Ἡ πρόσκλησις. +Ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης.

«Δεῦτε ὀπίσω μου…» (Ματθ. 4,19)

Μὲ τὰ φτερὰ τῆς φαντασίας, ἀγαπητοί μου, ἂς διασχίσουμε τοὺς αἰῶνες καὶ τὶς ἀποστάσεις καὶ ἂς πᾶμε στὴ χαριτωμένη λίμνη τῶν Ἁγίων Τόπων, τὴ λίμνη τῆς Γεννησαρὲτ ἢ τῆς Τιβεριάδος. Ἐκεῖ ἐργάζονταν μερικοὶ ψαρᾶδες. Τίμιοι ἄνθρωποι, προσπαθοῦσαν ἔτσι νὰ ζήσουν τὶς οἰκογένειές τους. Μεροδούλι – μεροφάι. Κανένα μεγάλο σχέδιο δὲν εἶχαν.

Καὶ νά ξαφνικὰ ἔρχεται μπροστά τους ἕνας. Ποιός ἦταν αὐτός; Μήπως ἦταν πλούσιος; Ἦταν φτωχὸς σὰν αὐτούς, ἢ μᾶλλον φτωχότερος κι ἀπ᾿ αὐτούς· διότι αὐτοὶ εἶχαν βάρκες, δίχτυα, κάποια μικρὴ περιουσία, ἐνῷ ἐκεῖνος ἦταν τελείως ἀκτήμων. Ἦταν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Στάθηκε μπροστά τους καὶ εἶπε· «Δεῦτε ὀπίσω μου»· ἀφῆστε τὴ δουλειὰ αὐτή, ἐλᾶτε κοντά μου, κ᾿ ἐγὼ θὰ σᾶς κάνω διδασκάλους τῆς ἀνθρωπότητος – αὐτὸ σημαίνει τὸ «ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων» (Ματθ. 4,19).

Κ᾿ ἐκεῖνοι τί ἔκαναν; τοῦ ἔφεραν καμμιὰ ἀντίρρησι; Ὄχι. Φανταστῆτε ἕνας φτωχὸς ἐδῶ, ὁ πιὸ φτωχὸς τῆς πόλεως, νὰ πάῃ στὴν Πρέσπα, νὰ βρῇ ἐκεῖ τοὺς ψαρᾶδες καὶ νὰ τοὺς πῇ· Ἀφῆστε τὰ δίχτυα, τὶς γυναῖκες καὶ τὰ παιδιά σας, ἐλᾶτε μαζί μου, κ᾿ ἐγὼ θὰ σᾶς κάνω παγκόσμιους δασκάλους. Ποιός θὰ τὸν ἀκούσῃ; Κανείς. Τί μεγαλεῖο λοιπὸν ἔχουν οἱ ἀπόστολοι, τί θαῦμα εἶν᾿ αὐτό! Ἐὰν καθήσουμε νὰ τὸ σκεφτοῦμε, φτάνει καὶ μόνο αὐτὸ ν᾿ ἀποδείξῃ, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶνε Θεός· διότι εἶνε ὁ μαγνήτης ποὺ ἑλκύει τὶς ψυχές. «Δεῦτε ὀπίσω μου» εἶπε, κι αὐτοὶ ἀμέσως ἄφησαν τὰ πάντα καὶ τὸν ἀκολούθησαν. Καὶ ἔγιναν πράγματι οἱ παγκόσμιοι διδάσκαλοι τῆς ἀνθρωπότητος.

Τὸ «δεῦτε», ἀγαπητοί μου, ὁ Χριστὸς δὲν τὸ εἶπε μόνο στοὺς μαθητάς· τὸ εἶπε καὶ ἀλλοῦ. Τρία «δεῦτε» θὰ ὑπογραμμίσουμε ἐδῶ.

*Τὸ πρῶτο «δεῦτε» τὸ εἶπε ὄχι στοὺς τέσσερις μαθητὰς τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελίου (Πέτρο, Ἀνδρέα, Ἰάκωβο, Ἰωάννη) οὔτε στὴν ὁμάδα τῶν δώδεκα ἀποστόλων, ἀλλὰ σὲ μεγάλο κύκλο. Σ᾿ αὐτοὺς λέει ὁ Κύριος· «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11,28). Ἐδῶ καλεῖ ὅλο τὸν κόσμο. Εἶνε προσκλητήριο παγκόσμιο.

«Δεῦτε πρός με πάντες…». «Πάντες» σημαίνει ὅλοι ἀνεξαιρέτως· οἱ ἰουδαῖοι καὶ οἱ εἰδωλολάτρες, οἱ ἄντρες ἀλλὰ καὶ οἱ γυναῖκες, οἱ γέροντες ἀλλὰ καὶ τὰ παιδιά, οἱ ἁπλοϊκοὶ καὶ ἀγράμματοι ἀλλὰ καὶ οἱ σοφοὶ καὶ ἐπιστήμονες, οἱ φτωχοὶ ἀλλὰ καὶ οἱ πλούσιοι, οἱ στρατιῶτες ἀλλὰ καὶ οἱ στρατηγοί, ὁ ἁπλὸς λαὸς ἀλλὰ καὶ οἱ μεγιστᾶνες καὶ βασιλιᾶδες τοῦ κόσμου· ἄσπροι, μαῦροι, κίτρινοι, ἐρυθρόδερμοι, οἱουδήποτε χρώματος καὶ ἂν εἶνε. Ὅλοι, κάθε τέκνο τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας, οἱ πάντες καλοῦνται νὰ ἔρθουν στὸ Χριστό.

Κυριακὴ Β΄ Ματθαίου – Τὰ κρὺφὰ ἁμαρτήματα (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αὐγουστίνου Καντιώτου)

Τὰ κρυφὰ ἁμαρτήματα

 

«Ἐν ἡμέρᾳ ὅτε κρινεῖ ὁ Θεὸς τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Ῥωμ. 2,16)

(Ομιλία του †Επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

Ἀκούσατε, ἀγαπητοί μου, τὸν ἀπόστολο; Μεταξὺ τῶν ἀληθειῶν ποὺ κηρύττει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, λέει καὶ τοῦτο στὸ τέλος τῆς περικοπῆς· ὅτι ὁ Θεὸς «κρινεῖ τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων» (Ῥωμ. 2,16), δηλαδὴ θὰ δικάσῃ τὰ κρυφά μας ἁμαρτήματα. Γιὰ τὰ κρυφὰ ἁμαρτήματα ἂς μιλήσουμε λοιπὸν κ᾿ ἐμεῖς.

Τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ. +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης.

«Ἀκούομεν λαλούντων αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γλώσσαις τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ» (Πράξ. 2,11)

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, εἶνε μεγάλη ἑορτὴ καὶ πανήγυρις. Σήμερα ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὰ γενέθλιά της. Σὰν σήμερα παρουσιάστηκε στὸν κόσμο ἡ Ἐκκλησία.

Ἀπ᾿ ὅλα τὰ χρυσᾶ νομίσματα, ποὺ σκορπάει σήμερα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο, θὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς ἐξαργυρώσω ἕνα. Εἶνε ὁ τελευταῖος στίχος τοῦ ἀποστόλου (βλ. Πράξ. 2,11). Τὸν ἀκούσατε;

Στὰ Ἰεροσόλυμα μετὰ τὴν ἀνάληψι τοῦ Χριστοῦ εἶχαν μαζευτῆ χιλιάδες Ἰουδαῖοι, γιὰ νὰ γιορτάσουν τὴν Πεντηκοστή τους. Ἦταν ἀπὸ κάθε μέρος· ἄλλοι ἀπὸ τὸ Ἀραρὰτ καὶ τὴν Ἀρμενία, ἄλλοι ἀπὸ τὸν Καύκασο καὶ τὰ μέρη τῆς Περσίας, ἄλλοι ἀπὸ τὴ Μεσοποταμία, ἄλλοι ἀπὸ τὴν Ἰουδαία καὶ τὴν Καππαδοκία, ἄλλοι ἀπὸ τὸν Πόντο, τὴν Ἀσία καὶ τὴν Ἰωνία, ἄλλοι ἀπὸ τὴ Φρυγία καὶ τὴν Παμφυλία, ἄλλοι ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο, τὴ Λιβύη καὶ τὴν Κυρήνη, ἄλλοι ἀπὸ τὴ Ῥώμη, ἄλλοι ἀπὸ τὴν Κρήτη καὶ τὴν Κύπρο, ἄλλοι ἀπὸ τὴν Ἀραβία. Καθένας μιλοῦσε τὴ δική του γλῶσσα. Μόλις ὅμως ἦλθε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο οἱ ἀπόστολοι ἄρχισαν νὰ μιλοῦν ξένες γλῶσσες, κι ὅλο αὐτὸ τὸ πλῆθος ἄκουγαν ἔκπληκτοι, καθένας στὴ γλῶσσα του, τὴ διδαχή τους, μὲ τὴ χάρι τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Ὑπάρχει ἄνθρωπος ποὺ νὰ ξέρῃ ὅλες τὶς γλῶσσες; Δὲν ὑπάρχει. Τὸ πολὺ – πολὺ νὰ μάθῃ 6 – 7 γλῶσσες. Οἱ μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ ὅμως μιλοῦν ὅλες τὶς γλῶσσες. Καὶ τὸ σπουδαῖο ποιό εἶνε· ὅτι τὶς ἔμαθαν μέσα σὲ μιὰ στιγμή. Καὶ μόνο αὐτό; Μπορεῖ νὰ μάθῃς γλῶσσες σὰν τὸν παπαγάλο· ἀλλὰ τί λές; ποιό εἶνε τὸ περιεχόμενο τῶν λόγων σου; Ἐκεῖνα ποὺ ἔλεγαν οἱ ἀπόστολοι εἶνε σπουδαῖα. Τί ἔλεγαν οἱ ἀπόστολοι; Λαλοῦσαν «τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ» – ἔτσι τελειώνει ὁ ἀπόστολος. Ποιά εἶνε, λοιπόν, αὐτὰ «τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ»;

Ὁ ἀγαπῶν τολμᾷ. +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης.

