Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«ΤΑ ΔΥΟ ΘΕΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 19-02-1995]
[Β 312]
Δικαιολογημένα, αγαπητοί μου, ειπώθηκε ότι η παραβολή του ασώτου υιού, που ακούσαμε σήμερα, είναι «εὐαγγέλιον ἐν εὐαγγελίῳ». Γιατί δείχνει τον Θεό και τον άνθρωπο στις σχέσεις των. Αλλά και στις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ των. Όλοι βρίσκομε τον εαυτό μας σε αυτήν την παραβολήν. Έχει πτυχές τόσο λεπτές, της ανθρωπίνης ψυχής, που μπροστά της αποκαλυπτόμεθα. Στα νοήματά της η παραβολή είναι πρωτότυπη. Αλλά και ταυτόχρονα κοινή· που εκφράζει θέσεις της καθημερινότητος. Είναι μία ανατομία της ανθρωπίνης ψυχής· που μόνον ο Κύριος Ιησούς μπορούσε να διαζωγραφίσει με λιτές γραμμές.
Στην παραβολή αυτή, δεν αποκαλύπτεται μόνον η ανθρωπίνη ψυχή. Αλλά και οι ενέργειες του Θεού μέσα εις την Ιστορίαν. Έτσι, στην αγάπη σας, ας πάρομε ένα μικρό τμήμα αυτής της παραβολής, για να το δούμε από πιο κοντά. «Ἄνθρωπός τις εἶχε δύο υἱούς. Καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί· πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας. Καὶ διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον». Λιτά, απλά, από την καθημερινότητα θέμα. «Ένας άνθρωπος είχε δυο γιους. Και είπε ο νεότερος· πατέρα, δος μου εκείνο το μέρος της περιουσίας που μου ανήκει. Και ο πατέρας εμοίρασε την περιουσία». «Διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον».
Ο νεότερος υιός ζητά, όπως βλέπομε, το κληρονομικό του μερίδιο. Και ο πατέρας το αποδίδει. Δεν βλέπομε καμία διαμαρτυρία εκ μέρους του πατρός, στην απαίτηση, αυτή, του υιού. Ασφαλώς ο πατέρας θα είπε στον γιο του: «Γιατί, παιδί μου, θέλεις να πάρεις το μερίδιό σου; Είσαι πολύ νέος. Ακόμα δεν έχεις οργανώσει την ζωήν σου. Γιατί θέλεις να φύγεις από το πατρικό σπίτι;». Ασφαλώς θα πρέπει να είπε αυτά ο πατέρας. Αλλά και η συμπεριφορά του νεοτέρου υιού φαίνεται αυταρχική και απαιτητική. Εκείνο το «Δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας». Έτσι σκληρά, μονοκόμματα. «Δος μου εκείνο το οποίο μου ανήκει». Μοιάζει, πράγματι, σκληρό, αγενές και εγωιστικό. Δεν αναφαίνεται εις την συμπεριφορά του υιού καν η παράκλησις. «Σε παρακαλώ, πατέρα…». Καν ο διάλογος ή η συζήτησις. Και το καταπληκτικόν είναι ότι ο πατέρας προχωρεί σ’ αυτήν την απαίτηση του υιού του, έστω κι αν υπάρχουν αυτές οι προϋποθέσεις, οι συνθήκες οι άσχημες.
Ήταν όντως αυτό θέλημα του πατέρα; Το ήθελε έτσι ο πατέρας; Ασφαλώς όχι. Τότε γιατί παρεχώρησε την περιουσία του, αν δεν ήθελε να την παραχωρήσει; Αφού δεν θα ήταν θέλημά του. Ναι. Ήταν ένα «θέλημα κατά παραχώρησιν». Δηλαδή σημαίνει ότι «δεν το θέλω εγώ, αλλά υποχωρώ και παραχωρώ εκείνο το οποίον εσύ θέλεις». Αυτό λέγεται «θέλημα κατά παραχώρησιν».
