Ἀναρωτήθηκα βαθιά: θὰ εἶχα ποτὲ τόσο δυνατὴ πίστη καὶ τόσο προσευχητικὴ τόλμη;

Μια μέρα, μετά τη Λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης, ήρθαμε από το Σβετιτσχόβελι στη Μονή Σαμτάβρο για φαγητό. Ακούγονταν κλάματα από το κελί του Πατέρα Γαβριήλ. Ρώτησα τι είχε συμβεί.

Ἀόρατοι ἀσκητές της Ραϊθοῦ τὴν ἁγία Μεγάλη Πέμπτη

Αόρατοι γυμνοί ασκητές της Ραϊθού την αγία Μεγάλη Πέμπτη

 ΠΗΓΗ:ΕΔΩ

 Ο αββάς Στέφανος ο Καππαδόκης μας διηγήθηκε τα εξής: «Πριν από πέντε χρόνια ήμουν στη Ραϊθού και την αγία Μεγάλη Πέμπτη, ενώ στεκόμουν στην εκκλησία και τελούνταν η αγία αναφορά, βλέπω δυο αναχωρητές να μπαίνουν στην εκκλησία. Ήταν γυμνοί, αλλά κανένας άλλος από τους πατέρες δεν είδε ότι ήταν γυμνοί εκτός από μένα. Όταν λοιπόν μετάλαβαν το άχραντο Σώμα και Αίμα του Χριστού, του Θεού μας, βγήκαν από την εκκλησία και μαζί τους κι εγώ.

Προφήτης Ἠσαΐας, Κεφ. 53ο 53,4-5, π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΣΑΪΑΣ, Κεφάλαιο 53ο

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

στα εδάφια Ησ. 53,4-5:

«Οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται, καὶ ἡμεῖς ἐλογισάμεθα αὐτὸν εἶναι ἐν πόνῳ καὶ ἐν πληγῇ ὑπὸ Θεοῦ καὶ ἐν κακώσει. αὐτὸς δὲ ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν· παιδεία εἰρήνης ἡμῶν ἐπ᾿ αὐτόν. τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν».

[Η ομιλία εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 2/10/1995]

Σεβαστοί πατέρες, αγαπητοί μου αδελφοί. Η αγάπη και η ανοχή του φιλανθρώπου Αγίου Τριαδικού Θεού επέτρεψε πάλι να ακουστεί ο θείος Του λόγος. Οφείλομε συνεπώς πολλή την ευχαριστίαν και την δοξολογίαν. Τα θέματά μας, τα κατά Δευτέραν θέματά μας, είναι, όπως γνωρίζετε από το βιβλίον του προφήτου Ησαΐου. Θέματα εξόχως ενδιαφέροντα, διαχρονικά και επίκαιρα. Προπαντός όμως, είναι η προβολή του θεανθρωπίνου προσώπου του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Και επειδή είναι προϊούσα η απιστία στη θεία και ανθρωπίνη φύση του Ιησού Χριστού, γι'αυτό οι πιστοί είναι ανάγκη να κατοχυρώνονται. Κι ο Ησαΐας ο προφήτης με εκείνα τα οποία μας αναφέρει, μας εκθέτει, μας δίνει μία θαυμαστή κατοχύρωση.

Εξάλλου, ο ίδιος ο Κύριος είχε πει μελαγχολικά: «Πλὴν, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;». Αυτό το «ἐλθὼν» -εννοεί την Δευτέρα Του Παρουσία- «όταν θα ξανάλθω», δηλαδή, «θα βρω την πίστιν πάνω στη γη;». Άρα, η πίστις είναι κάτι που, πηγαίνοντας προς τα έσχατα, διαρκώς θα αδυνατίζει. Έχομε δε και την προϊούσαν αποστασίαν. Όταν βεβαίως, η πίστη αδυνατίζει, τότε φθάνομε εις το φαινόμενον της αποστασίας. Για την οποία αποστασία αναφέρεται ο απόστολος Παύλος και που φυσικά εννοεί την μείωση της πίστεως, γιατί αυτό θα πει «αποστασία», εμειώθη η πίστις ή εξέλιπεν η πίστις και παρατηρείται το φαινόμενον της αποστασίας, δηλαδή της απομακρύνσεως από τον Θεό. Το λέει στην δευτέρα του προς Θεσσαλονικείς επιστολή ο Παύλος.

Τὸ Εὐαγγέλιο. +Ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης.

Βρισκόμαστε, ἀγαπητοί μου, στὸ μέσον τῆς ἁγίας καὶ Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ἀπόψε στὴν ἐκκλησία μας ὡρίστηκε νὰ γίνεται ἡ ἀκολουθία τῶν ἀχράντων παθῶν τοῦ Κυρίου. Καρδιὰ τῆς ἀκολουθίας εἶνε 12 ἐκλεκτὲς βιβλικὲς περικοπές. Αὐτές, καθὼς οἱ ἄφθαστοι κατανυκτικοὶ ὕμνοι συνοδεύουν μελῳδικῶς τὰ σωτήρια γεγονότα τῆς θυσίας τοῦ Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, παρεμβάλλονται στὰ κατάλληλα σημεῖα καὶ ζωντανεύουν μὲ τὴ θεόπνευστη ἐξιστόρησί τους τὶς συγκλονιστικὲς στιγμὲς τοῦ θείου δράματος ποὺ ἐκτυλίσσεται ἐνώπιόν μας. Ὁ λαός μας συνήθισε νὰ ὀνομάζῃ τὴν ἀποψινὴ ἀκολουθία «Τὰ Δώδεκα Εὐαγγέλια». Ἐπειδὴ ὅμως πολλοί, ἀκόμα καὶ μορφωμένοι, ἔχουν παρεξηγήσει αὐτὸ τὸν τίτλο, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, χωρὶς νὰ θέλω νὰ σᾶς κουράσω, νὰ πῶ ἐπ ̓ αὐτοῦ λίγες λέξεις.

