ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΠΕΝΤΕ ΜΑΡΤΥΡΕΣ Εὐστράτιος, Αὐξέντιος, Εὐγένιος Μαρδάριος καί Ὀρέστης

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΠΕΝΤΕ ΜΑΡΤΥΡΕΣ

Ευστράτιος, Αυξέντιος, Ευγένιος

Μαρδάριος και Ορέστης

ΠΗΓΗ:ΕΔΩ

Η ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ - ΕΔΩ

13 Δεκεμβρίου

Την εποχή του τελευταίου και πλέον αδυσώπητου διωγμού κατά των χριστιανών, που έγινε επί Διοκλητιανού (περί το 305), το αίμα κυλούσε ποτάμι και βασίλευε ο τρόμος μέχρι στις εσχατιές της αυτοκρατορίας. Όπου κι αν βρίσκονταν, όποια κι αν ήταν η κατάστασή τους, οι χριστιανοί έπρεπε να επιλέξουν μεταξύ της άρνησης της πίστεως τους και του μαρτυρίου.

Στην πόλη Σάταλα της Αρμενίας ζούσε ένας λαμπρός αριστοκράτης, ο Ευστράτιος, σκρινιάριος (σύμβουλος) δουκικής τάξεως και επικεφαλής των αυτοκρατορικών νοταρίων (συμβολαιογράφων, γραμματέων) της πόλεως, ο οποίος μέχρι τότε είχε κατορθώσει να κρατήσει κρυφή την πίστη του στον Χριστό. Η ένδοξη άθληση των ομολογητών της πίστεως τού είχε κινήσει τον πόθο να αξιωθεί και εκείνος τον καλλίνικο στέφανο του μαρτυρίου· η προοπτική των βασανιστηρίων τον φόβιζε· θα είχε άραγε το θάρρος ν’ αντέξει ή θα υπαναχωρούσε; Για να μάθει αν η βούληση του Θεού ήταν να προχωρήσει στον δρόμο του μαρτυρίου, εμπιστεύθηκε τη ζώνη του, διακριτικό του αξιώματός του, σ’ έναν υπηρέτη προστάζοντάς τον να την αποθέσει στην αγία Τράπεζα του ναού και να δει αν ο πρώτος που θα έμπαινε στο ιερό Βήμα για να την πάρει θα ήταν ο σεβάσμιος ιερέας Αυξέντιος. Έτσι κι έγινε. Πήρε θάρρος ο Ευστράτιος από αυτό το σημείο και έπαψαν να τον φοβίζουν εκείνοι που μόνο το σώμα μπορούν να σκοτώσουν (Ματθ. 10, 28). Κάλεσε φίλους και συγγενείς να μοιρασθούν μαζί του τη χαρά του σ’ ένα μεγάλο δείπνο, κατά τη διάρκεια του οποίου τους ανακοίνωσε ότι σύντομα θα λάβαινε έναν θησαυρό άφθαρτο.

Την επαύριο, την ώρα που ο ηγεμόνας Λυσίας επιθεωρούσε τους φυλακισμένους χριστιανούς στο κέντρο της πόλης, παρουσιάσθηκε ξαφνικά ο Ευστράτιος, δήλωσε με παρρησία πως είναι χριστιανός και ζήτησε να τύχει της ίδιας μοίρας όπως οι φυλακισμένοι ομόπιστοί του. Εξεπλάγη ο ηγεμόνας και διέταξε να του αφαιρέσουν τα διακριτικά του αξιώματος και γυμνό να τον μαστιγώσουν, πριν τον ανακρίνει. Κατόπιν, κρέμασαν τον Ευστράτιο με σχοινιά, άναψαν από κάτω φωτιά και τον ξυλοκόπησαν άγρια εκ νέου. Μένοντας απαθής στον πόνο σαν να βασάνιζαν το σώμα κάποιου άλλου, ο Ευστράτιος στράφηκε προς τον Λυσία και τον ευχαρίστησε για τη χαρά που του έδινε, λέγοντας: «Τώρα γνώρισα πως είμαι ναός του Θεού και ότι το Πνεύμα το Άγιο κατοικεί μέσα μου!». Παρά το αλάτι και το όξος που έριξαν στις πληγές του, το ίδιο εκείνο βράδυ θεραπεύθηκε θαυματουργικώς. Μπροστά στο ακλόνητο φρόνημα του μάρτυρος και στη βοήθεια που του παρείχε η θεία Χάρη, ένας από τους συμπολίτες και τους υφισταμένους του Ευστράτιου, ο αξιωματούχος Ευγένιος, παρουσιάσθηκε κι αυτός με τη σειρά του στον ηγεμόνα, διακήρυξε την πίστη του και ζήτησε να αγωνιστεί με τον Ευστράτιο και τους άλλους ομολογητές.

Ἕνα χαριέστατο θαῦμα τῶν Ἁγίων Πέντε Μαρτύρων: Ὁ Ἅγιος Ὀρέστης ντρεπόταν νὰ πῆ «ἐδειλίασε» καὶ εἶπε «ἐμειδίασεν»!

Ἀρχιμανδρίτου Χαραλάμπους Βασιλόπουλου, Οἱ μάρτυρες Αὐξέντιος, Εὐστράτιος, Εὐγένιος, Ὀρέστης καὶ Μαρδάριος, ἔκδ. Ὀρθόδοξου Τύπου, σελ. 33-36.

Ὁ Ἅγιος Νικόδημος διηγεῖται χάριν τῶν φιλοχρίστων ἀναγνωστῶν, ἕνα χαριέστατον θαῦμα, ποὺ ἔκαμαν οἱ Ἅγιοι πέντε μάρτυρες, σὲ ἕνα μετόχι τῆς Νέας Μονῆς στὴν Χίο, ποὺ τιμᾶται στὸ ὄνομα τῶν πέντε μαρτύρων. Αὐτὸ τὸ ἀνέφερε ἕνας εὐλαβὴς ἱερεύς, ὁ πρωτοπαπὰς τοῦ Ναυπλίου, ὁ Νικόλαος Μαλαξός.

Τὸ μετόχιον αὐτό, κυβερνᾶται καὶ προμηθεύεται ὅλα τὰ χρειώδη, ἀπὸ τὴν Ἱερὰν Μονήν, τὴν ἑπομένην καὶ τὴν ἡμέραν τῆς πανηγύρεως. Συνέβη, λοιπόν, κάποτε σφοδρότατος χειμών, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἑορτῆς τῶν Ἁγίων. Εἶχε πέσει τόσο πολὺ χιόνι, ὥστε οἱ πατέρες τοῦ Μοναστηριοῦ, δὲν μπόρεσαν νὰ κατέβουν καὶ νὰ...φέρουν στὸ μετόχι, ὅσα χρειαζόταν γιὰ τὴν γιορτή, ὅπως συνηθίζεται. Οὔτε καὶ οἱ πολίται κατέφεραν νὰ πᾶνε ἀπὸ τὸ πολὺ κρύο. Στὸ ἑσπερινὸ ἐπῆγαν μερικοί, ἀλλὰ στὸν ὄρθρο μόνον ὁ ἱερεὺς ἐπῆγε στὴν ἐκκλησία. Ἄναψε τὰ κανδήλια, ἐσήμανε μὲ τὸ σήμαντρο καὶ «ἔβαλε εὐλογητὸν» γιὰ νὰ διαβάση τὴν ἀκολουθίαν.

Τότε ξαφνικὰ βλέπει πέντε ἀνθρώπους καλοντυμένους καὶ σοβαρούς. Μπῆκαν μὲ εὐλάβειαν εἰς τὸν Ναόν. Ἀπὸ τοὺς τρόπους καὶ τὸ παρουσιαστικὸ τῶν φαινόνταν ξένοι ἄνθρωποι, ἀλλὰ κατὰ τὸ πρόσωπον ἔμοιαζαν μὲ τοὺς πέντε ἐνδόξους μάρτυρες, Εὐστράτιον, Αὐξέντιον, Εὐγένιον, Μαρδάριον καὶ Ὀρέστην, ὅπως ἤσαν ζωγραφισμένοι στὶς εἰκόνες. Ἀπὸ αὐτοὺς οἱ δύο στάθηκαν στὸ μέρος τοῦ δεξιοῦ ψάλτη, οἱ ἄλλοι δύο στὸ ἀριστερό, καὶ ὁ πέμπτος ποὺ ὁμοίαζε μὲ τὸν Ὀρέστην, ἐπῆγε στὸ ἀναλόγιον.

Διάβασε τό γραμμένο, καθώς τό ἔπαθες...Ἕνα χαριέστατο θαῦμα τῶν Ἁγίων Πέντε Μαρτύρων

Ο Άγιος Νικόδημος διηγείται χάριν των φιλοχρίστων αναγνωστών, ένα χαριέστατον θαύμα, που έκαμαν οι Άγιοι πέντε μάρτυρες, σε ένα μετόχι της Νέας Μονής στην Χίο, που τιμάται στο όνομα των πέντε μαρτύρων. Αυτό το ανέφερε ένας ευλαβής ιερεύς, ο πρωτοπαπάς του Ναυπλίου, ο Νικόλαος Μαλαξός.

Το μετόχιον αυτό, κυβερνάται και προμηθεύεται όλα τα χρειώδη, από την Ιεράν Μονήν, την επομένην και την ημέραν της πανηγύρεως. Συνέβη, λοιπόν, κάποτε σφοδρότατος χειμών, κατά την ημέραν της εορτής των Αγίων. Είχε πέσει τόσο πολύ χιόνι, ώστε οι πατερες του Μοναστηριού, δεν μπόρεσαν να κατέβουν και να φέρουν στο μετόχι, όσα χρειαζόταν για την γιορτή, όπως συνηθίζεται. Ούτε και οι πολίται κατέφεραν να πάνε από το πολύ κρύο. Στο εσπερινό επήγαν μερικοί, αλλά στον όρθρο μόνον ο ιερεύς επήγε στην εκκλησία. Άναψε τα κανδήλια, εσήμανε με το σήμαντρο και «έβαλε ευλογητόν» για να διαβάση την ακολουθίαν.

Τότε ξαφνικά βλέπει πέντε ανθρώπους καλοντυμένους και σοβαρούς. Μπήκαν με ευλάβειαν εις τον Ναόν. Από τους τρόπους και το παρουσιαστικό των φαινόνταν ξένοι άνθρωποι, αλλά κατά το πρόσωπον έμοιαζαν με τους πέντε ενδόξους μάρτυρες, Ευστράτιον, Αυξέντιον, Ευγένιον, Μαρδάριον και Ορέστην, όπως ήσαν ζωγραφισμένοι στις εικόνες. Από αυτούς οι δυο στάθηκαν στο μέρος του δεξιού ψάλτη, οι άλλοι δυο στο αριστερό, και ο πέμπτος που ομοίαζε με τον Ορέστην, επήγε στο αναλόγιον.