Έτσι εμφανίζεται ο Θεός, αγαπητοί μου, με δύο θελήματα. Το ένα είναι αυτό, το κατά παραχώρησιν και το άλλο είναι το κατ’ ευδοκίαν. Εκείνο που πράγματι θέλει ο Θεός. Όπως το ίδιο πράγμα εμφανίζεται και εις τους ανθρώπους. Πάρετε την περίπτωση ενός πατέρα, μιας μητέρας: «Εγώ δεν θέλω να το κάνεις αυτό. Εάν, όμως, εσύ επιμένεις, κάνε το. Δεν μπορώ να σε δέσω». Εδώ είναι το κατά παραχώρησιν θέλημα. Το κατ’ ευδοκίαν; «Ναι, παιδί μου, με όλη μου την καρδιά, το θέλω να είναι έτσι».
Ώστε βλέπει κανείς ότι αυτά τα δύο θελήματα και στον άνθρωπο υπάρχουν. Αλλά και εις τον Θεόν. Και εμφανίζονται αυτά τα δύο θελήματα μέσα στην Ιστορία στους ανθρώπους.
Τι είναι το «κατ’ ευδοκίαν» θέλημα του Θεού; Εκείνο που πραγματικά θέλει ο Θεός, γιατί αυτό αναπαύει τον Θεό. Στην Βάπτιση, επί παραδείγματι, του Υιού, του Ιησού Χριστού, ακούστηκε η φωνή του ουρανίου Πατρός, να λέγει: «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα». «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός εις τον Οποίον έχω Εγώ ευδοκήσει, δηλαδή ευχαριστούμαι, δηλαδή αναπαύομαι». Ό,τι δηλαδή ο Υιός σαν άνθρωπος, πράττει στη Γη, αυτό ευαρεστεί τον Πατέρα και Τον αναπαύει. Και τούτο γιατί ο Υιός πράττει καθ’ υπακοήν ό,τι πράττει. Ό,τι θέλει ο Πατέρας, αυτό κάνει ο Υιός. Γι'αυτό γράφει δια τον Υιόν ο Απόστολος Παύλος: «Ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ». «Έγινε», λέει, «υπήκοος μέχρι θανάτου, υπάκουος, μέχρι θανάτου. Και τι θανάτου; Σταυρικού θανάτου». Έτσι ο Πατέρας αναπαύεται εις τον Υιόν.
Όλοι οι δίκαιοι και οι προφήται της Παλαιάς Διαθήκης έμειναν εις αυτό το «κατ’ ευδοκίαν» θέλημα του Θεού. Ό,τι ήθελε ο Θεός, αυτό και έκαναν. Αν κάποια στιγμή μπορούσαν να εμφανίζουν μία αντίρρηση, δεν ήταν παρά δια λόγους ταπεινοφροσύνης. Θα μπορούσε να λέγει, επί παραδείγματι, ο Μωυσής: «Κύριε, εμένα στέλνεις στην Αίγυπτο, ως αρχηγόν; Εγώ είμαι ανήρ βραδύγλωσσος και ισχνόφωνος. Σε παρακαλώ, στείλε κάποιον άλλον». Ή, αν μπορούσε να λέγει ο Ιερεμίας: «Κύριε, Σε παρακαλώ, εγώ μειράκιον είμαι, μικρό παιδάκι είμαι, νεαρός, πού με στέλνεις;». Κ.ο.κ. «Όχι», λέει, «πήγαινε. Πήγαινε κι Εγώ θα σε βοηθήσω». Όλα αυτά δείχνουν μίαν αντίρρηση, όχι από έλλειψη υπακοής. Αλλά από μια βαθιά αυτογνωσία ότι δεν ήσαν ικανοί για μία τέτοια αποστολή.