Τί εἶνε εὐαγγέλιο (μὲ μικρὸ ἔψιλον); τί σημαίνει εὐαγγέλιο; Εἶνε λέξι τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσης καὶ σημαίνει «καλὴ εἴδησις». Καλὲς εἰδήσεις βέβαια θεωροῦνται πολλές· θὰ μποροῦσα τώρα νὰ σᾶς μετρήσω καμμιὰ ἑκατοστὴ τέτοιες καλὲς εἰδήσεις. Ἀλλ ̓ αὐτὲς κατὰ τὸ πλεῖστον ἀναφέρονται σὲ πράγματα δευτερεύοντα, σχετικῶς μικρὰ καὶ ἀσήμαντα, ἐνῷ στὴν πραγματικότητα μία εἶνε ἡ μεγάλη καλὴ εἴδησι, ποὺ ὅμως δὲν τὴν προσέχουμε δυστυχῶς. Ἡ δὲ μεγάλη εἴδησι, ἡ κορυφαία εἴδησι, εἶνε – ποιά· ὅτι ἀπὸ τὸν οὐρανὸ κατῆλθε ἐδῶ στὴ γῆ ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὁ Σωτήρας τῆς ἀνθρωπότητος. Αὐτὴ εἶνε ἡ μεγάλη εἴδησι· καὶ αὐτὴν εὐαγγελίστηκαν, δίνοντας καὶ τὴ ζωή τους γι ̓ αὐτήν, οἱ δώδεκα ἀπόστολοι ὁ ἀπόστολος τῶν ἐθνῶν Παῦλος καὶ ἄλλοι.

Ἡ παρερμηνεία του "Νηστεύσαντες καί μή νηστεύσαντες" -"Νηστίσιμες" τροφές , Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Ἀπόσπασμα ἀπό τήν ὁμιλία Ἡ βίωση τῶν παθῶν τοῦ Κυρίου κατά τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου, 31-03-2011 (Ὁμιλίες σέ Κυκλάρχισσες)    • Ἡ βίωση τῶν παθῶν τοῦ Κυρίου κατά τήν Μεγά...  

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

Ἡ ἀλείψασα τόν Κύριο μύρῳ /Μ. Τετάρτη, Ἁγ. Γερβασιου Παρασκευοπουλου, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἡ ἀλείψασα τόν Κύριο μύρῳ /Μ. Τετάρτη, Ἁγ. Γερβασιου Παρασκευοπουλου, 8-4-2024, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορ.

 

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος:«Ἀπό τοῦς ἑπτα λόγους τοῦ Χριστοῦ πάνω στόν Σταυρό» ‘’Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι’’ »

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΤΑ ΛΟΓΟΥΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ:

‘’Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι’’ »

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 9-4-1996]

Το μεγαλύτερο κακούργημα που αντίκρυσε ο ήλιος μέσα στην Ιστορία, αγαπητοί μου, ήταν η μαρτυρική θανάτωσις του Ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, που ήρθε στον κόσμον ως λυτρωτής Του. Και να, ο Υιός της Παρθένου είναι υψωμένος επί του Σταυρού γυμνός και εγκαταλελειμμένος. Το μεγαλύτερο μέρος της παραμονής Του στον Σταυρό ο Κύριος το πέρασε σιωπηλά. Μόνο κατά διαστήματα ομίλει, σύντομα και επιγραμματικά.

Επτά λόγους είπε επί του Σταυρού ο Κύριος. Λόγοι που αποτελούν μια ανακεφαλαίωση ολοκλήρου της διδασκαλίας Του. Τα τελευταία λόγια κάθε ανθρώπου συνήθως μας είναι πάντοτε ενδιαφέροντα. Πόσο περισσότερο δε τα τελευταία λόγια του Λυτρωτού μας θα μας ενδιέφεραν. Και οι επτά, αυτοί, λόγοι του Κυρίου επί του Σταυρού είναι εγκατεσπαρμένοι εις τα τέσσερα Ευαγγέλια. Απ’ αυτούς τους λόγους, οι τρεις πρώτοι αναφέρονται σε πρόσωπα που Τον περιεστοίχιζαν στον Σταυρό. Όπως στους εχθρούς Του, στον συσταυρωθέντα ληστή και στη μητέρα Του με τον Ιωάννη, που ήσαν παρά τον Σταυρόν. Και αποτελούν οι λόγοι αυτοί, ούτως ειπείν, την διαθήκη Του.

Οι τρεις επόμενοι λόγοι, που είναι: «Θεέ μου, Θεέ μου, ἱνατί με ἐγκατέλιπες;»· ή: «Διψῶ»· ή: «Τετέλεσται», αναφέρονται στα Πάθη Του και στο έργον της σωτηρίας, που εκείνη την ώρα ως Μέγας Αρχιερεύς, συντελούσε. Και ο έβδομος λόγος: «Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παρατίθεμαι τὸ πνεῦμά μου» είναι η κατασφράγισις των προηγουμένων λόγων, αλλά και της επιγείου ζωής Του και που αποτελεί κραυγή τελείας εμπιστοσύνης προς τον Πατέρα.

Απ’ αυτούς τους επτά λόγους, αγαπητοί, ήδη προχωρούμε να προσεγγίσουμε τον πρώτο Του λόγο στον Σταυρό. «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι (:Πατέρα μου, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν)». Είναι η πρώτη λέξις του Κυρίου Ιησού που εδώ αρχίζει με το «Πάτερ». Με αυτήν αρχίζει και με αυτήν τελειώνει και τους επτά Του λόγους επί του Σταυρού. Ο τελευταίος λόγος πάλι: «Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου». Εξάλλου ο Κύριος ήρθε εις τον κόσμον αυτόν να αποκαλύψει τον Πατέρα και το θέλημά Του. Βέβαια, τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Κι όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων ότι δεν ηνείχετο ο Υιός –είναι στην ερώτηση: «Γιατί ενηνθρώπησε ο Υιός και δεν ενηνθρώπησε ο Πατήρ ή το Πνεύμα το Άγιον;»- διότι ο Υιός είναι Εκείνος ο Οποίος εδημιούργησε, φυσικά ο Άγιος Τριαδικός Θεός, εδημιούργησε ό,τι υπάρχει, Εκείνος, όμως, ο Οποίος, ούτως ειπείν, ανέλαβε, κατ’ άμεσον τρόπον, την Δημιουργία, ώστε να λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης ότι «χωρὶς αὐτοῦ οὐδὲ ἓν γέγονεν ὃ γέγονεν (:τίποτα δεν έγινε απ’ ό,τι έχει γίνει)», γι΄ αυτόν τον λόγο ο Υιός δεν ηνείχετο, λέει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, να τιμάται και να λατρεύεται το ξύλο, η πέτρα, τα φυσικά φαινόμενα και όχι ο Πατήρ.

