Ὄρθρος Μεγάλης Τρίτης:«Γρηγορεῖτε» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΙΤΗΣ[ Ματθ.25,1-13]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΓΡΗΓΟΡΕΙΤΕ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 13-4-1987]

Τις ημέρες αυτές, αγαπητοί μου, τις πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος, ένα επικρατούν τροπάριον είναι αυτό το «Ἰδού ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός καί μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα·ἀνάξιος δέ πάλιν, ὅν εὑρήσει ῥαθυμοῦντα. Βλέπε οὖν ψυχή μου, μή τῷ ὕπνῳ κατενεχθῇς, ἵνα μή τῷ θανάτῳ παραδοθῇς, καί τῆς Βασιλείας ἔξω κλεισθῇς· ἀλλά ἀνάνηψον κράζουσα· Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος εἶ ὁ Θεός, διὰ τῆς Θεοτόκου, ἐλέησον ἡμᾶς».

Το τροπάριον αυτό προφανώς είναι εμπνευσμένο από την παραβολή των δέκα παρθένων που εξάλλου αποτελεί και ένα κεντρικόν σημείον της Μεγάλης Τρίτης. Γι'αυτό και λέγει το υπόμνημα της ημέρας: «Τῇ ἁγία καὶ μεγάλῃ Τρίτῃ τῆς τῶν δέκα παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ εὐαγγελίου μνείαν ποιούμεθα». Έτσι βλέπομε ότι κεντρικόν σημείον αποτελεί η παραβολή των δέκα παρθένων. Και πράγματι είναι μία παραβολή που έρχεται να δώσει ένα σωτήριον σάλπισμα. Για την εγρήγορση της ψυχής. Και ακόμη, για την εγρήγορση του λαού του Θεού. Διότι στην παραβολή αυτή σκιαγραφείται ο ερχομός του Χριστού. Γι'αυτό ακριβώς θα πρέπει την παραβολή αυτή να τη δούμε λίγο πιο κοντύτερα.

Λέγει ο ιερός ευαγγελιστής Ματθαίος εις το 25ον κεφάλαιόν του: «Ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις, αἵτινες λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας αὐτῶν ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου. Πέντε δὲ ἦσαν ἐξ αὐτῶν φρόνιμοι καὶ αἱ πέντε μωραί. Αἵτινες μωραὶ λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν οὐκ ἔλαβον μεθ᾿ ἑαυτῶν ἔλαιον· αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαβον ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις αὐτῶν μετὰ τῶν λαμπάδων αὐτῶν. Χρονίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐκάθευδον.

Μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν· ἰδοὺ ὁ νυμφίος ἔρχεται, ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Τότε ἠγέρθησαν πᾶσαι αἱ παρθένοι ἐκεῖναι καὶ ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας αὐτῶν. Αἱ δὲ μωραὶ ταῖς φρονίμοις εἶπον· δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν, ὅτι αἱ λαμπάδες ἡμῶν σβέννυνται. Ἀπεκρίθησαν δὲ αἱ φρόνιμοι λέγουσαι· μήποτε οὐκ ἀρκέσει ἡμῖν καὶ ὑμῖν· πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράσατε ἑαυταῖς. Ἀπερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι ἦλθεν ὁ νυμφίος καὶ αἱ ἕτοιμοι εἰσῆλθον μετ᾿ αὐτοῦ εἰς τοὺς γάμους, καὶ ἐκλείσθη ἡ θύρα. Ὕστερον δὲ ἔρχονται καὶ αἱ λοιπαὶ παρθένοι λέγουσαι· κύριε κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται».

Σπουδαιοτάτη, αγαπητοί μου, παραβολή. «Τότε ὁμοιωθήσεται ἡ Βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις». Εικόνες που δείχνουν την πραγματικότητα της επί γης Βασιλείας του Θεού, που είναι η Εκκλησία. Πώς κινούνται, πώς κινούνται οι πιστοί μέσα στη Βασιλεία του Θεού, που είναι εις τη γη, δηλαδή μέσα εις την Εκκλησία. Κι εδώ βλέπει κανείς ότι αναφέρεται ότι ήσαν δέκα παρθένοι. Και αι δέκα παρθένοι δείχνουν τα κοινά γνωρίσματα των πιστών. Ότι όλοι οι πιστοί έχουνε κοινά γνωρίσματα. Αν θέλετε, όλοι οι Χριστιανοί έχουνε κοινά γνωρίσματα. Εκείνο, όμως, που τους διακρίνει είναι η πιστότης, όπως ακριβώς αναφέρεται στην επομένη παραβολή, που είναι η παραβολή των ταλάντων ή του πιστού οικονόμου, αν θέλετε, αλλά και η φρόνησις, όπως αναφέρεται εις την παρούσα παραβολή.

Δύο, λοιπόν, χαρακτηριστικά είναι εκείνα τα οποία διαφοροποιούν τους πιστούς: η πιστότης και η φρόνησις. Αυτά κάνουν τους μεν φρονίμους, τους δε μωρούς. Κεντρικό, λοιπόν, σημείο της παραβολής των δέκα παρθένων είναι η ανάγκη φρονήσεως. Και η φρόνησις, αν θέλετε, οδηγεί εις την επαγρύπνησιν. Το να είναι, δηλαδή, κανείς άγρυπνος περιμένοντας την Βασιλεία του Θεού.

Ο αριθμός «δέκα» είναι αριθμός στρογγυλός. Και θέλει να εκφράσει το πλήθος. Όπως ομοίως ο Κύριος λέγει «πέντε φρόνιμοι καί πέντε μωραί». Θέλει να δείξει ότι δεν υπάρχει καμία υποψία αναλογίας, μελετώντας κανείς τον λόγο του Θεού να φανταστεί και να πει ότι «τόσα ποσοστά είναι εκείνοι οι οποίοι θα σωθούν και τόσα ποσοστά είναι εκείνοι που δεν θα σωθούν». Κάποτε ρώτησαν τον Κύριον: «Κύριε, εἰ πολλοί οἱ σῳζόμενοι; (:Κύριε, είναι πολλοί εκείνοι που θα σωθούν;)». Ο Κύριος δεν απήντησε αν είναι πολλοί ή λίγοι, αλλά είπε «Ἀγωνίζεσθε εἰσελθεῖν». Για να βγάλει, λοιπόν, κάθε υποψία πόσοι μπορούν να σωθούν, βάζει πέντε και πέντε.

Αλλά βλέπομε εδώ ακόμη ότι αι δέκα παρθένοι βγήκαν- «ἐξέρχονται», λέγει- βγήκαν να προϋπαντήσουν τον Νυμφίον. Η εικόνα είναι παρμένη από την ανατολή, από τις συνήθειες του γάμου. Υποτίθεται πως η νύμφη είναι στο σπίτι και βγαίνουν οι παράνυμφοι να προϋπαντήσουν τον Νυμφίον. Βέβαια η νύμφη είναι η Εκκλησία. Αλλά η Εκκλησία είναι τα μέλη, είναι οι πιστοί και συνεπώς μπορούμε να ειπούμε ότι η κάθε παρθένος είναι η νύμφη του Νυμφίου Χριστού. Δηλαδή η κάθε ψυχή, ο κάθε άνθρωπος.

Εξέρχονται, λέει, να προϋπαντήσουν τον Νυμφίον. Αυτό τι σημαίνει; Σημαίνει ότι υπάρχει εις τον λαό του Θεού η προσδοκία η εσχατολογική. Ο Κύριος έρχεται. Αλλά πότε έρχεται; Και αναμένομε να έρθει, αλλά ο Κύριος δεν έρχεται. Μόνον περιμένομε, κι ο Κύριος κατά την γνώμη μας, αλλά και στα μέτρα των χρονικών ορίων της ζωής μας, ο Κύριος αργεί. Γι'αυτό ακριβώς δεν δυνάμεθα να περιμένομε τον Κύριον, όσο ζούμε δηλαδή, γι'αυτό ακριβώς έρχεται η ώρα να πεθάνομε.

Πριν δούμε, όμως, αυτό, ας δούμε ότι αι πέντε από αυτές τις παρθένους ήσαν φρόνιμοι, όπως λέει και αι πέντε μωραί. Τι, πού είναι τώρα, τι είναι εκείνο το οποίον κάνει εδώ τις μεν και τις δε να ξεχωρίζουν. Η φρόνησις και η αφροσύνη. Ποια είναι η φρόνησις; Η φρόνησις είναι ότι οι πιστοί άνθρωποι φροντίζουν να κάνουν τη ζωή τους σύμφωνη με τον λόγο του Θεού. Δηλαδή, εδώ βλέπομε να θέτουν στην πράξη την θεολογία. Είναι η πρακτική θεολογία. Διότι και η φρόνησις και η αφροσύνη οριοθετούν την πρακτικήν θεολογίαν. Οι μεν βάζουν σε πράξη, οι δε όχι. Έτσι έχομε αυτό το βασικό στοιχείο. Είναι εκείνο που ο Κύριος άλλοτε είπε και είναι πολύ χαρακτηριστικό: «Την ημέραν εκείνην θα μου λέγουν οι άνθρωποι, όταν θα τους λέγω ‘’Δεν έχετε καμία σχέση μαζί μου’’: ‘’Κύριε, Κύριε –διπλούν- Κύριε, Κύριε…’’. Κι ακόμη: ‘’Μαζί Σου δεν φάγαμε, μαζί Σου δεν ήπιαμε, όταν στις πλατείες μας κήρυξες δεν καθίσαμε να Σε ακούσουμε; Σε πιστέψαμε’’. Ἀμὴν λέγω ὑμῖν», λέει ο Κύριος, «σας βεβαιώνω, θα πω τότε: ‘’Φύγετε, σεις, οι εργάται της ανομίας. Οὐκ οἶδα ὑμᾶς! Δεν σας γνωρίζω!». Όπως εξάλλου και η απόληξις της παραβολής εδώ είναι: «Οὐκ οἶδα ὑμᾶς». «Δεν σας γνωρίζω. Δηλαδή, δεν σας αναγνωρίζω».

Βλέπετε, λοιπόν, ότι το να έχει κανείς μία κατάρτιση, όποια και να είναι αυτή, μια πνευματική κατάρτιση, χριστιανική κατάρτιση, νοητική όμως, δεν επαρκεί. Πρέπει κανείς να βάλει σε εφαρμογή τον λόγο του Θεού. Αυτό ακριβώς είναι εκείνο το στοιχείο που θα καταστήσει τον πιστόν γνήσιο παιδί του Θεού.

«Χρονίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐκάθευδον». Χρονίζει ο Κύριος, χρονίζει. Αυτό το «χρονίζοντος» το λέγει ως εξής ένας εκκλησιαστικός συγγραφεύς: Χρονίζοντος δια την βραδύτητα της Δευτέρας Παρουσίας. «Χρονίζει», λέγει, «ως προς το ότι αργεί να ‘ρθει». Αργεί να έρθει ο Κύριος; Βεβαίως. Έχουν περάσει δύο χιλιάδες χρόνια, αλλά δεν είναι αργά αυτά. Διότι το έργον του Χριστού δεν μπορούσε να είναι ένα έργον εφήμερον. Έπρεπε να απλωθεί μέσα σε ολόκληρη την Ιστορία την ανθρωπίνη. Έτσι, ο Κύριος έρχεται, θέτει το Ευαγγέλιον πάνω στη γην, το Ευαγγέλιον περιτρέχει την γην, είναι ο «λευκός ἵππος» που εξέρχεται και να νικήσει, λέει, «ὁ καθήμενος ἐπὶ τοῦ ἵππου», «ἐξῆλθε νικῶν καὶ ἵνα νικήσῃ». Με το ευαγγέλιον που βγαίνει στην κτίσιν, να πει στους λαούς ότι ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος και καλεί τους ανθρώπους σε μετάνοιαν. Και ότι ο Θεός ζητά τους ανθρώπους να τους κάνει παιδιά Του δια της πίστεως και δια της εφαρμογής του νόμου Του.

Αλλά αυτό όμως, δεν μπορεί να είναι περιορισμένο, χρονικά περιορισμένο. Όσο θα το νομίζαμε εμείς μέσα σε μία ανθρώπινη ζωή. Ο χρόνος για τον Θεό είναι κάτι πολύ διαφορετικό, απ’ ό,τι είναι για μας. Γι'αυτό λέγει ο απόστολος Πέτρος ότι τα χίλια χρόνια για μας είναι σαν μια μέρα για τον Θεό. Έτσι, θα λέγαμε, αν τα χίλια χρόνια είναι σαν μια μέρα, τότε για τον Θεό πέρασαν, στα δυο χιλιάδες χρόνια που ήδη φτάνομε, πέρασαν δύο ημέρες.

Αλλά, υπάρχουν οι ενστάσεις. Είναι εκείνοι οι οποίοι λέγουν: «Χρονίζει. Α, δεν πρόκειται να έλθει. Ήτο μία απάτη». Εδώ είναι το φοβερό. Απαντάει ο απόστολος Πέτρος και λέγει: «Ποῦ ἐστιν ἡ ἐπαγγελία τῆς παρουσίας αὐτοῦ; (:Πού είναι η υπόσχεση της παρουσίας Του που μας είπε;)», λέγουν οι άνθρωποι. Και μάλιστα λέγουν ότι «Μπα. Δεν βαριέσαι. Ό,τι γινόταν πάντα μέσα στην Ιστορία γίνεται. Πεθαίνουν και γεννιώνται νέοι άνθρωποι, έτσι ήταν, έτσι είναι και έτσι θα είναι. Η ιστορία δεν έχει ούτε αρχή, ούτε τέλος». Και απαντάει ο απόστολος Πέτρος: «Οὐ βραδύνει ὁ Κύριος τῆς ἐπαγγελίας, ὥς τινες βραδυτῆτα ἡγοῦνται (:Δεν βραδύνει όπως Τον θεωρούν ότι καθυστερεί ο Κύριος)». Αλλά τι; «Μακροθυμεῖ εἰς ἡμᾶς, μὴ βουλόμενός τινας ἀπολέσθαι(:Μακροθυμεί γιατί δεν θέλει να κανείς να χαθεί), ἀλλὰ πάντας εἰς μετάνοιαν χωρῆσαι (:ώστε όλοι να προχωρήσομε στη μετάνοια). Ἥξει δὲ ἡ ἡμέρα Κυρίου ὡς κλέπτης ἐν νυκτί (: Και θα έρθει η ημέρα Κυρίου σαν τον κλέπτη μέσα στη νύκτα)».

Αλλά σας είπα, δεν μπορούμε να τον περιμένουμε τον Κύριον γιατί η ανθρωπίνη ζωή είναι περιορισμένη. Γι'αυτόν τον λόγο, αι δέκα παρθένοι, λέγει, ενύσταξαν. Επέστρεψαν εις τον οικίσκον- γιατί όταν λέγει «ἐξελθοῦσαι», σημαίνει ότι βγαίνουν από κάποιο σπίτι. Πήγαν και κοιμήθηκαν. Δεν υπάρχει καμία κατηγορία εδώ. Πήγαν και κοιμήθηκαν. Και οι ευσεβείς, και οι ασεβείς, και οι φρόνιμοι και οι άφρονες Χριστιανοί, όλοι πεθαίνουν. Έτσι, περιμένομε την ανάσταση των νεκρών.

Ναι. Αλλά όσο ζούμε, όμως, μπορούμε να δουλέψουμε τις εντολές του Θεού. Γιατί όταν έλθει η νύκτα, όταν έλθει ο θάνατος, δεν μπορεί κανείς πια να δουλέψει. Γι'αυτό λέγει ο Κύριος: «Ἐργάζεσθε ἕως ἡμέρα ἐστίν· ἔρχεται νὺξ ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι». «Δουλέψτε, όσο είναι ημέρα». Ποια είναι αυτή η μέρα; Η «ημέρα» της ζωής του ανθρώπου. Όσο τα μάτια είναι ανοικτά. «Εργαστείτε. Τι; Το έργο της τηρήσεως των εντολών. Το έργον της σωτηρίας σας. Το έργον της μεταμορφώσεώς σας. Γιατί έρχεται η νύκτα, έρχεται ο θάνατος, που εκεί είναι όλα παγιωμένα και δεν υπάρχει πια καμία μεταβολή. Όσο, λοιπόν, είναι ο καιρός, εργαστείτε, δουλέψετε».

«Μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν· ἰδοὺ ὁ νυμφίος ἔρχεται, ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ(:’’Μέσης δε νυκτός’’, κάπου την νύκτα, κάπου εκεί στα μεσάνυχτα, ακούστηκε μια κραυγή: ‘’Να, ο Νυμφίος έρχεται. Βγείτε να Τον προϋπαντήσετε’’)». Αυτήν την σκηνή, μας την περιγράφει, αγαπητοί μου, ο απόστολος Παύλος. Και μας λέει τα εξής: «Ὃτι αὐτὸς ὁ Κύριος -λέει στην πρώτη προς Θεσσαλονικείς επιστολή- ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ᾿ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον, ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα». Είναι φοβερό! Τι εικόνα είναι αυτό! Ποια είναι η «σάλπιγγα τοῦ Θεοῦ»; Η οποία θα ηχήσει και θα αναστηθούν οι νεκροί; Είναι η βουλή του Θεού, είναι η προσταγή του Θεού. Και θα αναστηθούν όλοι οι νεκροί. Όχι θα αναστηθούν οι ψυχές των. Θα αναστηθούν τα σώματά των. Δηλαδή θα αναστηθούν άφθαρτα σώματα. Και θα επανενωθούν με τις παλιές ψυχές. Εκείνες που έφυγαν και πήγαν εις τον οικείον τόπον. Και τώρα επιστρέφουν. Γιατί ο Άδης δίδει τις ψυχές πίσω. Αδειάζει ο Άδης. Δίδει τις ψυχές. Ενούνται με τα σώματα τα παλιά που εγείρονται άφθαρτα και αθάνατα. Τα σώματά μας, τα πραγματικά σώματά μας. Εγείρονται άφθαρτα και αθάνατα και τότε θα σταθούν όλοι, φρόνιμοι και άφρονες, ευσεβείς και ασεβείς, μπροστά στον θρόνο του Κριτού Χριστού.

Ο απόστολος Παύλος, στην πρώτη προς Θεσσαλονικείς επιστολή του, δεν ενδιαφέρεται για τους ασεβείς. Γράφοντας στους Θεσσαλονικείς, μιλάει μόνο για τους πιστούς. Και λέγει ότι θα αναστηθούν πρώτα οι νεκροί, οι εν Κυρίω νεκροί. «Κατόπιν εμείς οι ‘’περιλειπόμενοι’’. Εμείς που τότε θα ζούμε. Δεν θα φτάσουμε την ημέρα του Κυρίου, δηλαδή την ημέρα του θανάτου. Τους νεκρούς δεν θα τους φτάσουμε, δηλαδή δεν θα πεθάνουμε. Αλλά θα μεταβληθούμε απ’ τη φθορά στην αφθαρσία και από τη θνητότητα στην αθανασία. Τα σώματά μας θα γίνουν άφθαρτα και αθάνατα. Και τότε, μαζί με εκείνους οι οποίοι θα αναστηθούν, τους εν Κυρίω νεκρούς, τότε, ‘’ἁρπαγησόμεθα εἰς ἀέρα’’». Προσέξτε αυτό το «ἅμα σὺν αὐτοῖς», «μαζί με αυτούς», ποιους; Τους αναστηθέντες νεκρούς, «ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα». «Θα αρπαχθούμε, όπως ο Κύριος ηρπάγη από τη νεφέλη της Αναλήψεως, έτσι», λέει, «και ημείς θα αρπαχθούμε και θα προϋπαντήσουμε κατερχόμενον τον Κύριον».

Αυτή η προϋπάντησις, άνοδος των πιστών, κάθοδος του Χριστού, είναι μία εξαίρετη εικόνα που μπορεί να τη δούμε θαυμάσια στην παραβολή, αυτή, των δέκα παρθένων. «Ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν», «βγείτε να προϋπαντήσετε». Ω καταπληκτικό! Αγαπητοί μου, μπορείτε να φανταστείτε ότι υπάρχει ένας απέραντος ρεαλισμός στα λόγια αυτά; Προσέξτε, η παραβολή είναι μία εικόνα. Αλλά μια εικόνα μιας πραγματικότητος· που η εικόνα αυτή σε κάποια της σημεία αφήνει να νοηθεί ότι εδώ έχομε ρεαλισμό. Έχομε ρεαλισμό. Έχουμε πραγματικότητα. Δεν είναι εικόνα η ανάστασις των νεκρών. Αλλά είναι πραγματική η ανάστασις και η προϋπάντησις του Κυρίου.

Γι'αυτό και λέγει ο απόστολος Παύλος στην ίδια επιστολή του: «Περὶ δὲ τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν, ἀδελφοί, οὐ χρείαν ἔχετε ὑμῖν γράφεσθαι (:Δεν υπάρχει ανάγκη να σας γράψω για τους χρόνους και τους καιρούς που ο Κύριος θα έρθει). Αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε ὅτι ἡ ἡμέρα Κυρίου ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ οὕτως ἔρχεται (:Σεις γνωρίζετε πολύ καλά, με ακρίβεια, ότι ο Κύριος έρχεται όπως ο κλέπτης την νύκτα. Δηλαδή, δεν ξέρει κανείς πότε πηγαίνει ο κλέπτης να τον κλέψει στο σπίτι του, κατά τον ίδιο τρόπο έρχεται και ο Κύριος). Ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, οὐκ ἐστὲ ἐν σκότει, ἵνα ἡ ἡμέρα ὑμᾶς ὡς κλέπτης καταλάβῃ (:Δεν είσαστε μέσα στο πνευματικό σκοτάδι για να σας φτάσει η ημέρα του Κυρίου σαν κλέπτης). Πάντες ὑμεῖς υἱοὶ φωτός ἐστε καὶ υἱοὶ ἡμέρας. Ἄρα οὖν μὴ καθεύδωμεν ὡς καὶ οἱ λοιποί, ἀλλὰ γρηγορῶμεν καὶ νήφωμεν (: Είμαστε παιδιά της ημέρας, είμαστε παιδιά του φωτός -λέει ο απόστολος Παύλος -συνεπώς, μην κοιμόμαστε τον πνευματικόν ύπνον, όπως τον κοιμώνται οι πολλοί, οι λοιποί, αλλά να μένομε ξύπνιοι, γρηγορώμεν, να μένομε ξύπνιοι και να νήφομεν)». «Νήφω» θα πει «φροντίζω να καθαρίζω το εσωτερικό μου, να δημιουργώ κάθαρση του νου και της καρδιάς». Ώστε αυτά παραγγέλλει ο λόγος του Θεού δια του αποστόλου Παύλου, που απηχούν την παραβολή των δέκα παρθένων.

«Τότε», λέει, «ἠγέρθησαν πᾶσαι», λέει η παραβολή. «Τότε σηκώθηκαν από τον ύπνο όλες». Όλοι θα αναστηθούμε. Δεν υπάρχει κανείς που δεν θα αναστηθεί. Είναι η κοινή ανάστασις. Ότι είναι πραγματικότητες αυτά, η ανάστασις του Λαζάρου, είναι ένα προοίμιον της αναστάσεως των νεκρών. Γι'αυτό το τροπάριο της ημέρας λέγει για την κοινήν ανάστασιν, ότι είναι τύπος, είναι προανάκρουσμα η ανάστασις του Λαζάρου. Αλλά ο Λάζαρος πραγματικά αναστήθηκε την τετάρτη ημέρα. Πραγματικά. Ξαναπέθανε γιατί δεν ήρθε η ώρα της τελικής αναστάσεως. Ο Χριστός όμως όταν απέθανε και ανέστη, «θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει», λέει ο απόστολος Παύλος. Είναι Εκείνος που ζει και δυνάμει αυτής της Αναστάσεως του Χριστού θα αναστηθούν όλοι οι νεκροί.

Θυμηθείτε στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, που διαβάσαμε προηγουμένως, που οι Σαδδουκαίοι δεν πίστευαν στην ανάσταση των νεκρών και είπαν εκείνο το γνωστόν μύθον, που μοιάζει με φιλοσοφικόν μύθον, ότι «μια γυναίκα παντρεύτηκε κάποιον, δεν έκανε παιδιά, μετά παίρνει ο δεύτερος αδερφός την γυναίκα αυτή, δεν κάνει και με τον δεύτερον παιδιά, και οι εφτά παντρεύτηκαν την γυναίκα αυτή, δεν έκαναν παιδιά, πέθαναν όλοι. Ποιανού γυναίκα θα είναι;», λέγουν εις τον Κύριον, «Ποιανού γυναίκα θα είναι όταν θα αναστηθούν οι νεκροί;». Διότι οι Σαδδουκαίοι δεν πίστευαν στην ανάσταση των νεκρών.

Κι ο Κύριος είπε : «Πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς γραφάς(:Έχετε πλάνη βαθιά, έχετε σκοτάδι, μη γνωρίζοντας τις Γραφές)». «Στη Βασιλεία του Θεού δεν παντρεύονται, ούτε νυμφεύονται». Και ότι ζουν οι ψυχές, γιατί δεν πίστευαν ούτε στην ψυχή οι Σαδδουκαίοι, ακούστε τι μηνύει ο λόγος του Θεού· όταν λέγει ο Θεός στον Μωυσέα: «Εγώ είμαι ο Θεός του Αβραάμ, ο Θεός του Ισαάκ, ο Θεός του Ιακώβ. Και ο Θεός δεν είναι Θεός νεκρών, αλλά Θεός ζώντων». Όταν λέει ότι «είμαι ο Θεός του Αβραάμ», ο Αβραάμ ζει, γιατί αν δεν υπήρχε, ήταν μηδέν ο Αβραάμ και ο Ισαάκ και ο Ιακώβ, δεν θα μπορούσε να λέγεται ο Θεός «ο Θεός του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ».

«Κι άναψαν», λέει, «λαμπάδες να τον υποδεχθούν». Κοιτάξτε εδώ, οι πέντε εκεί είναι η φρονιμάδα τους είχαν λαμπάδες, είχαν λάδι αρκετό. Οι άλλες πέντε δεν είχαν και έσβηναν οι λαμπάδες τους. Αγαπητοί μου, τι είναι οι λαμπάδες; Είναι τα καλά έργα, το λάδι, είναι η αγάπη, είναι τα καλά έργα. Φρυαλλίδα, φυτίλι είναι η πίστις και φλόγα είναι το Πνεύμα το Άγιον. Είναι η ανάπαυσις του Αγίου Πνεύματος πάνω σε μία τέτοια ύπαρξη· πιστού φρονίμου. Γι'αυτό και λέγει ο απόστολος: «Τὸ Πνεῦμα μὴ σβέννυτε (:Μη σβήνετε το Πνεύμα το Άγιον)». Είναι η φλόγα εκείνη που φωτίζει τον πιστόν και που τελικά θα τον εισαγάγει εις την Βασιλείαν του Θεού.

Ο επίλογος; Το συμπέρασμα της παραβολής; Ο Κύριος λέγει: «Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν, οὐδὲ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται». Να το κεντρικόν σημείον. «Μένετε ξύπνιοι. Όχι τον φυσικόν ύπνον. Αλλά τον πνευματικόν ύπνον προσέξατέ τον. Γρηγορείτε». Μένετε ξύπνιοι, μην αμαρτάνετε· αρνητικώς. Κοσμείτε εαυτούς με έργα αρετής· θετικώς. Με ένα κοινόν σκοπόν. Όταν δεν αμαρτάνετε και όταν κοσμείτε τους εαυτούς σας με έργα αρετής, την απόκτησιν του Αγίου Πνεύματος. Αυτό που θα κάνει τον άνθρωπον πνευματικόν άνθρωπον. Και ο πνευματικός άνθρωπος, αυτός δηλαδή που έχει το Πνεύμα το Άγιον, αυτός θα υποδεχθεί τον Κύριον και ο Κύριος θα τον καλέσει μαζί Του. «Γρηγορεῖτε οὖν», λέει ο Κύριος, «μένετε ξύπνιοι· γιατί δεν ξέρετε πότε ο Υιός του ανθρώπου έρχεται». Η ημέρα και η ώρα της Δευτέρας του Κυρίου Παρουσίας μένουν άγνωστοι. Για μας ενδιαφέρει μόνο να γρηγορούμε.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια της ομιλίας: :

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΗ:

https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/megalh_ebdomada/megalh_ebdomada_013.mp3