Ακόμη, η Σταύρωσις του Χριστού ήταν στο κατ’ ευδοκίαν θέλημα του Πατρός. Έλεγε εις την Γεσθημανή ο Κύριος: «Πατέρα μου», λέγει, «παρελθέτω τό ποτήριον τοῦτο(«Ποτήρι» θα πει δοκιμασία. Να περάσει αυτή η δοκιμασία από μένα). Πλήν, όχι όπως θέλω εγώ, αλλά όπως θέλεις Εσύ». Κι όταν ο Κύριος ανέρχεται στα Ιεροσόλυμα, τότε, επειδή τους έλεγε δια το επικείμενον πάθος Του, ο Απόστολος Πέτρος τον εμποδίζει και του λέει: «Κύριε, πού πηγαίνεις; Δια να σε φονεύσουν οι Εβραίοι;». Και τότε, επειδή τον εμπόδισε από το θέλημα του Πατρός, ο Κύριος είπε: «Ὓπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ», είπε στον Απόστολο Πέτρο.
Το σχέδιο του Θεού ήταν ασφαλώς να σωθούν οι άνθρωποι. Και έπρεπε να σωθούν δια της θυσίας του Χριστού. Άρα, λοιπόν, έτσι έπρεπε να γίνει. Αυτό ήτο το θέλημα του Πατρός. «Γιατί ο Θεός», όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, «πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν». «Όλοι θέλει να σωθούν και όλοι θέλουν να έλθουν σε επίγνωση της αληθείας».
Η δημιουργία του σύμπαντος κόσμου, αλλά και του ανθρώπου, είναι στο κατ’ ευδοκίαν θέλημα του Θεού. Δεν αναγκάζεται ο Θεός από κάποιον, από κάτι, για ό,τι θέλει να πράξει. Ο Θεός είναι ελεύθερος. Και πράττει εκείνο που θέλει να πράξει. Και το πράττει γιατί θέλει να το πράξει. Επιμένω. Αυτό λοιπόν είναι το «κατ’ ευδοκίαν» θέλημα του Θεού. Ο Θεός επεμβαίνει σε ένα πλήθος πράγματα μέσα εις την Ιστορία. Και παρότι μοιάζουν πικρά για μας τους ανθρώπους ή επιτρέψατέ μου να πω, πικρά και στον Θεό, όπως η θυσία του Υιού Του, και δύσκολα και περίεργα, εντούτοις είναι «κατ’ ευδοκίαν» του θελήματος του Θεού.
Από μια του περιοδεία ο Απόστολος Παύλος… όταν εγύριζε… ή μάλλον ήταν εδώ στην Ελλάδα, πέρασε απέναντι στην Μικρά Ασίαν κ.λπ. εδέχετο έντονη την ώθηση του Αγίου Πνεύματος να πάει στα Ιεροσόλυμα. Ταυτόχρονα το Πνεύμα το Άγιον, τον ειδοποιούσε δια των προφητών, καθ΄ όλο το μήκος του ταξιδίου του και της διαδρομής του, ότι θα περνούσε πολλά δεινά εις τα Ιεροσόλυμα. Και τον παρακαλούσαν: «Μην πας, Παύλε, εις τα Ιεροσόλυμα». «Να το Πνεύμα το Άγιον τι λέγει: Όχι, πρέπει να πάω. Ναι, το Πνεύμα το Άγιον με ειδοποιεί ότι θα περάσω δεινά, πλην όμως το Πνεύμα το Άγιον με ωθεί να πάω εις τα Ιεροσόλυμα». Έτσι και έγινε. Έτσι ο Παύλος είχε ειρήνη μέσα στην ψυχή του, γιατί ήταν κάτω από την ευδοκία του Θεού, κάτω από το θέλημα το «κατ’ ευδοκίαν» του Θεού.
