Ὁ διάλογος μὲ τὴ Σαμαρείτιδα καὶ ἡ ριζικὴ μεταστροφή της. (Κυριακή της Σαμαρείτιδος)

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΗ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΑ ΚΑΙ Η ΡΙΖΙΚΗ ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ. (ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ)

Εν Κυθήροις τη 18η Μαΐου 2025

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου- συγγραφέως - Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων

Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η πέμπτη Κυριακή από του Πάσχα, η Κυριακή της Σαμαρείτιδος και ονομάσθηκε έτσι, επειδή την ημέρα αυτή η αγία μας Εκκλησία καθιέρωσε να μνημονεύουμε τον διάλογο που είχε ο Κύριος με μια γυναίκα Σαμαρείτιδα, τον οποίο διασώζει μόνος ο ευαγγελιστής Ιωάννης στο 4ο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του. Πρόκειται για ένα μακρό διάλογο, που είχε σαν αποτέλεσμα να πιστεύσει τελικά η γυναίκα στα λόγια του Κυρίου και αργότερα να βαπτισθεί και να ασκήσει μάλιστα και ιεραποστολικό έργο. Σύμφωνα με τη διήγηση του Ευαγγελιστού ο Κύριος έφθασε στην πόλη της Σαμαρείας Συχάρ μαζί με τους μαθητές του μετα από μακρά οδοιπορία και καθώς ήταν κουρασμένος, λόγω της οδοιπορίας, κάθισε σ’ ένα πηγάδι που ήταν έξω από την πόλη, το οποίο ήταν γνωστό ως το πηγάδι του Ιακώβ. Τότε ήρθε μια γυναίκα Σαμαρείτιδα με τη στάμνα της να αντλήσει νερό, με την οποία ο Κύριος είχε αυτό τον μακρό διάλογο, όπως τον περιγράφει ο Ευαγγελιστής.

Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος:«Ὁ Χριστός, πηγή ζωῆς», π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ[:Ιω.4,10]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Ο ΧΡΙΣΤΟΣ, ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 12-5-1985]

[Β136]

Ο διάλογος, αγαπητοί μου, του Κυρίου μας μετά της Σαμαρείτιδος, περιέχει έναν ανεξάντλητον πλούτον αληθειών και αποκαλύψεων. Κατά τρόπον, μάλιστα αριστοτεχνικότατον.

Φεύγοντας ο Κύριος από την Ιουδαία και πηγαίνοντας στη Γαλιλαία, θα περνούσε, για συντομότερο δρόμο, από την Σαμάρεια. Ήταν μεσημέρι και ήταν κουρασμένος, «κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας». Και εκάθισε σε ένα πηγάδι, που ήταν αυτό το πηγάδι του Ιακώβ, που το είχε δώσει στο παιδί του, τον Ιωσήφ. Και ήρθε μία γυναίκα, Σαμαρείτις αυτή η γυναίκα, από την Σαμάρεια, να πάρει νερό. Κι εκεί διαμείβεται ένας διάλογος. Ο Κύριος τής λέγει:- «Δός μοι πιεῖν (: Δώσε μου να πιω νερό)».

- «Πώς εσύ», του λέγει, «ζητάς από μένα νερό, ενώ είσαι Ιουδαίος;». Βάζει μία παρένθεση ο ιερός Ευαγγελιστής: «Διότι οι Ιουδαίοι δεν χωνεύονται, ‘’οὐ συγχρῶνται’’, δεν χωνεύονται με τους Σαμαρείτας».

Και λέγει ο Κύριος: - «Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ, καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτόν, καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν (:Αν ήξερες την δωρεά του Θεού και Ποιος είναι Εκείνος που σου ζητάει νερό, μάλλον εσύ θα Του ζητούσες να πιεις απ’ Αυτόν)».

Κι εκεί ξεκινάει, αγαπητοί μου, ένας θαυμάσιος διάλογος, μέσα στον οποίον τονίζονται μεγάλες αλήθειες. Εκεί λέγει ο Κύριος ότι είναι ο Μεσσίας. Εκεί λέγει φανερώς: «Ἐγώ εἰμί…», λέγει. «Ξέρομε», λέγει, «ότι άμα έρθει ο Χριστός θα μας τα πει όλα αυτά». «Ἐγώ εἰμι, Εκείνος που σου ομιλεί. Είμαι Εγώ». Και ακόμη ο Κύριος ομίλησε δια τον τρόπον με τον οποίον θα προσεγγίζουν οι πιστοί τον Θεό. Ότι «ο Θεός είναι Πνεύμα, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν». Γι'αυτό σας είπα, η περικοπή αυτή είναι πλουσιοτάτη σε περιεχόμενο, σε αποκαλύψεις.

Αλλά, αγαπητοί μου, θα μείνομε μόνο σε ένα σημείο: «Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ(:Εάν γνώριζες την δωρεά του Θεού), καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτόν, καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν».

Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος. Ὁ Ἱερός Χρυσόστομος γιά τήν ἀποστολή τοῦ Παύλου καί τοῦ Βαρνάβα στήν Ἀντιόχεια

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΑΣ[:Πράξ.11,19-30]

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΡΝΑΒΑ

ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑ

[Υπομνηματισμός των εδαφίων Πράξ. 11, 19-30]

«Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες ἀπὸ τῆς θλίψεως τῆς γενομένης ἐπὶ Στεφάνῳ διῆλθον ἕως Φοινίκης καὶ Κύπρου καὶ Ἀντιοχείας, μηδενὶ λαλοῦντες τὸν λόγον εἰ μὴ μόνον Ἰουδαίοις(:Εκείνοι λοιπόν που είχαν φύγει από τα Ιεροσόλυμα και είχαν διασκορπιστεί λόγω του διωγμού που είχε γίνει εξαιτίας του Στεφάνου, έφθασαν μέχρι τη Φοινίκη και την Κύπρο και την Αντιόχεια. Και σε κανέναν άλλο δεν κήρυτταν τον λόγο του Θεού παρά μόνο στους Ιουδαίους)»[Πράξ. 11,19]. Δεν το έκαναν αυτό φοβούμενοι τους ανθρώπους, διότι τον φόβο δεν τον σκέφτονταν καθόλου, αλλά το έκαναν τηρώντας τον μωσαϊκό νόμο και δείχνοντας ακόμη ανοχή σε αυτούς.

Δεν συνέβαλε λίγο ο διωγμός στη διάδοση του θείου λόγου· διότι λέγει ο Παύλος: «Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν(: Γνωρίζουμε επίσης ότι σε εκείνους που αγαπούν τον Θεό, όλα συνεργούν για το καλό τους. Αυτοί κλήθηκαν σύμφωνα με την προαιώνια απόφαση του Θεού και δέχτηκαν τη σωτήρια κλήση. Πώς λοιπόν να μη συνεργούν όλα για το καλό τους;)»[Ρωμ. 8,28]. Δεν θα μπορούσαν τίποτα άλλο να κάνουν, εάν επιδίδονταν με θέρμη έχοντας ως προκαθορισμένο σκοπό τους το να στερεώσουν την εκκλησία, παρά αυτό ακριβώς· και εννοώ δηλαδή το να διασκορπίσουν σε όλα τα μέρη τους δασκάλους.

Και πρόσεχε μέχρι πού επεκτάθηκε το κήρυγμα: «Διῆλθον ἕως Φοινίκης καὶ Κύπρου καὶ Ἀντιοχείας(:Έφθασαν μέχρι τη Φοινίκη και την Κύπρο και την Αντιόχεια)»,λέγει, «μηδενὶ λαλοῦντες τὸν λόγον εἰ μὴ μόνον Ἰουδαίοις(:και σε κανέναν άλλο δεν κήρυτταν τον λόγο του Θεού παρά μόνο στους Ιουδαίους)». Βλέπεις ότι κατά θεία οικονομία έγιναν όλα εκείνα τα σχετικά με τον Κορνήλιο; Αυτό επίσης αποτελεί και απολογία για τον Χριστό και κατηγορία για τους Ιουδαίους.

Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος:«Ἡ γνῶσις τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ», π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ[:Ιω.4,5-42]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ΓΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΑΛΗΘΙΝΟΥ ΘΕΟΥ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 9-5-1999]

(Β397)

Το πρώτο σύμπτωμα της πτώσεως των Πρωτοπλάστων, αγαπητοί μου, ήταν η απώλεια της γνώσεως του αληθινού Θεού. Κάποιες βέβαια λίγες γενεές μετά από τον Αδάμ, εκράτησαν αυτήν την πίστιν. Κατά παραδοσιακόν φυσικά τρόπον, την στιγμή που ο Αδάμ και η Εύα είπαν στα παιδιά τους, στα εγγόνια τους παρακάτω, πώς ήσαν εις τον Παράδεισον, πώς εγνώρισαν τον αληθινόν Θεόν κ.λπ. Αλλά όσο οι άνθρωποι εξηπλούντο επάνω εις την Γην, αλλά και απεμακρύνετο η μία ομάδα ανθρώπων από την άλλη, επάνω εις την τότε αχανή Γη, στρεφόμενοι προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντος, που ήτο το θέλημα του Θεού αυτό, το έχομε από πολλές μαρτυρίες και μάλιστα ο πύργος της Βαβέλ είναι ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά απομακρύνσεως των ανθρώπων, όπως και στην Καινή Διαθήκη που έγινε διωγμός εις τα Ιεροσόλυμα, μόνο και μόνο για να φύγουν οι Απόστολοι. Για να πάνε πιο πέρα. Γιατί δεν έφευγαν πιο πέρα. Έμεναν εκεί συγκεντρωμένοι.

Ωστόσο, όλα αυτά δημιούργησαν ένα ξεθώριασμα της μνήμης του Θεού. Έτσι απωλέσθη η μνήμη της γνώσεως του αληθινού Θεού. Και έπεσαν εις την ειδωλολατρίαν. Θεοποιούσαν εκείνο που έβλεπαν μπροστά τους. «Τι ευκολότερον; Βλέπω τον ήλιο. Με ζωογονεί. Θα τον λατρεύσω». Κ.ο.κ. Όπως μέχρι πρότινος, αν όχι ίσως και ακόμη, στην Αμερική οι ιθαγενείς, οι ντόπιοι, ελάτρευαν το καλαμπόκι. Γιατί τους έτρεφε. Κ.ο.κ.

Παρέμειναν μόνον μερικά ευάριθμα πρόσωπα, που είχαν κρατήσει αυτήν την πίστιν του αληθινού Θεού. Και ένας απ’ αυτούς ήταν ο Αβραάμ. Και ο Μελχισεδέκ. Αυτό το μυστηριώδες πρόσωπον, βασιλιάς της Ιερουσαλήμ. Η Ιερουσαλήμ προϋπήρξε του Αβραάμ. Προσέξατέ το αυτό. Και αυτά τα πρόσωπα εγνώρισαν τον αληθινόν Θεόν. Μάλιστα ο δεύτερος Ψαλμός μάς λέγει ότι ο Μεσσίας θα είναι κατά την τάξιν του Μελχισεδέκ. Σπουδαίο αυτό.

Αλλά όμως, σε όλο το πρόσωπο της Γης, σας είπα, απλώθηκε η ειδωλολατρία. Συνεπώς, το κυριότερον και πρώτον έργον της Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου ήταν η αποκάλυψις του αληθινού Θεού. Ήλθε να μας αποκαλύψει τον αληθινόν Θεόν. Λέγει στις Κατηχήσεις του ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων ότι το δεύτερον Πρόσωπον…- εκεί μιλάει για το θέμα γιατί ενηνθρώπησε το δεύτερον Πρόσωπον- διότι το Δεύτερον πρόσωπον είναι ο άμεσος εκτελεστής της Δημιουργίας· και «δεν ηνείχετο», λέγει, «ο Θεός Λόγος, να λατρεύονται τα ξόανα και δεν ξέρω τι, τα αγάλματα, η φύσις, αντί του Πατρός. Ενηνθρώπησε για να έρθει να μας πει Ποιος είναι ο αληθινός Θεός». Είναι μία πολύ χαρακτηριστική θέσις του αγίου Κυρίλλου. Ότι ο Θεός είναι Πνεύμα και ότι ο Θεός είναι τρεις υποστάσεις και ο Ένας εκ των Τριών ενηνθρώπησε.

ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ, 21-5-2022

https://youtu.be/fi_wABUf8XQ

Συν Θεω ζωντανή μετάδοση τώρα: ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ, 21-5-2022