Γι'αυτό ανέλαβε να ενανθρωπήσει, να έρθει κοντά μας και να μας αποκαλύψει τον αληθινόν Θεόν. Εκείνο που λέει ο Χριστός στην αρχιερατική Του προσευχή: «Τὸ ὄνομά Σου ἀπεκάλυψα τοῖς ἀνθρώποις». Και ποιο είναι το όνομα του Θεού; «Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα». Γι'αυτό είπε- είναι στο Κατά Ματθαίον- «Πηγαίνετε», λέει, «βαπτίζοντες αὐτούς -τα έθνη- εἰς τὸ ὄνομα -δεν λέει «εἰς τὰ ὀνόματα»- εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Έτσι λοιπόν, τον Πατέρα ήρθε να αποκαλύψει. Εκ του Οποίου, Πατρός, ο μεν Υιός γεννάται, το δε Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεται.

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος Ὄρθρος Μεγάλης Πέμπτης:«Τά πάθη τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπό τόν 21ον ψαλμόν» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 21ον ΨΑΛΜΟΝ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 22-4-1992]

[Μέρος Β΄]

Όπως είδαμε, αγαπητοί μου, χθες το βράδυ, ο 21ος Ψαλμός είναι καθαρά μεσσιακός και σαν τέτοιον τον αποδέχεται τόσο η Εκκλησία μας, όσο και η Συναγωγή. Οι λεπτομέρειες αυτού του Ψαλμού σε προφητικό επίπεδο, 1000 χρόνια προ Χριστού, έργον του προφητάνακτος Δαβίδ, συγκρινόμενες με τα γεγονότα, που επεσυνέβησαν εις το πρόσωπον του Ιησού Χριστού είναι κάτι το συγκλονιστικόν. Γι'αυτό η προφητεία αυτή, μοναδικό φαινόμενο σε παγκόσμιες διαστάσεις, είναι το πιο ισχυρό στοιχείο βεβαιώσεως της αληθείας. Έτσι, δεν μπορούν να ισχυριστούν οι ορθολογισταί ότι η πίστις είναι τυφλή και δεν ταιριάζει στη λογική. Εκείνο το ανεκδιήγητο «Πίστευε καὶ μὴ ἐρεύνα» ούτε αγιογραφικόν είναι, ούτε πατερικόν. Βέβαια θα μπορούσε να έχει σε ειδικές περιπτώσεις και υπό προϋποθέσεις την θέση του, αλλά η πίστις ερευνάται.

Ωστόσο, ας επανέλθομε στο ιερόν κείμενον του 21ου Ψαλμού για να ιδούμε τα υπόλοιπα σημεία που αναφέρονται προφητικά και παραλλήλως θα δούμε τα ιστορικά, πλέον, δεδομένα, ώστε προφητεία και ιστορία να βλέπομε μπροστά μας κυριολεκτικώς να ταυτίζονται. Μετά, λοιπόν, από τον πρώτον στίχον που είχαμε αναφέρει χθες το βράδυ, που χρησιμοποιήθηκε από τον ίδιον τον Κύριον επί του Σταυρού όταν είπε: «Ὁ Θεὸς, ὁ Θεός μου, πρόσχες μοι· ἵνα τί ἐγκατέλιπές με;». Ή ακόμη και τον έβδομον στίχον που είδαμε εκεί ο Κύριος να αυτοαποκαλείται «σκώληξ», «σκουλήκι», και «ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ», ερχόμεθα τώρα στους επομένους στίχους, που είναι εξαιρετικά χαρακτηριστικοί.

Ο όγδοος στίχος του 21ου ψαλμού λέγει –εννοείται ομιλεί εδώ ο Μεσσίας ή καλύτερα ο Δαβίδ από προσώπου του Μεσσίου. Ο Μεσσίας δηλαδή ομιλεί, 1000 χρόνια προ Χριστού: «Πάντες οἱ θεωροῦντές με ἐξεμυκτήρισάν με, ἐλάλησαν ἐν χείλεσιν, ἐκίνησαν κεφαλήν». «Όλοι εκείνοι οι οποίοι με έβλεπαν» –είδατε- «με έβλεπαν, Εμένα, τον Μεσσία, αυτοί» -λέει- «με εξεμυκτήρισαν, είπαν με τα χείλη τους ό,τι είπαν και κούνησαν, κίνησαν περιφρονητικά την κεφαλή τους». Αυτά λέγει η προφητεία. Τι λέγει η ιστορία; Ανοίγουμε τους ευαγγελιστάς τους ιερούς και διαβάζουμε: «Καὶ εἱστήκει ὁ λαὸς θεωρῶν. Ἐξεμυκτήριζον δὲ καὶ οἱ ἄρχοντες σὺν αὐτοῖς λέγοντες· ἄλλους ἔσωσε, σωσάτω ἑαυτόν, εἰ οὗτός ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ τοῦ Θεοῦ ἐκλεκτός. Ἐνέπαιζον δὲ αὐτῷ καὶ οἱ στρατιῶται προσερχόμενοι καὶ λέγοντες· εἰ σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων, σῶσον σεαυτόν».

Ὁμιλιες Μεγάλης Ἑβδομάδος.Ὄρθρος Μεγάλης Πέμπτης:«Τά ἀόρατα παρασκήνια τῆς Ἱστορίας» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ[: Λουκά 22,28-34]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΤΑ ΑΟΡΑΤΑ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 27 - 4- 1994]

Ήδη ο Κύριος, αγαπητοί μου, ευρίσκεται εις το υπερώον μετά των μαθητών Του, ανακείμενος εις την τράπεζαν. Ήταν οι τελευταίες ώρες προ του Πάθους, αλλά και οι τελευταίες Του υποθήκες προς τους μαθητάς Του. Τους είπε: «Ὑμεῖς ἐστε οἱ διαμεμενηκότες μετ᾿ ἐμοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου· κἀγὼ διατίθεμαι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ πατήρ μου βασιλείαν (:Εσείς μείνατε μαζί μου εις τους πειρασμούς μου τους ποικίλους. Τρία χρόνια ήσαστε μαζί μου. Θα έχετε την αμοιβή σας. Όπως ο Πατήρ σε μένα διέθεσε βασιλείαν, έτσι και Εγώ σε σας θα διαθέσω βασιλείαν. Εντούτοις, μην το πάρετε απάνω σας, διότι θα περιέλθετε εις πειρασμόν· χωρίς πειρασμόν, κανείς δεν κερδίζει την Βασιλεία του Θεού)». Και ο Κύριος τούς αποκαλύπτει εκείνα τα αόρατα παρασκήνια της Ιστορίας. Τα αόρατα παρασκήνια της Ιστορίας…

Τόσο οι μαθηταί, όσο και εμείς, μένομε μπροστά σ’ αυτήν την αποκάλυψη κατάπληκτοι. Και να: «Σίμων Σίμων, ἰδοὺ, ὁ σατανᾶς ἐξῃτήσατο ὑμᾶς τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον· ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περὶ σοῦ, ἵνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου· καὶ σύ ποτε ἐπιστρέψας στήριξον τοὺς ἀδελφούς σου». Μυστηριώδης λόγος αυτός του Κυρίου, γεμάτος αποκάλυψη αυτών των ιστορικών παρασκηνίων, αλλά και πλήρους προφητείας που αφορούσε τόσο τον απόστολο Πέτρο, όσο και τους λοιπούς μαθητάς.