«Εἰς τὸ μνῆμά σε ἐπεζήτησεν ἐλθοῦσα τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων Μαρία ἡ Μαγδαληνή· μὴ εὑροῦσα δὲ ὠλοφύρετο κλαυθμῷ βοῶσα· Οἴμοι, Σωτήρ μου, πῶς ἐκλάπης, πάντων Βασιλεῦ;…» (Παρακλ. γ΄ ἦχ., αἶν.)

Νοερῶς, ἀγαπητοί μου, βρισκόμαστε στὸ Γολγοθᾶ. Εἶνε ἡ ὥρα 3 μετὰ μεσημβρίαν τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς. Ὁ Ἐσταυρωμένος, ἀφοῦ ἤπιε ὣς τὴν τελευταία σταγόνα τὸ πικρὸ ποτήρι, ποὺ πικρότερο ἄνθρωπος δὲν ἤπιε, ἔγειρε τὴν κεφαλὴ καὶ παρέδωσε τὸ πνεῦμα στὸν οὐράνιο Πατέρα. Στιγμὴ συγκλονιστική. Καὶ ἐνῷ ἡ ψυχή του κατεβαίνει στὸν ᾅδη, γιὰ νὰ κηρύξῃ καὶ στὰ ἐκεῖ πνεύματα τὸ ἄγγελμα τῆς λυτρώσεως, στὸ σῶμα του, σὲ ὁλόκληρο τὸ σῶμα, ἁπλώνεται ἡ ὠχρότης τοῦ θανάτου. Τὰ χέρια ἐκεῖνα, ποὺ ὅπου ἄγγιζαν ἔκαναν καὶ τὶς πέτρες νὰ τινάζουν ῥόδα (τυφλοὺς νὰ βλέπουν, κουφοὺς ν᾿ ἀκοῦνε, λεπροὺς νὰ καθαρίζωνται, νεκροὺς ν᾿ ἀνασταίνωνται), μένουν ἀσάλευτα. Τὰ πόδια ἐκεῖνα, ποὺ ἔτρεχαν κάτω ἀπὸ τὶς καυστικὲς ἀκτῖνες νὰ φέρουν τὸν Ἰησοῦ καὶ στὰ πιὸ ἀπόμακρα σημεῖα τῆς Ἁγίας Γῆς γιὰ νὰ κηρύξῃ τὴν ἀλήθεια, εἶνε τώρα ἀκίνητα, μαρμαρωμένα. Τὸ στόμα ἐκεῖνο, ἀπ᾿ τὸ ὁποῖο βγῆκαν ἀστείρευτοι ποταμοὶ θείας διδασκαλίας, σιγᾷ. Τὰ μάτια ἐκεῖνα, μὲ τὰ ὁποῖα κοίταξε τὸν Πέτρο καὶ τὸν ἔκανε νὰ συναισθανθῇ τὴν πτῶσι του καὶ ν᾿ ἀναλυθῇ σὲ δάκρυα, σβήνουν. Καὶ ἡ καρδιὰ ἐκείνη, ποὺ ἔκλεινε μέσα της ἕναν ὠκεανὸ ἀγάπης, παύει νὰ πάλλῃ. Ὁ Ἰησοῦς νεκρός. Οὐρανὲ καὶ γῆ, βυθιστῆτε στὸ πένθος!

Σύμφωνα μὲ τὸ νόμο τῆς Ῥώμης, ὅσοι καταδικάζονταν στὸν σταυρικὸ θάνατο δὲν ἐπιτρεπόταν νὰ ταφοῦν· κανείς δὲν μποροῦσε νὰ τοὺς πλησιάσῃ, τὰ σώματά τους ἔμεναν νεκρὰ πάνω στοὺς σταυρούς. Κ᾽ ἔβλεπε κανεὶς τότε θέαμα ἀπαίσιο· σκυλιὰ πεινασμένα καὶ ὄρνεα νὰ ὁρμοῦν, νὰ κομματιάζουν τὰ σώματα τῶν καταδίκων, καὶ τέλος ν᾿ ἀπομένουν μόνο οἱ σκελετοί. Ἔτσι διέταζε ὁ νόμος. Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ κατὰ τὰ ἰουδαϊκὰ ἔθιμα ἦταν ἁμαρτία νὰ παραμείνῃ κανεὶς ἄταφος, ἡ Ῥώμη ἐπέτρεπε τὴν ταφὴ τῶν Ἰουδαίων.

Ἤδη πάνω στὸ σταυρὸ μένει ἄψυχο τὸ ἄχραντο σῶμα τοῦ Κυρίου. Ποιά σπλαχνικὰ χέρια θὰ τὸ κατεβάσουν γιὰ νὰ τὸ ἐνταφιάσουν;

«Τὰ τέσσερα εἴδη τῶν ζώντων ὄντων καὶ ἡ ψυχὴ». Ἀντωνίου τοῦ Μεγάλου-Παραινέσεις περί ἤθους ἀνθρώπων καί χρηστῆς πολιτείας. Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Τὰ τέσσερα εἴδη τῶν ζώντων ὄντων καὶ ἡ ψυχὴ»

ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ-ΠΑΡΑΙΝΕΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΗΘΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ, Φιλοκαλία τόμος Α΄

Ἀρχιμανδρίτου Σάββα Ἁγιορείτου

Κήρυγμα 23/10/21

Ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος ἀνεδείχθη μέγας Ἅγιος Ἀπόστολος καὶ Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας μας γιατὶ ἀκριβῶς, ἐφάρμοσε τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ, τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἐπίστεψε εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τοῦ ὁποίου ἐνομίζετο ἀδελφὸς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλὰ ὁ Κύριος δὲν εἶχε κατὰ σάρκα ἀδελφούς. Ἡ Παναγία μας μόνο τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐγέννησε καὶ κανένα ἄλλον. Ἀλλὰ ἦταν νομιζόμενος ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου, ἀφοῦ ἦταν ἀπὸ τὰ τέκνα τοῦ Ἰωσὴφ τοῦ Μνήστορος τὰ ὁποῖα εἶχε ἀπὸ τὴν σύζυγό του ἡ ὁποία εἶχε ἀποθάνει.

Ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος καὶ ὅλοι οἱ Ἅγιοι μᾶς δείχνουν τὸν δρόμο γιὰ τὴν σωτηρία μας ποὺ εἶναι ἡ φροντίδα τῆς ψυχῆς μας. Μόνον ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὰ ἐπὶ γῆς ὄντα ἀξιώθηκε νὰ ἔχει ψυχὴ ἀθάνατο, κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν τοῦ Θεοῦ πεποιημένη. Λέγει λοιπόν, ὁ Ἅγιος Μέγας Ἀντώνιος εἰς τὴν 166η Παραίνεσή του σχετικὰ μὲ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ζωὴ τῶν ζώντων ὄντων ποὺ ὑπάρχουν στὴν γῆ: «Γιὰ ἐκείνους» λέγει, «ποὺ τολμοῦν νὰ λένε ἀσεβῶς ὅτι τὰ φυτὰ καὶ τὰ λάχανα ἔχουν ψυχὴ ἔγραψα τὸ κεφάλαιο αυτό, γιὰ τὴν πληροφόρηση τῶν περισσότερο ἁπλοϊκῶν καὶ ἄδολων ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους»· «Διὰ τοὺς ἀσεβῶς τολμῶντας λέγειν ἔμψυχα καὶ φυτὰ καὶ λάχανα, ἔγραψα τὸ κεφάλαιον τοῖς ἁπλουστέροις πρὸς εἴδησιν». Καὶ αὐτὸ βεβαίως, εἶναι καὶ σήμερα ἐπίκαιρο, ὅπου ἡ εἰδωλολατρία καὶ ἡ δαιμονολατρία ἔχει εἰσβάλει εἰς τὸν κόσμο, καὶ ἀκόμα καὶ στὴν παιδικὴ λογοτεχνία. Καὶ παρουσιάζονται, σύμφωνα μὲ τὴν εὐφυὴ φαντασία κάποιων, καὶ τὰ φυτὰ νὰ ἔχουν ζωὴ καὶ νὰ ὁμιλοῦν, καὶ τὰ ζῶα νὰ φέρονται ὡς ἄνθρωποι, καὶ νὰ διεκδικοῦν κάποιοι φιλόζωοι σχεδὸν τὰ ἴδια δικαιώματα - ἤ καὶ ἀνώτερα μερικὲς φορὲς- γιὰ τὰ ζῶα παρὰ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους. Καὶ νὰ μεριμνοῦν καὶ νὰ φροντίζουν ὡς ζωολάτρες γιὰ αὐτὰ παρὰ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους, γιὰ τὰ ἑκατομμύρια παιδιὰ ποὺ θυσιάζονται στὸν βωμὸ τῆς φιληδονίας τῆς ἀνθρώπινης μέσῳ τῶν ἐκτρώσεων.

Λέγει λοιπὸν ὁ Ἅγιος Ἀντώνιος: «τὰ μὲν φυτὰ ἔχουν ζωὴ φυσική· ψυχὴ ὅμως δὲν ἔχουν». Ζώσα ὕπαρξη λογικὴ λέγεται ὁ ἄνθρωπος γιατὶ ἔχει νοῦ καὶ εἶναι δεκτικὸς τῆς μαθήσεως καὶ τῆς γνώσεως. Οἱ ἄλλες ὅμως ζῶσες ὑπάρξεις ποὺ βρίσκονται στὴν γῆ καὶ στὸν ἀέρα ἔχουν φωνὴ μέσα τους, καθὼς ἔχουν πνοὴ καὶ ζωτικὴ δύναμη. Καὶ ὅλα μέν, ὡς αὐξάνονται καὶ κατόπιν ἐλαχιστοποιοῦνται μὲ τὸν θάνατο, χάνονται· εἶναι ζῶσες ὑπάρξεις διότι ζοῦν καὶ αὐξάνονται ἀλλὰ δὲν ἔχουν καὶ ψυχὴ ὅπως ἔχει ὁ ἄνθρωπος.

