Τό ὁσιακό τέλος μιᾶς ἁπλοϊκῆς μετσοβίτισσας γυναίκας. Μαρία Μπίσα.

Τό ὁσιακό τέλος μιᾶς ἁπλοϊκῆς

μετσοβίτισσας γυναίκας

Μαρία Μπίσα

Κατά θεία πρόνοια τέλη τοῦ μηνός Απριλίου τοῦ 2026 ἀκούσαμε τό ἑξῆς θαυμάσιο γεγονός μιᾶς πιστῆς, ἁπλῆς καί ταπεινῆς ἐναρέτου μετσοβίτισσας γυναίκας πού άξιώθηκε να βιώσει τό ἐξαίσιο οσιακό της τέλος.

Τό χαριτωμένο αυτό παράδειγμα γνήσιας θεοσέβειας μᾶς ἔγινε γνωστό άπό τόν καθηγητή κ. Μιχαήλ Γ. Τρίτο τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Α.Π.Θ., τόν ὁποῖον καί εὐχαριστοῦμε θερμῶς γιά τήν διάσωση τῆς ὠφελίμου αὐτῆς διηγήσεως. Προκειμένου ὅμως νά ὠφεληθοῦν πνευματικά περισσότερες καλοπροαίρετες ψυχές πρός δόξαν τοῦ φιλανθρώπου Χριστοῦ ἐκδίδεται ἀπό τίς ἐκδόσεις «Ὀρθόδοξος Κυψέλη» καί δίδεται εὐλογία ἀπό τά Γραφεῖα, Σπάρτακου

6, Συκιές Θεσ/νίκης, τηλ. 2310 212 659.

Ἤμουν μαθητής τοῦ Γυμνασίου Μετσόβου, ὅταν ἔβλεπα τὶς ἀπογευματινές ώρες μια συμπαθέστατη γριούλα, ντυμένη την τοπική μετσοβίτικη στολή, νὰ πηγαίνει στὴν ἁγία Παρασκευή να παρακολουθήσει τὴν ἀκολουθία τοῦ ἑσπερινοῦ. Κρατοῦσε στὰ χέρια της ἕνα μικρό μεταλλικό δοχεῖο μὲ λάδι γιὰ νὰ ἀνάψει τα κανδήλια τοῦ ναοῦ. Ἦταν ἡ Μαρία Μπίσα, μιὰ εὐλογημένη ἀπὸ τὸ Θεὸ ψυχή.

Μετὰ τὸ πέρας τοῦ ἑσπερινοῦ πήγαινε στο κέντρο τοῦ ναοῦ καὶ μὲ μιὰ ἐκ βαθέων δοξολογική κραυγή ἔλεγε τὸ «Δόξα Σοι Κύριε», χωρὶς κἂν νὰ γνωρίζει τὴ σημασία αὐτῆς τῆς φράσης. Το πρόσωπό της ἔλαμπε καὶ ἀπὸ τά γεροντικά της μάτια ἔβγαιναν δάκρυα ἱκεσίας πρὸς τὸν δωρεοδότη Χριστό. Ἦταν ἡ ἐξωτερίκευση τῆς βιωμένης πίστεως καὶ ἡ ἔκφραση τῆς γνησίας ὀρθόδοξης πνευματικότητος.

Ένα περιστατικό που δείχνει την πνευματική ποιότητα τῆς μακαριστῆς Μαρίας Μπίσα εἶναι τὸ ἐξῆς:

Παραμονὴ τῆς Ἀναλήψεως στὸν Ἱερὸ Ναὸ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς Μετσόβου πρὶν τὴν ἀκολουθία τῆς ἀναστάσιμης ενάτης, ὥρας. Ή μακαριστή Μαρία ἔκλαιγε μὲ ἀναφιλητά. Την πλησίασα καὶ τὴ ρώτησα στα βλάχικα γιατί κλαίει. Μοῦ ἀπάντησε κλαίει γιατὶ φεύγει τὸ «Χριστὸς Ἀνέστη».

Τὴν καθησύχασα λέγοντάς την ὅτι δὲν φεύγει τὸ «Χριστὸς Ἀνέστη». Κάθε Κυριακή Ανάσταση ἔχουμε.

Μὲ εὐχαρίστησε καὶ μοῦ εἶπε: «Τώρα ηρέμησα παιδί μου».

Απλοϊκὴ ἁγνὴ πίστη με δυνατά εσωτερικά βιώματα! «τῶν τοιούτων ἐστὶν ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν».

Ὁ Κύριος βράβευε την πίστη τῆς ἁπλῆς αὐτῆς γυναίκας, δίδοντάς της τη δυνατότητα να προβλέψει μὲ κάθε λεπτομέρεια τὸ τέλος τῆς ἐπιγείου ζωής της.

Στὸ σημεῖο αὐτὸ θὰ ἀφήσω την εγγονή της, την κ. Μαρία Μπίσα-Ψαροβασίλη, να περιγράψει ὡς αὐτόπτης μάρτυς τὸ γεγονός, μέ ἕνα κείμενο ξεχωριστής χάρης καὶ ὀμορφιᾶς καὶ μὲ ἔντονο τὸ στοιχεῖο της βιωμένης αμεσότητας.

Τὴ γιαγιά μου τὴν ἔλεγαν Μαρία. Ἔφυγε στις 20 Φεβρουαρίου 1971, ἦταν 85 ἐτῶν. Ἀπὸ καιρὸ εἶχε φροντίσει καὶ τὴ παραμικρή λεπτομέρεια τοῦ θανάτου της, ἂν καὶ ὁ τρόπος ζωῆς της ἦταν μιὰ συνεχὴς προετοιμασία.

Τελευταῖα δὲν ἔβγαινε ἔξω γιατί τὴν ταλαιπωροῦσε τὸ ἆσθμα ποὺ εἶχε. Δὲν ἦταν ὅμως σὲ τόσο άσχημη κατάσταση. Μέσα στο σπίτι κυκλοφοροῦσε ἄνετα καὶ αὐτοεξυπηρετοῦνταν.

Ἦταν ψυχοσάββατο. Ἐκεῖνο τὸ πρωινό ξύπνησε γύρω στὶς ἕξι. Παρὰ τὴ γκρίνια μου με ξύπνησε κι ἐμένα γιατί ὅπως μοῦ εἶπε μὲ ἤθελε ξύπνια. Ἡ μητέρα μου ἄναψε τη σόμπα καὶ τῆς ἔφτιαξε τον καφέτης. Ἀφοῦ τὸν ἤπιε ρώτησε γιὰ τὸν καιρὸ καὶ ζήτησε νὰ πιεῖ δυὸ γουλιές κρασί, ασυνήθιστο πρᾶγμα γιὰ τὴν ὥρα.

Ημασταν οἱ τρεῖς μέσα στο δωμάτιο καὶ πολὺ σοβαρὰ μᾶς εἶπε ὅτι ἐκείνη τὴν ἡμέρα ἤθελε νὰ κοιμηθεῖ. Ζήτησε ἀπὸ τὴ µητέρα µου νὰ τὴ βοηθήσει νὰ πλυθεῖ καὶ νὰ τὴ ντύσει μὲ τὰ ροῦχα ποὺ εἶχε φυλαγμένα στὸ σεντούκι. Ἀκόμη ζήτησε νὰ εἰδοποιήσουμε τὰ παιδιά της νὰ ἔρθουν στὸ σπίτι καὶ μιὰ γειτόνισσα νὰ βοηθήσει στὴν τακτοποίηση τοῦ σπιτιοῦ γιατί μετὰ θὰ ἐρχότανε κόσμος,

Βέβαια ἀκολούθησαν πολλοὶ διάλογοι ὅπως δὲν γίνονται αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀκόμη δὲν τρελαθήκαµε καὶ ἄλλα. Ἡ γιαγιὰ ὅμως ἐπέμενε. Κρατοῦσε τὸ σφυγµό της καὶ συνεχῶς ἔλεγε στὴ µητέρα µου «βιάσου γιατί θέλω νὰ κοιμηθῶ, βιάσου γιατί δὲ θὰ προλάβουμε».

Ὅταν ὁ ἀδερφός µου ἑτοιμάστηκε νὰ πάει στὴ δουλειά του, τὸν ἀποχαιρέτησε φιλῶντας τον καὶ τοῦ εὐχήθηκε προκοπὴ καὶ εὐτυχία γιατί δὲν θὰ τὸν ξανάβλεπε πιά.