Κατ΄ευδοκίαν το θέλημα του Θεού είναι ακόμη να βρεθεί και εις την έρημον ο Ιησούς. Μάλιστα διαβάζομε το εξής στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον. Μία περίεργη φράση. «Τότε ὁ Ἰησοῦς ἀνήχθη (:οδηγήθηκε) εἰς τὴν ἔρημον –Πότε; Μετά την Βάπτισιν- ὑπὸ τοῦ Πνεύματος (:οδηγήθηκε υπό του Αγίου Πνεύματος!) πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου (: για να μπει στη δοκιμασία του σατανά)». Σας κάνει εντύπωση αυτό; Αυτό ήταν θέλημα του Θεού; Και το Πνεύμα το Άγιον ωθεί, σπρώχνει τον άνθρωπον Ιησούν, την ανθρωπίνη Του φύση, εννοείται, εις το να πάει εις την έρημον; Και να μπει στη δοκιμασία του σατανά; Ναι. Σαφώς το λέγει το ιερόν κείμενον, όπως σας το διάβασα.
Ακόμα και η επιστροφή, αγαπητοί μου, του ασώτου υιού, που είχαμε σήμερα την παραβολή που μας είπε ο Κύρος, βρίσκεται, βεβαίως βρίσκεται στο κατ’ ευδοκίαν θέλημα του Θεού. Γιατί; Γιατί ο Θεός Πατέρας χαίρεται να γυρίζουν τα παιδιά Του πίσω. Αντίθετα η αναχώρησις του υιού ήταν στο «κατά παραχώρησιν» θέλημα του Θεού.
Αλλά τι είναι το «κατά παραχώρησιν» θέλημα του Θεού τώρα; Είναι εκείνο που ο Θεός δεν θέλει, αλλά το παραχωρεί, το αφήνει. Γι'αυτό, το κατά παραχώρησιν θέλημα του Θεού, συνδέεται πάντοτε με την ελευθερία. Πάντοτε. Ο κόσμος, όπως ζει, όπως κινείται, όπως πολιτεύεται, όπως υπάρχει, με ό,τι συμβαίνει πάνω στον φλοιόν της Γης μέσα στην Ιστορία, είναι θέλημα του Πατρός; Προφανώς όχι. Τότε γιατί αφήνει να κινούνται οι άνθρωποι όπως κινούνται; Διότι είναι το κατά παραχώρησιν θέλημα του Θεού. Ακούμε συχνά τους ανθρώπους να λένε μικρόψυχα αλλά και από άγνοια: «Γιατί ο Θεός δεν τους τιμωρεί αυτούς, εκείνους; Γιατί ανέχεται ο Θεός αυτό, εκείνο; Γιατί ανέχεται το ένα τρίτο της Γης να πεινάει, να αρρωσταίνει και να πεθαίνει; Γιατί; Γιατί;». Γιατί ο Θεός παραχωρεί. Δεν είναι όμως υπεύθυνος ο Θεός για όλα αυτά τα πράγματα. Δια το ηθικόν κακόν και δια το φυσικόν κακόν, πλημμύρες, ακαταστασίες πάνω στον πλανήτη μας κ.λπ.,αποτέλεσμα του ηθικού κακού, αυτά τα αφήνει στη δικαιοδοσία του ανθρώπου, στη δικαιοδοσία της Ιστορίας.
Έτσι, ο νεότερος υιός πρέπει να επέμενε σ’ αυτό που ζητούσε. Κι ο Θεός του το δίδει. «Παρ’ το, παιδί μου». Αλλά το παραχωρεί ο Θεός. Ναι. Διασώζεται η ελευθερία. Αλλά αυτό όμως θα ήτο ανευλόγητον. Γι'αυτό ακριβώς ο υιός κατεστράφη. Επήγε έζησε μακριά ασώτως, κατεστράφη! Έλαβε πείρα αυτής της παραχωρήσεως.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναθεωρήσουμε την έννοια της ελευθερίας που έχομε, γιατί, όπως την εννοούμε –πολύ θα παρακαλέσω να προσέξομε σε αυτό- όπως την εννοούμε, θα έπρεπε ο άνθρωπος να ευτυχεί μακράν του Θεού. «Θεέ μου, δεν Σε θέλω. Ζω μακριά Σου. Γιατί θα πρέπει να με τιμωρήσεις; Γιατί θα πρέπει να ετοιμάζεις για μένα κόλαση; Δεν είμαι ελεύθερος;». Ε, λοιπόν, αγαπητοί, πρέπει να αλλάξομε αντίληψη περί ελευθερίας. Διότι ελευθερία δεν είναι να κάνω ό,τι θέλω, αλλά ότι μπορώ να κάνω ό,τι θέλω. Είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Μπορώ να κάνω ό,τι θέλω· αλλά…, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, «πάντα μοι ἔξεστιν –το λέει κατ’ επανάληψιν ο Απόστολος Παύλος- (:όλα μου επιτρέπονται. Να σταυρώσω και τον Θεόν μου!), ἀλλ᾿ οὐ πάντα συμφέρει (:αλλά δεν συμφέρουν όλα)». Μου επιτρέπεται να ρίξω τον εαυτόν μου σε ένα πηγάδι μέσα, στο ποτάμι να πνιγώ. Μπορώ. Δεν μπορώ; Αλλά δεν με συμφέρει. Μου επιτρέπεται να κάψω τα χρήματά μου όλα στη φωτιά. Ναι. Αλλά δεν με συμφέρει. Κ.ο.κ.