«Ἡ ἡσυχία τῶν λογισμῶν ὡς προϋπόθεση τῆς ἀγάπης». Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

«Ἡ ἡσυχία τῶν λογισμῶν ὡς προϋπόθεση τῆς ἀγάπης»

Ὁμιλία τοῦ Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορειτου στίς 17-07-2022 (κήρυγμα)

«Ὅς δ᾿ ἄν ποιήσῃ καί διδάξῃ»[1], ὅποιος δηλαδή θά ποιήσει καί θά διδάξει, αὐτός θά κληθεῖ μέγας στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Καί τέτοιοι ἀνεδείχθησαν, ἀγαπητοί ἀδελφοί, οἱ Ἅγιοι Πατέρες, οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν ὅλες τίς ἐντολές. Ἐποίησαν ὅλες τίς ἐντολές, καί μάλιστα τίς δύο κορυφαῖες, πού οὐσιαστικά εἶναι μία ἀλλά διπλή, ἡ ἐντολή τῆς ἀγάπης∙ τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεό καί τῆς ἀγάπης πρός τόν πλησίον. Καί πῶς ἐξεπλήρωσαν αὐτή τήν διπλή ἐντολή; Μέ τό νά καθαρισθοῦν ἀπό τά πάθη καί ἔτσι νά γίνουνε δοχεῖα κατάλληλα τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ. Γιατί ἄν κανείς δέν καθαρισθεῖ, δέν μπορεῖ νά φωτιστεῖ, ὅπως μᾶς λένε οἱ Ἅγιοι Πατέρες. Θά πρέπει νά ἀδειάσει ὁ ἄνθρωπος ἀπό τήν βρωμερά ὕλη τῶν παθῶν, τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου, καί ἔτσι νά δεχθεῖ τόν καινό ἄνθρωπο καί νά γίνει καινή (καινούρια) κτίσις. Καί μόνο ἔτσι μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά γίνει καινούριος καί νά γίνει κι αὐτός «φῶς τοῦ κόσμου»[2], ὅπως εἶπε ὁ Κύριος εἰς τούς Ἀποστόλους, γιατί δέχθηκαν τό φῶς τοῦ Θεοῦ, τό ὁποῖο εἶναι τό μόνο ἀληθινό φῶς, καί ἔτσι ἐφώτισαν κι αὐτοί μέ αὐτό τό φῶς τοῦ Χριστοῦ ὅλη τήν οἰκουμένη.

Πῶς μπορεῖ ὅμως κανείς νά καθαρισθεῖ; Θά μᾶς ποῦνε οἱ Ἅγιοι Πατέρες ὅτι γιά νά μπορέσει κανείς ν’ ἀρχίσει νά καθαρίζεται, πρέπει νά ἡσυχάσει. Λέει ὁ Μέγας Βασίλειος, ὅτι «ἡ ἡσυχία εἶναι ἀρχή τῆς καθάρσεως»[3]. Καί ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Ἀσκητής στό σύγγραμμά του «Περί τῶν οἰομένων ἐξ ἔργων δικαιοῦσθαι»[4], δηλαδή στό σύγγραμμά του πού ὑπάρχει στή Φιλοκαλία καί ἔχει αὐτό τόν τίτλο: Γιά τούς ἀνθρώπους πού νομίζουν ὅτι θά δικαιωθοῦν ἀπό τά ἔργα τους καί πού λένε ὅτι ἐγώ κάνω καλές πράξεις καί ἐλεημοσύνες καί εἶμαι ἄνθρωπος τῆς Ἐκκλησίας καί πηγαίνω στήν ἐκκλησία καί ἀνάβω τό κερί μου.. γι’ αὐτούς γράφει ὁ Ἅγιος καί λέγει, ὅτι δέν πρέπει νά ἔχουμε αὐτή τήν πλανεμένη θέση, ὅτι θά σωθοῦμε ἀπό τά ἔργα μας. Δέν μᾶς σώζουν τά ἔργα μας, ὅσο καλά κι ἄν εἶναι ἤ μαρτυροῦν οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι ὅτι εἶναι. Μᾶς σώζει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καί μᾶς σώζει δωρεάν. Δέν μπορεῖ νά κάνει τίποτα ὁ ἄνθρωπος πού νά δώσει ὡς ἀντάλλαγμα αὐτῆς τῆς Χάρης. Μπορεῖ μόνο νά καταθέσει τόν ἑαυτό του, τό αὐτεξούσιό του, τήν ἐλευθερία του, τό εἶναι του στόν Θεό καί νά παραδώσει ἔτσι τήν ἐλεύθερη βούλησή του στόν Θεό καί ἔτσι νά δεχθεῖ τήν κάθαρση ἀπό τόν Θεό, νά ἑτοιμαστεῖ ἀπό τόν Θεό νά γίνει σκεῦος κατάλληλο γιά νά δεχθεῖ τόν Θεό καί νά γίνει κατοικητήριο τοῦ Θεοῦ.

Λέγει ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Ἀσκητής, ὅτι ὁ Θεός «τήν ἑαυτοῦ ἐμφάνειαν ἐν ταῖς ἐντολαῖς ἐνέκρυψε»[5]. Ὁ Θεός ἔκρυψε τήν παρουσία Του καί τήν φανέρωσή Του τήν ἐπιφύλαξε σ’ αὐτούς οἱ ὁποῖοι τηροῦν τίς ἐντολές Του. Γιατί Αὐτός μᾶς εἶπε: «ὁ ἀγαπῶν με τάς ἐντολάς μου τηρήσει καί ἀγαπηθήσεται ὑπό τοῦ πατρός μου, κἀγώ ἀγαπήσω αὐτόν καί ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν»[6]. Ἐκεῖνος πού Μέ ἀγαπᾶ, θά τηρήσει τίς ἐντολές Μου καί θά ἀγαπηθεῖ ἀπό τόν Πατέρα Μου, καί Ἐγώ θά τόν ἀγαπήσω καί θά ἐμφανίσω τόν ἑυατό Μου σ’ αὐτόν.

Μόνη ὁδός σωτηρίας εἶναι ὁ Χριστός

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης

Ὁμότιμος Καθηγητὴς Θεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.

ΜΟΝΗ ΟΔΟΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ

(Κήρυγμα τὴν Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως, 10.9.2023)

1. Προγραμματισμὸς ὁμιλητικοῦ ἔργου

Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως σήμερα καὶ ἤδη ἔχουμε μπεῖ ἀπὸ τὴν 1η Σεπτεμβρίου στὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος. Στὰ κηρύγματά μας τὶς Κυριακές, μετὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ Εὐαγγελίου, ἀκολουθοῦμε ἀνὰ ἔτος καὶ ἑρμηνεύουμε εἴτε τὶς εὐαγγελικὲς εἴτε τὶς ἀποστολικὲς περικοπὲς ἢ ἀκόμη καὶ τοὺς βίους καὶ τὰ ἔργα τῶν ἑορταζομένων Ἁγίων, ὅταν ἡ μνήμη τους συμπέσει ἡμέρα Κυριακή. Ἐξαιροῦνται οἱ μεγάλες δεσποτικὲς καὶ θεομητορικὲς ἑορτές, κατὰ τὶς ὁποῖες τὸ κήρυγμα παρουσιάζει τὴν μεγάλη θεολογικὴ καὶ σωτηριολογικὴ σημασία αὐτῶν τῶν ἑορτῶν.

Κατὰ τὸ περασμένο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος (ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2022) παρουσιάσαμε βίους Ἁγίων κυρίως, ὅταν δὲν εἴχαμε ἄλλες μεγάλες ἑορτές. Ἐφέτος, ἂν ἀκολουθούσαμε τὸν συνήθη τριετῆ κύκλο (Εὐαγγέλιο, Ἀπόστολος, Ἅγιοι), ἔπρεπε νὰ ἑρμηνεύσουμε καὶ νὰ σχολιάσουμε τὶς εὐαγγελικὲς περικοπές. Ἐπειδὴ ὅμως στὸν λογισμό μου ἐπιμένει ἡ ἰδέα νὰ ἀσχοληθοῦμε καὶ μὲ λειτουργικὰ θέματα, θὰ ἀρχίσουμε προσεχῶς μὲ κάτι λειτουργικό, ποὺ ἔχει σχέση ὅμως καὶ μὲ τὰ εὐαγγέλια, ὁπότε οὐσιαστικὰ θὰ εἶναι ἑρμηνεία καὶ σχολιασμὸς εὐαγγελικῶν περικοπῶν.

Πρόκειται γιὰ τὰ ἕνδεκα (11) ἑωθινὰ εὐαγγέλια, ποὺ διαβάζονται μὲ τὴν σειρὰ ἀπὸ τὸ 1ο ἕως τὸ 11ο στοὺς ὄρθρους τῶν Κυριακῶν, μετὰ τὴν ἀνάγνωση τῶν ὁποίων ἀκολουθεῖ ὁ ἀσπασμὸς τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου. Ἔχουν ὅλα σχέση μὲ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὸ περιεχόμενό τους ποιητικὰ τὸ ἐπαναλαμβάνει πρὶν ἀπὸ τοὺς Αἴνους τὸ λεγόμενο Ἐξαποστειλάριο καὶ στὸ τέλος τῶν Αἴνων τὸ Δοξαστικὸ Ἐωθινό. Αὐτὰ τὰ τρία στοιχεῖα τοῦ Ὄρθρου, τὸ Ἐωθινὸ Εὐαγγέλιο, τὸ Ἐξαποστειλάριο καὶ τὸ Δοξαστικὸ τῶν Αἴνων, ἔχουν πάντα τὸ ἴδιο περιεχόμενο, ὅπως θὰ δοῦμε. Σήμερα στὸν Ὄρθρο διαβάσαμε τὸ γ´ Ἐωθινὸ Εὐαγγέλιο. Θὰ περιμένουμε ὅμως νὰ διαβασθοῦν καὶ τὰ ὑπόλοιπα ὀκτώ. Καὶ ὅταν αὐτὸ γίνει, τότε τὴν Κυριακὴ στὶς 12 Νοεμβρίου ποὺ θὰ διαβασθεῖ καὶ πάλι τὸ πρῶτο, θὰ ἀρχίσουμε τὴν ἑρμηνεία καὶ τὸν σχολιασμὸ τῶν ἕνδεκα Ἑωθινῶν Εὐαγγελίων ποὺ θὰ μᾶς φθάσει μέχρι καὶ τὸν Ἰανουάριο τοῦ 2024, σὺν Θεῷ, γεροὶ νὰ εἴμαστε. Μετὰ ἔχω στὸν νοῦ μου ἄλλο ἐπίσης λειτουργικὸ θέμα ὀκτὼ Κυριακῶν, τοὺς Ἀναβαθμοὺς τῶν ὀκτὼ ἤχων, καὶ φθάνουμε στὸ Τριώδιο καὶ στὴν Ἁγία Τεσσαρακοστή.