Σιγά-σιγὰ ἀρχίσαμε νὰ συνειδητοποιοῦμε ὅτι κάτι συνέβαινε μὲ τὴ γιαγιά. Θυμήθηκα ὅτι τὴν τελευταία Δευτέρα ἐκείνης τῆς ἑβδομάδας μοῦ ζήτησε νὰ τῆς γράψω ἕνα καινούργιο Ψυχοχάρτι. Ἐνῷ µέχρι τότε γράφαμε τρεῖς Μαρίες ἐκείνη τὴ µέρα μοῦ ζήτησενὰ γράψω καὶ µία τέταρτη. Τῆς ἔλεγα πὼς μπερδεύτηκε, πὼς ἔκανε λάθος ἀλλὰ ἐπέμενε νὰ τὴ γράψω καὶ πὼς ἀργότερα θὰ καταλάβαινα.

Τὴν Πέμπτη τὸ ἀπόγευμα εἶχε καλέσει ὅλους τοὺς συγγενεῖς στὸ σπίτι, ἔκανε εὐχέλαιο καὶ µετάλαβε.

Ἔτσι ἀποφασίσαμε νὰ ἐνδώσουμε στὶς ἐπιθυμίες της καὶ εἰδοποιήθηκαν τὰ παιδιά της καὶ ἡ γειτόνισσα.

Ἡ µητέρα µου τὴν ἔπλυνε, τὴ χτένισε, τῆς ἔκοψε τὰ νύχια. Τῆς ἦταν πολὺ δύσκολο νὰ τῆς φορέσει τὰ νεκρικὰ ροῦχα καὶ τότε ἡ ἴδια προσπάθησε νὰ τὰ Φορέσει λέγοντάς µας «ἐγὼ ἔχω ντύσει τὰ παιδιά µου δὲ θὰ ντυθῶ ἡ ἴδια».

Ἡ γιαγιὰ εἶχε ὀχτὼ παιδιἀ, τὰ τρία ἀπὸ αὐτὰ πέθαναν ἐνῷ ἡ ἴδια ἦταν ἐν ζωῇ.

Τὰ παιδιά της, οἱ νύφες τὰ ἐγγόνια ἐρχόταν ἕνας ἕνας. Κλείσαµε πόρτες καὶ παράθυρα γιά νὰ μὴν ἔρθει κανεὶς ξένος καὶ θεωρηθοῦμε τρελοὶ ποὺ ἕναν ζωντανὸ ἄνθρωπο τὸν ἑτοιμάζαμε νὰ πεθάνει.

Πρέπει νὰ πῶ ὅτι ὅσο κρατοῦσε αὐτὴ ἡ διαδικασία κατὰ διαστήµατα ἔχανε τὴν ἐπικοινωνία της µαζί μας καὶ μιλοῦσε Ψιθυριστά. Ἡ µητέρα µου συχνὰ τὴν ρωτοῦσε ποιόν ἔβλεπε, μὲ ποιόν μιλοῦσε, τί ἔλεγε ἀλλὰ ἡ ἀπάντηση της ἦταν «μὴ μὲ ρωτᾶς τέτοια πράγματα, δὲ μπορῶ νὰ σοῦ πῶ».

Ἡ ἴδια μᾶς ρωτοῦσε µόνο γιὰ τὸν καιρό. Ἠθελε πάντα νὰ πεθάνει ἄνοιξη γιατί ἀγαποῦσε τὰ λουλούδια, ἀλλὰ ἐκείνη τὴν ἡμέρα καὶ τὴν ἑπομένη τῆς κηδείας της χιόνιζε δυνατά.

Ὅταν ὁλοκληρώθηκε ἡ διαδικασία τοῦ ντυσίµατος, ζήτησε νὰ τῆς φέρουμε ἀπὸ τὸ σεντούκι τὸ κοµπόδεµά της, Δὲ θυμᾶμαι ἀκριβῶς πόσο ἦταν, δὲν πρέπει ὅμως νὰ ξεπερνοῦσε τὶς 20 μὲ 30 δρχ. Μᾶς τὰ μοίρασε, ἐμένα μοῦ ἔδωσε ἕνα δίφραγκο καὶ δυὸ τρεῖς δεκάρες, Μᾶς ἀποχαιρέτησε ὅλους ἕναν-ἕναν χωριστά, μᾶς φίλησε, μᾶς ἔδωσε εὐχὲς καὶ μᾶς εἶπε ὅτι ἦταν ἔτοιμη νὰ κοιμηθεῖ. Σὲ ὅλη αὐτὴ τὴ διαδικασία ἦταν ἡ πρώτη φορὰ ποὺ συγκινήθηκε καὶ βούρκωσαν τά μάτια της.

Πλάγιασε κάτω ἀπὸ τὸ ντουλάπι τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ, ἔκλεισε τὰ µάτια της καὶ προσπάθησε νὰ κοιμηθεῖ. Δὲν τὰ κατάφερε ὅμως καὶ σύντομα ἄλλαξε γνώµη. Σηκώθηκε καὶ μᾶς εἶπε νὰ ἑτοιμάσουμε τὴ θέση της στὸ καλὸ δωμάτιο (ἔτσι λέγαμε τὸ δωµάτιο ὑποδοχῆς) ὅπως συνέβαινε μὲ ὅλους τοὺς πεθαµένους τοῦ σπιτιοῦ.

Καθὼς τήν µεταφέραμµε ἀπὸ τὸ ἕνα δωμάτιο στὸ ἄλλο, εἶπε δυὸ φορὲς ἄχι! σπίτι µου, σπίτι µου,

Ἐκεῖ λοιπὸν στὸ καλὸ δωμάτιο ξάπλωσε στὴν εἰδικὴ θέση. Ἀπέναντι στὸν τοῖχο ὑπῆρχε ἕνας µεγάλος καθρέφτης. Παρατήρησε πὼς τὰ ροῦχα της δὲν ἦταν καλὰ τακτοποιηµένα καὶ παραπονέθηκε στὴ μητέρα µου. Ἀκόμη καὶ αὐτὰ τὰ τελευταῖα λεπτὰ τὸ μυαλό της λειτουργοῦσε τόσο καλὰ ποὺ ζήτησε νὰ τῆς κόψουµε μὲ ἕνα λεπτὸ Ψαλίδι τὸ κλειστὸ (ροῦχο ποὺ φοροῦσε) στὴ μεριὰ τῆς πλάτης ποὺ δὲν φαινόταν ἔτσι ὥστε νὰ ἔρθει σὲ εὐθεῖα γραμμὴ μπροστὰ στὸ στῆθος. Μέσα στὴν ταραχή τῆς εἴχαμε βάλει πρόχειρα τὰ παπούτσια της. Ζήτησε νὰ τῆς τὰ φορέσουµε κανονικἀ καὶ νὰ τὰ κουμπώσουμε γιατί μετὰ παρατήρησε πὼς θὰ πρηζόταν τὰ πόδια της καὶ δὲ θὰ ἦταν εὔκολο νὰ μποῦν. Τῆς φορέσαμε τὸ σάβανο ὅπως ἐκείνη ἤθελε. Ζήτησε καὶ τὶς δυὸ µεγάλες λαμπάδες ποὺ εἶχε φυλαγμένες μαζὶ μὲ τὰ κηροπήγια, μιὰ γιὰ τὸ κεφάλι καὶ μιὰ γιὰ τὰ πόδια. Τίς ἤθελε ἀναμμένες.

Ἀφοῦ βεβαιώθηκε ὅτι ὅλα ἦταν ἄψογα μὲ τὸ ντύσιµό της, μὲ δική της προτροπὴ καλύψαμε τὸν µεγάλο καθρέφτη μὲ ἕνα μαῦρο μαντήλι εἰς ἔνδειξιν πένθους ὅπως συνηθίζαµε στὸ χωριό.

Ἀπευθύνθηκε πρὸς ὅλους καὶ μᾶς εἶπε νὰ µείνουµε στὸ δωµάτιότης κάτω ἀπὸ τὸ εἰκονοστάσι καὶ νὰ προσευχηθοῦμε. Μαζί της στὸ καλὸ δωμάτιο ἤθελε μόνο τὶς νύφες της, δίπλατης γονατιστὲς νὰ προσεύχονται.

Ἐγὼ δὲν ἀκολούθησα τοὺς ἄλλους στὸ εἰκονοστάσι γιατί ἤθελα τόσο πολὺ νἁ δῶ τὸ τέλος, Ἄφησα τὴν πόρτα τοῦ καλοῦ δωματίου µισάνοιχτη καὶ γονάτισα ἐκεῖ κοιτάζοντάς την.

Σταύρωσε τὰ χέρια της, ἔκλεισε τὰ µάτια της καὶ ἄρχισε νὰ προσεύχεται. Πρώτη προσευχῆ τό «Πιστεύω εἰς ἕνα ...» Δὲν ξέρω πόσες ἄλλες ἀκολούθησαν γιατί ἡ φωνή της γινόταν ὅλο πιὸ βαριά, πιὸ βραχνἠ καὶ ὁ λόγος της δὲν ἦταν καθαρός, Ἔμεινε ἔτσι προσευχόµενη γύρω στὸ δεκάλεπτο. Στὸ τέλος φώναξε δυνατὰ δυὸ Φορές Ὑιέ µου, γιέ μου!’ Πῆρε μιά βαθιὰ εἰσπνοή, μιὰ τελευταία ἐκπνοὴ καὶ κοιµήθηκε.

Ἡ ὥρα ἦταν περίπου 10:30 τὸ πρωί.λ

Βέβαια δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ ἡ γιαγιὰ ἔφυγε ἔτσι.

Ηταν μιὰ γυναῖκα ἀγράμματη. Δὲν πῆγε ποτὲ στὸ σχολεῖο, δὲν ἤξερε νὰ διαβάζει, νὰ μιλάει Ἑλληνικά, οὔτε κἂν νὰ βάζει τὴν ὑπογραφή της. Ηξερε ὅμως ὅλη τὴ θεία λειτουργία ἀπ᾿ ἔξω καὶ ἂς μὴ καταλάβαινε τί ἔλεγε. Εἶχε μιὰ ἔμφυτη γνώση καὶ σοφία καὶ ἦταν πρόθυµη νὰ βοηθήσει ὁποιονδήποτε καὶ νὰ συμβουλέψει τὸν καθένα.

Ἔζησα μὲ τὴ γιαγιὰ δεκαοχτώ χρόνια. Τὴ θυμᾶμαι χειμῶνα καλοκαίρι νὰ πηγαίνει δυὸ φορὲς τὴ µέρα στὴν ἐκκλησία τῆς ἐνορίας μας τὴν Ἁγία Παρασκευή, στὸν ὄρθρο καὶ τὸν ἑσπερινό. Τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ Ἁγία Παρασκευἠ ἦταν τὸ σπίτι της. Τὴν ἔβρισκε κανεὶς ἐκεῖ ὧρες ἀτέλειωτες νὰ κάθεται µόνη μα μὲ τὰ εἰκονίσματα. Στὸ γυναικωνίτη εἶχε μιὰ συγκεκριµένη θέση ποὺ ἀκόμα φέρει τὸ ὄνομά της. Ὅλη ἡ κοινωνικότητά της ἐξαντλοῦνταν στὀ προαύλιο τῆς ἐκκλησίας καὶ ἀγαπημένο τῆς θέµα συζήτησης ἦταν οἱ βίοι τῶν Ἁγίων. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ στενοχωριόταν ποὺ δὲν ἤξερε νὰ διαβάζει.

Τηροῦσε μὲ αὐστηρὴ εὐλάβεια ὅλες τὶς παραδόσεις τῆς ἐκκλησίας. Τίς ἡμέρες τῆς αὐστηρῆς νηστείας ἔτρωγε ξερὰ βρασµένα δαμάσκηνα μὲ ζουμὶ ἢ νερόβραστα χόρτα τυλιγμένα μὲ καλαμποκάλευρο. Τιμοῦσε ὅλους τοὺς Ἁγίους καί τὴν παραμονή τῆς ὀνομαστικῆς ἑορτῆς τοῦ κάθε Ἁγίου κοιμόταν στὸ Ναό του. Κάθε Πέµπτη μὲ µεγάλη εὐλάβεια καὶ αὐστηρὴ σχολαστικότητα ζύμωνε τὰ πρόσφορα τῆς ἑβδομάδας.

Τὸ σπίτι ποὺ ἔζησε μὲ τὴν οἰκογένειά της δὲν τὸ ἔχτισε, τὸ ἀγόρασε ὅπως ἦταν. Ὅταν ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς πῆγε περιοδεία στὸ χωριό µας ἔτυχε νὰ μείνει σ’ αὐτὸ τὸ σπίτι. Μόλις τῆς τὸ εἶπε ἡ ἰδιοκτήτρια, ἡ γιαγιὰ τὸ ἀγόρασε χωρὶς δεύτερη κουβέντα. Τὸ θεώρησε µεγάλη εὐλογία καὶ ἐγκαταστάθηκε στὸ δωμάτιο ποὺ κοιμόταν ὁ Ἅγιος. Ἐκεῖ ἔφτιαξε καὶ τὸ εἰκονοστάσι της μὲ τὸ καντήλι ποὺ σιγόκαιγε νύχτα -μέρα καὶ πρώτη τὴν εἰκόνα τοῦ Ἁγίου. Κάτω ἀπὸ τὸ εἰκονοστάσι ἦταν τὸ ντουλάπι ὅπου ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς εἶχε βάλει τὰ βιβλία του. Ἐκεῖ ἔβρισκες τὸ θυµιατό της τὸ λάδι γιὰ τὸ καντήλι, τὴ σφραγῖδα γιὰ τὰ πρόσφορα, τὸ σκεῦος μὲ τὸ ζυμάρι καὶ ἄλλα παρόμοια.

Ἀκόμη ἐκεῖ φύλαγε καὶ τὴ δικιά της ξύλινη γαβάθα, μὲ τὸ δικό της ξύλινο κουτάλι γιατί ἡ γιαγιὰ δὲ χρησιμοποιοῦσε τὰ δικά µας πιάτα γιὰ φαγητό.

Ἂν καὶ εἶχε καλἡ περιουσία ἦταν ἄνθρωπος λιτὸς καὶ ταπεινός. Ἡ περιουσία της δυὀ φορὲς χάθηκε γιὰ ἱστορικοὺς λόγους ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, Καὶ τὶς δύο φορὲς ἡ οἰκογένεια ὀρθοπόδησε γιατί ὁ Θεός τους ἔδινε πλούσια τὰ ἐλέη. Παρὰ τὴν καλὴ οἰκονομικὴ κατάσταση καὶ τὴν κοινωνική της θέση, οὐδέποτε ἀπέκτησε τὴ λαμπερὴ καὶ κεντητὴ στολἡ ποὺ εἶχαν ὅλες οἱ γυναῖκες τοῦ χωριοῦ. Δὲν εἶχε χρυσαφικἁ καὶ δὲ στολιζόταν. Τὴ µοναδικὴ φορὰ ποὺ θυμᾶμαι νὰ ἐνδιαφέρθηκε γιὰ τὴν ἐμφάνισή της ἦταν οἱ τελευταῖες στιγμὲς τῆς ζωῆςτης μπροστὰ στὸν καθρέφτη. Τὸ προσωπικὸ ποὺ εἶχε ἡ οἰκογένεια στὴ δούλεψή της τὸ πλήρωνε μὲ λίρες, ἡ γιαγιὰ ὅμως ὅταν ἔφυγε εἶχε πενταροδεκάρες.

Ηταν πάντα µετρηµένη στὰ λόγια της καὶ δὲν ἔκανε κριτικἠ γιὰ τοὺς ἄλλους. Μέσα στὸ σπίτι ἦταν ἄφταστη νοικοκυρά, ἀκούραστη καὶ ἀεικίνητη.

Ἀπέκτησε ὀχτῷ παιδιά. Τρεῖς γιοὺς καὶ πέντε κὀρες, τὶς ὁποῖες πάντρεψε μὲ φτωχὰ παιδιὰ τοῦ χωριοῦ, ποὺ τὰ εἶχαν στὴ δούλεψή τους. Τρία ἀπὸ τὰ παιδιά της πέθαναν ἐνῷ ἡ ἴδια ζοῦσε. Πονοῦσε καὶ μοιρολογοῦσε συχνά, ἀλλὰ παρὰ τὸ πένθος της, τὴν ἑπομένη τῆς κηδείας τους πήγαινε στὴν ἐκκλησία. Ἔτσι ἦταν τὸ θέληµα τοῦ Θεοῦ ἔλεγε καὶ ἔτσι ἔζησε κι ἐκείνη σύµφωνα μὲ τὸ θέληµα τοῦ Θεοῦ.

Ἡ µητέρα µου θυμᾶται πὼς ἕνα ἀπόγευμα τοῦ 1941 εἶχε πάει στὸ Μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Νικολάου.

Ἐπέστρεψε στὸ σπίτι ἀναστατωμένη «θὰ ἔρθουν οἱ Γερμανοι» τοὺς εἶπε καὶ ἄρχισε νὰ συγκεντρώνει τὶς κατάλληλες προμήθειες. Φυσικὰ δὲν ὑπῆρχαν τὰ σημερινὰ µέσα ἐνημέρωσης. Ἡ µητέρα µου κατάλαβε πὼς κάποιο μήνυμα πῆρε στὸ Μοναστήρι. Ἡ γιαγιὰ ὅμως δὲν μιλοῦσε ποτὲ γι αὐτά,

Ὁ παπποῦς ἔφυγε πρὶν ἀπὸ τὴ γιαγιά τὸ 1956. Ηταν 80 ἐτῶν, ἡμέρα τῆς Λαμπρῆς. Πῆρε τὴ λαμπάδα του καὶ ξεκίνησε νὰ πάει στὴν Ἀνάσταση στὸν Ἅη Γιῶργη. «Πὼς θὰ φτάσεις ὡς ἐκεῖ γέρος ἄνθρωπος» τοῦ εἶπε ἡ γιαγιά. «Ἄσε μὲ νὰ πάω γιατί εἶναι ἡ τελευταία µου φορά» ἀπάντησε ὁ παπποῦς.

Καὶ ἦταν ἡ τελευταία του φορά, γιατί ἔμεινε στὸ στασίδι του Ἅη-Γιώργη τὴν ὥρα ποὺ ὁ παπᾶς ἔλεγε τό «Χριστὸς Ἀνέστη».

Δέν νομίζω ὅτι πρέπει νά προσθέσουμε κάτι, ὕστερα ἀπό αὐτή τήν ὑπέροχη περιγραφή τοῦ ὁσιακοῦ τέλους τῆς μακαριστῆς Μαρίας Μπίσα. Ἐκεῖνο πού πρέπει νά ὑπομνήσουμε εἶναι ὅτι «τά µωρά τοῦ κόσμου ἐξελεξάτο ὁ Θεός ἵνα τούς σοφούς καταισχύνή, καί τά ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεός ἵνα καταισχύνῃ τά ἰσχυρά» (Α΄ Κορ. 1, 27). Ἄς ἔχουμε τήν εὐχή της. 

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2026/08/blog-post_932.html

Πῶς παιδαγωγοῦσε ὁ Ὅσιος Παΐσιος τοὺς «γραβατομένους» στὸ Ἅγιον Ὅρος, ἐν ἀντιθέσει μὲ σήμερα...

«Βίος Ὁσίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου», Ἱερομονάχου Ἰσαάκ, Ἅγιον Ὅρος.

 

«Γνωστός του νέος τὸν ἐπισκέφθηκε στὴν Σκήτη τῶν Ἰβήρων. Φοροῦσε κουστούμι καὶ μιὰ πολὺ ὡραία γραβάτα. Ὁ Γέροντας ποὺ ἀναπαυόταν στὰ ἁπλά, χρησιμοποίησε ἕναν πρωτότυπο καὶ ἀστεῖο τρόπο γιὰ νὰ διδάξη τὴν ἁπλότητα, χωρὶς πολλὰ λόγια. Τοῦ εἶπε χαριτολογῶντας: "Δίνεις τὴν γραβάτα σου νὰ τὴν φορέσουμε σ' αὐτὸ τὸ γαϊδουράκι, νὰ χαρῇ κι αὐτὸ λίγο;".

Νὰ ἐπιδιώκουμε τὴν ἁπλότητα καὶ ὄχι τὴν ἁπλοϊκότητα , Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Ἀσκητές μέσα στόν κόσμο Β’: Ἀπόστολος Τσαλαπάτας

Ο Απόστολος Τσαλαπάτας του Ιωάννου και της Μαρίας γεννήθηκε το 1885 στο χωριό Αγναντερή Λαρίσης. Οι γονείς του απέκτησαν και μία κόρη, την Βασιλική. Ήταν φτωχοί και απλοί άνθρωποι, αλλά τίμιοι και πιστοί. Αυτή την πίστη κληρονόμησαν και τα παιδιά τους, και ιδιαίτερα ο Απόστολος. Έμεινε αγράμματος λόγω της ανέχειας των γονέων του, και ακολούθησε το επάγγελμά τους. Από μικρός έγινε βοσκός προβάτων. Αυτό όμως δεν τον εμπόδιζε στην πνευματική του προκοπή. Ήταν απλός στους τρόπους, αθώος αγνός και καθαρός στην ψυχή. Βόσκοντας τα πρόβατά του στην ησυχία, προσευχόταν και δόξαζε τον Θεό.

Όταν ήρθε σε ηλικία γάμου, νυμφεύθηκε την Ασημούλα από το χωριό Αρμένιο και απέκτησαν ένα γυιό και δύο θυγατέρες. Ζούσαν φτωχικά αλλά με αγάπη και ειρηνικά. Ο γυιός τους εκοιμήθη σε ηλικία 10 ετών και υιοθέτησε άλλο αγοράκι, με την επιθυμία να αφήση διάδοχο για να μην χαθή το όνομά του, αλλά και αυτό πέθανε. Δεν ήταν θέλημα Θεού να αφήση διάδοχο για να διαιωνίση το όνομά του, αλλά άφησε ο ίδιος όνομα καλό συνοδευόμενο από οσμή ευωδίας πνευματικής. Εκοιμήθη και η σύζυγός του και ο Απόστολος έμεινε με τις θυγατέρες του.

Μαρτυρεί ο Σαράντης Αξούγκας: «Ήμουν βοηθός του μπαρμπά-Αποστόλη Τσαλαπάτα στα πρόβατα. Ένα μεσημέρι κοιμώμασταν μαζί με τα πρόβατα έξω από το προσκύνημα της Παναγίας στο Αρμένιο, ο Αποστόλης σηκώθηκε ξαφνικά, μάζεψε τα πρόβατα και έφυγε, ενώ εμένα με άφησε να κοιμάμαι. Ύστερα μου είπε ότι του εμφανίστηκε στον ύπνο η Παναγία. Του είπε να μαζέψη τα πρόβατα, να μην τα ξαναφέρει εκεί στο προσκύνημα, γιατί γεμίζουν κοπριές που τις πατάει ο κόσμος και έπειτα λερώνουν την Εκκλησία».

«Θεέ μου, Σέ παρακαλῶ, εἶπε, ἀνάστησέ τον, γιά νά μετανοήση, καί μετά πάρ᾿ τον».

-Όταν ήμουν δικαίος, στην Σκήτη των Ιβήρων, με επισκέφθηκε μια μέρα κάποιος που ήταν περίπου πενήντα πέντε χρονών.

Είχε έρθει αργά το απόγευμα και δεν χτύπησε, για να μην ενοχλήση τους Πατέρες και κοιμήθηκε έξω.

Όταν τον είδαν οι Πατέρες, τον πήραν μέσα και με ειδοποίησαν.

-«Καλά, του είπα, γιατί δεν χτύπησες το καμπανάκι, για να σού ανοίξουμε και να σε τακτοποιήσουμε;».

-«Τί λές, Πάτερ μου, πώς να ενοχλήσω τους Πατέρες;», μου είπε.

Βλέπω, το πρόσωπό του είχε μία λάμψη.Κατάλαβα ότι θα ζούσε πολύ πνευματικά.

Μου είπε μετά ότι είχε μείνει μικρός ορφανός από πατέρα και γι᾿ αυτό, όταν παντρεύτηκε, αγαπούσε πάρα πολύ τον πεθερό του.

Πρώτα περνούσε από το σπίτι των πεθερικών του και μετά πήγαινε στο σπίτι του.

Στενοχωριόταν όμως, γιατί ο πεθερός του έβριζε πολύ.

Πολλές φορές τον είχε παρακαλέσει να μη βρίζη, αλλά εκείνος γινόταν χειρότερος.

Κάποτε αρρώστησε βαριά ο πεθερός του.

Τον πήγαν στο νοσοκομείο και μετά από λίγες μέρες πέθανε.Εκείνος δεν ήταν κοντά του την ώρα που ξεψύχησε, γιατί έπρεπε να ξεφορτώση ένα πλοίο.

Όταν πήγε στο νοσοκομείο και τον βρήκε στο νεκροστάσιο κάτω, προσευχήθηκε με πολύ πόνο:

Πῶς πληροφορήθηκε ὁ γέροντας στήν ἡμερομηνία καί τόν ἑορταζόμενο ἅγιο. «Ἡ ἁπλότητα τῆς ἁγιότητας»

ΠΩΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΘΗΚΕ Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ

ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΖΟΜΕΝΟ ΑΓΙΟ;

Η'

" Η ΑΠΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΓΙΟΤΗΤΑΣ.."

《 .. Σαν σήμερα, το βράδυ 3/2/2012 , τότε, ημέρα Παρασκευή, ο μακαριστός άγιος Γέροντάς μας Κύριλλος, Ηγούμενος της Μονής Οσίου Δαυίδ, και άξιος διάδοχος του Οσίου Ιακώβου, ήταν , όπως συνέβαινε τον τελευταίο καιρό , βυθισμένος με πυρετό, νοσηλευόμενος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας.

Ξαφνικά, και ενώ ήταν , όπως προαναφέρθηκε, βυθισμένος, ανοίγει τα μάτια του και λέει με σοβαρότητα στους συνοδούς του π. Γαβριήλ και π.Νεόφυτο, αλλά και σε όσους παρευρισκόμασταν εκεί:"" αύριο είναι του Αγίου Νικολάου, του Κρητός" .

Εκπλαγήκαμε όλοι, γιατί δεν ρώτησε ούτε πόσο του μηνός έχουμε, ούτε τί ημέρα είναι.

Του είπαμε ότι αύριο είναι του Αγίου Ισιδώρου του Πηλουσιώτου.

- Ναι, μας απαντά, αλλά είναι και του Αγίου Νικολάου , του Κρητός.

«Μή χαίρεστε! Πίσω θά ἔρθουν χειρότερες μέρες». Ἐπίσης ἔλεγε: «Θά ἔρθει καιρός πού ὁ ἕνας δέν θά θέλει νά δεῖ τόν ἄλλον. Θά ἀλλάξει ὁ κόσμος. Τό μεγάλο ποτάμι δέν ἦρθε ἀκόμη, πίσω εἶναι.»

Ἁπλότητα καὶ προφητικὸ χάρισμα

Ὁσίου Γέροντος Ἰακώβου τῆς Βίτσας

Ἀφιέρωμα στὴν μνήμη του, 15 Φεβρουαρίου

γράφει γιὰ τὴν «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»

ὁ Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας

Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

Ὁ ἁπλός, καλοκάγαθος, ἀπειρόκακος Λειτουργὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου, ὁ Ὅσιος Γέροντας π. Ἰάκωβος εἶναι μιὰ σύγχρονη ἁγιασμένη μορφὴ ποὺ κατακόσμησε τὰ τελευταῖα χρόνια τὴν Ἤπειρό μας καὶ ἔφυγε μόλις τὸ 1960 σὲ βαθιὰ γεράματα, γιὰ νὰ διακοσμήσει καὶ τὴ χορεία τῆς θριαμβεύουσας στὸν οὐρανὸ Ἐκκλησίας.

. Ὁ Ὅσιος Γέροντας Ἰάκωβος ἦταν ἕνας βιαστὴς τοῦ πνεύματος, ἕνας μοναστὴς τῆς Ἀθωνικῆς πολιτείας, ἕνας σύγχρονος Πατροκοσμᾶς, ἕνα φιλέρημο στρουθίο τῆς ἀρετῆς, ἀπὸ τὰ ἐρημοπούλια τῆς πίστεως, ποὺ χτίζουν τὶς φωλιές τους στὶς ἀπάτητες κορυφὲς τῆς ἀρετῆς, καλλικέλαδο ὡς πρὸς τὴν ἀδιάκοπη δοξολογία τοῦ Θεοῦ μας. Ὑπῆρξε ὁ Ὅσιος Ἀσκητὴς τοῦ Μοναστηριοῦ τοῦ Προφήτη Ἠλία, στὰ ψηλώματα τῆς Βίτσας τῶν Ζαγοροχωρίων, κοντὰ στὸ μοναδικὸ «πέτρινο δάσος», ὁ πνευματικὸς πατέρας τοῦ νεαροῦ τότε ἐπισκέπτη του μὲ τὴ φλόγα τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀφιερώσεως στὸν Θεό μας, τοῦ σημερινοῦ Ὁσίου Παϊσίου, ἡ γνήσια ἐπιβεβαίωση ὅτι ἡ ἁγιότητα εἶναι διαχρονικὸ φαινόμενο καὶ μάλιστα τῶν λόγων τοῦ Ἀποστόλου τῶν ἐθνῶν: «Ὅπου ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία ὑπερεπερίσευσεν ἡ χάρις» (Ῥωμ. ε΄ 20).

. Ὁ Γέροντας γεννήθηκε κοντὰ στὸ Ἀργυρόκαστρο τῆς Βορείου Ἠπείρου, στὸ χωριὸ Βοδίνο, μόλις τὸ 1870. Εἶναι ὡς ἐκ τούτου ὁ Ἅγιος τῶν ἡμερῶν μας ποὺ ζοῦσε διαρκῶς στὰ ὑψηλά. Δὲν ἀναπαυόταν στὰ χαμηλά, ἀφοῦ εἶχε ὑψηλὲς πνευματικὲς ἀνατάσεις καὶ δὲν συμβιβαζόταν μὲ τὴν ζωὴ στὰ χιμαδιὰ τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Ἀνέπνεε τὸν καθαρὸ ἀέρα τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀφιερώσεως στὸ ἔργο τοῦ εὐαγγελισμοῦ τῶν ψυχῶν καὶ στὴν θεία ἀγάπη. Προτιμοῦσε τὴν σκληρὴ ζωὴ τῶν στερήσεων καὶ τῶν θλίψεων λέγοντας ὅτι «διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν Βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν» (Πράξ. ιδ΄ 22). Κακουχία γι’ αὐτὸν σήμαινε ἀναψυχή. Στέρηση σήμαινε πλουτισμός. Λύπη καὶ πειρασμὸς σήμαινε ἀγαπητικὴ ἐπίσκεψη τοῦ Θεοῦ. Ἤθελε νὰ βιώνει τὴν πτωχεία τοῦ Ἰησοῦ σὲ ὅλο της τὸ μεγαλεῖο. Εἶχε ἐγκαταλείψει τὸν ἑαυτό του στὸ θεῖο ἔλεος καὶ ἀπὸ τὸν οὐρανὸ ἀντλοῦσε δύναμη καὶ ὑγεία.

Περί πραότητος καί ἁπλότητος Ἁγίου Ἰωάννου Κλίμακος

Καλή βέβαια και αξιομακάριστη είναι η απλότης πού έχουν μερικοί έκ φύσεως. Όχι όμως τόσο, όσο η απλότης πού αποκτήθηκε με κόπους και ιδρώτες και με μετεγκεντρισμό της πονηράς φύσεως. Διότι η μέν πρώτη είναι σκεπασμένη και προφυλαγμένη από πολυποίκιλες μεταβολές και πάθη ενώ η Δευτέρα γίνεται πρόξενος της τελείας ταπεινοφροσύνης και πραότητος. Και η μία δεν έχει πολύ μισθό, ενώ η άλλη έχει άπειρο και απροσμέτρητο. 

ΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ Περί πραότητος και απλότητος Αγίου Ιωάννου Κλίμακος

“Ἡ πείνα γρήγορα θά ἔλθει”... Μακαριστός ἐπίσκοπος Σιατίστης Ἀντώνιος

Πριν από το θάνατο του εγχειρίσθηκε και κατά την διάρκεια της εγχείρησης είδε θαυμαστά πράγματα και ευχαριστούσε τον Κύριο γι αυτά που είδε.

“Η πείνα γρήγορα θα έλθει”

Είχαμε μπροστά μας έναν Άγιο.-

Μετά από πληροφορία που πήρα από το Άγιο Όρος,πήγαμε μαζί με τη σύζυγο να συναντήσουμε και να πάρουμε ευλογία πριν από 17 χρόνια,από τον Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης κ.κ.Αντώνιο.

Μείναμε έκθαμβοι με την απλότητα του.Μαγείρευε ο ίδιος.Αυτοκίνητο δεν είχε.Τον ρωτάμε πως μετακινείσθε και μας απαντά ότι βγαίνει στο δρόμο και ο κόσμος τρέχει ποιός να με πρωτοπάρει.

Πολλές φορές κάνουν και καρτέρι. Μας είπε ότι τα χρήματα που συγκεντρώνει στη Μητρόπολη από την εισφορά των Εκκλησιών τα δίνει σε φτωχούς το δε μισθό του τον έδινε στο Γηροκομείο. Είχε κάνει ο ίδιος μία κατάσταση σε όλη την περιοχή και τα διένειμε ο ίδιος.

Ὁ παπα-Φώτης ὁ διά Χριστόν Σαλός τῆς Μυτιλήνης περπατοῦσε στή βροχή καί παρέμενε στεγνός. Ἡ εὐωδία πού ἀναδίδεται ἀπ’ τόν τάφο του εἶναι σά νά ἔρχεται κατ’ εὐθεῖαν ἀπό τόν παράδεισο.

 

Παπα-Φώτης Λαυριώτης ο «δια Χριστόν σαλός» από την Μυτιλήνη

Εκοιμήθη εν Κυρίω στις 5 Μαρτίου 2010, ημέρα Παρασκευή Γ΄ Εβδομάδας των νηστειών.

Είχε πει ο γέροντας Παΐσιος σε κάποιους Μυτιληνιούς που τον επισκέφθηκαν. ”Εσείς εκεί στη Μυτιλήνη έχετε ένα μεγάλο άγιο τον Παπα-Φώτη”.

Κι ο παπα-Φώτης είχε πει για τον Γέροντα Παΐσιο:

-¨Αυτός παιδί μου είναι το διαμάντι της Εκκλησίας μας, τον γνώρισα καλά γιατί μαζί βοηθούσαμε τον Παπα-Τύχωνα¨.

Ο παπα-Φώτης υπήρξε ένας ταπεινός παραδοσιακός παπάς, μάλλον καλόγηρος, με όλη τη σημασία της λέξεως. Γνωρίσθηκε και ήλθε σε επαφή και πνευματική σχέση με τους αγιασμένους Γέροντες: τον ρώσο παπα-Τύχωνα, απ’ τον οποίο έλαβε την μεγαλοσχημία, τον Όσιο Σιλουανό τον Αθωνίτη, τον Σωφρόνιο του Έσσεξ, τον Γέροντα Παύλο Παυλίδη τον Λαυριώτη και ιατρό και φτασμένο πνευματικό, τον παπα-Αββακούμ, που μόναζε στη Λαύρα και πολλούς άλλους. Έλεγε, είχα την ευκαιρία να υπηρετήσω και να ζήσω κοντά σε τέτοια πρόσωπα. Ήταν απλοί άνθρωποι, πασίγνωστοι, που όμως οι ίδιοι θεωρούσαν τον εαυτό τους σκουπίδι, ένα τίποτα. Κι αν έκαναν κανένα θαυμαστό γεγονός και εμείς οι νεώτεροι απορούσαμε και τους θαυμάζαμε, αυτοί έλεγαν: “Εμείς δεν κάναμε τίποτα• παρακαλέσαμε το Θεό κι εκείνος αοράτως ενήργησε”.»

Ο παπά-Φώτης, ήταν ακτήμων. Όλη του η ζωή ήταν ασκητική. Δεν είχε ποτέ δικό του σπίτι, δικά του ρούχα, δικά του ράσα. Δεν είχε ποτέ ούτε μια δική του κατσαρόλα, ούτε ένα πηρούνι, ούτε μια πετσέτα! Σε όλη του τη ζωή, άλλοτε κοιμόταν μέσα σε χαντάκια , άλλοτε μέσα σε εξωκκλήσια, και μάλιστα -όπως μου είχε πει κάποτε ο ίδιος – μια φορά είχε κοιμηθεί μέσα στη κάσα ενός αγροτικού αυτοκινήτου με άχυρα. Κάτι πολύ σημαντικό που κι εγώ το έχω δει, αλλά και άλλοι το μαρτυρούν, είναι πώς ενώ έβρεχε και ο Γέροντας περπατούσε στο δρόμο, τα ρούχα του ήταν πολλές φορές στεγνά!

Ἔτσι ὁ παπάς αὐτός μέ τήν ὑπομονή του καί τήν ἁπλότητά του, τούς κέρδισε ὅλους

Χειροτονήθηκε ένας ιερέας σε ένα χωριό της Αιτωλοακαρνανίας. Το χωριό φημιζόταν για τους κατοίκους του, που ήταν πάρα πολύ σκληροί. Μόλις χειροτονήθηκε ο πρόεδρος του χωριού του είπε:

- Πάτερ μου, είστε ο όγδοος παπάς που αλλάζει το χωριό μέσα σε 2 χρόνια! Εύχομαι να αντέξετε κανένα μήνα (!) γιατί οι προηγούμενοι, με την δυσκολία του λαού εδώ, άλλοι από το άγχος τους "βγάλανε" στομάχια και άλλοι καρδιές και δεν αντέξανε. Κυρίως ο λαός εδώ δεν εκκλησιάζεται καθόλου. Ούτε μικροί, ούτε μεγάλοι. Κανένας!

- Δεν με φοβίζουν αυτά τα πράγματα, του είπε ο παπάς...

Απέναντι ακριβώς από την Εκκλησία υπήρχαν 2 καφενεία. Και καθόντουσαν εκεί μικροί και μεγάλοι και γελούσανε αν κανένας κατά λάθος πήγαινε στην Εκκλησία να εκκλησιαστεί.

Την άλλη μέρα το πρωΐ, Κυριακή ήταν, χτύπησε ο παπάς την καμπάνα, διάβασε το μεσονυκτικό, διάβασε τον εξάψαλμο μόνος του, γιατί δεν είχε έρθει ακόμα ο ψάλτης. Έκανε προσκομιδή και μετά ήρθε ο ψάλτης πολύ - πολύ αργά, μετά από μιάμιση ώρα!.. Ήταν και μία γιαγούλα, που διακονούσε και ήταν η νεωκόρος.

Η Θεία Λειτούργια είχαν συνηθίσει να τελειώνει 10 παρά 10. Σε αυτήν την πρώτη Θεία Λειτουργία, ο νέος παπάς την τελείωσε 10 και μισή.

Από έξω στα καφενεία, όλοι αναρωτιόντουσαν:

Ἀπό τό Συναξάρι – Ὁ ὅσιος Νικόλαος Πλανᾶς

Ο όσιος Νικόλαος Πλανάς γεννήθηκε από ευσεβείς γονείς, το 1851, στη νήσο Νάξο. Από νεοτάτης ηλικίας διακρινόταν για την απλότητα και την ευσέβειά του. Το ψωμί που του έδινε η μητέρα του το έδινε στους φτωχούς του χωριού και χάριζε ακόμη και τα ρούχα του σε άπορα παιδιά. Σε όλη του τη ζωή δεν κράτησε τίποτα για προσωπική του ικανοποίηση ή για την άνεσή του. Νυμφεύθηκε σε ηλικία δέκα επτά ετών και απέκτησε έναν γιο· η σύζυγός του όμως δεν κατανοούσε τις βαθιές πνευματικές του ανησυχίες και διαρκώς τον λοιδορούσε. Μετά από μερικά χρόνια έμεινε χήρος. Εμπιστεύθηκε τότε τον γιο του σε συγγενείς, παραχώρησε όλη την οικογενειακή κληρονομιά σε έναν πατριώτη του που πνιγόταν στα χρέη και αφοσιώθηκε ολόψυχα στην υπηρεσία του Κυρίου, εγκαταβιώνοντας μέσα στην Αθήνα ωσάν άλλος ερημίτης. Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος το 1884, αλλά σύντομα εκδιώχθηκε από τον ναό του Αγίου Παντελεήμονα, όπου είχε διορισθεί, και πήγε στο ταπεινό ναΰδριο που επονομάζεται Άγιος Ιωάννης ο Κυνηγός, ενορία αποτελούμενη από οκτώ μονάχα οικογένειες, από τις οποίες δεν ελάμβανε καμιά σχεδόν αμοιβή.

Ταπεινός και απαίδευτος ο πατήρ Νικόλαος έγινε παρά ταύτα ο πιο δημοφιλής ιερέας στην Αθήνα. Επί πενήντα δύο ολόκληρα χρόνια τελούσε καθημερινά τη θεία Λειτουργία σε διάφορους ναούς της πόλεως και προπαντός σε ερημοκκλήσια στην ύπαιθρο, συχνά μισοερειπωμένα. Και τι Λειτουργία! Έχοντας ταυτίσει την ύπαρξή του με τη ζωή της Εκκλησίας, του ήταν αδιανόητο να προσφέρει την αναίμακτη Θυσία χωρίς να τη συνοδεύει με όλες τις εκκλησιαστικές ακολουθίες, όπως αυτές τελούνται στα πιο αυστηρά μοναστήρια. Άρχιζε κατά τις οκτώ το πρωί και τελείωνε κατά τις δύο ή τρεις το μεσημέρι. Κατά τη διάρκεια της αγίας Προθέσεως μνημόνευε για δύο ή τρεις ώρες ονόματα ζώντων και κεκοιμημένων γραμμένα σε αναρίθμητα χαρτάκια, προσεκτικά αραδιασμένα, που τα κουβαλούσε πάντα μαζί του.

Ἁπλότητα καί πονηριά

... Όταν ο άνθρωπος δεν τροχίζει το μυαλό με το Θείο, αλλά το τροχίζει με την πονηριά, παραδίνει τον εαυτό του στον διάβολο. Καλύτερα να το είχε χάσει το μυαλό, για να έχη ελαφρυντικά την ημέρα της Κρίσεως.

– Γέροντα, διαφέρει η απλότητα από την πονηριά;

– Ναι, όσο η αλεπού από το τσακάλι. Το τσακάλι, αν δη κάτι και το θέλει , με λεβεντιά θα πάει να το πάρει . Ενώ η αλεπού θα κάνει πονηριές και μετά θα πάει να το πάρει .

– Μπορεί, Γέροντα, να θεωρεί κανείς την πονηριά για εξυπνάδα;

– Ναι, μπορεί, αλλά, αν εξετάζει τον εαυτό του, θα καταλάβει τι είναι πονηριά και τι εξυπνάδα.

Έχει τον πίνακα αναγνωρίσεως. Ποια είναι τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος; αγάπη, χαρά, ειρήνη κ.λπ. * Έχει συγγένεια μ’ αυτά; Αν δεν συγγενεύει μ’ αυτά, θα έχει κάτι το σατανικό, θα έχει γνωρίσματα του ταγκαλακιού.

Έξυπνος είναι ο εξαγνισμένος άνθρωπος, ο καθαρισμένος από τα πάθη.

Αυτός που έχει αγιάσει και το μυαλό του, αυτός είναι ο πραγματικά έξυπνος. Άμα δεν αγιασθεί το μυαλό, η εξυπνάδα δεν ωφελεί σε τίποτε. Να, οι δημοσιογράφοι, οι πολιτικοί, έξυπνοι είναι, αλλά πολλοί από αυτούς, επειδή δεν έχουν αγιασμένο το μυαλό τους, εκεί που λένε εξυπνάδες, λένε και ανοησίες.

Από την πολλή εξυπνάδα λένε μεγάλες ανοησίες! Αν δεν αξιοποίησε ο άνθρωπος το μυαλό, το εκμεταλλεύεται ο διάβολος. Αν δεν αξιοποιήσει την εξυπνάδα για το καλό, την χρησιμοποιεί ο διάβολος για το κακό.

Γιατί τό θέλημα τοῦ Θεοῦ εἶναι τοῦτο, τοῦ ἐξήγησε ὁ ἄγγελος, οἱ ἄνθρωποι νά νουθετοῦνται ἀπό ἀνθρώπους.

.. Ο μεγάλος διδάσκαλος των μοναχών αββάς Ισαάκ ο Σύρος λέει: «Όποιος αξιώθηκε να δει τον εαυτό του, είναι ανώτερος απ’ αυτόν που αξιώθηκε να δει αγγέλους· γιατί ο δεύτερος βλέπει με τα μάτια του σώματος, ενώ ο πρώτος με τα μάτια της ψυχής».

Οι άγιοι μοναχοί που αξιώθηκαν ν’ αποκτήσουν ισχυρή πνευματική όραση, ήταν πλουτισμένοι με πνευματική διάκριση και άλλα υψηλά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος. Οι όσιοι πατέρες που ήταν φτωχοί σε τέτοια χαρίσματα, αξιώθηκαν, για την απλότητα και την αγνότητά τους, να δουν τα πνεύματα με αισθητό τρόπο.

Κάτι παρόμοιο έγινε μ’ έναν άγιο πρεσβύτερο στους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού. Ο πρεσβύτερος αυτός, επειδή ήταν αγνός και άκακος, κάθε φορά που λειτουργούσε, έβλεπε έναν άγγελο να στέκεται δίπλα του. Κάποτε τον επισκέφθηκε ένας περαστικός διάκονος.

Ἁπλότητα καί πονηριά

... Όταν ο άνθρωπος δεν τροχίζει το μυαλό με το Θείο, αλλά το τροχίζει με την πονηριά, παραδίνει τον εαυτό του στον διάβολο. Καλύτερα να το είχε χάσει το μυαλό, για να έχη ελαφρυντικά την ημέρα της Κρίσεως.

– Γέροντα, διαφέρει η απλότητα από την πονηριά;

– Ναι, όσο η αλεπού από το τσακάλι. Το τσακάλι, αν δη κάτι και το θέλει , με λεβεντιά θα πάει να το πάρει . Ενώ η αλεπού θα κάνει πονηριές και μετά θα πάει να το πάρει .

– Μπορεί, Γέροντα, να θεωρεί κανείς την πονηριά για εξυπνάδα;

– Ναι, μπορεί, αλλά, αν εξετάζει τον εαυτό του, θα καταλάβει τι είναι πονηριά και τι εξυπνάδα.

Έχει τον πίνακα αναγνωρίσεως. Ποια είναι τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος; αγάπη, χαρά, ειρήνη κ.λπ. * Έχει συγγένεια μ’ αυτά; Αν δεν συγγενεύει μ’ αυτά, θα έχει κάτι το σατανικό, θα έχει γνωρίσματα του ταγκαλακιού.

Έξυπνος είναι ο εξαγνισμένος άνθρωπος, ο καθαρισμένος από τα πάθη.

Αυτός που έχει αγιάσει και το μυαλό του, αυτός είναι ο πραγματικά έξυπνος. Άμα δεν αγιασθεί το μυαλό, η εξυπνάδα δεν ωφελεί σε τίποτε. Να, οι δημοσιογράφοι, οι πολιτικοί, έξυπνοι είναι, αλλά πολλοί από αυτούς, επειδή δεν έχουν αγιασμένο το μυαλό τους, εκεί που λένε εξυπνάδες, λένε και ανοησίες.

Από την πολλή εξυπνάδα λένε μεγάλες ανοησίες! Αν δεν αξιοποίησε ο άνθρωπος το μυαλό, το εκμεταλλεύεται ο διάβολος. Αν δεν αξιοποιήσει την εξυπνάδα για το καλό, την χρησιμοποιεί ο διάβολος για το κακό.

– Δηλαδή, επειδή δεν αξιοποίησε την εξυπνάδα, δίνει και δικαίωμα στον διάβολο;

– Άμα δεν την αξιοποιεί , ήδη τα δικαιώματα δίνονται μόνα τους. Όταν ο άνθρωπος δεν εργάζεται πνευματικά, αλλοιώνει το καλό και κάνει ο ίδιος το κακό, δεν είναι ότι ο διάβολος το κάνει. Ένας λ.χ. είναι έξυπνος, αλλά δεν το δουλεύει το μυαλό του και τεμπελιάζει. Όταν δεν χρησιμοποιεί το μυαλό του, σε τι τον ωφελεί η εξυπνάδα;

Τρυφερότητα καί Ἁγιότητα

Στο πρόσωπο του αγίου, με τον προσιτό χαρακτήρα του στις σχέσεις του, με την ύψιστη προσοχή για τον άλλο, με την ετοιμότητα όπου δίνεται στον Χριστό, η ανθρωπότητα θεραπεύεται και ανανεώνεται. Πώς όμως εμφανίζεται με συγκεκριμένο τρόπο, αυτή η ανανεωμένη ανθρωπότητα; Ο άγιος αφήνει να διαφανεί, σε αναφορά προς κάθε ανθρώπινο ον, μια συμπεριφορά γεμάτη λεπτότητα, διαφάνεια, καθαρότητα σκέψεως και αισθημάτων.

Η λεπτότητά του επεκτείνεται ακόμη και στα ζώα και τα πράγματα, επειδή σε κάθε πλάσμα βλέπει ένα δώρο της αγάπης του Θεού και δεν θέλει να πληγώσει αυτή την αγάπη, με το να μεταχειρίζεται αυτά τα δώρα με αμέλεια ή αδιαφορία. Σέβεται κάθε άνθρωπο και κάθε πράγμα. Εάν κάποιος άνθρωπος ή ακόμη ένα ζώο υποφέρει, τους φανερώνει μια βαθειά συμπάθεια.

Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέει για την συμπάθεια του αγίου: «Και τί έστι καρδία ελεήμων; Και είπε· καύσις καρδίας υπέρ πάσης της κτίσεως, υπέρ των ανθρώπων, και των ορνέων, και των ζώων, και των δαιμόνων, και υπέρ παντός κτίσματος. Και εκ της μνήμης αυτών, και της θεωρίας αυτών ρέουσιν οι οφθαλμοί αυτού δάκρυα. Εκ τής πολλής και σφοδράς ελεημοσύνης της συνεχούσης την καρδίαν, και εκ της πολλής καρτερίας σμικρύνεται η καρδία αυτού, και ου δύναται βαστάξαι, ή ακούσαι, ή ιδείν βλάβην τινά, ή λύπην μικράν εν τη κτίσει γινομένην. Και διά τούτο και υπέρ των αλόγων, και υπέρ των εχθρών της αληθείας, και υπέρ των βλαπτόντων αυτόν εν πάση ώρα ευχήν μετά δακρύων προσφέρει, του φυλαχθήναι αυτούς, και ιλασθήναι αυτοίς ομοίως και υπέρ της φύσεως των ερπετών εκ της πολλής αυτού ελεημοσύνης της κινούμενης εν τη καρδία αυτού αμέτρως καθ’ ομοιότητα του Θεού». (Λόγος πα’, σ. 306). Όσο για τον άγιο Καλλίνικο de Cernica, όταν δεν είχε χρήματα να δώσει στους φτωχούς, σε κάθε πόλη, στρεφόταν κλαίγοντας προς όσους τον περικύκλωναν και έλεγε: «Δώστε μου χρήματα, να στείλω στους μικρούς αδελφούς του Ιησού».

Αυτή η συμπάθεια αποκαλύπτει μια καρδιά τρυφερή, εξαιρετικά ευαίσθητη, ξένη σε κάθε σκληρότητα, στην αδιαφορία και τη βιαιότητα. Μας δείχνει πως η σκληρότητα προήλθε από την αμαρτία και τα πάθη.

Ὁ παπάς πού... πετάει.

Ο παπάς που... πετάει.

Χτες ο Κωνσταντίνος που μας φιλοξενεί στο υπέροχο σπίτι του μας έκανε το τραπέζι με ντόπιες καραβίδες, κρασί κεφαλλονιτικο και για επιδόρπιο γλυκό ντοματινι και λικέρ πορτοκάλι (η φιλοξενία περισσεύει στο νησί).

Αυτό όμως που με εντυπωσίασε ήταν κάτι άλλο: ένας αγράμματος παπάς του νησιού, ο παπά-Μήτσος (δε ζει πια) που αγαπήθηκε πολύ από τον κόσμο. Με τα γυαλιά - πατομπουκαλα διάβαζε ανάποδα το Ευαγγέλιο (αφού δεν έβλεπε πια) κι έκανε τα παιδιά στο ιερό να γελάνε...

Ο Κωνσταντίνος λοιπόν, που ήταν τότε στο ιερό παπαδάκι, θυμάται κάτι από τον παπά αυτόν, που τον σημάδεψε σε όλη του τη ζωή. Μικρός 15 χρόνων (σήμερα 42) είχε δει κάποτε τον παπά - Μήτσο να διαβάζει το Ευαγγέλιο και να... αιωρείται 10 πόντους από το έδαφος!

Ὁ γερο-Γιάννης ὁ λαϊκός ἀπό τή Λῆμνο καί ἡ Παναγία

Ο γερο-Γιάννης ερχόταν στο Άγιον Όρος από τη Λήμνο μ’ έναν γάιδαρο. Τον έβαζε και στο καράβι μέσα.

Στον γερο-Γιάννη μάς έκανε εντύπωση η απλότητα και η ευλάβειά του. Αυτός δούλευε χρόνια πολλά εδώ στο Άγιο Όρος και στο τέλος ήρθε να πάρει ένα χαρτί από την Ιερά Κοινότητα, για να εισαχθεί στο γηροκομείο Μυτιλήνης.Πριν από καιρό με είχε ανταμώσει και μου λέει: «Πάτερ, θα μου κάνεις μια κονίτσα;». 

Του λέω: «Μπαρμπα-Γιάννη, εσύ δεν έχεις χρήματα να πληρώσεις. Είναι ακριβές οι εικόνες».

Λέει: «Αμ συ πολλά θα μου ζητάς, εγώ λίγα θα σου δώκω». 

«Ποια εικονίτσα θέλεις;» 

«Να! Είδα την Παναγία μια μέρα ξεκινώντας από το Ιβήρων να πάω στο Καρακάλου και μου λέει· «Γύρνα πίσω και να πας αύριο, διότι θα πάθεις απόψε κακό». 

Εγώ έκανα υπακοή και γύρισα, αλλά είχα τόση χαρά». 

«Πώς την είδες την Παναγία;» 

Ἁπλότητα καί ἀγάπη

Άγιος Μακάριος, ο Αιγύπτιος

Ο παραδομένος στην αμαρτία θεωρεί φυσικά τα παρά φύση πάθη, δηλαδή την ασέλγεια, την πορνεία, την πλεονεξία, το μίσος, τη δολιότητα και τα κάνει με απόλαυση και ηδονή. Ομοίως και ο αληθινός Χριστιανός πραγματοποιεί σαν φυσικές όλες τις αρετές δηλαδή την αγάπη, την ειρήνη, την υπομονή, την πίστη, την ταπείνωση με μεγάλη απόλαυση και ηδονή, άκοπα και εύκολα. Και δε μάχεται πλέον εναντίον των παθών της κακίας, γιατί λυτρώθηκε τελείως και δέχθηκε στην καρδιά το Άγιον Πνεύμα και την ειρήνη και αγαλλίαση του Χριστού μας, με τον Οποίον έγινε «ένα πνεύμα».

Όσοι δεν μπορούν να επιδοθούν στο έργο της προσευχής, αυτοί ας αναλαμβάνουν διάφορα διακονήματα της μονής με ευλάβεια και χαρά, οπότε το έργο τους θα γίνεται ευπρόσδεκτο από το Θεό και δεν θα χάσουν το μισθό τους.

Ἐμπιστοσύνη στό Θεό, ἁπλότητα καί ταπείνωση (Ἅγιος Παΐσιος Ἁγιορείτης)

– Γέροντα, ακόμη αντιμετωπίζω το καθετί ανθρώπινα και όχι πνευματικά, κι έχω αγωνία.

– Εσύ βάζεις τα προγράμματα σου μπροστά από τα προγράμματα του Θεού, γι’ αυτό βασανίζεσαι. Με την εμπιστοσύνη στον Θεό και με την ταπείνωση όλα τα προβλήματα λύνονται.

Να κάνεις αυτό που μπορείς εσύ και μετά να αφήνεσαι στην θεία Πρόνοια, στο θείο θέλημα. Η ελπίδα στον Θεό είναι τονισμένη πίστη είναι η μεγαλύτερη ασφάλεια για τον άνθρωπο.

Μικρό πράγμα είναι να έχει κανείς σύμμαχο τον Θεό; Θυμάμαι, πριν πάω στο στρατό, έκανα προσευχή στην Αγία Βαρβάρα να με βοηθήσει – την είχα σε ευλάβεια, γιατί πήγαινα στο εξωκκλήσι της από μικρός και προσευχόμουν.

«Ας κινδυνεύσω στον πόλεμο, είπα, αλλά μόνον άνθρωπο να μη σκοτώσω». Και πώς τα οικονόμησε ο Καλός Θεός!

Όταν βγήκαν τα αποτελέσματα, ενώ άλλους που ήταν μορφωμένοι τους έστειλαν στην πρώτη γραμμή σαν απλούς στρατιώτες, τουφεκιοφόρους, εμένα που ήμουν του δημοτικού με πήραν για ασυρματιστή!

Μου έλεγαν οι άλλοι: «Έχεις μεγάλο μέσο». «Βρε τι μέσο έχω; Δεν έχω κανένα γνωστό». «Τι; μας κοροϊδεύεις;», μου έλεγαν. «Ποιον έχεις στο Γενικό Επιτελείο;». Αφού επέμεναν, τους έλεγα κι εγώ: «Έχω στο Γενικό Επιτελείο τον Χριστό».

Έτσι δεν χρησιμοποίησα ποτέ ντουφέκι.

– Γέροντα, πώς αυξάνει η ψυχική αντοχή;

– Με την ελπίδα και την εμπιστοσύνη στον Θεό, οι οποίες δίνουν δυνάμεις πολλές.