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος.Θεία Λειτουργία Μεγάλης Πέμπτης:«Η ουσία του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ[:Α΄Κορ. 11, 23-32]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ουσία του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 1-5-1986]

Σήμερα, Μεγάλη Πέμπτη, αγαπητοί μου, εις τον εσπερινόν -διότι η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου συνδυάζεται μετά Εσπερινού, η Εκκλησία μας παραθέτει την αποστολικήν εκείνη περικοπή, η οποία αναφέρεται εις την παράδοσιν του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας. Διότι η Μεγάλη Πέμπτη είναι η ημέρα κατά την οποίαν παρεδόθη το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Δηλαδή το μυστήριον της ενώσεως του Χριστού μετά των ανθρώπων. Διότι πρόκειται περί της μετοχής του ανθρώπου εις το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, ώστε ο άνθρωπος να γίνεται σύσσωμος, ένα σώμα, και σύναιμος, ένα αίμα με τον Χριστόν.

Σημειώνει, λοιπόν, ο απόστολος Παύλος εις την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του, στο 11ο κεφάλαιον, ότι «Ἐγὼ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ Κυρίου ὃ καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ Κύριος ᾿Ιησοῦς ἐν τῇ νυκτί ᾗ παρεδίδοτο ἔλαβεν ἄρτον καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασε καὶ εἶπε· λάβετε φάγετε· τοῦτό μού ἐστι τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δειπνῆσαι λέγων· τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι· τοῦτο ποιεῖτε, ὁσάκις ἂν πίνητε, εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. Ὁσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε, ἄχρις οὗ ἂν ἔλθῃ».

Αν επροσέξατε, λέγει: «Ἐγὼ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ Κυρίου ὃ καὶ παρέδωκα». Ο απόστολος Παύλος, πρώτης σειράς απόστολος, δεν παρέλαβε από τους αποστόλους, παρότι δεν είδε τον Κύριον κατά την παρουσία Του εδώ εις τον παρόντα κόσμον· αλλά παρέλαβε από τον Κύριον απευθείας, διότι ο ίδιος ο Κύριος είχε πει τότε εις τον Ανανία, ο οποίος εβάπτισε τον Παύλον: «Εγώ θα του διδάξω ό,τι πρέπει να του πω». Συνεπώς, ο απόστολος Παύλος δεν πήρε την διδασκαλία από δεύτερο χέρι· διαμέσου, φερειπείν, των αποστόλων, αλλά πήρε την διδασκαλία του Κυρίου από τον Ίδιο τον Κύριο. Συνεπώς λέγει, πολύ ορθά, «Εγώ παρέλαβα από τον Κύριον εκείνο που παρέδωσα σε σας». Αυτή η παραλαβή και η παράδοσις είναι ακριβώς η παράδοσις της Εκκλησίας. Διότι το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας, δυνάμει του μυστηρίου της ιερωσύνης, παραδίδεται διαρκώς μέσα εις την Εκκλησία.

Πρόγραμμα ἀκολουθιῶν Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης

 

Ὀμιλίες Μεγἀλης Ἑβδομάδος, Ὄρθρος Μεγάλης Πέμπτης:«Προδότες καί Προδοσία» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ[:Λουκά 22,1-39]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΠΡΟΔΟΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΟΣΙΑ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 26-4-1989]

Τέσσερα θέματα, αγαπητοί μου, επισημαίνονται από τον Συναξαριστήν στον Όρθρο της Μεγάλης Πέμπτης. Ο ιερός Νιπτήρ, ο Μυστικός Δείπνος, η υπερφυής προσευχή του Κυρίου και η προδοσία του Ιούδα. Στην προδοσία καταχωρούνται οι στίχοι: «Τί δεῖ μαχαιρῶν, τί ξύλων, λαοπλάνοι, πρὸς τὸν θανεῖν πρόθυμον εἰς κόσμου λύτρον;». Δηλαδή: «Ως προς τι, λαοπλάνοι άρχοντες, χρησιμοποιείτε μαχαίρια και ξύλα γι’ Αυτόν που είναι πρόθυμος για την λύτρωση του κόσμου να πεθάνει;».

Θα μείνουμε για λίγο, αγαπητοί μου, στο φαινόμενον της προδοσίας, που επετέλεσε - περιέργως- ένας μαθητής του Κυρίου, ο Ιούδας. Οι ιεροί ευαγγελισταί μάς καταγράφουν αρκετά για την σκοτεινή μορφή του Ιούδα και αφήνουν σημεία ερμηνείας αυτής του της συμπεριφοράς. Γράφει ο ευαγγελιστής Λουκάς: «Εἰσῆλθε δὲ ὁ σατανᾶς εἰς ᾿Ιούδαν τὸν ἐπικαλούμενον ᾿Ισκαριώτην, ὄντα ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δώδεκα, καὶ ἀπελθὼν συνελάλησε τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ γραμματεῦσι καὶ στρατηγοῖς τὸ πῶς αὐτὸν παραδῶ αὐτοῖς. Καὶ ἐχάρησαν, καὶ συνέθεντο αὐτῷ ἀργύρια δοῦναι (:συνεφώνησαν να του δώσουν χρήματα)· καὶ ἐξωμολόγησε (:και υπεσχέθη), καὶ ἐζήτει εὐκαιρίαν τοῦ παραδοῦναι αὐτὸν αὐτοῖς ἄτερ ὄχλου (:και ζητούσε ευκαιρία να τους Τον παραδώσει τον Ιησούν χωρίς την παρουσία όχλου)».