Μέχρι νὰ ἀρχίσουμε τώρα, περὶ τὰ μέσα Νοεμβρίου νὰ ἀσχολούμαστε μὲ τὰ Ἑωθινὰ Εὐαγγέλια, κατὰ τὶς Κυριακὲς ποὺ ἔχουμε μπροστά μας (μέτρησα ἐννέα μαζὶ μὲ τὴν σημερινή) θὰ ἀσχολούμαστε κατ᾽ ἐπιλογὴν μὲ τὶς εὐαγγελικὲς καὶ ἀποστολικὲς περικοπὲς ἢ μὲ τὶς μνῆμες ἁγίων, ξεχωριστὰ ἢ συνδυαστικά.

Στὸ σημερινὸ κήρυγμα θὰ προσπαθήσουμε συνδυαστικὰ νὰ ἀναφερθοῦμε καὶ στὰ τρία. Ἐπειδὴ σήμερα εἶναι Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἐπέλεξαν ὥστε καὶ οἱ δύο περικοπές, ἡ ἀποστολικὴ καὶ ἡ εὐαγγελική, νὰ ἔχουν σχέση μὲ τὸν Σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ. Στὴν σύντομη εὐαγγελικὴ περικοπή, τὴν ὁποία ἀκούσαμε ἀπὸ τὸ Κατὰ Ἰωάννην Ἅγιο Εὐαγγέλιο, ὁ Χριστὸς συνομιλώντας μὲ τὸν Ἰουδαῖο νομοδιδάσκαλο, ἐκ τῶν Φαρισαίων, Νικόδημο, τὸν γνωστὸ νυκτερινὸ μαθητή, τὸν μετέπειτα Ἅγιο Νικόδημο, ὁ ὁποῖος, μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Ἰωσήφ, τὸν ἀπὸ Ἀριμαθαίας, ἐκήδευσαν τὸν Χριστό[1] καὶ γνωρίζοντας ὅτι ὁ Νικόδημος ὡς νομοδιδάσκαλος ἐγνώριζε πολὺ καλὰ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη τοῦ παρουσιάζει τὸ μυστήριο τοῦ Σταυροῦ, ἀφοῦ προηγουμένως στὴν συζήτηση τοῦ ἐδίδαξε τὸ μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος, ὡς μὲσο ἀναγεννήσεως τοῦ ἀνθρώπου. Τοῦ λέγει λοιπὸν ὅτι, ὅπως δὲν σώζεται κανείς, ἂν δὲν βαπτισθεῖ, «ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ»[2], τὸ ἴδιο, γιὰ νὰ σωθεῖ πρέπει νὰ πιστεύσει καὶ στὸ μυστήριο τοῦ Σταυροῦ εἰς τὸ ὅτι δηλαδὴ ὁ Θεὸς ἀγάπησε τόσο πολὺ τοὺς ἀνθρώπους, τὸν κόσμο, ὥστε ἀποφάσισε, οἰκονόμησε, εὐδόκησε νὰ ὑψωθεῖ ἐπάνω στὸν Σταυρὸ ὁ Μονογενής Του Υἱός, ὥστε κάθε ἕνας ποὺ πιστεύει εἰς Αὐτὸν νὰ μὴ χαθεῖ, ἀλλὰ νὰ ἔχει αἰώνια ζωή.

Ἡ προετοιμασία γιά τόν θάνατο, Βίος καί Λόγοι-Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

152. Ἡ προετοιμασία γιά τόν θάνατο, Βίος καί Λόγοι-Ἁγ. Πορφυρίου, 29-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Μακάριοι οἱ ἐν Κυρίῳ ἀποθνήσκοντες»[1]. Μακάριοι αὐτοί οἱ ὁποῖοι κοιμῶνται ἐν Κυρίῳ, αὐτοί οἱ ὁποῖοι ζοῦν γιά τόν Χριστό καί πεθαίνουν ἐν τῷ Χριστῶ, δηλαδή ἑνωμένοι μαζί Του.

«Δέν πρέπει νά μᾶς τρομάζει ὁ θάνατος», ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος. «Δέν εἶναι τίποτε φοβερό. Εἶναι ἡ πόρτα πού μᾶς περνάει στήν αἰωνιότητα. Βέβαια χρειάζεται νά εἴμαστε προετοιμασμένοι, νά ζοῦμε ἀπ' αὐτή τή ζωή μέ τέτοιο τρόπο κοντά στόν Χριστό, ὥστε νά βρεθοῦμε κατ' εὐθείαν δίπλα Του, ὅταν φθάσουμε στήν μέλλουσα ζωή. Ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι κανείς δέν ἦλθε ἐδῶ στή γῆ γιά νά ζήσει αἰώνια. Στόν Παράδεισο εἶναι ἡ αἰωνιότητα. Ἐκεῖ θά εἴμαστε ὅλοι μαζί, ὅσοι ἀγαπᾶμε τόν Χριστό καί θά ζοῦμε μέ χαρά πνευματική»[2]. Θά πρέπει νά σκεφτόμαστε τήν προσωρινότητα αὐτῆς τῆς ζωῆς, νά θυμόμαστε τόν θάνατο κι αὐτό εἶναι κάτι τό ἀληθινά σωτήριο, ὅπως μᾶς λένε ὅλοι οἱ Ἅγιοι Πατέρες.

«Ἄν σκεφτόμαστε», λέει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος, «συνέχεια καί καθημερινά τόν θάνατό μας, δέν θά ἁμαρτάναμε τόσο εὔκολα, ἀλλά καί θά ἑτοιμαζόμαστε γιά τήν αἰώνια πατρίδα μέ πολύ θάρρος καί ἐλπίδα. Θέλετε νά μάθετε γιατί ἔχει ἀποκρυφτεῖ ἀπό τόν Κύριο ἡ ἡμέρα τοῦ θανάτου τοῦ κάθε ἀνθρώπου; Γιατί ἄν τήν γνώριζε», ἀπαντάει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος, «κανείς δέν θά φρόντιζε ποτέ γιά τήν ἀρετή στήν ἐπίγεια ζωή του, ἀλλά γνωρίζοντας καθένας τήν τελευταία ἡμέρα του, ἀφοῦ θά ἔπραττε ἄπειρα κακά, στό τέλος θά πλενόταν μέ τήν ἐξομολόγηση καί ἔτσι θά πέθαινε.

Φοβόμαστε τόν θάνατο, ὄχι ἐπειδή ἐκεῖνος εἶναι φοβερός, ἀλλά ἐπειδή οὔτε ἡ ἀγάπη πρός τήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν μᾶς θέρμανε οὔτε ὁ φόβος τῆς γέενας», τῆς κολάσεως, «μᾶς κατέλαβε, καί ἐπιπλέον δέν ἔχουμε καί συνείδηση ἀγαθή. Θέλετε νά σᾶς ἀναφέρω καί μιά τέταρτη αἰτία;», λέει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος. «Δέν ζοῦμε βίο σκληραγωγίας, ὅπως ἁρμόζει στούς χριστιανούς, ἀλλά τόν μαλθακό καί νωθρό βίο ζηλέψαμε.

Πρός γονεῖς πού κοιμήθηκε τό παιδί τους, Βίος καί Λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

151. Πρός γονεῖς πού κοιμήθηκε τό παιδί τους, 28-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Εἴτε ζῶμεν εἴτε ἀποθνήσκομεν τοῦ Κυρίου ἐσμέν»[1]. Εἴτε ζοῦμε εἴτε πεθαίνουμε, ἀνήκουμε στόν Κύριο. «Πολλοί λένε», λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «ὅτι δέν ὑπάρχει αἰώνια ζωή. Ὅμως αὐτό δέν εἶναι ἀλήθεια. Τήν αἰώνιο ζωή τή βλέπουμε καί τή ζοῦμε κάθε μέρα. Τό ὅτι ὑπάρχει ἄλλη ζωή εἶμαι πιό σίγουρος νά τό βεβαιώσω ἀπό τό ὅ,τι ὁ ἥλιος θ' ἀνατείλει αὔριο τό πρωί. Ἔτσι εἶναι. Ἀφοῦ τή βλέπουμε, τή ζοῦμε καί μᾶς τό βεβαιώνουν ὅλοι οἱ αὐτόπτες μάρτυρες, ὅπως ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης: «ἵνα εἰδῆτε», λέγει, «ὅτι ζωήν ἔχετε αἰώνιον»[2]. Ἐγώ, μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, «βλέπω» ἀνθρώπους κεκοιμημένους νά ζοῦν καί νά χαίρονται μέσα στό φῶς. Εἶναι πολύ ὄμορφη ἡ ἄλλη ζωή!»[3]. Ἑπομένως, δέν ἔχουμε μόνο τούς λόγους τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἔχουμε καί τά λόγια, προπάντων τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀλλά καί τά λόγια τῶν Ἁγίων Εὐαγγελιστῶν καί Ἀποστόλων, ἀλλά καί τά λόγια καί τίς ἐμπειρίες τῶν συγχρόνων Ἁγίων, οἱ ὁποῖοι μᾶς βεβαιώνουν ὅτι ὑπάρχει ἄλλη ζωή, ἤ μᾶλλον ἡ προέκταση αὐτῆς τῆς ζωῆς στήν αἰωνιότητα. Καί ἀνάλογα πῶς θά ζήσουμε ἐδῶ, θά ζήσουμε καί μετά ἀπό τόν βιολογικό μας θάνατο.

Καί στή συνέχεια ὁ Ἅγιος Πορφύριος διηγεῖται αὐτό ἀκριβῶς τό πράγμα πού ἔζησε μέ ἕνα κεκοιμημένο πνευματικό του παιδί. «Ἀκοῦστε με», λέγει, «σήμερα εἶμαι πολύ συγκινημένος. Μέ πόνο βαθύ ἦλθαν στό μοναστήρι οἱ γονεῖς τοῦ Τάσου ζητώντας παρηγορία. Πρό ἡμερῶν χάσανε τό δεκάχρονο παιδί τους. Ὅπως ἔπαιζε στή θάλασσα, γλίστρησε κι ἔπεσε. Ὅ,τι μέ φώτισε ὁ Θεός, τούς εἶπα». Καί στή συνέχεια παρουσιάζει ὁ Ἅγιος τί τούς εἶπε. Εἶναι αὐτό μιά ἐξαίρετη παρηγορία πρός γονεῖς οἱ ὁποῖοι «ἔχασαν» τό παιδί τους. Τούς εἶπε ὁ Ἅγιος:

Ὁ θάνατος δέν πρέπει νά μᾶς χωρίζει ἀπό τόν Κύριο, Βίος καί Λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

150.Ὁ θάνατος δέν πρέπει νά μᾶς χωρίζει ἀπό τόν Κύριο, 27-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Πᾶς ὁ ἀποκτείνας ὑμᾶς δόξῃ λατρείαν προσφέρειν τῷ Θεῷ»[1] προλέγει ὁ Κύριος εἰς τούς Ἁγίους Του μαθητάς καί Ἀποστόλους ἀλλά καί σέ ὅλους ὅσους θά πιστέψουν σέ Αὐτόν, ὅτι θά ἀντιμετωπίσουν διωγμούς καί πολλοί ἀπό αὐτούς θά θανατωθοῦν μέ βίαιο θάνατο. Ἀλλά δέν εἶναι ὁ θάνατος τό πρόβλημα. Καί ὁ Ἅγιος Παντελεήμων, τόν ὁποῖον ἑορτάζουμε σήμερα, εἶχε μαρτυρικό θάνατο, ἀλλά εὐαρέστησε στόν Θεό μέ τήν ἁγία του ζωή. Κι ἔτσι ὁ θάνατός του ἦταν ἡ μετάβασις εἰς τήν αἰώνια χαρά καί μακαριότητα. «Τελειωθείς ἐν ὀλίγῳ ἐπλήρωσεν χρόνους μακρούς ἀρεστή γάρ ἦν κυρίῳ ἡ ψυχή αὐτοῦ»[2], λέγει στήν Σοφία Σολομῶντος. Δηλαδή ὁ δίκαιος πού τελειωποιήθηκε, καί αὐτό μπορεῖ νά γίνει «ἐν ὀλίγῳ», δηλαδή σέ μικρό χρονικό διάστημα, ἀρκεῖ ὁ ἄνθρωπος μέ προθυμία νά κινηθεῖ πρός τόν Θεό, αὐτός εἶναι σάν νά συμπλήρωσε πολλά χρόνια ἐναρέτου ζωῆς. Ὅπως ὁ λῃστής ἐπάνω εἰς τόν σταυρό, σέ λίγο χρόνο «ἐπλήρωσεν χρόνους μακρούς».

«Οἱ δέ λαοί ἰδόντες καί μή νοήσαντες, μηδέ θέντες ἐν διανοίᾳ τό τοιοῦτον»[3], λέγει στήν συνέχεια στήν Σοφία Σολομῶντος. Δηλαδή, οἱ ἀσεβεῖς ἄνθρωποι, ὅταν εἶδαν τήν πρόωρο ἐκδημία του, δέν κατανόησαν τήν αἰτία της, δέν ἔβαλαν στό μυαλό τους τόν σκοπό γιά τόν ὁποῖο ἀνηρπάγη ὁ δίκαιος, εἴτε μέ βίαιο εἴτε μέ ὁμαλό θάνατο. «Ἔσπευσεν ἐκ μέσου πονηρίας»[4]. Ὁ δίκαιος ἔφυγε, διότι ἠθέλησε καί ὁ Θεός εὐδόκησε, νά γλιτώσει ἀπό τήν κακία καί τήν πονηρία πού ὑπάρχει στήν γῆ μεταξύ τῶν ἀνθρώπων. Πολύ πιθανόν ἄν ἔμενε κι ἄλλο χρόνο ἐδῶ στήν γῆ, νά ἔπεφτε σέ ἁμαρτίες φοβερές καί νά ἔχανε τήν αἰώνιο ζωή.

«Ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις σου μιμνήσκου τά ἔσχατά σου, καί εἰς τόν αἰῶνα οὐχ ἁμαρτήσεις»[5]. Πάντα σέ ὅλα τά ἔργα σου καί τά λόγια σου, λέει πάλι στήν Σοφία Σειράχ, νά θυμᾶσαι τό τέλος τῆς ζωῆς σου κι ἔτσι ποτέ δέν θά παρασυρθεῖς σέ ἁμαρτίες. Μή θέλεις νά ζήσεις πολλά χρόνια, ἀλλά αὐτά τά χρόνια πού ζεῖς, νά τά ζήσεις μέ τήν μνήμη τοῦ θανάτου, ἔτσι ὥστε νά μήν ἁμαρτάνεις. Ἄν ὁ ἄνθρωπος κάθε στιγμή θυμᾶται τόν θάνατο κι ὅτι πρόκειται νά δώσει λόγο στόν Θεό γιά κάθε πράξη του ἀλλά καί γιά κάθε σκέψη του καί γιά κάθε ἐπιθυμία καί γιά κάθε κίνηση τῶν αἰσθήσεών του, τότε θά προσέχει πάρα πολύ καί δέν θά ἁμαρτάνει. Γι' αὐτό καί οἱ Ἅγιοι παρακαλοῦσαν τόν Θεό, νά τούς γνωρίζει νά τούς γνωστοποιήσει δηλαδή τό τέλος τους, ἔτσι ὥστε νά προετοιμαστοῦν. «Γνώρισόν μοι, Κύριε, τό πέρας μου καί τόν ἀριθμόν τῶν ἡμερῶν μου, τίς ἐστιν, ἵνα γνῶ τί ὑστερῶ ἐγώ»[6], λέγει πάλι ὁ Προφήτης καί Βασιλέας Δαυίδ στόν τριακοστό ὄγδοο ψαλμό του. Σέ παρακαλῶ, Κύριε, κατάστησε σέ μένα γνωστό, πότε θά ἔρθει τό τέρμα τῆς ζωῆς μου καί ποιός εἶναι ὁ ἀριθμός τῶν ἡμερῶν μου, γιά νά ἐννοήσω κατά τά διάστημα αὐτό καί νά ἀναπληρώσω τό ὑστέρημά μου.

Ἡ ἀφοβία τοῦ θανάτου, Βίος καί Λόγοι-Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

149. Ἡ ἀφοβία τοῦ θανάτου, Βίος καί Λόγοι-Ἁγ. Πορφυρίου, 17-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Ὕπαγε εἰς τόν οἶκο σου καί ἴσθι ὑγιής ἀπό τῆς μάστιγός σου»[1]. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός εἶναι ὁ Κύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου. Εἶναι ὁ ἰατρός τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων ἡμῶν. Ὅποιος ἑνώνεται μέ τόν Χριστό νικᾶ τόν θάνατο, νικᾶ τόν φόβο, νικᾶ τήν δειλία, νικᾶ κάθε ταπεινωτικό πάθος καί ἀποκτᾶ ὑγεία ψυχῆς καί σώματος. «Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν», πανηγυρίζει ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία, πανηγυρίζουσα τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου.

«Ἡ Ἁγία Γραφή», ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «διαπνέεται ἀπό τό πνεῦμα τῆς αἰωνιότητας, ὁλόκληρη. Ὁ Θεός εἶναι αἰώνιος καί μᾶς ἔπλασε γιά νά μᾶς καταστήσει αἰωνίους, νά μᾶς κάνει μετόχους τῆς αἰωνίας Βασιλείας Του ἀπό ἐδῶ, ἀπό τή γῆ, ἐάν θέλουμε νά ζήσουμε ἐν Θεῷ καί εἰς τόν αἰῶνα τόν ἅπαντα»[2]. Ὁ Θεός δέν ἔφτιαξε θάνατο. Ἔφτιαξε τόν ἄνθρωπο δυνάμει ἀθάνατο. Ἄν παρέμενε στήν ὑπακοή, θά γινόταν καί ἐνεργείᾳ ἀθάνατος. Ὅμως πέσαμε στήν παρακοή καί μπῆκε στήν ζωή μας ὁ θάνατος. Ὅμως καί πάλι ὁ Θεός μᾶς χαρίζει τήν ἀθανασία διά τῆς Ἀναστάσεώς Του καί διά τῆς Ἐκκλησίας.

«Ἡ Ἐκκλησία μας», λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «μᾶς ὑπενθυμίζει τήν αἰώνιότητα μέ τά μυστήρια, μέ τά τροπάρια, τούς ὕμνους, κυρίως μέ τό μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Τήν ὥρα πού κοινωνοῦμε, ὁ ἱερεύς εὔχεται εἰς τόν καθένα, «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καί εἰς ζωήν αἰώνιον». Γιατί ἀκριβῶς ἡ αἰώνια ζωή δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός καί τό νά γνωρίζει ὁ ἄνθρωπος Αὐτόν»[3], δηλαδή ἐμπειρικά καί ὄχι θεωρητικά, νά ἔχει ἑνωθεῖ μαζί Του.

«Γιά τόν ἄνθρωπο πού ἔχει μπεῖ μέσα του ὁ Χριστός», λέγει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «δέν ὑπάρχει οὔτε θάνατος, οὔτε κόλασις, οὔτε διάβολος. Ὅλα αὐτά δέν ὑπάρχουν. Ὑπάρχουν καί παραϋπάρχουν, ἀλλά γιά αὐτούς πού εἶναι μακράν τοῦ Χριστοῦ. «Ἀδάμ πεσών ἀνίσταται, διάβολος κατήργηται»... «ποῦ σοῦ, θάνατε, τό κέντρον; Ποῦ σοῦ ἅδη τό νῖκος;», δέν λέει; Λοιπόν, ἡ θρησκεία μας ἔτσι πιστεύει. Πιστεύει ὅτι δέν ὑπάρχει θάνατος γι' αὐτόν πού τηρεῖ τόν λόγο τοῦ Θεοῦ. Δέν τό λέει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης στό Εὐαγγέλιο; «Ἀμήν, ἀμήν λέγω ὑμῖν, ἐάν τις τόν λόγον τόν ἐμόν τηρήσῃ, θάνατον οὐ μή θεωρήσῃ εἰς τόν αἰῶνα»[4].

Ἡ τιμή καί ἡ εὐλογία τῆς Παναγίας μας,Βίος καί Λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

148. Ἡ τιμή καί ἡ εὐλογία τῆς Παναγίας μας, Βίος καί Λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου,15-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Καί ἀποκατεστάθη ἡ χείρ αὐτοῦ ὡς ἡ ἄλλη»[1]. Ὁ Κύριος ἦρθε εἰς τήν γῆ γιά νά λύσει τά ἔργα τοῦ διαβόλου καί νά μᾶς θεραπεύσει ἀπό τάς νόσους τάς ψυχικάς, ἀλλά καί τάς σωματικάς∙ νά μᾶς ἀποκαταστήσει εἰς τήν ἀρχαία δόξα καί λαμπρότητα, ἀλλά καί νά μᾶς ὁδηγήσει ἐκεῖ πού θά φθάναμε ἐάν παραμέναμε στήν ὑπακοή στόν Παράδεισο, δηλαδή στήν θέωση.

Καί σέ ὅλο αὐτό τό ἔργο τῆς σωτηρίας ἀποφασιστικότατο ρόλο μετά τήν Ἁγία Τριάδα ἔπαιξε ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος. Γι' αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας παρά πολύ τιμάει τήν Παναγία μας, ὅπως ἔλεγε καί ὁ Ἅγιος Πορφύριος. «Τήν Παναγία μας», ἔλεγε, «πολύ τήν ἀγαπάω. Μικρός στό Ἅγιον Ὄρος πολύ τήν λάτρευα! Εἶχα μιά εἰκονίτσα τῆς Παναγίτσας κάτω ἀπό τό μαξιλάρι μου. Πρωί καί βράδυ τήν ἀσπαζόμουνα. Μέ αὐτήν ζοῦσα νύκτα μέρα. Σέ αὐτήν κατέφευγα, ὅ,τι κι ἄν μοῦ συνέβαινε. Καλύτερα ἀπό μάνα! Δέν ἤθελα τίποτ' ἄλλο. Τά εἶχα ὅλα. Ἡ Ἐκκλησία μας πολύ τήν τιμάει τήν Παναγία μας. Τήν τιμάει καί τήν ὑμνεῖ πάνω ἀπ' ὅλους τούς Ἁγίους μας. Λέγει ἕνα τροπάριο: «Χαῖροις μετά Θεόν ἡ Θεός, τά δευτερεῖα τῆς Τριάδος ἡ ἔχουσα...». Ποιά ἔχει τά δευτερεῖα τῆς Ἁγίας Τριάδος; Ποιά εἶναι αὐτή «ἡ Θεός»;». Βλέπουμε πῶς ὁ Ἅγιος Πορφύριος ἐνεβάθυνε μέσα στά τροπάρια καί προχωροῦσε ἔτσι στήν θεολογία τους. Ποιά εἶναι αὐτή «ἡ Θεός»; «Εἶναι ἡ Παναγία μας, ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος. Ἡ Ἁγία Τριάς πρώτη. Δεύτερη ἡ Παναγίτσα μας. Αὐτή τή μεγάλη θέση ἔχει «ἡ τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ καί ἐνδοξοτέρα ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ», ἡ Μητέρα μας, ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος.

Ἡ ἱερή εἰκόνα τῆς Βρεφοκρατούσας, τό «Ἄξιον ἐστίν», εἶναι ἡ πολιοῦχος τοῦ Ἁγίου Ὄρους, «ἡ ἐφέστιος τῶν ἐφεστίων». Τί σημαίνει «ἐφέστιος»; «Ἐπί τήν ἑστίαν». Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες πίστευαν τούς ἐφεστίους θεούς. Στό κέντρο τῶν οἰκιῶν ἦταν ἡ ἑστία, κάτω ἀπό τήν ὁποία ὑπῆρχαν ἀγαλματίδια τοῦ θεοῦ, πού κανείς δέν μποροῦσε νά πειράξει. Πάνω ἀπ' ὅλους τούς ἐφεστίους εἶναι ἡ Παναγία μας. Κάποτε δίναμε σημασία στούς ἀρχαίους ναούς. Καί τώρα μποροῦμε νά τό κάνομε, ἀλλά, βέβαια, γιά νά βλέπομε πῶς λάτρευαν οἱ ἀρχαῖοι τόν Θεό.

Ἡ ὠφέλεια τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς, Bίος καί Λόγοι Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

147. Ἡ ὠφέλεια τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς, Ἁγ. Πορφυρίου, 9-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Πληροῦσθε ἐν πνεύματι, λαλοῦντες ἑαυτοῖς [ἐν] ψαλμοῖς καί ὕμνοις καί ᾠδαῖς πνευματικαῖς»[1], λέει ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος σέ μᾶς τούς Χριστιανούς. Νά γεμίζετε μέ Ἅγιο Πνεῦμα, ψάλλοντες, αἰνοῦντες τόν Θεόν. Καί πράγματι μέσα στήν Ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχουμε κοντά στά ἄλλα ἁγιαστικά μέσα καί τήν ἁγία βυζαντινή μουσική. Τήν λειτουργική αὐτή τέχνη, ἡ ὁποία πάρα πολύ βοηθάει τόν ἄνθρωπο ὥστε νά γεμίζει μέ Πνεῦμα Ἅγιο. Ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «ἡ βυζαντινή μουσική εἶναι παρά πολύ ὠφέλιμη. Κανένας χριστιανός δέν πρέπει νά ὑπάρχει χωρίς νά ξέρει βυζαντινή μουσική. Πρέπει ὅλοι νά μάθουμε. Ἔχει ἄμεση σχέση μέ τήν ψυχή. Ἡ μουσική ἁγιάζει τόν ἄνθρωπο ἀναίμακτα. Χωρίς κόπο, ἀγαλλόμενος, γίνεσαι ἅγιος»[2]. Βεβαίως ὄχι κάθε μουσική, ἀλλά ὁ Ἅγιος, ἀπό τήν συνάφεια καταλαβαίνουμε ὅτι ἐννοεῖ τήν βυζαντινή μουσική, τήν ἐκκλησιαστική μουσική. Εἶναι ἡ μουσική πού χρησιμοποιεῖται στήν λατρεία τῆς Ἐκκλησία μας ἀλλά καί στίς προσευχές τίς προσωπικές, τίς ἀτομικές πού κάνει ὁ καθένας μας. Ὑπάρχει καί δαιμονική μουσική, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖται μάλιστα, ὅπως ἡ ρόκ μουσική, γιά τήν τελετουργία τῶν δαιμόνων. Κι ἔλεγε ὁ μακαριστός πατήρ Ἀθανάσιος ὁ Μυτιληναῖος, ὅτι ὅταν ἀκοῦς ρόκ μουσική, ρίπτεσαι στήν ἀγκαλιά τοῦ σατανᾶ. Κι ὅσοι ἀκοῦν ρόκ μουσική, δαιμονίζονται. Καί γιατί δέν δαιμονίζονται οἱ ἄνθρωποι μέ τίς ἄλλου εἴδους μουσικές ἀλλά εἰδικά μέ αὐτή; Γιατί ἁπλούστατα ἡ ρόκ μουσική εἶναι τελετουργική μουσική, πού χρησιμοποιοῦν οἱ μαῦροι τῆς Ἀφρικῆς γιά τελετουργικούς σκοπούς. Ὅπως ἐμεῖς χρησιμοποιοῦμε τήν βυζαντινή μουσική, πού εἶναι ἐκκλησιαστική, ἔτσι χρησιμοποιοῦν καί αὐτοί πού λατρεύουν τόν διάβολο τήν μουσική αὐτή τήν ρόκ. Κι ὅπως ἁγιάζεται ὁ ἄνθρωπος ψάλλοντας ἤ ἀκούοντας ἕνα τροπάριο μέ τήν βυζαντινή μουσική καί ἀποκτάει τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ἔτσι καί ἐκεῖνος πού ἀκούει αὐτή τήν σατανική μουσική (ρόκ, χέβι μέταλ κ.λπ.) ἀποκτάει τό πνεῦμα τό πονηρό. Ἀνάλογα λοιπόν μέ τό ποιά μουσική χρησιμοποιεῖ κάποιος, γεμίζει καί μέ τό ἀντίστοιχο πνεῦμα.

«Μέσα στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου», λέγει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «ὑπάρχει ἁρμονία. Στήν ἀρχέγονη ψυχική μας κατάσταση ὑπῆρχε αὐτή ἡ ἁρμονία». Δηλαδή στό ἀδιάφθορο κατ' εἰκόνα πρίν οἱ ἄνθρωποι πέσουν στήν ἁμαρτία διά τῶν πρωτοπλάστων, πού ἔγινε ἡ ἀρχή, ὑπῆρχε μέσα μας αὐτή ἡ ἁρμονία. «Γι' αὐτό καί ὁρισμένοι ἄνθρωποι», λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «πού λέμε ὅτι ἔχουν χάρισμα, συμβαίνει διότι εἶναι ἁπλοί καί βγαίνει τό ἀρχέγονο»[3].

Ὁ Προφήτης Μωϋσῆς στήν Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου, Βίος καί Λόγοι Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

146. Ὁ Προφήτης Μωϋσῆς στήν Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου, Ἁγ. Πορφυρίου, 8-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Στήν Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου», λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «εἶδε ὁ Μωυσῆς τό ἄρρητον φῶς. Ὅταν φτάσει κάποιος σέ μέτρα, ζεῖ μέσα του τό ἄκτιστο φῶς τῆς Μεταμορφώσεως»[1], λέγει ὁ Ἅγιος Πορφύριος. Ὅταν κανείς βλέπει τό φῶς τό ἄκτιστο τοῦ Θεοῦ, αὐτό σημαίνει ὅτι ἔχει μιά ἐμπειρία θεώσεως, ἤ ἀλλιῶς μία θεοπτία, βλέπει τόν Θεό. Καί ἡ ὑψίστη ὅραση τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ὅρασις τοῦ ἀκτίστου φωτός. Αὐτό τό φῶς τοῦ Θεοῦ, πού εἶναι θεία ἐνέργεια, φανερώθηκε στήν Μεταμόρφωση καί εἶναι βεβαίως αὐτό τό Φῶς τῆς Θεότητος. Εἶναι αὐτό τό φῶς τό ὁποῖο ἔκανε καί τούς Ἀποστόλους νά ζοῦν μέσα στόν Θεό, νά μετέχουν τοῦ Θεοῦ. Καί αὐτό τό φῶς εἶναι πού ζοῦν καί βλέπουν καί οἱ Ἅγιοι ὅταν προχωρήσουν σέ αὐτό τόν τρίτο βαθμό τῆς πνευματικῆς ζωῆς, πού λέγεται θέωση. Προηγουμένως ἐργάστηκαν στόν ἑαυτό τους μέ τήν μετάνοια καί καθάρισαν τόν ἑαυτό τους ἀπό κάθε μολυσμό σαρκός καί πνεύματος, ἀπό κάθε ἁμαρτία καί κάθε πάθος, μέ τά δάκρυά τους, μέ τίς νηστεῖες τους, μέ τήν ἀποφασιστικότητά τους, μέ τήν ἀδιάλειπτη προσευχή τους, ἥλκυσαν τόν Θεό, δηλαδή τήν καθαρτική θεία χάρη καί διά τῆς Χάριτος αὐτῆς ὁ Θεός τούς καθάρισε. Καθαρίστηκαν. Ἔτσι πέτυχαν τήν κάθαρση πού εἶναι τό πρῶτο στάδιο τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος καθαριστεῖ, τότε δέχεται τόν φωτισμό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Δέχεται τήν λεγομένη φωτιστική χάρη καί ἔτσι προχωράει στό δεύτερο σκαλοπάτι τῆς πνευματικῆς ζωῆς, πού λέγεται φωτισμός. Οἱ ἄνθρωποι πού εἶναι στόν φωτισμό ἔχουν μέσα τους συνεχῶς τήν ἀδιάλειπτη προσευχή, προσεύχονται στόν Θεό, καί στόν ὑψηλότερο βαθμό αὐτῆς τῆς κατάστασης προσεύχεται ἡ καρδία τους ἀπό μόνη της, ἔχουν τήν αὐτενεργοῦσα καρδιακή προσευχή. Κι ὅταν ὁ Θεός θέλει, αὐτοί οἱ ἄνθρωποι πού βρίσκονται στό στάδιο τοῦ φωτισμοῦ, ἀνεβαίνουν ἀκόμα ψηλότερα στό στάδιο τῆς θεώσεως, βλέπουν τό ἄκτιστο φῶς τοῦ Θεοῦ. Καί βέβαια τότε σταματάει καί ἡ προσευχή καί ὁ ἄνθρωπος θεωρεῖ τόν Θεό. Εἶναι ἡ ὕψιστη βαθμίδα πνευματικῆς ζωῆς. Αὐτό ἔζησαν οἱ τρεῖς κορυφαῖοι Ἀπόστολοι στό ὄρος Θαβώρ, οἱ Ἅγιοι Πέτρος, Ἰάκωβος καί Ἰωάννης. Εἴδανε μέσα στό ἄκτιστο φῶς τόν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό καί δίπλα Του δεξιά Του καί ἀριστερά τούς δύο μεγάλους Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τόν Προφήτη Μωυσῆ καί τόν Προφήτη Ἠλία. Καί βεβαίως καί αὐτοί δέν ἦταν νεκροί, ζοῦσαν, ὅπως ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ζοῦν. Κατεξοχήν βεβαίως οἱ Ἅγιοι ζοῦν καί μετέχουν στή ζωή τοῦ Θεοῦ. Αὐτό ἀκριβῶς πιστοποίησε καί ἡ φανέρωση τῶν δύο αὐτῶν Προφητῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ὁ μέν ἕνας ἔζησε περίπου 1200 χρόνια πρό Χριστοῦ, ὁ δέ ἄλλος 800 χρόνια πρό Χριστοῦ, ὁ Προφήτης Ἠλίας. Ὅμως καί οἱ δύο ἦταν παρόντες εἰς τήν Μεταμόρφωση στό ὄρος Θαβώρ καί εἶδαν τό ἄκτιστο φῶς.

«Θεόν οὐδείς ἑώρακε πώποτε»[2], ὅπως μᾶς λέγει ἡ Ἁγία Γραφή καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος. Κανένας δέν ἔχει δεῖ τόν Θεό, ἀλλά ὅσοι ἔφτασαν σέ μέτρα ὑψηλά πνευματικά, εἶδαν τό ἄκτιστο φῶς, εἶχαν αὐτή τήν ἐμπειρία τῆς θεώσεως.

Ὁ Ἱερός Αὐγουστῖνος καί ἡ μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς, Βίος καί Λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου. Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

145. Ὁ Ἱερός Αὐγουστῖνος καί ἡ μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς, 08-07-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Μελετᾶτε τάς Γραφάς»[1]. Ὁ Ἅγιος Πορφύριος τόνιζε πάντοτε ὅτι εἶναι ἀναγκαῖο νά μελετοῦμε τήν Ἁγία Γραφή. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες συνεχῶς τήν μελετοῦσαν καί ἐμπνέονταν καί γέμιζαν μέ Πνεῦμα Ἅγιο ἀπό αὐτή τήν μελέτη. Κι ἔτσι ἀποτύπωσαν καί στά ἔργα τους αὐτή τήν ἔμπνευση καί τήν Θεία Χάρη, ἡ ὁποία εἶναι φανερή στήν ζωή τους, στά λόγια τους. Αὐτή τήν Θεία Χάρη τήν γευόμαστε καί ἐμεῖς, ὅταν μελετοῦμε τά ἔργα τῶν Ἁγίων Πατέρων. «Νά διαβάζετε», ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «μέ ἔρωτα τίς Ἐξομολογήσεις τοῦ Αὐγουστίνου, τό Κεκραγάριον. Ὅταν τά αἰσθάνεσαι αὐτά πού διαβάζεις, καλλιεργεῖς τόν θεῖο ἔρωτα. Αὐτό τό νόημα ἔχει ἡ μελέτη»[2]. Δηλαδή, λέει ὁ Ἅγιος, μέ τήν μελέτη καλλιεργοῦμε τόν θεῖο ἔρωτα, τήν ἀγάπη πρός τόν Θεό, παρακινούμαστε ἀπό τούς Ἁγίους νά ἀγαπήσουμε κι ἐμεῖς τόν Θεό.

«Διαβάστε τό Κεκραγάριον», ἔλεγε «πού εἶναι ὅλο θεῖο ἔρωτα. Τό διαβάζω καί κλαίω. Τί λόγια ὡραῖα, βαθιά πού ἔχει! Αὐτά νά διαβάζετε, σ' αὐτά νά ἐντρυφᾶτε. Ἔτσι θ' ἀποκτήσετε τόν θεῖο ἔρωτα. «Ὦ, τό ἀθέατο φῶς, μέ τό ὅποιο γίνεται ὁρατή ὅλη ἤ ἄβυσσος τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς!», λέει στό Κεκραγάριο περί τοῦ θαυμάσιου Θείου φωτός, ὁ Ἱερός Αὐγουστῖνος. «Σύ εἶσαι ἡ ἀλήθεια, ὦ Λόγε, μέ τόν Ὅποιον ἔγιναν τά πάντα, καί πού χωρίς Ἐσέ δέν εἶναι τίποτα πού νά 'γινε... Σύ, Λόγε, πού εἶπες, τότε, στήν ἀρχή, «Γενηθήτω φῶς», κι ἔγινε φῶς. Πές, λοιπόν, καί γιά μένα τώρα, «Γενηθήτω φῶς!». Καί εἴθε νά μοῦ γίνει φῶς, εἴθε νά τό ἰδῶ τό φῶς αὐτό καί νά γνωρίζω καθετί πού δέν εἶναι φῶς!». Ὅπως ό Ἱερός Αὐγουστῖνος», ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «ἔτσι κι ἐσεῖς νά σκέπτεσθε τόν Παντοδύναμο Θεό, πού ἐπεφέρετο ὑπεράνω τοῦ σκότους καί εἶπε: «Γενηθήτω φῶς» καί ἐγένετο φῶς. Νά λέτε μέ θεῖο ἔρωτα καί ἐνθουσιασμό: «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. Ὑμνοῦμέν σε, εὐλογοῦμέν σε, προσκυνοῦμέν σε, δοξολογοῦμέν σε, εὐχαριστοῦμέν σοι, διά τήν μεγάλην σου δόξαν». Τί ἔχει νά πεῖ ἤ Δοξολογία, μεγάλη ἤ Δοξολογία, μεγάλο πρᾶγμα, ἤ πιό ὡραία προσευχή!»[3]. Ὅπως ἔλεγε καί σέ ἄλλο σημεῖο, αὐτή εἶναι ἡ τελειότερη προσευχή, ἡ δοξολογία, γιατί εἶναι προσευχή ἀνιδιοτελής, δέν ζητᾶμε τίποτε ἀπό τόν Θεό, ἀλλά Τόν ὑμνοῦμε καί Τόν δοξάζουμε γιά τό ἄπειρο μεγαλείο Του, γιά τήν ἄπειρη δύναμή Του καί δόξα καί σοφία καί ἀγάπη Του.

«Θεέ μου, ἀχρεῖοι δοῦλοι Σου ἐσμέν οἱ ταπεινοί καί ἀνάξιοι νά Σέ ὑμνοῦμε καί νά Σέ δοξάζομε. Ἡ μεγάλη Σου ἀγαθότης μᾶς ἀξιώνει, ὅμως, σέ αὐτήν τήν χαρά. Σύ πού Σέ ὑμνοῦσιν Ἄγγελοι, Ἀρχάγγελοι, Ἀρχαί, Κυριότητες, τά Σεραφείμ καί τά Χερουβείμ καί πᾶσαι αἱ Οὐράνιαι Δυνάμεις Ἀγγέλων καί Ἀρχαγγέλων.

Ὁ Θεός βλέπει τήν καρδιά μας, Βίος καί Λόγοι-Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

144. Ὁ Θεός βλέπει τήν καρδιά μας, Βίος καί Λόγοι-Ἁγ. Πορφυρίου, 7-7-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ὁ Ἅγιος Πορφύριος…. καί ἐννοοῦσε ὅτι ὁ Θεός βλέπει στό βάθος τῆς ψυχῆς μας, στό βάθος τῆς καρδιᾶς μας, ἑρμηνεύοντας τήν παραβολή τοῦ Κυρίου, κατά τήν ὁποία ὁ ἄρχοντας πληρώνει καί τούς ἐργάτες τῆς ἑνδεκάτης ὥρας μέ τόν ἴδιο μισθό, ἔλεγε: «ἑταῖρε, οὐκ ἀδικῶ σε· οὐχί δηναρίου συνεφώνησάς μοι; ἆρον τό σόν καί ὕπαγε· θέλω δέ τούτῳ τῷ ἐσχάτῳ δοῦναι ὡς καί σοί· ἤ οὐκ ἔξεστί μοι ποιῆσαι ὅ θέλω ἐν τοῖς ἐμοῖς, εἰ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρός ἐστιν ὅτι ἐγώ ἀγαθός εἰμι; Οὕτως ἔσονται οἱ ἔσχατοι πρῶτοι καί οἱ πρῶτοι ἔσχατοι· πολλοί γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δέ ἐκλεκτοί»[1]. «Ἐκ πρώτης ὄψεως», ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «φαίνεται ὅτι εἶναι ἄδικο νά πάρει τήν ἴδια ἀμοιβή αὐτός πού ἦλθε στήν ἐργασία τήν τελευταία στιγμή μέ ἐκεῖνον πού ἦλθε ἀπό τήν ἀρχή, ἀπό τήν πρώτη ὥρα»[2].

Γιατί ὅπως λέγει ἡ παραβολή, ὑπῆρχαν κάποιοι πού ἐβάστασαν ὅλο τόν κόπο τῆς ἡμέρας, ἐργάστηκαν ἀπό τό πρωί .Προηγουμένως βεβαίως εἶχαν συμφωνήσει ὅτι θά πάρουν ἕνα δηνάριο. Μετά ὁ οἰκοδεσπότης βρῆκε κι ἄλλους οἱ ὁποῖοι ἔμεινα ἀργοί στήν ἀγορά, τούς πῆρε κι ἐκείνους, καί πρός τό τέλος τῆς ἡμέρας βρῆκε καί ἄλλους, τούς πῆρε κι ἐκείνους, καί στό τέλος ἄρχισε νά δίνει τόν μισθό ἀπό τούς τελευταίους καί νά δίνει σέ αὐτούς ἀπό ἕνα δηνάριο. Ὅταν ἔφτασε στούς πρώτους, ἔδωσε κι σέ αὐτούς ἀπό ἕνα δηνάριο καί τότε διαμαρτυρήθηκαν. Ἀλλά ὁ Κύριος τούς ἀπάντησε, δέν σᾶς ἀδικῶ, ἕνα δηνάριο συμφωνήσαμε. Πάρε αὐτό πού ἔχουμε συμφωνήσει καί πήγαινε. Ἐγώ θέλω νά δώσω σέ αὐτόν τόν τελευταῖο, τό ἴδιο πού δίνω καί σέ σένα. Ἤ μήπως δέν Μοῦ ἐπιτρέπεται νά κάνω ὅ,τι θέλω στά δικά Μου πράγματα; Μήπως εἶναι ὁ ὀφθαλμός σου πονηρός, ἐπειδή Ἐγώ εἶμαι ἀγαθός; Κι ἔτσι οἱ ἔσχατοι θά γίνουν πρῶτοι καί οἱ πρῶτοι ἔσχατοι. Πολλοί εἶναι κλητοί, λίγοι ὅμως εἶναι ἐκλεκτοί.

Φαινομενικά εἶναι ἄδικο αὐτό πού ἔκανε ὁ οἰκοδεσπότης τῆς παραβολῆς. «Αὐτό, ὅμως, εἶναι ἡ τέχνη τοῦ διδασκάλου», λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «νά διδάξει στούς μαθητές τί ἔννοια ἔχει αὐτό. Δέν ἔχει σχέση ἄν προσεύχεσαι ὅλη τήν ἡμέρα. Ἔχει σχέση τό πῶς προσεύχεσαι. Κι ἄν προσευχηθεῖς πέντε λεπτά κι ὁ ἄλλος προσηύχετο ὅλη τήν ἡμέρα, ἐσύ μέ τά πέντε λεπτά μπορεῖ νά πάρεις πιό πολύ μισθό ἀπό ἐκεῖνον πού ὅλη τήν ἡμέρα ἀγωνιζόταν στήν προσευχή. Γιατί αὐτός τό ἔκανε μέ ὅλη του τήν καρδιά μέ ὅλη του τήν δύναμη, ἐνῶ ἐσύ μέ ραθυμία καί ἀμέλεια. Καί κάτι ἄλλο, δέν φτάνει ὁ καημένος αὐτός πού ἦλθε τήν τελευταία στιγμή, τήν ἑνδέκατη, καί εἶχε χάσει τή ζωή του ὅλη σέ μάταια πράγματα καί μακριά ἀπό τήν εὐτυχία καί τήν χαρά, ἀλλά καί νά μήν τοῦ δώσει ό Θεός κι ἀπό δῶ καί πέρα μισθό, ἀφοῦ ἐζήτησε νά δουλέψει; Καί τό ἐζήτησε λαχταριστά καί μέ τήν καρδιά του»[3]. Δηλαδή, λέει ὁ Ἅγιος, ὁ ἄνθρωπος αὐτός πού ἤτανε μακριά ἀπό τήν ἐργασία, δέν -δηλαδή- δούλευε στόν Θεό, βασανίστηκε, ταλαιπωρήθηκε, καί τώρα πού, ἔστω καί τήν τελευταία ὥρα, προσῆλθε μέ προθυμία νά μήν πάρει τόν μισθό ἀπό τόν Θεό;

Ἡ ἑλληνική γλῶσσα εἶναι ἰσοδομική, Βίος καί Λόγοι Ἀγ. Πορφυρίου.Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

143. Ἡ ἑλληνική γλῶσσα εἶναι ἰσοδομική, Βίος καί Λόγοι-Ἀγ. Πορφυρίου

Ὁ Ἅγιος Πορφύριος μιλοῦσε γιά τήν ἀγάπη πρός τόν Θεό καί μιλοῦσε πάρα πολύ καί γιά τήν ἀγάπη πού πρέπει νά καλλιεργοῦμε μελετώντας τά βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τῶν Ἁγίων Πατέρων, καί γι' αὐτόν λόγο χρειάζεται ὁπωσδήποτε νά γνωρίσουμε καλά καί τήν ἑλληνική γλώσσα. Τόνιζε ὅτι θά πρέπει νά σπουδάζουμε τήν πλουσιότατη ἑλληνική γλώσσα. Καί μάλιστα ἔλεγε ὅτι ἡ ἑλληνική γλώσσα εἶναι «ἰσοδομική», σέ αὐτή τήν γλώσσα γράφτηκε τό Ἱερό Εὐαγγέλιο καί σέ αὐτή ἔγραψαν πάρα πολλοί Ἅγιοι Πατέρες. Καί ὅποιος γνωρίζει τήν ἑλληνική γλώσσα καί μάλιστα τήν ἀρχαία, μπορεῖ νά διαβάζει ἀπό τό πρωτότυπο τήν Ἁγία Γραφή καί τούς Ἅγιους Πατέρες καί ἔτσι νά ἐμβαθύνει στά πλούσια θεολογικά νοήματα.

Ἔτσι στό βιβλίο «Βίος καί Λόγοι» ὑπάρχει ἕνα ὁλόκληρο κεφάλαιο σχετικό μέ αὐτό τό θέμα. Παίρνει ἀφορμή ὁ γέροντας ἀπό ἕνα συνέδριο, μιά ὁμιλία μᾶλλον, πού εἶχε γίνει στόν «Παρνασσό». «Χθές», λέει, «μίλησαν στόν Παρνασσό καί τί ὡραῖα πράγματα εἶπαν!. Τά εἶχε πάρει τό ραδιόφωνο. Προσπαθοῦν τώρα νά ἐπαναφέρουν τά ἀρχαῖα ἑλληνικά. Ἐγώ λέω, δέν μπορεῖ, θά τή φέρουνε τήν γλώσσα πάλι. Ἔτσι πού πᾶμε, τά παιδιά στήν ἐκκλησία ἀρχίζουν νά μήν καταλαβαίνουν τό Εὐαγγέλιο. Πολύ ἄσχημο πράγμα. Ἐμένα κλωτσάει ἡ καρδιά μου. Πρέπει νά φωνάξομε τώρα καί νά τονίσομε ὅτι δέν πρέπει νά ξεχάσομε τήν ἑλληνική γλώσσα»[1]. Ὁ Ἅγιος ἔχει μεγάλο δίκιο, διότι ἡ γλώσσα εἶναι τό θεμέλιο τοῦ ἔθνους, τοῦ κάθε ἔθνους. Οἱ ἐχθροί τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους, πού εἶναι καί ἐχθροί τῆς ὀρθοδοξίας, προσπαθοῦν νά χτυπήσουν τίς ρίζες τοῦ ἔθνους καί αὐτές δέν εἶναι ἄλλες παρά ἡ πίστη στόν ἀληθινό Θεό, ἡ ὀρθόδοξη πίστη, τό ὀρθόδοξο δόγμα καί ἡ ἑλληνική γλώσσα. Γι' αὐτό καί σταδιακά προσπαθοῦν νά μήν μαθαίνουμε τήν ἑλληνική γλώσσα καί μάλιστα τήν ἀρχαία, ