Μνήμη Ἀγίου Τρύφωνος Ἑρμηνεία τῆς ἀποστολικῆς περικοπῆς ἀπό τόν Ἱερό Χρυσόστομο

ΜΝΗΜΗ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΟΣ[: Ρωμ.8,28-39]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

Εδώ μου φαίνεται πως ανέφερε όλο αυτό το χωρίο[Ρωμ. 8,28-39] προς εκείνους που βρίσκονται σε κινδύνους, ή καλύτερα όχι μόνο αυτό, αλλά και εκείνα που λέχθηκαν λίγο πριν από αυτά. Γιατί και το «οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς(:δεν είναι άξια τα όσα πάσχουμε και υποφέρουμε τον καιρό αυτόν σε σύγκριση με τη δόξα που πρόκειται να μας αποκαλυφθεί, για να μας δοθεί)»[Ρωμ. 8,18], και το ότι η κτίση όλη στενάζει, και το να πει, «τῇ γὰρ ἐλπίδι ἐσώθημεν(: διότι τώρα με την ελπίδα των αιωνίων αγαθών σωθήκαμε)»[Ρωμ.8,24] και «δι᾿ ὑπομονῆς ἀπεκδεχόμεθα(:με πολλή υπομονή και πόθο το περιμένουμε)»[Ρωμ. 8,25] και το «τί προσευξόμεθα καθὸ δεῖ οὐκ οἴδαμεν(:διότι εμείς δεν ξέρουμε τι είναι σωστό να ζητήσουμε στην προσευχή μας)»[Ρωμ.8,26], όλα αυτά λέχθηκαν προς εκείνους. Γιατί τους διδάσκει να μην προτιμούν οπωσδήποτε αυτά που αυτοί θα νομίσουν πως είναι συμφέροντα, αλλά εκείνα που θα υποδείξει το Άγιο Πνεύμα. Καθόσον πολλά που φαίνονταν σε αυτούς πως ωφελούν, πολλές φορές προσκάλεσαν και πολλή ζημιά. Η άνεση λοιπόν και η απαλλαγή από τους κινδύνους και η ζωή με ασφάλεια φαινόταν ότι ήταν συμφέρον σε εκείνους.

Και τι το θαυμαστό, αν φαινόταν συμφέρον σε εκείνους, τη στιγμή βέβαια που και στον ίδιο τον μακάριο Παύλο φάνηκε πως έτσι είχε το πράγμα; Αλλά όμως μάθαινε ύστερα, ότι τα αντίθετα σε αυτά είναι εκείνα που συμφέρουν και μαθαίνοντας συμφωνούσε. Αυτός λοιπόν που παρακάλεσε τρεις φορές τον Κύριο για να απαλλαγεί από τους κινδύνους, όταν άκουσε αυτόν να λέγει: «Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται (:Σου είναι αρκετή η χάρις που σου δίνω. Διότι η δύναμή μου αναδεικνύεται τέλεια, όταν ο άνθρωπος είναι ασθενής και με την ενίσχυσή μου κατορθώνει μεγάλα και θαυμαστά)» [Β΄Κορ.12,9], χαιρόταν στο εξής όταν τον δίωκαν, τον έβριζαν, και πάθαινε τα αθεράπευτα κακά. «Διὸ εὐδοκῶ (:Γι’ αυτό ευφραίνομαι)», λέγει, «ἐν ἀσθενείαις, ἐν ὕβρεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν διωγμοῖς, ἐν στενοχωρίαις (:στις ασθένειες, στους χλευασμούς , στις ανάγκες, στους διωγμούς, στις στενοχώριες, όταν τα υποφέρω όλα αυτά για τη δόξα του Χριστού)» [Β΄Κορ.12,10]. Γι'αυτό και έλεγε: «Τί προσευξόμεθα καθὸ δεῖ οὐκ οἴδαμεν(:διότι εμείς δεν ξέρουμε τι είναι σωστό να ζητήσουμε στην προσευχή μας)»[Ρωμ.8,26]» και σε όλους συμβούλευε να παραχωρούν αυτό στο Άγιο Πνεύμα. Καθόσον και το Άγιο Πνεύμα μάς φροντίζει πάρα πολύ, και αυτό είναι αρεστό στον Θεό.

Αφού, λοιπόν, τους προετοίμασε με όλα, προσθέτει και αυτά που λέχθηκαν σήμερα, για να τους παρακινήσει να αποκτήσουν ορθή σκέψη. «Οἴδαμεν δὲ (:καθώς γνωρίζουμε)», λέγει, «ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν (:ότι σε εκείνους που αγαπούν τον Θεό όλα συνεργούν για το καλό τους)»[Ρωμ. 8,28] . Όταν όμως λέγει «όλα», εννοεί και εκείνα που φαίνονται πως είναι λυπηρά. Γιατί είτε θλίψη, είτε φτώχεια, είτε φυλακίσεις, είτε πείνα, είτε θάνατοι, είτε οτιδήποτε άλλο κακό πέσει, ο Θεός είναι ικανός να τα μετατρέψει όλα αυτά στο αντίθετο. Επειδή και αυτό είναι γνώρισμα της απερίγραπτης δυνάμεώς Του, το να κάνει δηλαδή εκείνα, που φαίνονται πως είναι βαριά, ελαφριά για μας και να τα μετατρέπει για δική μας βοήθεια.

Γι'αυτό ακριβώς δεν είπε ότι «σε εκείνους που αγαπούν τον Θεό δεν έρχεται κάτι κακό» αλλά ότι «συνεργεί για το καλό τους»· δηλαδή χρησιμοποιεί αυτά τα κακά για την ευδοκίμηση εκείνων που οι άλλοι τους επιβουλεύονται, πράγμα που είναι πολύ μεγαλύτερο από το να εμποδίσει να έρθουν τα κακά, ή από το να τα εξαλείψει όταν έρθουν. Αυτό βέβαια έκανε και στο καμίνι της Βαβυλώνας. Γιατί ούτε εμπόδισε να πέσουν σε αυτό, ούτε όταν έπεσαν οι άγιοι εκείνοι έσβησε την φλόγα, αλλά αφήνοντάς τους να καίονται, με αυτήν την ίδια τους έκαμε θαυμαστοτέρους.

Αλλά και με όλους τους αποστόλους έκανε άλλα παρόμοια θαύματα. Γιατί, αν άνθρωποι που γνωρίζουν να φιλοσοφούν, μπορούν να χρησιμοποιούν τη φύση των πραγμάτων στο αντίθετο, και, ζώντας μέσα στη φτώχεια, κατορθώνουν να φανούν περισσότερο εύποροι από τους πλούσιους και να λάμψουν με την ανυποληψία τους, πολύ περισσότερο ο Θεός θα κάνει σε εκείνους που Τον αγαπούν, και αυτά και τα πολύ μεγαλύτερα απ’ αυτά. Ένα, λοιπόν, χρειάζεται μόνο, η γνήσια προς Αυτόν αγάπη, και όλα τα άλλα ακολουθούν. Όπως ακριβώς δηλαδή και εκείνα που φαίνονται πως είναι βλαβερά ωφελούν αυτούς, έτσι εκείνους που δεν Τον αγαπούν, και εκείνα που ωφελούν, τους βλάπτουν. Στους Ιουδαίους, λοιπόν, προκαλούσε βλάβη και η φανέρωση των θαυμάτων, και η φιλοσοφία της διδασκαλίας και η ορθότητα των δογμάτων, και εξαιτίας εκείνων Τον ονόμαζαν δαιμονιζόμενο, ενώ εξαιτίας αυτών αντίθετο και για τα θαύματα μάλιστα επιχειρούσαν και να Τον θανατώσουν. Ο ληστής, όμως, που σταυρώθηκε, που καρφώθηκε, που βρίστηκε, και έπαθε άπειρα κακά, όχι μόνο δεν ζημιώθηκε καθόλου, αλλά και κέρδισε από εδώ πάρα πολλά.

Είδες πως σε εκείνους που αγαπούν τον Θεό όλα συνεργούν για το καλό τους; Αφού, λοιπόν, είπε το μεγάλο αυτό αγαθό, που υπερβαίνει πάρα πολύ την ανθρώπινη φύση, επειδή στους πολλούς φαινόταν πως αυτό είναι και απίθανο, το επιβεβαιώνει από τα προηγούμενα, λέγοντας τα εξής: «Τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν(:Σε αυτούς που κλήθηκαν σύμφωνα με την προαιώνια απόφαση του Θεού και δέχθηκαν τη σωτήρια κλήση)»[Ρωμ.8,28] Πρόσεχε λοιπόν, λέγει αμέσως από την κλήση αυτό που λέχθηκε. Γιατί όμως δεν κάλεσε από την αρχή όλους, ή ούτε και τον ίδιο τον Παύλο αμέσως μαζί με τους άλλους; Δεν φαίνεται ότι η αναβολή υπήρξε επιζήμια; Αντίθετα αποδείχθηκε από τα ίδια τα πράγματα, ότι υπήρξε χρήσιμη. «Πρόθεση» εδώ λέγει για να μην αποδώσει το παν στην κλήση, γιατί έτσι θα συνέβαινε και οι Έλληνες και οι Ιουδαίοι να αντιλέγουν. Εάν λοιπόν ήταν αρκετή η κλήση μόνο, για ποιον λόγο δεν σώθηκαν όλοι; Γι'αυτό, λέγει, ότι όχι η κλήση μόνο, αλλά και η πρόθεση εκείνων που καλούνται συνήργησε στη σωτηρία. Γιατί η κλήση δεν έγινε αναγκαστικά, ούτε βίαια. Όλοι βέβαια κλήθηκαν, αλλά δεν υπάκουσαν όλοι.

«ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισε συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ (:Αυτοί δεν είναι τυχαία πρόσωπα. Διότι εκείνους που με την παγγνωσία Του προόρισε ο Θεός ως άξιους, αυτούς και προόρισε να γίνουν όμοιοι και να αποκτήσουν την ίδια πνευματική μορφή με την αγία και ένδοξη εικόνα του Υιού Του»[Ρωμ.8,29]. Είδες μέγεθος τιμής; Γιατί εκείνο που από την φύση Του ήταν ο Μονογενής Υιός, τούτο έγιναν και αυτοί κατά χάρη.

Αλλά όμως δεν αρκέστηκε σε αυτό, με το να πει «συμμόρφους», αλλά και άλλο πρόσθεσε: «εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον (:να μοιάσουν με τον χαρακτήρα, την αγιότητα, αλλά και την ένδοξη κατάσταση του Υιού του Θεού, για να είναι Αυτός πρωτότοκος ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς)». Και ούτε εδώ σταμάτησε, αλλά και μαζί με αυτό άλλο πάλι προσθέτει, λέγοντας: «ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς (:πρωτότοκος ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς)» επειδή ήθελε με όλα αυτά να δείξει καθαρά την συγγένεια. Όλα, όμως, αυτά να τα θεωρείς ότι λέχθηκαν περί της οικονομίας· γιατί κατά την θεότητα είναι μονογενής. Είδες πόσα μας χάρισε; Να μην αμφιβάλλεις λοιπόν για τα μελλοντικά. Γιατί και από αλλού δείχνει τη φροντίδα Του, με το να λέγει ότι από τον Θεό προτυπώθηκαν αυτά έτσι. Γιατί οι άνθρωποι διαμορφώνουν τις γνώμες τους από τα ίδια τα πράγματα, ενώ ο Θεός, λέγει, από παλαιά τα αποφάσισε αυτά, και από την αρχή ήταν τέτοια η πρόθεσή Του για μας. «Εκείνους όμως που προόρισε, αυτούς και κάλεσε· και εκείνους που κάλεσε, αυτούς και δικαίωσε» με το βάπτισμα της αναγέννησης. «Και εκείνους που δικαίωσε, αυτούς και δόξασε», με την χάρη, με την υιοθεσία.

«Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα;(:Τι λοιπόν θα πούμε ως συμπέρασμα γι’ αυτά που μας χάρισε ο Θεός;)». Σαν να έλεγε, μη μου λέγεις, λοιπόν, πλέον για τους κινδύνους και την επιβουλή από όλους. Γιατί, αν και για τα μελλοντικά δυσπιστούν μερικοί, όμως για τα αγαθά που έχουν ήδη γίνει, τίποτε δεν μπορούν να πουν· όπως δηλαδή για την από την αρχή αγάπη του Θεού προς εσένα, την δικαίωση, την δόξα. Γιατί πραγματικά και αυτά σου τα χάρισε με εκείνα που φαίνονται πως είναι λυπηρά. Και εκείνο που νόμιζες ότι είναι απόδειξη ντροπής, τον σταυρό δηλαδή, τις μάστιγες, τα δεσμά, αυτά είναι εκείνα που ωφέλησαν όλη την οικουμένη. Όπως ακριβώς λοιπόν με εκείνα που έπαθε Αυτός, μολονότι φαίνονται πως είναι σκυθρωπά, αυτά τα μεταχειρίστηκε για την ελευθερία και τη σωτηρία όλης της φύσεως, έτσι συνηθίζει να κάνει και με εκείνα που εσύ υπομένεις, χρησιμοποιώντας τα πάθη σου για την δική σου δόξα και ευδοκίμηση.

«Εἰ ὁ Θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθ᾿ ἡμῶν;(:Αν ο Θεός είναι με το μέρος μας, προστάτης μας και υπερασπιστής μας, ποιος θα είναι εναντίον μας; Κανείς, οποιοσδήποτε κι αν θελήσει να μας βλάψει.)»[Ρωμ.8,31]. «Και ποιος», λέγει, «δεν είναι εναντίον μας; Γιατί και η οικουμένη είναι εναντίον μας και οι τύραννοι και οι λαοί και οι συγγενείς και οι πολίτες. Αλλά όμως αυτοί που είναι εναντίον μας τόσο πολύ απέχουν από το να μας βλάπτουν, γιατί και χωρίς τη θέλησή τους γίνονται αίτιοι βραβείων για μας και πρόξενοι άπειρων αγαθών, αφού η σοφία του Θεού μετατρέπει τις επιβουλές για τη δική μας σωτηρία και δόξα». Βλέπεις πως κανείς δεν είναι εναντίον μας; Γιατί και τον Ιώβ αυτό τον έκαμε πιο ένδοξο, το ότι δηλαδή οπλίσθηκε ο διάβολος εναντίον του. Καθόσον ο διάβολος κίνησε εναντίον του και φίλους και γυναίκα και πληγές και δούλους και άπειρα άλλα τεχνάσματα· και όμως τίποτε απολύτως δεν έγινε εναντίον του. Και δεν ήταν ακόμη τούτο μεγάλο γι’ αυτόν, παρόλο που ήταν υπερβολικά μεγάλο, αλλά εκείνο που ήταν πολύ μεγαλύτερο, γιατί όλα κατέληξαν σε όφελός του. Επειδή, λοιπόν, ο Θεός ήταν με το μέρος του, και εκείνα που φαίνονταν πως είναι εναντίον του, όλα απέβαιναν προς όφελός του. Αυτό έγινε και στην περίπτωση των αποστόλων. Καθόσον και οι Ιουδαίοι, και οι εθνικοί, και οι ψευδάδελφοι, και οι άρχοντες, και τα πλήθη, και λιμοί και φτώχεια και άπειρα άλλα ήταν εναντίον τους, αλλά όμως τίποτε δεν ήταν εναντίον τους. Γιατί εκείνα που κατ’ εξοχήν τους έκαναν λαμπρούς και ένδοξους και μεγάλους και στον Θεό και στους ανθρώπους, αυτά είναι.

Σκέψου, λοιπόν, ποιον λόγο είπε ο Παύλος για τους πιστούς και πραγματικά σταυρωμένους, πράγμα που ούτε εκείνος που φοράει το στέμμα μπορεί να έχει. Γιατί εναντίον εκείνου υπάρχουν πολλοί και βάρβαροι οπλισμένοι, και εχθροί που του επιτίθενται, και σωματοφύλακες που του επιβάλλονται, και από τους πολίτες πολλοί πολλές φορές επαναστατούν συνέχεια, και άπειρα άλλα, ενώ εναντίον του πιστού που προσέχει με ακρίβεια στους νόμους του Θεού, ούτε άνθρωπος, ούτε δαίμονας, ούτε τίποτε άλλο θα μπορέσει να ξεσηκωθεί. Γιατί, αν του αφαιρέσεις χρήματα, προκάλεσες μισθό σε αυτόν· αν τον κακολογήσεις, με τη δυσφημία τον έκανες λαμπρότερο μπροστά στον Θεό· αν τον ρίξεις σε πείνα, περισσότερη θα είναι η δόξα και η ανταπόδοσή του· αν, πράγμα που φαίνεται πως είναι πιο φοβερό από όλα, τον παραδώσεις σε θάνατο, του έπλεξες στεφάνι μαρτυρίου. Τι, λοιπόν, θα μπορούσε να εξισωθεί με τη ζωή αυτή, όταν τίποτε δεν μπορεί να γίνεται εναντίον του, αλλά και εκείνοι που νομίζουν ότι τον επιβουλεύονται, τον ωφελούν όχι λιγότερο από εκείνους που τον ευεργετούν; Γι'αυτό λέγει: «Εἰ ὁ Θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθ᾿ ἡμῶν;(:Αν ο Θεός είναι με το μέρος μας, προστάτης μας και υπερασπιστής μας, ποιος θα είναι εναντίον μας; Κανείς, οποιοσδήποτε κι αν θελήσει να μας βλάψει.)»[Ρωμ.8,31].

Έπειτα, μη αρκούμενος σε αυτά που λέχθηκαν, την πιο μεγάλη απόδειξη της αγάπης για μας και πράγμα που συνέχεια επαναλαμβάνει, αυτό και εδώ αναφέρει, δηλαδή την σφαγή του Υιού. Γιατί δεν μας δικαίωσε μόνο, λέγει, και μας δόξασε, και μας έκανε σύμμορφους της εικόνας εκείνης, αλλά ούτε τον Υιό Του λυπήθηκε για σένα. Γι'αυτό και πρόσθεσε λέγοντας: «Ὃς γε τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλ᾿ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν, πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται; (:Αυτός ο Οποίος δεν λυπήθηκε τον ίδιο τον μονογενή Υιό Του, αλλά για χάρη όλων μας Τον παρέδωσε σε θάνατο, πώς δεν θα μας χαρίσει μαζί με Αυτόν και όλες τις χάριτες που είναι απαραίτητες για τη σωτηρία μας; Αφού μας χάρισε τον Υιό Του, δεν θα μας χαρίσει και όλα τα άλλα που χρειαζόμαστε για να σωθούμε;)»[Ρωμ.8,32].Και με υπερβολή και πολλή θέρμη χρησιμοποιεί τις λέξεις, για να δείξει την αγάπη Του. Πώς, λοιπόν, θα μας εγκαταλείψει, εμάς που για χάρη μας δεν λυπήθηκε ούτε τον Υιό Του, αλλά Τον παρέδωσε για μας σε θάνατο; Γιατί σκέψου πόσης αγαθότητας δείγμα είναι το να μη λυπηθεί τον Υιό Του, αλλά και να Τον παραδώσει σε θάνατο, και να Τον παραδώσει για όλους εμάς, που είμαστε και τιποτένιοι και αχάριστοι και εχθροί και βλάσφημοι. «Πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται; (:Πώς λοιπόν δεν θα μας χαρίσει μαζί με αυτόν τα πάντα;)». Αυτό που λέγει, σημαίνει το εξής: Εάν τον Υιό Του μας χάρισε, και όχι απλώς μας Τον χάρισε, αλλά και Τον παρέδωσε στη σφαγή, γιατί, λοιπόν, αμφιβάλλεις για τα άλλα, αφού έλαβες τον Κύριο; Γιατί διστάζεις για τα κτήματα, αφού έχεις τον Κύριο; Γιατί Εκείνος που έδωσε το μεγαλύτερο στους εχθρούς, πώς δεν θα δώσει τα μικρότερα στους φίλους;

«Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ;(:Ποιος θα βρεθεί κατήγορος εναντίον εκείνων που ο Θεός διάλεξε; Απολύτως κανείς)»[Ρωμ.8,33]. Εδώ ο λόγος είναι προς εκείνους που λέγουν ότι η πίστη δεν ωφελεί καθόλου και προς εκείνους που δυσπιστούν για την αθρόα μεταβολή. Και πρόσεχε πώς γρήγορα τους αποστόμωσε από το αξίωμα Εκείνου που τους διάλεξε. Και δεν είπε «Ποιος θα κατηγορήσει τους δούλους του Θεού;», ούτε «τους πιστούς του Θεού», αλλά «τους εκλεκτούς του Θεού», γιατί η εκλογή είναι απόδειξη αρετής. Εάν λοιπόν, όταν ένας γυμναστής πουλαριών διαλέξει τα κατάλληλα για τον δρόμο, κανείς δεν θα μπορέσει να τον κατηγορήσει, αλλά γίνεται καταγέλαστος αν τον κατηγορήσει κάποιος, πολύ περισσότερο, όταν ο Θεός διαλέγει ψυχές, θα είναι καταγέλαστοι εκείνοι που Τον κατηγορούν. «Ο Θεός τους δικαιώνει, ποιος θα κατακρίνει;». Δεν είπε «ο Θεός που συγχωρεί αμαρτίες», αλλά εκείνο που ήταν πολύ πιο μεγαλύτερο, «Θεὸς ὁ δικαιῶν(:Διότι ο Ίδιος ο Θεός συγχωρεί τις αμαρτίες μας και μας δικαιώνει)»[Ρωμ.8,33]. Γιατί όταν η απόφαση του δικαστή ανακηρύξει κάποιον δίκαιο, και μάλιστα τέτοιου δικαστή, τίνος άξιος είναι ο κατήγορος; Επομένως, ούτε είναι δίκαιο να φοβόμαστε τους πειρασμούς, γιατί ο Θεός είναι με το μέρος μας και το φανέρωσε με αυτά που έκανε· ούτε τις ιουδαϊκές φλυαρίες, γιατί βέβαια και μας διάλεξε και μας δικαίωσε, και το πιο θαυμαστό, ότι μας δικαίωσε με τη σφαγή του Υιού Του.

Ποιος λοιπόν θα μας καταδικάσει, τη στιγμή που ο Θεός μας στεφανώνει, ο Χριστός σφαγιάστηκε για χάρη μας, και δεν σφαγιάστηκε μόνο, αλλά και ύστερα από αυτά μεσιτεύει για μας; «Χριστὸς ὁ ἀποθανών (:Διότι ο Χριστός κι όχι κανείς άλλος πέθανε για μας)», λέγει, «μᾶλλον δὲ καὶ ἐγερθείς, ὃς καὶ ἔστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ, ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν (:Κι όχι μόνο αυτό, αλλά, πολύ περισσότερο, και αναστήθηκε από τους νεκρούς για μας. Αυτός και είναι ενθρονισμένος στα δεξιά του Θεού και μεσιτεύει στον Πατέρα Του για χάρη μας)»[Ρωμ.8,34]. Γιατί, και αφού επανήλθε στη δική Του αξία, δεν σταμάτησε την φροντίδα για μας, αλλά και μεσιτεύει για μας, και ακόμη εξακολουθεί να διατηρεί την ίδια αγάπη. Γιατί δεν αρκέστηκε στη σφαγή μόνο, αλλά κάνει και αυτό που είναι δείγμα ακόμη μεγαλύτερης αγάπης, το να κάνει δηλαδή όχι μόνο εκείνο που εξαρτάται από Αυτόν, αλλά και να παρακαλεί και άλλον γι'αυτό. Γιατί αυτό μόνο θέλησε να δηλώσει με το «ἐντυγχάνει(:μεσιτεύει)», μιλώντας με πιο ανθρώπινο και συγκαταβατικό τρόπο, για να δείξει την αγάπη Του.

Αφού και το «οὐκ ἐφείσατο (:δεν λυπήθηκε)», εάν δεν το λάβουμε με την έννοια αυτή, θα ακολουθήσουν πολλά τα άτοπα. Και για να μάθεις ότι αυτό είναι εκείνο που θέλει να δείξει, αφού είπε πρώτα, ότι «είναι στα δεξιά», τότε πρόσθεσε, ότι «μεσιτεύει για μας», όταν έδειξε την ισοτιμία και την ισότητα, ώστε πλέον το «ἐντυγχάνει(:μεσιτεύει)» να φαίνεται πως είναι απόδειξη όχι ελάττωσης, αλλά αγάπης μόνο.

Γιατί Εκείνος που είναι από μόνος Του η ζωή και η πηγή όλων των αγαθών, και με την ίδια εξουσία με τον Πατέρα ανασταίνει και νεκρούς και δίνει ζωή και κάνει όλα τα άλλα, πώς θα χρειαζόταν παράκληση για να μας ωφελήσει; Εκείνος που εμάς, ενώ ήμασταν απελπισμένοι και καταδικασμένοι, με τη δική Του εξουσία και μας απάλλαξε από την καταδίκη εκείνη, και μας δικαίωσε και μας έκανε υιούς, και μας οδήγησε στις ανώτατες τιμές, και πραγματοποίησε εκείνα που ποτέ δεν είχαμε ελπίσει, πώς, αφού τα κατόρθωσε όλα και παρουσίασε την ανθρώπινη φύση πάνω στον βασιλικό θρόνο, θα χρειαζόταν παράκληση για τα πιο εύκολα; Βλέπεις πως από παντού φαίνεται, ότι το «μεσιτεύει» δεν το είπε για τίποτε άλλο, αλλά για να δείξει τη θερμή και πλούσια αγάπη Του για μας; Καθόσον και ο Πατέρας φαίνεται να παρακαλεί τους ανθρώπους για να συμφιλιωθούν μαζί Του.

«Ὑπὲρ Χριστοῦ οὖν πρεσβεύομεν ὡς τοῦ Θεοῦ παρακαλοῦντος δι᾿ ἡμῶν (:Εμείς λοιπόν, οι απόστολοι, αντιπροσωπεύοντας τον Χριστό, ενεργούμε ως απεσταλμένοι Του και πρεσβευτές Του. Διότι ο Θεός παρακαλεί με το δικό Του στόμα)» [Β΄Κορ.5,20]. Αλλά όμως, αν και ο Θεός παρακαλεί και οι άνθρωποι είναι πρεσβευτές του Χριστού στους ανθρώπους, δεν εννοούμε από εδώ τίποτε ανάξιο της τιμής εκείνης, αλλά ένα μόνο από όλα αυτά που λέχθηκαν συλλέγουμε, το δυνάμωμα της αγάπης. Αυτό λοιπόν ας κάνουμε και εδώ. Εάν λοιπόν και το Πνεύμα και μεσιτεύει για μας, και ο Πατέρας δεν λυπήθηκε τον Υιό Του για χάρη σου, και σε εξέλεξε και σε δικαίωσε, γιατί πλέον φοβάσαι; Γιατί τρέμεις, αφού απολαμβάνεις τόσο μεγάλη αγάπη και τόσο μεγάλη φροντίδα;

Γι'αυτό λοιπόν, αφού ανέδειξε μεγάλη τη φροντίδα του Θεού, με παρρησία πλέον προσθέτει τα επόμενα. Και δεν λέγει ότι «είστε υποχρεωμένοι κι εσείς έτσι να Τον αγαπάτε», αλλά σαν να έγινε ένθεος από την απερίγραπτη αυτή πρόνοια, λέγει: «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; (:Τέτοια αγάπη έδειξε σε μας ο Χριστός. Ποιος, λοιπόν, θα μπορέσει να μας χωρίσει από την αγάπη αυτή που μας έχει ο Χριστός;)»[ Ρωμ. 8, 35]. Και δεν είπε «του Θεού»· έτσι του είναι αδιάφορο να τον ονομάζει και Χριστό και Θεό. «Θλῖψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ἢ μάχαιρα; (:Μήπως θα μας καταστήσει λιγότερο αγαπητούς στον Χριστό ή μήπως θα μας χωρίσει απ’ Αυτόν θλίψη από εξωτερικές περιστάσεις, ή στενοχώρια και εσωτερική πίεση των καρδιών μας, ή διωγμός ή πείνα ή γύμνια και έλλειψη ρούχων, ή κίνδυνος, ή μαχαίρι, που να μας φοβερίζει με σφαγή;)»[Ρωμ.8,35].

Πρόσεχε του μακάριου Παύλου τη σύνεση. Γιατί δεν είπε αυτά στα οποία καθημερινά γινόμαστε δούλοι, δηλαδή την αγάπη για τα χρήματα, την επιθυμία της δόξας και την τυραννία της οργής, αλλά εκείνα που είναι πολύ πιο τυραννικά από αυτά και είναι ικανά και την ίδια την φύση να εξαναγκάσουν, και τη σταθερότητα του νου να ανατρέψουν πολλές φορές και χωρίς τη θέλησή μας, αυτά αναφέρει, αυτά που λέχθηκαν, κάθε λέξη, όμως, έχει άπειρα πλήθη πειρασμών. Γιατί όταν λέγει «θλίψη», εννοεί και φυλακές, και δεσμά και συκοφαντίες και εξορίες και όλες τις άλλες ταλαιπωρίες, αναφέροντας σύντομα με μία λέξη σε μας όλα γενικά τα ανθρώπινα δεινά. Αλλά, όμως, όλα αυτά τα περιφρονεί. Γι'αυτό και τα παρουσιάζει με ερώτηση, σαν αναντίρρητο πράγμα, γιατί τίποτε δεν υπάρχει που θα μπορέσει να χωρίσει εκείνον, που τόσο αγαπήθηκε και απόλαυσε τόσο μεγάλη φροντίδα.

Στη συνέχεια, για να μη νομισθεί ότι αυτά είναι δείγμα εγκατάλειψης, προσθέτει και τον προφητάνακτα Δαβίδ, που φώναζε αυτά πριν από πολύ χρόνο και έλεγε: «Ὃτι ἕνεκά σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν· ἐλογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγῆς(:Για σένα, Κύριε, κινδυνεύουμε διαρκώς να πεθάνουμε κάθε μέρα της επίγειας ζωής μας. Θεωρηθήκαμε από τους διώκτες μας ως πρόβατα προορισμένα για σφαγή)»[Ψαλμ.43,23]. Δηλαδή, «είμαστε στη διάθεση όλων για να υποφέρουμε. Αλλ’ όμως στους τόσο πολλούς και μεγάλους κινδύνους, και τις νέες αυτές συμφορές, μας έχει δοθεί αρκετή παρηγοριά η υπόθεση των αγώνων· ή καλύτερα όχι μόνο αρκετή, αλλά και πολύ περισσότερη. Γιατί» λέγει, «δεν παθαίνουμε αυτά για τους ανθρώπους ούτε για κάποιο άλλο βιοτικό πράγμα, αλλά για τον Βασιλιά των όλων». Και δεν στεφάνωσε αυτούς με τούτο μόνο το στεφάνι, αλλά και με άλλο πάλι στεφάνι πολύμορφο και ποικίλο. Επειδή δηλαδή δεν ήταν δυνατόν, εφόσον ήταν άνθρωποι, να υπομείνουν άπειρους θανάτους, δείχνει πως δεν έχουν γίνει και έτσι καθόλου μικρότερα τα βραβεία. Γιατί, και αν ακόμη στη φύση κληρώθηκε να πεθάνει μόνο μία φορά, ο Θεός έδωσε στην προαίρεσή μας, εάν το θέλουμε, να το παθαίνουμε αυτό καθημερινά.

Επομένως είναι φανερό ότι πεθαίνοντας θα έχουμε τόσα στεφάνια, όσες ημέρες θα ζήσουμε· ή καλύτερα, και πολύ περισσότερα, γιατί μπορεί σε μία ημέρα να πεθάνουμε και μια και δύο και πολλές φορές. Όποιος λοιπόν είναι πάντοτε προετοιμασμένος γι'αυτό, πάντοτε παίρνει τον μισθό ολόκληρο. Αυτό βέβαια υπονοώντας και ο προφήτης έλεγε «ὅλην τὴν ἡμέραν». Γι'αυτό και ο απόστολος τον ανέφερε, για να τους τονώσει περισσότερο. Γιατί, λέγει, αν αυτοί που έζησαν στην Παλαιά Διαθήκη, έχοντας σαν βραβείο των κόπων τους την γη και τα άλλα που εξαφανίζονται μαζί με την παρούσα ζωή, περιφρονούσαν τόσο την παρούσα ζωή και τους πειρασμούς και τους κινδύνους, ποια συγχώρηση θα έχουμε εμείς, που θεωρούμε ασήμαντα μετά τον ουρανό και την Βασιλεία την ουράνια και τα απόρρητα αγαθά, και που δεν φθάνουμε εκείνους ούτε σε αυτό το μέτρο; Αλλά αυτό βέβαια δεν το είπε, αφήνοντάς το, όμως, στη συνείδηση των ακροατών, αρκείται μόνο στη μαρτυρία. Και δείχνει, ότι και θυσία γίνονται τα σώματά τους, και δεν πρέπει να ανησυχούν, ούτε να ταράζονται, αφού ο Θεός οικονόμησε έτσι τα πράγματα. Και με άλλον τρόπο, όμως, τους προτρέπει. Για να μη λέγει λοιπόν κανείς ότι απλώς τα φιλοσοφεί αυτά πριν από τη δοκιμασία των πραγμάτων, πρόσθεσε: «Θεωρηθήκαμε σαν πρόβατα προορισμένα για σφαγή», εννοώντας τους καθημερινούς θανάτους των αποστόλων. Είδες ανδρεία και επιείκεια; Γιατί, όπως ακριβώς τα πρόβατα, λέγει, δεν αντιστέκονται όταν σφάζονται, έτσι ούτε κι εμείς.

Επειδή, όμως, η αδυναμία είναι γνώρισμα της ανθρώπινης ψυχής και ύστερα από τόσα πολλά είχε φοβηθεί το πλήθος των πειρασμών, βλέπε πώς πάλι τονώνει τον ακροατή, και τον κάνει ανώτερο και υπερήφανο, λέγοντας: «Ἀλλ᾿ ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς(:Αλλά όλα αυτά τα υπερνικούμε με τη βοήθεια του Χριστού, ο Οποίος μας αγάπησε, και εξαιτίας της αγάπης Του δεν μας αφήνει απροστάτευτους στους κινδύνους και τις δύσκολες αυτές περιστάσεις)»[Ρωμ.8,37]. Το πιο θαυμαστό λοιπόν αυτό είναι, όχι ότι νικούμε μόνο, αλλά ότι νικούμε και με εκείνα που μας επιβουλεύονται. Και όχι απλώς νικούμε, αλλά «υπερνικούμε», δηλαδή, με κάθε ευκολία, χωρίς ιδρώτες και κόπους. Όχι υπομένοντας δυσκολίες, αλλά ετοιμάζοντας τη διάθεση μόνο, και έτσι στήνουμε παντού τα τρόπαια εναντίον των εχθρών. Και πολύ εύλογα, γιατί ο Θεός είναι Εκείνος που αγωνίζεται μαζί μας. Να μην απιστήσεις λοιπόν εάν όταν μας μαστιγώνουν, νικούμε εκείνους που μας μαστιγώνουν, εάν, όταν διωκόμαστε, υπερισχύουμε εκείνων που μας διώκουν, εάν, όταν πεθαίνουμε, μεταστρέφουμε τους ζωντανούς. Γιατί, όταν βάλεις και την δύναμη και την αγάπη του Θεού, τίποτε δεν εμποδίζει να πραγματοποιηθούν τα θαυμαστά αυτά και παράδοξα, και να λάμψει με το παραπάνω η νίκη. Γιατί δεν νικούσαν απλώς, αλλά με πολύ θαυμαστό τρόπο, και για να μάθουν, ότι ο πόλεμος για εκείνους που σκέπτονταν τα κακά δεν ήταν εναντίον ανθρώπων, αλλά εναντίον της ακατανίκητης, εκείνης, δυνάμεως.

Πρόσεχε λοιπόν ότι οι Ιουδαίοι είχαν ανάμεσά τους αυτούς και απορούσαν και έλεγαν: «Τί ποιήσομεν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις;(: Τι να κάνουμε με τους ανθρώπους αυτούς;)» [Πράξ.4,16]. Το πιο θαυμαστό δηλαδή είναι αυτό, ότι δηλαδή αν και τους κρατούσαν και τους θεωρούσαν ενόχους και τους φυλάκιζαν και τους κτυπούσαν, απορούσαν και βρίσκονταν σε αμηχανία, και νικούνταν με αυτά τα ίδια, με τα οποία περίμεναν να νικήσουν. Και ούτε τύραννοι, ούτε πλήθη ανθρώπων, ούτε φάλαγγες δαιμόνων, ούτε ο ίδιος ο διάβολος κατόρθωσε να νικήσει αυτούς, αλλά από την πολλή δύναμη νικούνταν όλοι, βλέποντας εκείνα που επινοούσαν εναντίον τους, να γίνονται όλα εναντίον τους. Γι'αυτό και έλεγε «υπερνικούμε». Γιατί ήταν καινούριος αυτός ο νόμος της νίκης, το να νικούν με τα αντίθετα και ποτέ να μη νικούνται, αλλά σαν να ήταν αυτοί κύριοι του τέλους, έτσι να βαδίζουν στους αγώνες αυτούς.

«Πέπεισμαι γὰρ ὅτι οὔτε θάνατος οὔτε ζωὴ οὔτε ἄγγελοι οὔτε ἀρχαὶ οὔτε δυνάμεις οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα οὔτε ὕψωμα οὔτε βάθος οὔτε τις κτίσις ἑτέρα δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν (: Ναι. Τα υπερνικούμε όλα. Διότι είμαι πεπεισμένος ότι ούτε θάνατος, με τον οποίο ενδεχομένως θα μας φοβερίσουν, ούτε ζωή, με την οποία μας υπόσχονται οποιαδήποτε ευτυχία, ούτε τα τάγματα των ουράνιων πνευμάτων, ούτε οι άγγελοι δηλαδή, ούτε οι αρχές, ούτε οι δυνάμεις, αλλά ούτε και οι περιστάσεις και τα γεγονότα του παρόντος, ούτε τα μελλοντικά γεγονότα, ούτε οι ένδοξες επιτυχίες που υψώνουν τον άνθρωπο πολύ, ούτε οι άδοξες ταπεινώσεις που τον καταρρίπτουν σε μεγάλα βάθη, ούτε οποιαδήποτε άλλη κτίση διαφορετική απ’ αυτήν που βλέπουμε, θα μπορέσει να μας χωρίσει και να μας απομακρύνει από την αγάπη που μας έδειξε ο Θεός μέσω του Ιησού Χριστού, του Κυρίου μας, και η οποία μας κρατά στενά συνδεδεμένους μαζί Του και ιδιαιτέρως προστατευομένους Του)»[Ρωμ.8,38-39].

Είναι μεγάλα τα λόγια αυτά, αλλά δεν τα γνωρίζουμε, επειδή δεν έχουμε τόσο μεγάλη αγάπη. Αλλά όμως, αν και είναι μεγάλα, επειδή ήθελε να αποδείξει πως δεν είναι τίποτε σε σύγκριση προς την αγάπη, με την αγάπη που τον αγάπησε ο Θεός, αφού ανέφερε αυτήν την αγάπη, τότε αναφέρει τη δική του, για να μη φανεί ότι λέγει μεγάλα για τον εαυτό του. Αυτό που λέγει σημαίνει το εξής: «Τι χρειάζεται», λέγει, «να πω τα παρόντα και τα δεινά που είναι ενωμένα με τη ζωή αυτή; Γιατί και αν ακόμη πει κανείς τα μελλοντικά, και πράγματα και δυνάμεις, πράγματα βέβαια σαν τον θάνατο και τη ζωή, ενώ δυνάμεις σαν τους αγγέλους και αρχαγγέλους και όλη την ουράνια κτίση, και αυτά για μένα είναι μικρά σε σύγκριση προς την αγάπη του Χριστού. Ούτε βέβαια αν με απειλούσε κανείς με θάνατο, με εκείνον τον μελλοντικό, τον αθάνατο, ώστε να με απομακρύνει από τον Χριστό, ούτε αν υποσχόταν την άπειρη ζωή, θα δεχόμουν. Γιατί πρέπει να αναφέρω τους βασιλείς της γης και τους υπάτους, και τον τάδε και τον τάδε; Γιατί, και αν ακόμη μου πεις τους αγγέλους, ή όλες τις ουράνιες δυνάμεις, ή όλα τα όντα, ή όλα τα μελλοντικά, όλα για μένα είναι μικρά, και αυτά που βρίσκονται στη γη, και αυτά που βρίσκονται στους ουρανούς, και αυτά που είναι κάτω από τη γη και αυτά που υπάρχουν επάνω από τους ουρανούς, σε σύγκριση προς την αγάπη εκείνη».

Έπειτα, σαν να μην έφθαναν αυτά να παραστήσουν τον πόθο που είχε, άλλα τόσα πάλι αφού θεώρησε σαν δεδομένα, λέγει «οὔτε τις κτίσις ἑτέρα (:ούτε οποιαδήποτε άλλη κτίση διαφορετική απ’ αυτήν που βλέπουμε)». Εκείνο δηλαδή που λέγει σημαίνει το εξής: «Εάν υπήρχε και μία άλλη τόση κτίση, όση είναι η ορατή, όση είναι η αόρατη, τίποτε δεν θα με απομάκρυνε από την αγάπη εκείνη». Και τα έλεγε αυτά, όχι επειδή οι άγγελοι το επιχειρούν αυτό, ή οι άλλες δυνάμεις, μακριά μια τέτοια σκέψη, αλλά επειδή ήθελε να φανερώσει με κάθε υπερβολή την αγάπη που είχε για τον Χριστό. Γιατί δεν αγαπούσε τον Χριστό γι’ αυτά που ήταν του Χριστού, αλλά γι’ Αυτόν αγαπούσε τα δικά Του, και σε Αυτόν έβλεπε μόνο, και ένα φοβόταν, το να μη χάσει την αγάπη που είχε γι’ Αυτόν. Γιατί τούτο ήταν γι’ αυτόν πιο φοβερό και από τη γέεννα, όπως ακριβώς και το να παραμένει σε αυτήν την αγάπη του ήταν πιο ποθητό από την Βασιλεία των Ουρανών.

Γιατί, λοιπόν, μπορεί να είμαστε άξιοι πλέον εμείς, όταν εκείνος δεν θαυμάζει ούτε αυτά που βρίσκονται στους ουρανούς μπροστά στον πόθο για τον Χριστό, ενώ εμείς αντί για τον Χριστό προτιμούμε αυτά που βρίσκονται μέσα στον βούρκο και τη λάσπη; Και εκείνος βέβαια για τον πόθο του δέχεται να πέσει και στη γέεννα και τη Βασιλεία να χάσει, αν και βέβαια και τα δύο αυτά ήταν μπροστά του, ενώ εμείς δεν περιφρονούμε ούτε την παρούσα ζωή; Άραγε λοιπόν είμαστε πλέον άξιοι των υποδημάτων εκείνου, αφού απέχουμε τόσο πολύ από τη μεγαλοφροσύνη του; Γιατί εκείνος ούτε την Βασιλεία των Ουρανών θεωρεί πως είναι κάτι για χάρη του Χριστού, εμείς όμως περιφρονούμε Αυτόν, ενώ κάνουμε πολύ λόγο για τα δικά Του. Και μακάρι να ήταν για τα δικά Του· τώρα όμως ούτε αυτό γίνεται, αλλά παρόλο που και η Βασιλεία βρίσκεται μπροστά μας, αφού την εγκαταλείψαμε, κυνηγούμε καθημερινά τις σκιές και τα όνειρα. Ο Θεός βέβαια, επειδή είναι φιλάνθρωπος και πάρα πολύ πράος, έκανε το ίδιο εκείνο που θα έκανε ένας πατέρας που αγαπάει το παιδί του, εάν αυτό δυσανασχετούσε για τη διαρκή συναναστροφή μαζί του, και σοφιζόταν διαφορετικά αυτήν την συναναστροφή. Επειδή, λοιπόν, δεν έχουμε γι’ αυτόν τον πόθο που πρέπει, μας παρουσιάζει πολλά άλλα, ώστε να μας κρατήσει κοντά Του· και ούτε έτσι παραμένουμε, αλλά επιστρέφουμε στα παιδικά παιχνίδια.

Ο Παύλος, όμως, δεν κάνει το ίδιο, αλλά σαν κάποιο ευγενικό παιδί και ελεύθερο και που αγαπάει τον πατέρα του, επιζητεί τη συναναστροφή του πατέρα μόνο, ενώ για τα άλλα δεν κάνει τόσο λόγο· ή καλύτερα, πολύ περισσότερο παρά όπως το παιδί. Γιατί δεν τιμάει μαζί και τον πατέρα και τα δικά του, αλλά όταν δει προς τον πατέρα, δεν τα υπολογίζει καθόλου εκείνα, αλλά θα προτιμούσε να είναι μαζί του, έστω και αν μαστιγωνόταν και τιμωρούνταν, παρά να καλοπερνάει μακριά από αυτόν. Ας φρίξουμε, λοιπόν, όσοι για χάρη του Χριστού δεν περιφρονούμε ούτε τα χρήματα, ή καλύτερα, όσοι δεν περιφρονούμε τα χρήματα για μας τους ίδιους. Γιατί ο Παύλος ήταν ο μόνος που έπασχε όλα γνήσια για τον Χριστό, όχι για τη Βασιλεία, ούτε για την τιμή του, αλλά για την αγάπη προς Εκείνον. Εμάς όμως ούτε ο Χριστός, ούτε όσα ανήκουν στον Χριστό, μας αποσπούν από τα βιοτικά πράγματα, αλλά σαν φίδια ή οχιές ή χοίροι ή και όλα αυτά μαζί, έτσι συρόμαστε στη λάσπη. Σε τι, λοιπόν, εμείς είμαστε καλύτεροι από τα ζώα εκείνα, εμείς που έχουμε τόσο πολλά και τόσο μεγάλα παραδείγματα, και που ακόμη βλέπουμε κάτω και που δεν ανεχόμαστε να αναβλέψουμε λίγο προς τον ουρανό; Και ο Θεός βέβαια και τον Υιό Του παρέδωσε σε θάνατο, εσύ όμως ούτε ψωμί δίνεις σε Αυτόν που παραδόθηκε για σένα, που θυσιάστηκε για σένα. Ο Πατέρας δεν Τον λυπήθηκε για σένα, και αυτό ενώ ήταν γνήσιος Υιός, συ όμως Τον περιφρονείς, αν και λιώνει από την πείνα, και αυτό ενώ πρόκειται να ξοδέψεις από τα δικά Του κα να ξοδέψεις για τον εαυτό σου.

Τι μπορεί να υπάρξει χειρότερο από την παρανομία αυτή; Παραδόθηκε για σένα, θυσιάστηκε για σένα, τριγυρίζει πεινασμένος για σένα, από τα δικά Του δίνεις για να ωφεληθείς ο ίδιος, και ούτε έτσι δίνεις. Από ποιες πέτρες δεν είναι περισσότερο αναίσθητοι εκείνοι που, μολονότι τόσα πράγματα τους τραβούν, παραμένουν στη διαβολική αυτή σκληρότητα; Γιατί δεν αρκέσθηκε στον θάνατο και στον σταυρό Του μόνο, αλλά καταδέχθηκε να γίνει και φτωχός και ξένος και περιπλανώμενος και γυμνός, και στη φυλακή να ριφθεί, και αρρώστια να υπομείνει, για να σε φέρει κοντά Του τουλάχιστον έστω και έτσι. «Γιατί, αν δεν με ανταμείβεις», λέγει, «επειδή έπαθα κάτι για χάρη σου, δος μου ελεημοσύνη για τη φτώχεια μου. Εάν, όμως, δεν θέλεις να με ελεήσεις για την φτώχεια μου, συγκινήσου για την αρρώστια μου, μαλάκωσε για τη φυλακή μου. Και αν ούτε αυτά σε κάνουν φιλάνθρωπο, συναίνεσε για το ασήμαντο της αίτησης. Γιατί δεν ζητώ τίποτε πολυδάπανο, αλλά ψωμί και στέγη και παρηγοριά λόγων. Εάν όμως και ύστερα από αυτά παραμένεις ακόμη άγριος, τουλάχιστον για τη Βασιλεία των Ουρανών να γίνεις καλύτερος, τουλάχιστον για τα βραβεία που υποσχέθηκα. Αλλά ούτε εξαιτίας εκείνων υπάρχει σε σένα κάποιος λόγος; Τουλάχιστον μαλάκωσε μπροστά στην ίδια την φύση, επειδή με βλέπεις γυμνό, και θυμήσου τη γύμνια εκείνη, που γυμνώθηκα πάνω στον σταυρό για σένα. Και αν δεν θέλεις να θυμηθείς εκείνη, τουλάχιστον θυμήσου αυτήν, που γυμνώνομαι με τους φτωχούς. Φυλακίσθηκα τότε για σένα, αλλά και τώρα για σένα, ώστε, παρακινούμενος είτε από εδώ, είτε από εκεί, να θελήσεις να κάμεις κάποια ελεημοσύνη.

Νήστεψα για σένα, πάλι πεινώ για σένα. Δίψασα όταν κρεμάστηκα στον σταυρό, διψώ και με τους φτωχούς, ώστε και από εκείνα και από αυτά να σε προσελκύσω κοντά μου, και να σε κάμω φιλάνθρωπο για την δική σου σωτηρία. Γι'αυτό, αν και μου οφείλεις αμοιβή για άπειρες ευεργεσίες, δεν την απαιτώ σαν να μου οφείλεις, αλλά σε στεφανώνω σαν να μου χάριζες, και σου δωρίζω την Βασιλεία έναντι των μικρών αυτών. Γιατί δεν λέγω, κατάργησε την φτώχεια μου, ούτε χάρισέ μου πλούτο, παρόλο βέβαια που έγινα φτωχός για σένα, αλλά ζητώ μόνο ψωμί και ρούχο και μικρή ανακούφιση της πείνας. Και αν ακόμη ριφθώ στη φυλακή, δεν σε αναγκάζω να λύσεις τα δεσμά και να με βγάλεις έξω, αλλά ένα μόνο επιζητώ, να με δεις δεμένο για σένα και έλαβα ικανοποιητική ανταμοιβή, και τότε γι’ αυτό μόνο σου χαρίζω τον ουρανό. Μολονότι βέβαια εγώ σε έλυσα από τα πιο φοβερά δεσμά, αλλά σε μένα είναι αρκετό μόνο, αν θελήσεις αν με δεις δεμένο.

Γιατί μπορώ και χωρίς αυτά να σε στεφανώνω, θέλω όμως να είμαι και οφειλέτης σε σένα, για να σου φέρει και κάποια παρρησία το στεφάνι. Γι'αυτό και παρόλο που μπορώ να θρέψω τον εαυτό μου τριγυρίζω επαιτώντας, και εμφανίζομαι στην πόρτα σου απλώνοντας το χέρι. Γιατί επιθυμώ να τραφώ από σένα, επειδή σε αγαπώ πάρα πολύ. Γι΄ αυτό και το δικό σου τραπέζι επιθυμώ, πράγμα που είναι σύνηθες σε εκείνους που αγαπούν, και καμαρώνω γι'αυτό, και όταν είναι παρόντες οι κάτοικοι της οικουμένης, τότε σε αναγνωρίζω σαν νικητή, και όταν όλοι ακούν, παρουσιάζω εκείνον που με έθρεψε)». Και πραγματικά εμείς, όταν μας θρέψει κάποιος, ντρεπόμαστε γι'αυτό και το καλύπτουμε, Αυτός όμως, επειδή μας αγαπάει πάρα πολύ, και αν ακόμη εμείς σιωπούμε, ανακηρύσσει τότε αυτό που έγινε με πολλούς επαίνους, και δεν ντρέπεται να πει ότι και όταν ήταν γυμνός Τον ντύσαμε, και όταν πεινούσε Τον θρέψαμε.

Σκεπτόμενοι, λοιπόν, όλα αυτά, ας μην σταθούμε μόνο μέχρι τους επαίνους, αλλά και ας εκτελέσουμε αυτά που λέχθηκαν. Γιατί ποιο είναι το όφελος από τους κρότους και τους θορύβους αυτούς; Ένα πράγμα μόνο ζητώ από σας, την απόδειξη με τα έργα, την υπακοή με τις πράξεις. Αυτό είναι δικός μου έπαινος, αυτό κέρδος δικό σας, αυτό μου είναι πιο λαμπρό από στέμμα. Αυτό, λοιπόν, το στεφάνι, όταν φύγετε, πλέξετε για σας και για μένα με το χέρι των φτωχών, ώστε και στην παρούσα ζωή να τραφούμε μαζί με την αγαθή ελπίδα, και όταν φύγουμε για τη μέλλουσα ζωή, να επιτύχουμε τα άπειρα αγαθά, τα οποία εύχομαι να επιτύχουμε όλοι μας, με την χάρη και την φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μαζί με τον Οποίο στον Πατέρα και συγχρόνως στο Άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

· https://greekdownloads3.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/08/in-epistulam-ad-romanos.pdf

· Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στην προς Ρωμαίους επιστολήν, ομιλία ΙΣΤ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1985, τόμος 17, σελίδες 242-269.

· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.

· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

· Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.

· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.

· https://www.saint.gr/bible.aspx

· http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html

· http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm

· http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm