Τὸ Ἀνατολικὸ Ζήτημα, Ναὸς Σολομῶντα, Ἑλλάδα, Ραβινικὴ Θεολογία, Ἀποστασία καὶ Γεωπολιτική.

Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.)

Η σύγχρονη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να ιδωθεί απλώς ως γεωπολιτικό πεδίο στρατηγικών αντιπαραθέσεων ή ενεργειακών συμφερόντων. Υπάρχει ένας βαθύτερος, συμβολικός και κοσμοϊστορικός άξονας που συνδέεται με την ανοικοδόμηση του Ναού του Σολομώντα, όπως τον αντιλαμβάνεται και η ραβινική θεολογία.

Ο Ναός αυτός δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο· είναι το κέντρο του «πλήρωματος του χρόνου», σημείο όπου η ιστορία, η πίστη και η γεωπολιτική συναντώνται.

Στη ραβινική παράδοση, η ανοικοδόμηση του Ναού συνδέεται με την ολοκλήρωση κύκλων ιστορίας και την εγκαθίδρυση νέας παγκόσμιας κοσμοϊστορικής ισορροπίας.

Η αποκαλούμενη «Αποστασία» από Ορθόδοξης πλευράς, δηλαδή η πνευματική και ηθική παρακμή ενός λαού ή μιας ολόκληρης εποχής, θεωρείται παράγων απαραίτητος για την ολοκλήρωση αυτού του κύκλου. Κάθε διεθνής κίνηση, κάθε στρατηγική συμφωνία ή σύγκρουση στην περιοχή της Ιερουσαλήμ και των πέριξ γύρω εδαφών, μπορεί να διαβαστεί μέσα από αυτόν τον συμβολικό φακό: ως εργαλείο διαμόρφωσης των συνθηκών για το πλήρωμα του χρόνου.

Ἑλληνοσερβικὴ φιλία καὶ ἐφαρμογὴ Διεθνοῦς Δικαίου τὴν ἐποχή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς (1989–2000).

Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.)

Η περίοδος της προεδρίας του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς (1989–2000) αποτέλεσε μία από τις πλέον ταραχώδεις και καθοριστικές φάσεις της σύγχρονης βαλκανικής ιστορίας.

Η διάλυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, οι εμφύλιες συγκρούσεις που ακολούθησαν, η επιβολή διεθνών κυρώσεων και, τελικώς, η στρατιωτική επέμβαση του ΝΑΤΟ το 1999 εναντίον της Σερβίας, διαμόρφωσαν ένα γεωπολιτικό και νομικό περιβάλλον όπου οι αρχές του διεθνούς δικαίου δοκιμάστηκαν σκληρά!!

Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνοσερβική φιλία αναδείχθηκε ως ένα ιδιαίτερο φαινόμενο πολιτικής, πολιτισμικής και ιστορικής αλληλεγγύης, το οποίο υπερέβαινε τις τρέχουσες διπλωματικές ισορροπίες και αντλούσε τις ρίζες του από βαθύτερες ιστορικές και πνευματικές καταβολές, ήδη των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου και Αγίου Σάββα του Χιλανδαρινού.

Οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Σερβίας δεν συναποτελούν συγκυριακό πολιτικό προϊόν της ύστερης μεταψυχροπολεμικής περιόδου.

Αντιθέτως, έχουν βαθιές ιστορικές και πολιτισμικές ρίζες που συνδέονται με την κοινή βαλκανική εμπειρία, τον κοινό αγώνα και κατά του τουρκικού ζυγού, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και, κυρίως, την κοινή ορθόδοξη πνευματική παράδοση.

Από τον 19ο αιώνα μέχρι και τον 20ό αιώνα, οι δύο λαοί διαμόρφωσαν σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης και συνεργασίας, οι οποίες ενισχύθηκαν ιδιαίτερα κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ιδιαίτερη ιστορική μνήμη κατέχει η σερβική συμβολή στις εξελίξεις της περιόδου του Μεγάλου Πολέμου, την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, καθώς και το δράμα του σερβικού στρατού κατά την υποχώρησή του μέσω της Αλβανίας το 1915–1916.

Το μαρτυρικό αυτό γεγονός συνδέθηκε συμβολικά με το νησί Βίδο στην Κέρκυρα, όπου χιλιάδες Σέρβοι στρατιώτες βρήκαν εκεί την τελευταία τους κατοικία.

Ἰράν – Ἰσραήλ – Εὐρώπη. Μετάβαση σὲ «Ὠκεανία» ἢ σὲ «Ἀρμαγεδώνα»;

Γράφει ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Παναγόπουλος Αλέξιος (DDDr., Dr.Habil.)

Η διεθνής πραγματικότητα του 2026 δεν χαρακτηρίζεται απλώς από περιφερειακές εντάσεις ή τεχνολογικές καινοτομίες. Βρισκόμαστε σε καμπή διεθνούς πολιτειακής μετάβασης. Από τη μία πλευρά, η κλιμάκωση υψηλής έντασης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ αναδιαμορφώνει τη γεωστρατηγική αρχιτεκτονική της Μέσης Ανατολής. Από την άλλη, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει την οικοδόμηση ενός πυκνού πλέγματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και κανονιστικής επιτήρησης, που σε συμβολικό επίπεδο παραπέμπει στην «Ωκεανία» του 1984 του George Orwell, στην Ελλάδα με τον Δαίδαλο στο Σούνιο.

Η αντιδιαστολή αυτή —Αρμαγεδδών στη Μέση Ανατολή και κανονιστική-ψηφιακή υπερπύκνωση στην Ευρώπη— δεν αποτελεί ρητορική υπερβολή. Αποτελεί γεωπολιτικό αναλυτικό εργαλείο κατανόησης μιας διεθνούς έννομης τάξης που μετασχηματίζεται ταχύτερα από την ικανότητα των θεσμών να την ρυθμίσουν!!

I. Ιράν – Ισραήλ: Αποτροπή, Προληπτικότητα και Γεωστρατηγική Μετάβαση.

Η αντιπαράθεση Τεχεράνης–Ιερουσαλήμ δεν περιορίζεται σε ιδεολογική εχθρότητα. Πρόκειται για δομική σύγκρουση αποτροπής σε περιβάλλον μετάβασης αδίστακτης ισχύος.

Το διεθνές δικαιϊκό πλαίσιο δοκιμάζεται: Άρθρο 2§4 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ: απαγόρευση χρήσης βίας. Άρθρο 51: δικαίωμα νόμιμης άμυνας.

Το δόγμα της «anticipatory self-defence» (προληπτικής αυτοάμυνας), που παραμένει νομικά αμφιλεγόμενο.

Το Ισραήλ επικαλείται την αποτροπή υπαρξιακής απειλής. Το Ιράν αρνείται την στρατιωτική πυρηνική πρόθεση, ενώ ταυτόχρονα επεκτείνει την επιρροή του μέσω δικτύου περιφερειακών δρώντων. Κτυπά στην Κύπρο, αλλά δεν κτυπά τις βάσεις των ΗΠΑ στην Τουρκία.

Η δυναμική αυτή φαίνεται να εντάσσεται στο ρεαλιστικό υπόδειγμα ισορροπίας δυνάμεων.

Ωστόσο, η ενδεχόμενη γενίκευση της σύρραξης θα υπερέβαινε τα περιφερειακά όρια, ενεργοποιώντας δυνάμεις όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία και το ΝΑΤΟ, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διεθνή σταθερότητα.

Ο κίνδυνος εδώ δεν είναι ρητορικός. Είναι συστημικός.