Ὅταν γεμίζης τό λαδικό, νά πηγαίνης μπροστά στήν εἰκόνα τῆς Παναγίας»!

῾Ο παπα-Χρυσόστομος, παλαιὸς Σταυρονικητιανός, διηγεῖτο ὅτι, ὅταν πῆγε νὰ κοινοβιάση στὴν Σταυρονικήτα, ὁ γερω-Φιλάρετος ὁ Καρουλιώτης (1889-1956) τὸν περιέβαλλε μὲ τὴν ἀγάπη του.

Ὅταν ὁ π. Χρυσόστομος ἀνέλαβε τὸ διακόνημα τοῦ παρεκκλησιαστικοῦ, κάποιος προϊστάμενος τοῦ ἔδωσε ἕνα πεντοκάρικο (πέντε ὀκάδες) λάδι καὶ τοῦ εἶπε νὰ κανονίση νὰ τοῦ φθάση, διότι μετὰ ἀπὸ ἕνα χρόνο θὰ τοῦ ξαναδώση λάδι. Φυσικὰ αὐτὸ ἦταν ἀδύνατο.

Ὁ π. Χρυσόστομος ἦταν σὲ ἀπορία καὶ ρώτησε τὸν γερω-Φιλάρετο. Ἐκεῖνος τοῦ ἀπάντησε μὲ βεβαιότητα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φθάση τὸ λάδι.

Τὸ κανδήλι – πρὸς ἱερεῖς, ἐπιτρόπους καὶ εὐσεβῆ λαό

Προς Σεβαστούς Πατέρες, Εκκλησιαστικούς επιτρόπους και

ευσεβή λαό της Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου

6.8.2024

Η παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, για δύο χιλιάδες έτη, ήταν να χρησιμοποιούμε λάδι για να διατηρούμε τα κανδήλια αναμμένα. Παρόλα αυτά η τεχνολογική πρόοδος, έφερε τον ηλεκτρισμό στην ζωή μας, κάνοντας τον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας μας. Ποιος μπορεί άραγε να φανταστεί πλέον ένα κόσμο χωρίς την παρουσία του ηλεκτρισμού; Αφού σχεδόν όλες μας οι καθημερινές ενέργειες συνδέονται με αυτόν.

Έτσι επηρεασμένοι από αυτήν την πρόοδο, δεν είναι λίγοι από εμάς, που θεώρησαν ότι κάτι ανάλογο μπορούν να εφαρμόσουν και στα κανδήλια στους Ιερούς Ναούς μας. Θεώρησαν ότι το φως που εκπέμπεται από τα κανδήλια με λάδι μπορεί να αντικατασταθεί με το ηλεκτρικό φως. Πράγματι, από θέμα βολικότητας, χρόνου και κόστους, τα ηλεκτρικά κανδήλια υπερτερούν. Με ένα απλό διακόπτη όποτε θέλουμε τα ενεργοποιούμε και όποτε θέλουμε τα απενεργοποιούμε.

Από την άλλη τα παραδοσιακά κανδήλια, χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο και κόπο για να διατηρηθούν αναμμένα. Αρκεί μόνον να αναλογιστούμε ότι για να διατηρούνται αναμμένα χρειάζεται συστηματικά να ανανεώνουμε το λάδι και να αλλάζουμε τα φυτιλάκια τους, και όλα αυτά πρέπει να γίνονται με μεγάλη προσοχή προκειμένου να διατηρείτε ο Ναός καθαρός. Επίσης στα παραδοσιακά κανδήλια, οι κανδηλόκουπες χρειάζονται συχνά να ανανεώνονται αφού με την πάροδο του χρόνου ραγίζουν λόγο της συνεχόμενης ζέστης που εκπέμπεται από το φυτιλάκι.

Ὅση ὥρα εἷναι ἀναμμένα τά καντήλια, αὐτά φωνάζουν ἐλέησον, ἐλέησον, ἐλέησον…

Ὅση ὥρα εἷναι ἀναμμένα τὰ καντήλια, αὐτὰ φωνάζουν ἐλέησον, ἐλέησον, ἐλέησον… γιὰ τὸν ἄνθρωπο, ποὺ ἄναψε τὸ καντήλι, πρὸς τὸν Θεό.

Αὐτὸ τὸ ξέρει ὁ διάβολος γι΄αὐτὸ καὶ βάζει λογισμούς, λέγοντας, ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος πυρκαγιᾶς ἀπὸ τὸ καντήλι.

Στὸ καντήλι βάζουμε πάντοτε τὸ καλύτερο λάδι*.

Γέροντας Ἐφραὶμ Σκήτης Ἁγίου Ἀνδρέα

Γέροντας Ἐφραίμ τῆς Σκήτης τοῦ Ἀγίου Ἀνδρέα τοῦ Ἁγίου Ὄρους, γιά τήν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου, γιά τήν ψυχή, τό καντήλι, τήν διατροφή καί γιά τίς ἀρετές.

Ο Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα του Αγίου Όρους, για την σωτηρία του ανθρώπου, για την ψυχή, το καντήλι, την διατροφή και για τις αρετές.

Ποτέ να μην πούμε την φράση, ούτε για αστείο: »Εγώ δεν θα σωθώ!» Αυτή η φράση δίνει χαρά στον εχθρό διάβολο, που λέει: »αμήν και πότε!». Να παίρνουμε πάντα την υγιή τοποθέτηση: »Με τη βοήθεια του Θεού, αν και δεν το αξίζω, ελπίζω ότι θα σωθώ». Είναι πολύ λεπτό το θέμα.

Το ποιός θα σωθεί και ποιός όχι, είναι δουλειά του Χριστού. Όταν λέω: »εγώ θα σωθώ και εκείνος όχι», είμαι αντίχριστος και βρίσκομαι σε πλάνη! Δεν στέλνουμε κανέναν στον Παράδεισο και κανέναν στην Κόλαση. Αυτό είναι δουλειά μόνο του Χριστού!

Η ψυχή έχει 3 ονόματα: Λέγεται καρδία, λέγεται ψυχή, λέγεται και πνεύμα. Το ίδιο πράγμα με 3 ονομασίες.

Όταν μιλούμε για λογισμούς, για συναισθήματα και για πάθη, ονομάζουμε την ψυχή μας ως καρδία (Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία…).

Όταν όμως μιλούμε για τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, που λάβαμε στο Άγιο Βάπτισμα, τότε ομιλούμε περί ψυχής.

Όταν όμως αποχωριστεί η ψυχή από το σώμα (σωματικός θάνατος), τότε η ψυχή ονομάζεται πνεύμα.

Γνωρίζετε πόσο δύναται νά βοηθήσει ἡ Θεοτόκος Μητέρα μας μπροστά στό Θρόνο τῆς Παναγίας Τριάδος;

«Έχετε την εικόνα της Παναγίας στο σπίτι σας; Καντήλι μπροστά στην εικόνα Της έχετε; Να πάρετε την Προστάτιδα και Βοηθό μας την Μητέρα μας, που είναι στους ουρανούς και στην γη, να την βάλετε στα σπίτια σας! Αυτή είναι η Βασίλισσα του Ουρανού και της γης!

Τί συμβολίζει λοιπόν τό καντήλι καί γιατί πρέπει νά εἶναι πάντα ἀναμμένο; Καί ποιά εἶναι ἡ εὐχή πού πρέπει νά συνοδεύει τό ἄναμμά του;

Καντήλι: Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση έχουμε αναμμένο στο εικονοστάσι του σπιτιού μας ένα καντήλι ως θυσία σεβασμού και τιμής προς τον Θεό, την Παναγία και τους Αγίους.

Η συνήθεια αυτή φωτίζει τις ψυχές μας, αλλά διατηρεί και τον βαθύ χριστιανικό συμβολισμό της. Τι συμβολίζει λοιπόν το καντήλι και γιατί πρέπει να είναι πάντα αναμμένο; Και ποια είναι η ευχή που πρέπει να συνοδεύει το άναμμά του;

Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει ότι το λάδι που καίει στα καντήλια μας «τον του Θεού υπεμφαίνει έλαιον». Το έλεος του Θεού που φανερώθηκε όταν η περιστερά του Νώε επέστρεψε στην Κιβωτό για να σημάνει την παύση του κατακλυσμού έχοντας στο ράμφος της κλάδο ελαίας.

Ή όταν ο Ιησούς, καθώς προσευχόταν εκτενώς, πότιζε με τους θρόμβους του ιδρώτα του την ελιά, κάτω από τα κλαδιά της οποίας γονάτισε τη μαρτυρική εκείνη νύχτα στο Όρος των Ελαιών.

Το λάδι λοιπόν συμβολίζει το άπειρο έλεος του Θεού, αλλά και τα καντήλια συμβολίζουν την Εκκλησία που είναι μεταδοτική Θείου ελέους και φωτιστική. Και όπως ο Κύριος προσευχήθηκε στον κήπο των Ελαιών, έτσι και ο ναός με τα καντήλια, αλλά και το εικονοστάσι μας, μετατρέπεται σε νέο κήπο και ελέους (λαδιού) και ελέους θεϊκού.

Γιατί πρέπει να κρατάμε το καντήλι μας αναμμένο μπροστά στις άγιες εικόνες;

1ον: Γιατί η πίστη μας είναι φως.

«Εγώ ειμί το φως του κόσμου», είπε ο Κύριος.

Το φως της κανδήλας λοιπόν μας θυμίζει το φως με το οποίο ο Χριστός καταυγάζει τις ψυχές μας.

Γιατί πρέπει νά εἶναι πάντα ἀναμμένο τό καντήλι;

Το καντήλι γιατί πρέπει να είναι πάντα αναμμένο;

Σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση έχουμε αναμμένο στο εικονοστάσι του σπιτιού μας ένα καντήλι ως θυσία σεβασμού και τιμής προς τον Θεό, την Παναγία και τους Αγίους.

Η συνήθεια αυτή φωτίζει τις ψυχές μας, αλλά διατηρεί και τον βαθύ χριστιανικό συμβολισμό της. Τι συμβολίζει λοιπόν το καντήλι και γιατί πρέπει να είναι πάντα αναμμένο; 

Και ποια είναι η ευχή που πρέπει να συνοδεύει το άναμμά του;

Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης γράφει ότι το λάδι που καίει στα καντήλια μας «τον του Θεού υπεμφαίνει έλαιον». Το έλεος του Θεού που φανερώθηκε όταν η περιστερά του Νώε επέστρεψε στην Κιβωτό για να σημάνει την παύση του κατακλυσμού έχοντας στο ράμφος της κλάδο ελαίας.

Ή όταν ο Ιησούς, καθώς προσευχόταν εκτενώς, πότιζε με τους θρόμβους του ιδρώτα του την ελιά, κάτω από τα κλαδιά της οποίας γονάτισε τη μαρτυρική εκείνη νύχτα στο Όρος των Ελαιών.

Το λάδι λοιπόν συμβολίζει το άπειρο έλεος του Θεού, αλλά και τα καντήλια συμβολίζουν την Εκκλησία που είναι μεταδοτική Θείου ελέους και φωτιστική. Και όπως ο Κύριος προσευχήθηκε στον κήπο των Ελαιών, έτσι και ο ναός με τα καντήλια, αλλά και το εικονοστάσι μας, μετατρέπεται σε νέο κήπο και ελέους (λαδιού) και ελέους θεϊκού.

Γιατί πρέπει να κρατάμε το καντήλι μας αναμμένο μπροστά στις άγιες εικόνες;

Ἄχ, Μαρία! Ἐσύ, ὄπως πάντα, μέ καῖς!

Η ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΤΟ ΛΑΔΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΝΤΗΛΙ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ

Όσιος Νήφων Επίσκοπος Κωνσταντιανής

(…) Μιά νύχτα είχε πάρει λιγάκι ο ύπνος τον δούλο του Θεού. Ξαφνικά φάνηκε ο διάβολος κρατώντας μιάν αξίνα!

Τη σήκωσε ψηλά για να τον χτυπήσει, μα, πριν προλάβει να την κατεβάσει, κυριεύτηκε από φρίκη και τρόμο, τραβήχτηκε πίσω και χάθηκε σαν καπνός, ξεφωνίζοντας και κάνοντας μεγάλο θόρυβο, ενώ ο Νήφων, ξύπνιος πιά, τον άκουσε να τρίζει τα δόντια και να λέει:

– Αχ, Μαρία! Εσύ, όπως πάντα, με καίς! Εσύ, που προστατεύεις αυτό το αγύριστο κεφάλι!

Ἀνάβουμε κι ἐμεῖς τό καντήλι, ὅπως ὅρισε ἡ Ἐκκλησία μας:

Πρώτον.

Γιατί η πίστη μας είναι φως.

Ο Χριστός είπε: «Εγώ ειμί το φως του κόσμου».

Το φως της κανδήλας μας θυμίζει το φως, με το οποίο ο Χριστός καταυγάζει τις ψυχές μας

Δεύτερον.

Για να μας θυμίζει, ότι και η ζωή μας πρέπει να είναι φωτεινή σαν των αγίων, δηλαδή των ανθρώπων, που ο Απόστολος Παύλος τους ονομάζει

«τέκνα φωτός».

Τρίτον.

Για να είναι έλεγχος στα σκοτεινά μας έργα και στις κακές μας ενθυμήσεις και επιθυμίες.

Και έτσι να τα επαναφέρει όλα στο δρόμο του φωτός του αγίου Ευαγγελίου.

Για να λάμψει «το φως ημών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως είδωσιν ημών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα ημών τον εν τοις ουρανοίς».

Τέταρτον.

Είναι μια μικρή δική μας θυσία, σημείο και δείγμα της ευγνωμοσύνης και της αγάπης, που οφείλουμε στο Θεό για τη μεγάλη θυσία που έκανε για μας.

Γιατί ἀνάβουμε τό καντήλι μπροστά στήν εἰκόνα (Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς)

Πρώτα επειδή η πίστη μας είναι φως. Είπε ο Χριστός: «Εγώ ειμί το φως του κόσμου». Το φως του καντηλιού μας προειδοποιεί για το φως με το οποίο ο Χριστός φωτίζει τις ψυχές μας.

Δεύτερον, για να μας θυμίσει το φως του χαρακτήρα εκείνου του Αγίου, μπροστά στον οποίο ανάβουμε το καντήλι. Αφού οι Άγιοι έχουν ονομαστεί «υιοί φωτός».

Τρίτον, για να μας χρησιμεύει ως μομφή για τα σκοτεινά μας έργα, και τις κακές σκέψεις και τις θελήσεις, και για να μας καλέσει στην οδό του ευαγγελικού φωτός. Για να κοπιάσουμε έτσι με ζήλο να πραγματώσουμε την εντολή του Σωτήρα: «Ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα».

Τέταρτον, για να είναι μια μικρή θυσία μας προς τον Θεό, ο οποίος θυσιάστηκε για μας. Ένα μικρούτσικο σημάδι της μεγάλης ευγνωμοσύνης και της λαμπρής αγάπης μας προς Εκείνον.

Ποιό καντήλι λέγεται ἀκοίμητο καί γιατί ἀνάβουμε τό καντήλι σπίτι μας;

Ένα Καντήλι τοποθετείται επίσης στο εικονοστάσι του σπιτιού και ανάβεται κάθε μέρα, σύμφωνα με την ορθόδοξο παράδοση.

 Η λέξη καντήλι προέρχεται από τη λατινική candela=κερί. Στη χριστιανική Εκκλησία το Καντήλι τοποθετείται μπροστά στις άγιες εικόνες. Αυτό που τοποθετείται μπροστά στον Εσταυρωμένο, μέσα στο Ιερό Βήμα, διατηρείται πάντοτε αναμμένο και γι’ αυτό λέγεται «ακοίμητο» Καντήλι.

Μια συνήθεια που διατηρεί τον βαθύ χριστιανικό συμβολισμό της με το Φώς του Χριστού που φωτίζει κάθε άνθρωπο, που θερμαίνει την ελπίδα και που παρηγορεί και συντροφεύει στις ατέλειωτες ώρες της μοναξιάς.

Το άναμμα του καντηλιού ενέχει τον συμβολισμό ότι προσφέρεται ως θυσία σεβασμού και τιμής προς τον Θεό και τους Αγίους του. Συμβολίζει επίσης, το φώς του Χριστού που φωτίζει κάθε άνθρωπο, καθώς επίσης συμβολίζει και το γνωστό παράγγελμα του Κυρίου μας ότι πρέπει να είμαστε, οι χριστιανοί, τα φώτα του κόσμου.

Μήνυμα ἀπό τό καντήλι τῆς Ἁγίας Ἄννης στήν ἱερά σκήτη Ἁγία Ἄννα;

Όπως ανέφερε ιερέας (που συνδέεται πνευματικά με αγιαννανίτες μοναχούς) στο χθεσινό του κήρυγμα μετά την ακολουθία των χαιρετισμών σε ιερά μονή στην περιοχή του Σκαραμαγκά, πληροφορήθηκε από εκείνους πως εδώ και τρείς ημέρες το καντήλι που βρίσκεται στην ιερά σκήτη Αγίας Άννης και μπροστά στην εικόνα της Αγίας, κινείται με θαυμαστό τρόπο.

Ὁ λόγος πού ἀνάβουμε τό καντήλι

Ο ΛΟΓΟΣ ΠΟΥ ΑΝΑΒΟΥΜΕ ΤΟ ΚΑΝΤΗΛΙ

( ΕΠΙΚΟΠΟΥ ΑΧΡΙΔΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ )
Πρώτον: Γιατί η πίστη μας
είναι φως. Ο Χριστός είπε: «Εγώ ειμί το φως του κόσμου». Το φως της κανδήλας
μας θυμίζει το φως, με το οποίο ο Χριστός καταυγάζει τις ψυχές μας.

Δεύτερον: Για να μας θυμίζει, ότι και η ζωή μας πρέπει να είναι φωτεινή
σαν των αγίων, δηλαδή των ανθρώπων, που ο Απόστολος Παύλος τους ονομάζει
«τέκνα φωτός».

Τρίτον: Για να είναι έλεγχος στα σκοτεινά μας έργα και στις κακές μας
ενθυμήσεις και επιθυμίες. Και έτσι να τα επαναφέρει όλα στο δρόμο του φωτός
του αγίου Ευαγγελίου. Για να λάμψει «το φως ημών έμπροσθεν των ανθρώπων,
όπως είδωσιν ημών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα ημών τον εν τοις
ουρανοίς».

Τό ἄναμμα τῶν κεριῶν καί τῶν καντηλιῶν στήν θρησκευτική μας παράδοση

 

Κάθε εὐλαβής Χριστιανός, ἀπό πολύ μικρή ἡλικία, μαθαίνει νά ἀνάβει κεριά στήν ἐκκλησία, ὡς ἀναπόσπαστο κομμάτι τῆς συμμετοχῆς του στά μυστήρια τῆς θρησκείας μας. Παρά τό γεγονός, ὅμως, ὅτι τό ἄναμμα τῶν κεριῶν ἀποτελεῖ καθιερωμένη θρησκευτική πρακτική, οἱ περισσότεροι πιστοί δέν γνωρίζουν ποιά εἶναι ἡ ἀκριβής σημειολογία αὐτῆς τῆς ἐνέργειας.

Οἱ πρῶτες ἀναφορές γιά τή χρήση φωτιᾶς στό θρησκευτικό τελετουργικό εἶναι πολύ παλιές, ἐνῶ στήν Παλαιά Διαθήκη ἀναφέρεται, γιά πρώτη φορά, ὅτι πρό τοῦ θυσιαστηρίου ἔκαιε ἡ «ἑπτάφωτος» λυχνία. Τόσο τά κεριά, ὅσο και τά καντήλια, ἀρχικά ἐξυπηρετοῦσαν πρακτικές ἀνάγκες, ἀφοῦ μετρίαζαν το σκοτάδι στή διάρκεια τῶν προσευχῶν πού γίνονταν τή νύχτα, ἐνῶ ἀργότερα, περισσότερο κατά τά χρόνια τῶν διωγμῶν, προσέλαβαν διάφορους συμβολισμούς.

Ο ΛΟΓΟΣ ΠΟΥ ΑΝΑΒΟΥΜΕ ΤΟ ΚΑΝΤΗΛΙ

( ΕΠΙΚΟΠΟΥ ΑΧΡΙΔΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ )
Πρώτον: Γιατί η πίστη μας
είναι φως. Ο Χριστός είπε: «Εγώ ειμί το φως του κόσμου». Το φως της κανδήλας
μας θυμίζει το φως, με το οποίο ο Χριστός καταυγάζει τις ψυχές μας.

Δεύτερον: Για να μας θυμίζει, ότι και η ζωή μας πρέπει να είναι φωτεινή
σαν των αγίων, δηλαδή των ανθρώπων, που ο Απόστολος Παύλος τους ονομάζει
«τέκνα φωτός».

Τρίτον: Για να είναι έλεγχος στα σκοτεινά μας έργα και στις κακές μας
ενθυμήσεις και επιθυμίες. Και έτσι να τα επαναφέρει όλα στο δρόμο του φωτός
του αγίου Ευαγγελίου. Για να λάμψει «το φως ημών έμπροσθεν των ανθρώπων,
όπως είδωσιν ημών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα ημών τον εν τοις
ουρανοίς».