Ώστε, λοιπόν, η έννοια της ελευθερίας είναι ότι μπορώ. Και δεν είναι θέμα επιλογής ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Μπορώ να διαλέξω το κακό, αλλά δεν κλήθηκα να διαλέξω το καλό ή το κακό. Γιατί αν ο μικρός υιός της παραβολής είχε την ελευθερία να διαλέξει, διάλεξε. Δεν τον συνέφερε. Άρα, λοιπόν, δεν έπρεπε να κάνει επιλογή ανάμεσα στα δύο, κοντά στον πατέρα, μακριά από τον πατέρα. Γιατί απλούστατα, μακριά από τον πατέρα δεν συνέφερε.
Και για να εδραιώσομε, αγαπητοί μου, αυτήν την θέση, ότι είμαι εγώ ο άνθρωπος ελεύθερος, αλλά δεν με συμφέρει να κάνω του κεφαλιού μου και συνεπώς πρέπει να αλλάξω, το είπα 2-3 φορές, την αντίληψη περί ελευθερίας, γι'αυτό επιτρέψατέ μου να πάρομε δυο τρία σημεία από την ιστορία του λαού του Θεού, δηλαδή τους Ισραηλίτας.
Αυτή πρώτα πρώτα η ιστορία των Πρωτοπλάστων, αυτή το δείχνει αυτό. Μπορούσαν να αρνηθούν την εντολή του Θεού. Πετάχτηκαν έξω από τον Παράδεισον. Το ίδιο και ο Κάιν. Σκυθρώπασε από την ευμενή θυσία του αδελφού του. Του λέγει ο Θεός: «Γιατί σκυθρώπασες; Γιατί πέσαν τα μούτρα σου; Στο χέρι σου είναι να διορθώσεις το πράγμα. Διότι μου προσέφερες θυσίαν, όχι το σιτάρι σου, αλλά τα σκύβαλα. Και η διάθεσή σου δεν ήτο καλή απέναντί μου. Δεν έγινε δεκτή η θυσία σου. Διόρθωσέ το αυτό· στο χέρι σου είναι». Έτσι λέει. «Στο χέρι σου είναι να το διορθώσεις». Αντ’ αυτού, τι έκανε ο Κάιν; Εφόνευσε τον αδελφό του. Από ζηλοτυπία. Τι δείχνει αυτό, αγαπητοί μου; Ελεύθερος ήτο να κάνει ό,τι θέλει, αλλά προτίμησε το κακό.
Ο Αβραάμ, διαβάζομε στην ιστορία του, κατήλθε στην Αίγυπτο χωρίς να ερωτήσει τον Θεόν. «Κύριε, να πάω στην Αίγυπτο;». Χωρίς, λοιπόν, να ρωτήσει τον Θεόν, ερήμην του Θεού, τότε εκινδύνευσε· πολύ εκινδύνευσε και η ζωή του ακόμη. Και η τιμή της γυναικός του, της Σάρρας.