Αγαπητοί μου, η προδοσία του Ιούδα μένει όχι μόνο ένα στίγμα, αλλά και ένα μυστήριον δυσερμήνευτον. Είναι το μυστήριον των βαθέων του σατανά και το μυστήριον των βαθέων του ανθρώπου. Όπως η χάρις του Θεού μένει ένα μυστήριον σε σχέση με την προαίρεση του ανθρώπου, έτσι και το κακό μένει μυστήριο σε σχέση με την προαίρεση, πάλι, του ανθρώπου. Ωστόσο, μένει εκπληκτικό πώς ένας μαθητής κοντά στον Κύριο και Διδάσκαλο, στον μοναδικό Διδάσκαλο μπορούσε να χαθεί. Είναι εκπληκτικόν πραγματικά.

Δηλαδή θυμίζει κάτι περίπου παλιά εκεί όταν οι δύο άγγελοι, τα δύο πρόσωπα της Αγίας Τριάδος, κατέβηκαν εις τα Σόδομα να σώσουν την οικογένεια του Λωτ. Περίεργο. Οι δύο άγγελοι κρατούσαν τον Λωτ, την γυναίκα του και τις κόρες με τα χέρια τους. Πόσο πιο κοντύτερα μπορούσε να βρεθεί κανείς κοντά στον Θεό; Κι όμως, αγαπητοί μου, η γυναίκα του Λωτ, κρατώντας τον Θεό χάθηκε! Γυρίζοντας το κεφάλι της πίσω… Να δει κανείς εδώ το βαθύ μυστήριον της ανθρωπίνης προαιρέσεως…

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ὄρθρος Μεγάλης Τετάρτης:«Τά πάθη τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπό τόν 21ο ψαλμόν» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 21ον ΨΑΛΜΟΝ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 21-4-1992]

[Μέρος Α΄]

Καθ’ όλον το μήκος, αγαπητοί μου, της Μεγάλης Εβδομάδος των Παθών του Κυρίου μας, Ιησού Χριστού, διακρίνουμε μια πλουσία αναφορά στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης, ιδιαίτατα εις το Ψαλτήρι. Ο λόγος είναι σαφής. Ολόκληρη η Παλαιά Διαθήκη είναι μια απέραντη προφητεία και μια εκπληκτική τυπολογία που αναφέρεται εις το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Και τυπολογία εννοούμε ότι κάθε γεγονός, ιστορικό, μέσα εις τον χώρον της Παλαιάς Διαθήκης είναι τύπος του προσώπου του Ιησού Χριστού και της σωτηρίας την οποία φέρει ο Ιησούς Χριστός. Όπως η διάβαση από την Ερυθρά Θάλασσα και ούτω καθεξής. Γι'αυτό, χωρίς την πληροφορία της Παλαιάς Διαθήκης, το πρόσωπο του Ιησού Χριστού μάς είναι άγνωστο και ακατανόητο. Θα το πω άλλη μία φορά: Χωρίς την μαρτυρία της Παλαιάς Διαθήκης το πρόσωπο του Ιησού Χριστού μάς είναι άγνωστον και ακατανόητον.

Βέβαια, η Εκκλησία ανέκαθεν το αντελήφθη αυτό και πλαισιώνει με κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης και με τυπολογικά γεγονότα το πρόσωπο του Ιησού Χριστού για να δίδει, ανά πάσα στιγμή, τη σωστή ερμηνεία περί του προσώπου Εκείνου. Δίδει, με άλλα λόγια, η Εκκλησία την απάντηση του Αποστόλου Πέτρου στο ερώτημα του Κυρίου: «Τίνα μὲ λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου;». Είναι το πιο θεμελιώδες ερώτημα που ποτέ ετέθη μέσα εις την ιστορίαν των ανθρώπων. Και το πιο προκλητικό ερώτημα που ποτέ ετέθη εις την ιστορίαν των ανθρώπων, εφόσον, εκ της απαντήσεως του ερωτήματος αυτού εξαρτάται η σωτηρία των ανθρώπων. Βλέπετε, λοιπόν, ότι είναι ένα πάρα πολύ σπουδαίο πράγμα να απαντήσομε εις το ερώτημα, αυτό, του Κυρίου. Του Ποιος είναι, το πρόσωπό Του, Ποιος είναι. Ποιος είναι. «Τι λένε οι άνθρωποι για μένα. Ποιος είμαι Εγώ;».

Το δυστύχημα είναι ότι η νεοτέρα θεολογία, στην πρακτική της προσφορά, ως κήρυγμα στον λαό δεν χρησιμοποιεί την Παλαιά Διαθήκη· με αποτέλεσμα, χωρίς να το κατανοεί, να αποκόπτει ή να καταστρέφει το υπόβαθρον της πίστεως εις το πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Και τούτο διότι τα γεγονότα που συνθέτουν την ζωή του Χριστού, να αμφισβητούνται, αφού δεν κατοχυρώνονται με την προφητεία.

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδας,Ὄρθρος Μεγάλης Τετάρτης: «Νῦν κρίσις ἐστί τοῦ κόσμου», π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ[: Ιωάν. 12, 17-50]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Νῦν κρίσις ἐστί τοῦ κόσμου»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 22-4-1997]

Στην ευαγγελική περικοπή του Όρθρου της Μεγάλης Τετάρτης, αγαπητοί μου, καταχωρούνται επτά ενότητες. Η πρώτη ενότης αναφέρεται εις τον θαυμασμόν του όχλου προς τον Ιησού, για την ανάσταση του νεκρού τετραημέρου Λαζάρου. Τον προϋπήντησε, λέει, ο όχλος, επειδή άκουσαν ότι ανέστησε τον τετραήμερον Λάζαρον. Η δευτέρα ενότητα αναφέρεται στην αναζήτηση του Ιησού εκ μέρους ορισμένων Ελλήνων προσηλύτων. «Θέλουμε», λέγει, «να ιδούμε τον Ιησούν». Τρίτη ενότητα, αναφέρεται στη διδασκαλία του Κυρίου «Ὁ φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτήν». «Ψυχή» εδώ σημαίνει ζωή. Τετάρτη ενότητα είναι η σταθερή απόφασις του Ιησού να σταυρωθεί. Πέμπτη ενότητα είναι η κρίσις του κόσμου και της Ιστορίας. Έκτη ενότητα είναι η μεγαλειώδης ταύτισις του Ιησού με τον «Ἅγιον τοῦ Ἰσραήλ», δηλαδή τον Γιαχβέ, τον Κύριον, που αναφέρει ο Ησαΐας και το καταγράφει και ο Ιωάννης- είναι μεγαλειώδης αυτή η ταύτισις. Και τέλος, έβδομον, ότι ο λόγος του Χριστού θα κρίνει την απιστίαν στον κόσμον.

Θα μείνομε, αγαπητοί μου, εις την πέμπτην ενότητα, που αναφέρεται εις την κρίσιν του κόσμου και της Ιστορίας. Λέγει ο Κύριος: «Νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ κόσμου τούτου». «Τώρα λέγει, «είναι κρίσις του κόσμου τούτου». «Νῦν ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω». Δηλαδή, ότι «τώρα υπάρχει κρίσις σ’ αυτόν τον κόσμον. Τώρα ο άρχοντας του κόσμου τούτου θα πεταχτεί έξω». Όταν λέγει «κρίσις του κόσμου» εννοεί όχι βεβαίως την δικαστική κρίση, που λέμε «αυτός θα περάσει από κρίση», δηλαδή θα περάσω από δικαστήριο, αλλά εννοεί την κρίση διαχωρισμού και διακρίσεως, όπως λέγει ο Ιερός Αυγουστίνος. Ότι δηλαδή θα περάσει ο κόσμος μίαν κρίσιν. Όπως λέμε ότι αυτός ο ασθενής περνά κρίση. Πού είναι η κρίσις; Ή να ζήσει ή να πεθάνει. Ή ακόμη λέμε ότι αυτό το γυάλινο δοχείο, όταν δεχτεί πολύ θερμό νερό, περνάει μία κρίση το υλικό του, το γυαλί, να σπάσει ή να μην σπάσει. Με αυτήν την έννοια, λοιπόν, εννοούμε αυτήν την κρίση και όχι ότι θα περάσει από κριτήριον για να δικαστεί.

Οὐαί ὑμῖν Γραμματεῖς καί Φαρισαῖοι ὑποκριταί Ἁγ. Γερβασίου Παρασκευόπουλου-Μ. Τρίτη, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Οὐαί ὑμῖν Γραμματεῖς καί Φαρισαῖοι ὑποκριταί Ἁγ. Γερβασίου Παρασκευόπουλου-Μ. Τρίτη, 7-4-2026, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος,Ὄρθρος Μεγάλης Τετάρτης:«Τὸν νυμφῶνα σου βλέπω… καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Τὸν νυμφῶνα σου βλέπω… καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 25-4-1989]

Εις τους Όρθρους των τεσσάρων πρώτων ημερών της Μεγάλης Εβδομάδος, αγαπητοί μου, ψάλλεται στην Εκκλησία μας το εξής ωραιότατον, αλλά και βαθύτατον σε νοήματα, εξαποστειλάριον: «Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω, Σωτήρ μου κεκοσμημένον, καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω, ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ, λάμπρυνόν μου τὴν στολὴν τῆς ψυχῆς, Φωτοδότα, καὶ σῶσόν με».

Το εξαποστειλάριο αυτό είναι εμπνευσμένο από την παραβολή του Κυρίου που αναφέρεται εις τους γάμους του υιού του βασιλέως. Και εκεί βλέπουμε ότι αφού οι καλεσμένοι απεποιήθησαν την πρόσκλησιν, τότε- και μάλιστα εκακοποίησαν και τους δούλους που τους εκάλεσαν- τότε ο βασιλεύς, που είχε τους γάμους του υιού του, λέγει στους δούλους: «Πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. Καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας ὅσους εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ γάμος ἀνακειμένων. Εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου, καὶ λέγει αὐτῷ· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; ὁ δὲ ἐφιμώθη. Τότε εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῖς διακόνοις· δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί».

Αυτόν, λοιπόν, τον νυμφώνα βλέπει ο ποιητής μας, από τον οποίον, σας είπα, εμπνέεται και ενώ τον επιθυμεί, όμως διστάζει να εισέλθει, γιατί δεν έχει αυτήν την ειδική, του γάμου, στολή. Γι’ αυτό λέγει: «Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω, Σωτήρ μου κεκοσμημένον, στολισμένον, αλλά, δυστυχώς, δεν έχω ένδυμα κατάλληλον δια να εισέλθω εις αυτόν. Γι'αυτό, Σε παρακαλώ, για να μην πάθω ό,τι έπαθε εκείνος ο δούλος, ο επισκέπτης, ο καλεσμένος εκείνος, ώστε να μπει χωρίς την κατάλληλη στολή, Σε παρακαλώ, λοιπόν, λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής, έλα να μου λαμπρύνεις και να μου στολίσεις και να μου καθαρίσεις την στολήν της ψυχής και έτσι να μπορώ να εισέλθω εις τους γάμους».

Εδώ ομιλεί, τόσο η παραβολή, όσο και ο ποιητής μας περί νυμφώνος. «Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω». Τι είναι αυτός ο «νυμφών»; Είναι ο γαμήλιος χώρος. Εκεί που βρίσκεται ο νυμφίος και η νύμφη. Αν θέλετε ακόμη είναι το δωμάτιον, να το πούμε απλοελληνικά η κρεβατοκάμαρα των νεονύμφων. Εδώ είναι η Βασιλεία του Θεού. Αυτός είναι ο «νυμφών». Και, όπως λέγει ο Ζιγαβηνός, είναι η μυστική συνάφεια του Υιού προς την Εκκλησίαν των πιστών. Εκείνη η μυστική συνάφεια. «Μυστική» δεν θα πει κρυφή. Από το «μύστης» και «μυσταγωγία» και «μυστήριον». Εκείνη η ένωσις των πιστών με τον Υιό του Θεού.

Το ίδιο πράγμα τονίζει και ο Απόστολος Παύλος, όταν γράφει στους Εφεσίους: «Τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν». Ποιο μυστήριον; «Ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς Ἐκκλησίαν». Δηλαδή το μυστήριον της ενώσεως Χριστού και Εκκλησίας, του οποίου μυστηρίου τύπος –μυστήριον- είναι ο γάμος των ανθρώπων. Τύπος - μυστήριον· του μεγάλου μυστηρίου ενώσεως Χριστού και Εκκλησίας.

Και ο ευαγγελιστής Ιωάννης λέει στο βιβλίο της «Ἀποκαλύψεως» που βλέπει ακριβώς την Βασιλεία του Θεού σαν ένα δείπνο όπως ο Κύριος λέγει εδώ στην παραβολή: «Μακάριοι οἱ εἰς τὸ δεῖπνον τοῦ Ἀρνίου κεκλημένοι» · δηλαδή οι καλεσμένοι. «Ευτυχισμένοι αυτοί που κλήθηκαν στο δείπνο του Αρνίου».

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος,Ὄρθρος Μεγάλης Τετάρτης: «Τό τροπάριον τῆς μελωδοῦ Κασσιανῆς» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΤΟ ΤΡΟΠΑΡΙΟΝ ΤΗΣ ΜΕΛΩΔΟΥ ΚΑΣΣΙΑΝΗΣ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 26-4-1994]

Από την όλη υμνολογία του Όρθρου της Μεγάλης Τετάρτης, αγαπητοί μου, δεσπόζει τον δοξαστικόν των αποστίχων, φερόμενον υπό το όνομα της βυζαντινής μελωδού Κασσιανής. Είναι το γνωστότατον, αυτό που προ ολίγου ακούσαμε: «Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή». Πριν, όμως, το προσεγγίσομε το τροπάριο αυτό, να πούμε δυο λόγια για την Κασσιανή. Η Κασσιανή υπήρξε μεγάλη ποιήτρια και μελωδός του 9ου αιώνος, κατά την διάρκεια της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Ήταν μοναχή. Πολλά θρυλούνται γύρω από αυτήν. Έγραψε πολλά· και εκλεκτά. Ένα από αυτά είναι και το παρόν τροπάριον. Από τα συγγράμματά της διακρίνεται μια βαθιά μόρφωσις και ένας ώριμος νους. Θεωρείται η μόνη αξιομνημόνευτος ποιήτρια της βυζαντινής περιόδου. Τόσο θαυμαστή είναι…

Αυτό το περιώνυμον τροπάριό της, που ετέθη, όπως σας είπα, σαν δοξαστικό εις τα απόστιχα έχει ως εξής, ας το ξαναδιαβάσομε: «Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή, τὴν σὴν αἰσθομένη Θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν, ὀδυρομένη μύρα σοι πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει. Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι, ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας, ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος, ἔρως τῆς ἁμαρτίας. Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων, ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ· κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας, ὁ κλίνας τοὺς οὐρανούς, τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει· καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους Σου πόδας, ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν, τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις, ὧν ἐν τῷ Παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν, κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη. Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων Σου ἀβύσσους, τίς ἐξιχνιάσει ψυχοσῶστα Σωτήρ μου; Μή με, τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος».

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος, Ὄρθρος Μεγάλης Τρίτης:«Ὅταν ὁ Θεός λέγει ἀλίμονον» π. ἈΘανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΙΤΗΣ[ Ματθ.23,14-15]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΟΤΑΝ Ο ΘΕΟΣ ΛΕΓΕΙ ‘’ΑΛΙΜΟΝΟΝ’’»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 24-4-1989]

Όπως αντιληφθήκαμε, αγαπητοί μου, από την ευαγγελική περικοπή, ένα πολύ μεγάλο τμήμα ανεφέρετο εις τον ταλανισμόν των Γραμματέων και των Φαρισαίων. Έλεγε ο Κύριος: «Οὐαὶ ὑμῖν, Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ...» κ.τ.λ. Και όταν ταλανίζει ο Θεός, είναι κάτι φρικτό. Οι ταλανισμοί αυτοί -δηλαδή «οὐαὶ» θα πει «αλίμονο», «οὐαὶ» θα πει «αλίμονο»- συνεπώς, «ταλανίζω» και αυτό ακριβώς είναι το φοβερό ότι αυτοί οι ταλανισμοί, δηλαδή «ταλανίζω», λέω «οὐαὶ», λέω «αλίμονο», έχουν και επίκαιρον και εσχατολογικόν χαρακτήρα. Είναι επτά οι ταλανισμοί, τα «οὐαὶ», τα «αλίμονο» που λέει ο Κύριος προς τους Γραμματείς και εις τους Φαρισαίους. Οκτώ βέβαια είναι για την ακρίβεια, αλλά θεωρείται ότι το πρώτο «οὐαὶ» εισήχθη από τον Μάρκον σε μια αντιγραφή. Πάντως, όπως κι αν έχει το θέμα, και εκείνο του Μάρκου που αναφέρεται στο ευαγγέλιο του Μάρκου και εκείνο ο Κύριος το είπε.

Αυτοί οι ταλανισμοί είναι μία προέκτασις έξι ταλανισμών, έξι «οὐαὶ», που λέγει ο προφήτης Ησαΐας εις το πέμπτον κεφάλαιον. Και εκεί ομιλεί ο Λόγος του Θεού, είναι το ίδιο πρόσωπο. Και δια του προφήτου ταλανίζει τότε εκείνους οι οποίοι ήσαν άξιοι ταλανισμού. Όπως, επί παραδείγματι, «όταν», λέγει, «σπρώχνεις, σπρώχνεις τα όριά σου από το χωράφι σου για να πάρεις χωράφι από τον άλλον»· και ούτω καθεξής. Μέσα, λοιπόν, σ’ αυτά τα «οὐαὶ» βρίσκομε πολλές φορές κι εμείς τον εαυτόν μας γιατί, πώς να το κάνομε, αποτείνονται για τον καθένα από εμάς, όταν για κάποιον λόγο θα φτάναμε να μοιάζομε στη συμπεριφορά με εκείνους προς τους οποίους ο Κύριος απέτεινε το «οὐαὶ». Και τι σημαίνει; «Οἷα κακὰ καὶ οἷος ὄλεθρος πνευματικὸς ἀναμένει ἡμᾶς», λέγει ένας ερμηνευτής. Δηλαδή, «τι κακά, ποια κακά και ποια καταστροφή πνευματική μας αναμένει!».

«Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί». Σε όλους αυτούς τους ταλανισμούς που ο Κύριος αποτείνει προς τους Φαρισαίους και τους Γραμματείς, στερεοτύπως επαναλαμβάνεται το «ὑποκριταί». Και «ὑποκριτής» στον χώρο της θρησκείας σημαίνει, όπως λέγει ένας άλλος ερμηνευτής, «ὡς ὑποκρινομένους εὐλάβειαν καὶ ἀρετήν». «Σαν να υποκρίνονται την ευλάβεια και την αρετή, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει» Έτσι, θα λέγαμε, ότι υπάρχει μια ανομοιότητα ανάμεσα στο μέσα και στο έξω. Στο μέσα του ανθρώπου και στο έξω του ανθρώπου. Γι'αυτό, επιτρέψατέ μου αγαπητοί, να δούμε κανα-δυο, όσο ο χρόνος μας πάρει, απ’ αυτούς τους ταλανισμούς, να τους αναλύσομε, διότι, όπως θα δείτε, μας ενδιαφέρουν πάρα πολύ.

Ὁμιλίες Μεγάλης Ἑβδομάδος,Ὄρθρος Μεγάλης Τρίτης:«Ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ;» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΙΤΗΣ[:Ματθ.22,15-48, 23,1-39]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ;»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 21-4-1997]

Στην ευαγγελική περικοπή του Όρθρου, αγαπητοί μου, της Μεγάλης Τρίτης καταχωρούνται πέντε ενότητες. Η πρώτη ενότητα: η προσπάθεια των Φαρισαίων να παγιδεύσουν τον Κύριον ἐν λόγῳ. Δευτέρα ενότητα, όπως ακούσαμε: Η αποστόμωσις των Σαδδουκαίων που δεν πίστευαν στην ανάσταση των νεκρών· με εκείνον τον μύθο που επενόησαν με τα επτά αδέλφια και τη μία γυναίκα. Τρίτον: Εκείνος ο νομικός που ήθελε να πειράξει τον Κύριον –εκ μέρους των Φαρισαίων αυτό- θέτοντας το ερώτημα του ποια είναι η πρώτη και μεγάλη εντολή εις τον νόμον. Μη σας φαίνεται ότι ήταν απλό το θέμα αυτό - ήτανε δύσκολο. Αλλά δεν θα αναλύσομε αυτό.

Τέταρτον. Και τώρα μία αντίστροφος μέτρησις. Αρχίζει ο Κύριος να ερωτά Εκείνος αυτούς. Και να τους καθιστά αναπολογήτους. Και ρωτάει ο Κύριος: «Τίνος υιός είναι ο Μεσσίας; Και αν είναι του Δαβίδ όπως λέτε- και ορθώς- τότε γιατί ο Δαβίδ αποκαλεί τον απόγονό του ‘’Κύριον’’;» Ένα πέμπτον: Αποτείνονται εκείνα τα φοβερά «οὐαί» στους Γραμματείς και εις τους Φαρισαίους. Φοβερά!

Αισθανόμεθα όλα αυτά και υπό το βάρος βέβαια των ημερών των Σεπτών Παθών του Χριστού να συνθέτουν μιαν ατμόσφαιρα κρίσεως ολοκλήρου της ανθρωπότητος, που αντιπροσώπευε ο λαός του Ισραήλ εκείνη την ώρα. Θα προσπαθήσομε να μείνομε στην πρώτη παράγραφο, στο πρώτο θέμα της σημερινής, σας είπα, ευαγγελικής περικοπής. Είναι η προσπάθεια των Φαρισαίων να παγιδεύσουν με λόγο τον Κύριον Ιησούν. Και παρακολουθούμε το ιερόν κείμενον: «Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ συμβούλιον ἔλαβον οἱ Φαρισαῖοι κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ». «Εκείνον τον καιρό», λέγει, «έκαναν σύναξη οι Φαρισαίοι στον δικό τους τον τόπο να δουν τι θα κάνουν με τον Ιησούν, να τον παγιδεύσουν - λέγει- με λόγο».

Ὄρθρος Μεγάλης Τρίτης:«Γρηγορεῖτε» π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΙΤΗΣ[ Ματθ.25,1-13]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΓΡΗΓΟΡΕΙΤΕ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 13-4-1987]

Τις ημέρες αυτές, αγαπητοί μου, τις πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος, ένα επικρατούν τροπάριον είναι αυτό το «Ἰδού ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός καί μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα·ἀνάξιος δέ πάλιν, ὅν εὑρήσει ῥαθυμοῦντα. Βλέπε οὖν ψυχή μου, μή τῷ ὕπνῳ κατενεχθῇς, ἵνα μή τῷ θανάτῳ παραδοθῇς, καί τῆς Βασιλείας ἔξω κλεισθῇς· ἀλλά ἀνάνηψον κράζουσα· Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος εἶ ὁ Θεός, διὰ τῆς Θεοτόκου, ἐλέησον ἡμᾶς».

Το τροπάριον αυτό προφανώς είναι εμπνευσμένο από την παραβολή των δέκα παρθένων που εξάλλου αποτελεί και ένα κεντρικόν σημείον της Μεγάλης Τρίτης. Γι'αυτό και λέγει το υπόμνημα της ημέρας: «Τῇ ἁγία καὶ μεγάλῃ Τρίτῃ τῆς τῶν δέκα παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ εὐαγγελίου μνείαν ποιούμεθα». Έτσι βλέπομε ότι κεντρικόν σημείον αποτελεί η παραβολή των δέκα παρθένων. Και πράγματι είναι μία παραβολή που έρχεται να δώσει ένα σωτήριον σάλπισμα. Για την εγρήγορση της ψυχής. Και ακόμη, για την εγρήγορση του λαού του Θεού. Διότι στην παραβολή αυτή σκιαγραφείται ο ερχομός του Χριστού. Γι'αυτό ακριβώς θα πρέπει την παραβολή αυτή να τη δούμε λίγο πιο κοντύτερα.

Λέγει ο ιερός ευαγγελιστής Ματθαίος εις το 25ον κεφάλαιόν του: «Ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις, αἵτινες λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας αὐτῶν ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου. Πέντε δὲ ἦσαν ἐξ αὐτῶν φρόνιμοι καὶ αἱ πέντε μωραί. Αἵτινες μωραὶ λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν οὐκ ἔλαβον μεθ᾿ ἑαυτῶν ἔλαιον· αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαβον ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις αὐτῶν μετὰ τῶν λαμπάδων αὐτῶν. Χρονίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐκάθευδον.

Μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν· ἰδοὺ ὁ νυμφίος ἔρχεται, ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. Τότε ἠγέρθησαν πᾶσαι αἱ παρθένοι ἐκεῖναι καὶ ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας αὐτῶν. Αἱ δὲ μωραὶ ταῖς φρονίμοις εἶπον· δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν, ὅτι αἱ λαμπάδες ἡμῶν σβέννυνται. Ἀπεκρίθησαν δὲ αἱ φρόνιμοι λέγουσαι· μήποτε οὐκ ἀρκέσει ἡμῖν καὶ ὑμῖν· πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράσατε ἑαυταῖς. Ἀπερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι ἦλθεν ὁ νυμφίος καὶ αἱ ἕτοιμοι εἰσῆλθον μετ᾿ αὐτοῦ εἰς τοὺς γάμους, καὶ ἐκλείσθη ἡ θύρα. Ὕστερον δὲ ἔρχονται καὶ αἱ λοιπαὶ παρθένοι λέγουσαι· κύριε κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται».