί τό ἔργο τῆς κάθαρσης τῆς ψυχῆς καί τοῦ νοῦ, δέν ἐξαρτᾶται ἀπό τίς διανοητικές ἱκανότητες τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά ἀπό τή διάθεση ἐφαρμογῆς τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ[4]. Μέ ἄλλα λόγια ἡ καθαρότητα τοῦ νοῦ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἐλεύθερης ἄσκησης στήν ἀρετή καί ὄχι διανοητική προσπάθεια[5].

Καθαρός στό νοῦ, γράφει ὁ ἀββᾶς Ἰσαάκ, δέν εἶναι ἐκεῖνος πού δέν γνωρίζει τό κακό, διότι αὐτός θά ἦταν κτηνώδης[6]. Ἐπίσης καθαρός στό νοῦ δέν εἶναι οὔτε ἐκεῖνος πού βρίσκεται στή νηπιακή κατάσταση, οὔτε αὐτός πού ὑποκρίνεται ξένο πρόσωπο[7]. Ἡ καθαρότητα τοῦ νοῦ εἶναι αὐτή: «διαλογισμός ἐν θείοις γενόμενος μετά τήν πρᾶξιν τῶν ἀρετῶν»[8], δηλ. ἓνας καθαρός λογισμός πού φτάνει στά θεία καί ἀποκτᾶται μετά ἀπό πολυετῆ ἄσκηση τῶν ἀρετῶν. Βέβαια κάθε ἄνθρωπος πολεμεῖται ἀπό τούς λογισμούς καί γιά νά φτάσει στήν κάθαρση τοῦ νοῦ, ὁπωσδήποτε περνᾶ ἀπό τήν πείρα τῶν κακῶν λογισμῶν, ἀφοῦ ἡ ψυχή πολεμεῖται μέχρι τήν ὣρα τοῦ θανάτου[9].

Βιβλιοπαρουσίαση: Ἰωάννη Τάτση, Ἡ διδασκαλία τοῦ Ὁσίου Ἰσαάκ του Σύρου γιά τήν προσευχή

Κυκλοφορεῖ ἀπό τίς ἐκδόσεις Βookstars τό βιβλίο τοῦ θεολόγου Ἰωάννη Τάτση μέ τίτλο «Ἡ διδασκαλία τοῦ Ὁσίου Ἰσαάκ του Σύρου γιά τήν προσευχή». Ὁ συγγραφέας ἀναφέρει στόν Πρόλογο μεταξύ ἄλλων: Ὁ Ὅσιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος εἶναι ἕνας ἀπό τούς μεγάλους ἡσυχαστές τοῦ ὀρθόδοξου μοναχισμοῦ καί οἱ Ἀσκητικοί του Λόγοι μελετῶνται ἀπό τήν πλειονότητα τῶν ὀρθοδόξων μοναχῶν. Ἀλλά καί πολλοί θεολόγοι καί πιστοί πού ζοῦνε στόν κόσμο μελετοῦν τόν Ὅσιο Ἰσαάκ, κυρίως γιατί στή μελέτη του προτρέπουν οἱ σύγχρονοι ὅσιοι Γέροντες μεταξύ τῶν ὁποίων ὁ Ὅσιος Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης καί ὁ Γέροντας Ἱερώνυμος τῆς Αἴγινας.

Ἡ δῆθεν εὐλάβεια τοῦ Πάπα γιά τόν Ἀπόστολο Παῦλο

Τοῦ Ἰωάννη Τάτση, Θεολόγου

Τήν Κύπρο καί τήν Ἑλλάδα ἐπισκέπτεται ὁ Πάπας Φραγκίσκος τίς πρῶτες ἡμέρες τοῦ Δεκεμβρίου.

Καί αὐτή τή φορά ὁ Πάπας δέν παραλείπει νά τονίσει ὅτι τό ταξίδι του γίνεται στά βήματα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου ἐνῶ οἱ Ἀρχιεπίσκοποι Ἑλλάδας καί Κύπρου, πού θά τόν ὑποδεχτοῦν, μέ περισσή εὐκολία συνδέουν τήν ἐπίσκεψή του μέ κάποιο συμβολισμό δῆθεν περιοδείας στά χνάρια τοῦ Ἀποστόλου τῶν Ἐθνῶν.

Ἡ πραγματικότητα εἶναι πολύ διαφορετική. Εἶναι λίαν διαφωτιστικά ὅσα σημειώνει ὁ Ἀρχιμ. Κωνσταντῖνος Ραμιώτης στό... βιβλίο του «Ἡ μαγεία ὑπό τό φῶς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας». Ἀναφέρει, λοιπόν, ὅτι ὁ Παπισμός ὄχι μόνο δέν παραδέχεται τήν αὐθεντία τοῦ Ἀποστολικοῦ ἀξιώματος τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Παύλου ἀλλά ἐπιπλέον ἔχει καταδικάσει κάθε ἀντίθετη διδασκαλία. Παραθέτει μάλιστα καί τή μαρτυρία τοῦ Paul Fr. Ballester Convalier, Ἱσπανοῦ στήν καταγωγή, πρώην Ρωμαιοκαθολικοῦ μοναχοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπέστρεψε στήν Ὀρθοδοξία μελετῶντας τήν παπική ἐκκλησιολογία καί ἐντοπίζοντας τά προβληματικά της σημεῖα. Στό βιβλίο του «Ἡ ἐπιστροφή μοῦ εἰς τήν Ὀρθοδοξίαν» ὁ πρώην Ρωμαιοκαθολικός μοναχός ἀναφέρει ὅτι τό διάταγμα τῆς 24ης Ἰανουαρίου 1647 τοῦ Πάπα Ἰννοκεντίου τοῦ 10ου ἀναθεματίζει ὡς αἱρετικό κάθε Χριστιανό πού θά τολμοῦσε νά πιστέψει, νά ἀκολουθήσει ἤ νά μεταδώσει σέ ἄλλους τή διδασκαλία τοῦ Ἀποστόλου Παύλου περί τῆς αὐθεντίας τοῦ ἀποστολικοῦ του ἀξιώματος. Τό διάταγμα περιέχει τή θεωρία ὅτι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος διατελοῦσε ὑπό τήν μοναρχική ἐξουσία τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, τοῦ Πρώτου τῶν Παπῶν καί βασιλέων τῆς Ἐκκλησίας! Πρόκειται γιά ξεκάθαρη ὑποβάθμιση τοῦ ἀποστολικοῦ ἀξιώματος καί ὑποτίμηση τοῦ προσώπου τοῦ Ἀποστόλου Παύλου ὥστε καί μέ τόν τρόπο αὐτό νά θεμελιωθεῖ ἡ παπική κακοδοξία τοῦ Πρωτείου.

Ἰωάννης Τάτσης, Ἕνα ἀκόμη ἐπεισόδιο στήν περιπέτεια τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν

Ένα ακόμη επεισόδιο στην περιπέτεια του μαθήματος των Θρησκευτικών

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Σύμφωνα με δηλώσεις στελεχών του Υπουργείου Παιδείας σε αθηναϊκή εφημερίδα, τον προσεχή Μάιο αναμένεται η δημοσίευση νέας απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για τα Θρησκευτικά.

Ο Υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου για να παρακάμψει τις δύο περσινές αποφάσεις του ΣτΕ που έκριναν αντισυνταγματικά τα «νέα Θρησκευτικά» του Νίκου Φίλη, υπέγραψε νέα Υπουργική Απόφαση χωρίς όμως να υπάρξουν ουσιώδεις αλλαγές στο περιεχόμενο. Η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων και γονείς μαθητών έσπευσαν άμεσα να ζητήσουν την ακύρωση και της νέας Υπουργικής Απόφασης Γαβρόγλου. Η συζήτηση έγινε στο ΣτΕ τον Σεπτέμβριο του 2018 και τώρα αναμένεται η απόφαση.

Από νομικής απόψεως το λογικό είναι να υπάρξει ακυρωτική απόφαση και της Υπουργικής Απόφασης Γαβρόγλου στο πνεύμα των αποφάσεων ακύρωσης των «νέων Θρησκευτικών» Φίλη, καθώς η ουσία, το κυρίως περιεχόμενο και ο προσανατολισμός των δύο Υπουργικών Αποφάσεων, Φίλη και Γαβρόλγου, είναι ακριβώς τα ίδια. Απόφαση διαφορετική θα αποτελέσει σίγουρα αρνητική έκπληξη και θα πρόκειται για δικαστικό παράδοξο.

Από πολιτικής απόψεως η τωρινή ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας βαρύνεται ήδη με την άρνηση συμμόρφωσης στις δύο τελεσίδικες αποφάσεις της Δικαιοσύνης και την συνέχιση εφαρμογής στην πράξη των «νέων Θρησκευτικών» που κρίθηκαν πολλαπλώς αντισυνταγματικά. Το σημαντικότερο πρακτικό πρόβλημα που δημιούργησε  ο τρόπος με τον οποίο παρέκαμψε το Υπουργείο τις αποφάσεις του ΣτΕ είναι ότι στα σχολεία εστάλησαν οι Φάκελοι Μαθήματος που βασίζονται στα ακυρωθέντα Προγράμματα Σπουδών και όχι τα παλιά βιβλία Θρησκευτικών τα οποία είναι κατάλληλα για τη διδασκαλία του μαθήματος σύμφωνα με τις αρχές που έθεσε ξεκάθαρα το Συμβούλιο της Επικρατείας με τις δύο αποφάσεις του. Έτσι, εκπαιδευτικοί και μαθητές εδώ και δύο χρόνια αναγκάζονται να οργανώνουν το μάθημα των Θρησκευτικών με φωτοτυπίες, σημειώσεις, σχεδιαγράμματα στον πίνακα, οπτικοακουστικό υλικό με ορθόδοξο χριστιανικό περιεχόμενο. Οι διαμαρτυρίες όμως για την υποβάθμιση στην οποία οδηγείται το μάθημα μέσω των ακατάλληλων από κάθε άποψη Φακέλων Μαθήματος είναι διαρκείς από διδάσκοντες και διδασκόμενους ενώ αρκετοί γονείς επιστρέφουν τους Φακέλους στα σχολεία ή τους αποστέλλουν ως απαράδεκτους απευθείας στο Υπουργείο Παιδείας.

Πρόσφατα ο Υπουργός Παιδείας άνοιξε τη συζήτηση για τη συγγραφή νέων βιβλίων Θρησκευτικών που θα αντικαταστήσουν τους Φακέλους Μαθήματος. Είναι βέβαιο όμως ότι ούτε η προκήρυξη για ένα τέτοιο έργο δεν μπορεί να εκδοθεί εάν δεν υπάρξει πρώτα η νέα απόφαση του ΣτΕ. Αν μάλιστα αυτή είναι ακυρωτική της Υπουργικής Απόφασης Γαβρόγλου τότε οποιαδήποτε σχετική προκήρυξη θα είναι παράνομη από κάθε άποψη.

Ἰωάννης Τάτσης, Τό νέο μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν καί ἡ εὐθύνη τῶν θεολόγων

Το νέο μάθημα των Θρησκευτικών και η ευθύνη των θεολόγων

 

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

 

Το Υπουργείο Παιδείας αποφάσισε την γενικευμένη εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών για τα Θρησκευτικά στα Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας. Πρόκειται για τα Προγράμματα Σπουδών που είχαν ξεσηκώσει τα προηγούμενα χρόνια θύελλα αντιδράσεων

και έχουν απορριφθεί από την Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων, την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, το Άγιον Όρος, καθηγητές των Θεολογικών Σχολών, παιδαγωγούς, κληρικούς, μοναχούς και θεολόγους που διδάσκουν στις τάξεις. Παρά την μεγάλη αντίδραση το Υπουργείο προχώρησε στην αλλαγή του μαθήματος, έστειλε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως τα νέα Προγράμματα Σπουδών και προγραμματίζει τις απαραίτητες επιμορφώσεις για το νέο μάθημα εντός του φθινοπώρου. Ο διάλογος με την Εκκλησία και τους θεολόγους που είχε υποσχεθεί ο Υπουργός Παιδείας ολοκληρώθηκε εσπευσμένα και ο μόνος καρπός του ήταν η διαπίστωση ότι υπάρχει διαφωνία για το περιεχόμενο του μαθήματος.

Ἡ μνημόνευσις τοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου μετά τήν ἐν Κρήτη Σύνοδον

Η μνημόνευσις του Πατριάρχου Βαρθολομαίου μετά την εν Κρήτη Σύνοδον

 

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

 

Η Σύνοδος της Κρήτης τελείωσε όμως οι συνέπειες της αρχίζουν τώρα να φαίνονται. Πολλοί από τους αγωνιούντες για την πορεία της Εκκλησίας κληρικούς, μοναχούς και λαϊκούς ανέμεναν την Σύνοδο αυτή για να βγάλουν σημαντικά συμπεράσματα και να πάρουν θέση απέναντι στην παναίρεση του Οικουμενισμού που εξαπλώνεται όλα τα τελευταία χρόνια.

Όπως πληροφορούμαστε ήδη στο Άγιον Όρος επικρατεί αναβρασμός καθώς πολλοί μοναχοί θεωρούν ότι με τις αποφάσεις της Συνόδου της Κρήτης, κυρίως δε με την υιοθέτηση του όρου "εκκλησίες" για τις αιρέσεις των Παπικών και των Προτεσταντών, υπάρχει πλέον αποδοχή στην πράξη, καταγεγραμμένη στα κείμενα της Συνόδου, βασικών αρχών του Οικουμενισμού. 

Οἰκουμενιστικὴ ἐκκλησιολογία καὶ "Μεγάλη" Σύνοδος

Tοῦ Ἰωάννη Τάτση, Θεολόγου

 

Τὸ Σάββατο τὸ πρωί, τελευταία ἡμέρα τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνόδου τῆς Κρήτης, κορυφώθηκαν οἱ διεργασίες γιὰ τὴν τελικὴ μορφὴ ποὺ θὰ δινόταν στὸ κείμενο γιὰ τὶς σχέσεις τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μὲ τοὺς ἑτεροδόξους.

Ἐνόσω διαρκοῦσαν οἱ ἐργασίες τῆς Συνόδου ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος δημοσίευσε στὴν ἐπίσημη ἰστοσελίδα της κείμενο μὲ τίτλο "Μὲ τὴν πρόταση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος προστατεύεται ἡ Ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογία". Μὲ τὸ κείμενο αὐτὸ γνωστοποιοῦσε ὅτι ἔγινε ὁμόφωνα ἀποδεκτὴ ἡ τελικὴ πρότασή της γιὰ τροποποίηση τῆς παραγράφου 6 καὶ ἔτσι ἀντὶ τοῦ κειμένου «Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἀναγνωρίζει τὴν ἱστορικὴν ὕπαρξιν ἄλλων Χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν καὶ Ὁμολογιῶν», ἐπικράτησε τὸ κείμενο «Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἀποδέχεται τὴν ἱστορικὴν ὀνομασίαν ἄλλων ἑτεροδόξων Χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν καὶ Ὁμολογιῶν».

Ἐπικίνδυνοι ἰσορροπίαι εἰς τήν Μεγάλην Σύνοδον

Eπικίνδυνοι ισορροπίαι εις την Μεγάλην Σύνοδον

 

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

 

Λίγες μέρες απομένουν για τη σύγκληση της Μεγάλης Συνόδου. Οι Ιεραρχίες των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών συνεδριάζουν ή ήδη συνεδρίασαν για να καθορίσουν τη στάση των Προκαθημένων και των αντιπροσωπειών τους στη Μεγάλη Σύνοδο, κυρίως απέναντι στο περιεχόμενο των κειμένων που θα συνυπογραφούν ως αποφάσεις της Μεγάλης Συνόδου.

Αρκετές παρατηρήσεις έχουν υποβληθεί για τα κείμενα από ιεράρχες τοπικών Εκκλησιών και πολλές από αυτές έχουν υιοθετηθεί στις τελικές αποφάσεις της Ιεραρχίας κάθε τοπικής Εκκλησίας. Ερώτημα παραμένει ωστόσο κατά πόσο οι Προκαθήμενοι των Εκκλησιών και οι αντιπροσωπείες τους θα επιτύχουν τη διόρθωση προβληματικών σημείων των κειμένων κατά τη διάρκεια των εργασιών της Μεγάλης Συνόδου. Τόσο ο Κανονισμός λειτουργίας της Συνόδου όσο και κυρίως η διάθεση του Οικουμενικού Πατριαρχείου φαίνεται πως κινείται προς την κατεύθυνση της τελικής αποδοχής και ψήφισης των κειμένων ως έχουν ή με ελάχιστες μόνο τροποποιήσεις.

Ἰωάννης Τάτσης, Διαφωνίαι Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν ἐπί κειμένων τῆς Μεγάλης Συνόδου

Διαφωνίαι Ορθοδόξων Εκκλησιών επί κειμένων της Μεγάλης Συνόδου

 

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

 

Ενώ ο χρόνος που απομένει για τη σύγκληση της Μεγάλης Συνόδου είναι πλέον πολύ περιορισμένος, δεν φαίνεται να έχει επιτευχθεί προς το παρόν πανορθόδοξη συμφωνία ούτε επί του Κανονισμού λειτουργίας της Συνόδου ούτε πολύ περισσότερο επί του περιεχομένου των κειμένων που έχουν υποβληθεί προς έγκριση στη Μεγάλη Σύνοδο.

Σε ημερίδα σχετική με τη Σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στη Ρωσία στις 11 Μαρτίου αποκαλύφθηκαν μερικές από τις υπαρκτές διαφωνίες μεταξύ των Ορθοδόξων Εκκλησιών. Σύμφωνα με όσα υποστήριξαν ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων αλλά και εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριαρχείου ο Γαλλίας Εμμανουήλ υπάρχουν οι εξής εκκρεμότητες:

1.Το κείμενο «Το μυστήριο του γάμου και τα κωλύματα αυτού» δεν έχει υπογραφεί από τα Πατριαρχεία Αντιοχείας και Γεωργίας.

Ἰωάννης Τάτσης, Ἡ πόρνη αἵρεση τοῦ Οικουμενισμοῦ

Η πόρνη αίρεση του Οικουμενισμού

 

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

 

Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης στο λόγο του «Εις την εαυτού χειροτονίαν προς Ευάγριον περί θεότητος» επισημαίνει τα λανθασμένα στοιχεία της διδασκαλίας των αιρετικών Πνευματομάχων. Προχωρεί όμως και σε μία περιγραφή του τρόπου με τον οποίο πολιτεύονται οι αιρετικοί αυτοί περιγράφοντας τη στάση τους απέναντι στα μέλη της Εκκλησίας του Χριστού. Παραλληλίζει τους αιρετικούς με τον άσωτο υιό της παραβολής και τους ελέγχει γιατί καταβίβασαν το υψηλό δόγμα της Αγίας Τριάδος στα ταπεινά νοήματα των χοίρων και ξόδεψαν τον δογματικό πλούτο της Εκκλησίας στις πόρνες της αίρεσης. Και ολοκληρώνει τον παραλληλισμό λέγοντας ότι «πόρνη εστίν η αίρεσις ταις ηπατημέναις ηδοναίς γοητεύουσα».

Αξιοσημείωτη είναι η περιγραφή του αγίου για τον τρόπο με τον οποίο πολιτεύονται οι αιρετικοί, πολέμιοι της θεότητος του Αγίου Πνεύματος.

Τα χαρακτηριστικά τους προσιδιάζουν πλήρως σε εκείνα των σύγχρονων εκπροσώπων της παναίρεσης του οικουμενισμού.

Ἡ ἀληθινή θεολογία κατά τόν Ὅσιο Γέροντα Παΐσιο τόν Ἁγιορείτη

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Η αγιοκατάταξη του Οσίου Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου αποτέλεσε την επισφράγιση από την Ποιμαίνουσα Εκκλησία της βέβαιης πεποίθησης πλήθους πιστών ότι ο Γέροντας υπήρξε πράγματι μέγας ασκητής και όσιος. Ο Γέροντας Παΐσιος διακρίθηκε μάλιστα για κάτι σπάνιο στην ορθόδοξη μοναχική παράδοση. Ενώ υπήρξε εραστής της ησυχίας και του ησυχαστικού τρόπου ζωής θυσίασε για την αγάπη των ανθρώπων όχι μόνο την ησυχία αυτή αλλά και όλον τον εαυτό του λιώνοντας κυριολεκτικά στη φλόγα της αγάπης των συνανθρώπων. Την ανύστακτη ολονύκτια προσευχή του διαδεχόταν η ολοήμερη ανάλωσή του στα προβλήματα του κόσμου, η υπομονετική και καρτερική υποδοχή πλήθους επισκεπτών και η πλήρης αγάπης προσέγγιση των πάντων. Το καθημερινό του πρόγραμμα δεν επέτρεπε πολύωρη αφιέρωση στην μελέτη πατερικών κειμένων αφού προέκρινε την αδιάλειπτη προσευχή υπέρ παντός του κόσμου. Ωστόσο προέτρεπε στην ανάγνωση πατερικών κειμένων, κυρίως μάλιστα ασκητικών και ο ίδιος αγαπούσε πολύ και μελετούσε τον αββά Ισαάκ τον Σύρο.

Στην εποχή μας μετατρέψαμε τη θεολογία σε φιλοσοφία ή ακόμη χειρότερα σε αοριστολογία, ερμηνεύουμε τη διδασκαλία των αγίων Πατέρων όπως νομίζουμε, αρκεί να εξυπηρετούν τις απόψεις μας, ακόμη δε χειρότερα, με περισσό θράσος σχεδιάζουμε την υπέρβαση τους με τη λεγόμενη μεταπατερική θεολογία.

Ἰωάννης Τάτσης, Σύμπλευση ἤ ἀντίσταση στόν οἰκουμενισμό καί τήν ἐκκοσμίκευση;

Σύμπλευσις ή αντίστασις εις τον οικουμενισμόν και την εκκοσμίκευσιν;

του Ιωάννη Τάτση, Θεολόγου

Ιεράρχες τινές της Εκκλησίας της Ελλάδος, ευτυχώς ολιγιστοί σε αριθμό αλλά ικανοποιητικώς  θορυβούντες, πέραν των οικουμενιστικών τους απόψεων και δράσεων, πέραν των αλληλοασπασμών με ετεροδόξους και των συμπροσευχών με αυτούς, εναλλάσσουν ευκαίρως ακαίρως το χρώμα του ράσου τους από μαύρο σε γαλάζιο, κόκκινο, λευκό ή μώβ. Και δεν είναι παράδοξη η εκκοσμικευμένη αμφίεση των εν λόγω Ιεραρχών καθότι ως γνωστόν το ήθος, η συμπεριφορά και η βιωτή καθενός ακολουθεί την πίστη και τα πιστεύω του. Αλλοιωμένη οικουμενιστική νοοτροπία και πίστη αναπόδραστα οδηγεί σε εκκοσμικευμένη συμπεριφορά και τρόπους.

Το παράδοξον έγκειται στο γεγονός ότι οι προαναφερθέντες απολαμβάνουν της εκτιμήσεως μεγάλου αριθμού άλλων Ιεραρχών και κληρικών.

Μάθημα θρησκευτικῶν μέσα εἰς τὴν τάξιν. Ἰωάννου Τάτση

Μάθημα θρησκευτικῶν μέσα εἰς τὴν τάξιν

Ἰωάννου Τάτση Θεολόγου

Πολυάριθμες εἶναι οἱ ἀναφορὲς, ποὺ γίνονται στὸν ἔντυπο καὶ ἠλεκτρονικὸ τύπο γιὰ τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν, τὸ καθεστὼς τῶν ἀπαλλαγῶν ἀπὸ αὐτὸ καὶ τὸ χαρακτήρα, ποὺ θέλουμε νὰ ἔχει. Οἱ ἀρθρογράφοι πολλὲς φορὲς εἶναι ἄνθρωποι, ποὺ δὲν διδάσκουν τὸ μάθημα στὰ σχολεῖα καὶ γιὰ τοῦτο ἀγνοοῦν βασικὰ στοιχεῖα τοῦ μαθήματος στὴν πράξη ἢ καλύτερα μέσα στὴν τάξη.
Ὅσοι ἔχουμε τὸ προνόμιο ἢ μᾶλλον τὴν εὐλογία νὰ διδάσκουμε Θρησκευτικὰ στὴν τάξη γευόμαστε τοὺς πλούσιους καρποὺς τῆς ἐπικοινωνίας μὲ τοὺς μαθητὲς καὶ μάλιστα γιὰ θέματα τῆς πίστης μας καὶ τῆς καθημερινῆς ζωῆς, ποὺ εἶναι βαθύτατα πνευματικά.
Ἕνα σχετικὰ μικρὸ Λύκειο μὲ ἕξι τμήματα φιλοξενεῖ τουλάχιστον στὰ τρία ἀπὸ αὐτὰ ἀπὸ ἕνα μαθητὴ τοῦ ὁποίου ὁ ἕνας γονιὸς ἔχει ἤδη μεταβεῖ στὴν ἀληθινὴ ζωή. Τὸ μάθημα ἀναγκαστικὰ ἐπιστρέφει πολλὲς φορὲς στὴ συζήτηση γιὰ τὴν αἰώνια ζωή.

Ἐπικίνδυνος ἀπομάκρυνσις ἀπό τήν ὁδόν τῶν ἁγίων Πατέρων. Ἰωάννου Τάτση

Επικίνδυνος απομάκρυνσις από την οδόν των αγίων Πατέρων

Ἰωάννου Τάτση, Θεολόγου

Πορεία ἐπικίνδυνη καὶ καταστροφικὴ διαγράφεται τὰ τελευταῖα χρόνια σὲ πολλοὺς τομεῖς τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀφήσαμε τὴν πεῖρα τῶν ἁγίων πατεράδων μας καὶ πορευόμαστε σὲ ἀτραποὺς σκοτεινές.
Ἡ παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ κατατρώει τὰ σπλάχνα τῆς Ἐκκλησίας μας. Οἱ αἱρέσεις δὲν καταδικάζονται συνοδικῶς καὶ ὅσοι μὲ πόθο καὶ ἀγάπη κοσμικὴ προσεγγίζουν τοὺς αἱρετικοὺς καὶ γίνονται ἕνα μὲ αὐτούς, αὐτοπροσδιορίζονται ὡς ἀληθινοὶ χριστιανοί. Κατηγοροῦν μάλιστα ὅσους τοὺς ἀντιστρατεύονται ὡς φανατικοὺς καὶ ἀκραίους.
Τὴν ἀντιαιρετικὴ δράση καὶ διδασκαλία τῶν Πατέρων ἀντικατέστησε ἡ ἀγαπολογία καὶ οἱ ἀτέρμονες διάλογοι, τὰ συνέδρια μετὰ πλουσίων γευμάτων, οἱ φιλοφρονήσεις καὶ οἱ συμπροσευχὲς μὲ τοὺς αἱρετικούς, ἡ διαχριστιανικὴ καὶ διαθρησκειακὴ προσέγγιση καὶ κατανόηση.