Αργότερα, ο Ιακώβ, ο εγγονός του, όταν έστειλε μήνυμα ο γιος του, ο Ιωσήφ, ότι είναι αντιβασιλιάς της Αιγύπτου και να κατέβη εις την Αίγυπτον, φοβήθηκε ο Ιακώβ. Επειδή θυμόταν το πάθημα του παππού του, Αβραάμ, και δεν ήθελε να πάει. Και τότε ο Θεός του είπε: «Πήγαινε στην Αίγυπτο». Βλέπετε ότι ήταν κατ’ ευδοκίαν του θελήματος του Θεού για τον Ιακώβ. Δεν ήτο, όμως, δια τον Αβραάμ.
Ο Ιωνάς… Του λέγει ο Θεός: «Πήγαινε στη Νινευί να κηρύξεις κήρυγμα μετανοίας». Εκείνος είχε μέσα του κάτι τοποθετήσεις κάπως εθνικιστικές. Είχε δίκαιο. Διότι εχθροί των Εβραίων ήσαν οι Ασσύριοι. Είχε δίκαιο. Και λέει: «Άντε τώρα, θα πάω εγώ να κηρύξω μετάνοια εις τους Ασσυρίους, στους εχθρούς μας; Όχι». Πήρε πλοίο με αντίθετη κατεύθυνση· προς Θαρσίς ,πόλις της Ισπανίας. Στον δρόμο, τον άρπαξε ο Θεός. «Έλα εδώ», του λέει. «Πού πας; Πού σου είπα να πας;». Έγινε φουρτούνα. Πετάχτηκε στη θάλασσα. Τον έφαγε εκείνο το ψάρι. Τον κατάπιε. Δεν τον έφαγε. Όλη αυτή η περιπέτεια, γιατί; Γιατί ο Ιωνάς για μια στιγμή στάθηκε στο θέλημα το δικό του και όχι στο θέλημα του Θεού, το κατ’ ευδοκίαν.
Αλλά το εκτυπώτερον παράδειγμα είναι το εξής. Όταν ο λαός βρέθηκε εις την έρημον της Αραβίας, έτρωγε το μάννα. Ήταν μία τροφή καταπληκτική. Λέει η «Σοφία Σολομώντος» ότι η πρώτη γεύσις ήταν σαν τηγανίτα μέσα σε μέλι. Όμως λέει τούτο: Ότι όποιος επιθυμούσε κάτι, φερειπείν να έτρωγε μία μπριζόλα, όταν έτρωγε το μάννα, είχε το αίσθημα ότι τρώει μπριζόλα. Και οτιδήποτε άλλη τροφή θα επιθυμούσε. Έτσι μας πληροφορεί η Γραφή, αγαπητοί. Τότε ο λαός, κάποιοι, ζήτησαν κρέας. Και άρχισαν να κλαίνε σαν μωρά παιδιά. Βλέπετε ένα μωρό παιδί πώς κλαίει. «Θέλω, θέλω, θέλω, θέλω…». Κι άρχισαν να κλαίνε. Εγόγγυσαν κατά του Θεού. Εγόγγυσαν κατά του Μωυσέως. «Τρώγαμε ψάρια, κρέατα εις την Αίγυπτον. Τι μας έφερες εδώ; Να πεθάνομε από την πείνα;».
Τότε άκουσε ο Θεός και λέει: «Θα τους στείλω κρέας. Τόσο πολύ, που θα βγαίνει από τους μυκτήρες των! Θα βγαίνει από την μύτη τους». Αυτό δε έχει και μεταφορική σημασία. Ότι θα έβγαινε από την μύτη τους. Φοβερή ορτυγομήτρα. Έφαγαν, έφαγαν, έφαγαν… Πάστωσαν. Δεν ήταν καλά παστωμένα αυτά τα πουλιά, όταν τα πάστωσαν με νίτρο και αλάτι. Έπαθαν χολέρα και πέθαιναν πολλοί. Και ονομάστηκαν μάλιστα οι τάφοι αυτοί «οι τάφοι των επιθυμιών»· που δημιούργησε αυτήν την κατάσταση η επιθυμία. Να μην μείνουν σε εκείνο που ο Θεός ήθελε. Γιατί; Γιατί ο Θεός ήθελε να παιδαγωγήσει τον λαό του και να τον οδηγήσει παιδαγωγημένον εις την γη της Επαγγελίας, όπου έρρεε μέλι και γάλα.
Έτσι βλέπομε ότι ο Θεός παραχωρεί. Όταν ο άνθρωπος δεχθεί το κατά παραχώρησιν θέλημα του Θεού, προσέξτε, τότε δεν έχει ειρήνη· απανωτά δυστυχήματα. Δεν έχει δηλαδή καν την ευλογία του Θεού. Πέφτει στην αποτυχία και διατρέχει πολλάκις και τον έσχατον κίνδυνον. Εκεί τώρα έρχεται η τιμωρία του Θεού. Προσέξτε ένα πολύ σπουδαίο σημείο· που άλλοτε αυτή η τιμωρία του Θεού είναι παιδαγωγική και άλλοτε καταδικαστική. Γνωρίσματα αυτής της παιδαγωγικής τιμωρίας του Θεού είναι… «Α», αυτό που λέει ο λαός μας: «Το πάθημα μάθημα. Άστονε τον υιόν μου τον νεότερον», θα είπε ο πατέρας. «Εκεί, να πάρει το μάθημά του». Αλλά τι έγινε; Ήλθε η θλίψις στον νεότερο υιόν. Ήλθε η κατάνυξη, ήλθε η μετάνοια, ήλθε η γλυκιά ελπίδα. «Εδώ οι μίσθιοι του πατρός μου χορταίνουν ψωμί. Γιατί να μη γυρίσω πίσω, τουλάχιστον να χορταίνω εγώ ψωμί;».
Αντίθετα, γνωρίσματα της καταδικαστικής τιμωρίας, ξέρετε ποια είναι; Ο θυμός, η οργή, η αμετανοησία και η απελπισία. Τα ζούμε αυτά τα δυο. Ο Θεός μας τιμωρεί παιδαγωγικά ή καταδικαστικά; Ο νεότερος υιός της παραβολής έτυχε αυτής της παιδαγωγικής τιμωρίας, γιατί μετενόησε, γιατί κατενύγη, γιατί επέστρεψε με ελπίδα.
Αγαπητοί, δυο είναι τα θελήματα του Θεού. Το κατ’ ευδοκίαν και το κατά παραχώρησιν. Ποτέ μη ζητούμε επίμονα από τον Θεόν να γίνει το δικό μας το θέλημα. Όταν το δικό μας το θέλημα είναι αντίθετο στο θέλημα του Θεού. Ο Κύριος θα μας δώσει αυτό που Του ζητάμε επίμονα, αλλά θα μας βγει ξινό. Θα μας βγει από την μύτη. Και ο κίνδυνος να υποστούμε ακόμη και την καταδικαστική τιμωρία· που σημαίνει αμετανοησία, φεύγομε από τον κόσμον αυτόν αμετανόητοι. Ενώ το κατ’ ευδοκίαν θέλημα του Θεού, έχει όλη την ευλογία του Θεού. Γι'αυτό στην προσευχή μας να ζητάμε εκείνο που θέλει ο Θεός, όσο πικρό κι αν είναι. «Κύριε, αυτό σκέπτομαι. Το θέλεις; Εάν το θέλεις, ευόδωσε. Εάν δεν το θέλεις, εμπόδισε». Βλέπομε ανθρώπους γύρω μας που φεύγουν από τον Θεό, γιατί; Γιατί έτσι το θέλουν. Άλλοι επιστρέφουν και άλλοι οριστικά χάνονται. Και αν είχαμε, αγαπητοί μου, δύο ψυχές και χάναμε την μία, θα είχαμε τουλάχιστον την άλλη. Ο άσωτος υιός γύρισε. Εμείς θα γυρίσομε;
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_630.mp3
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου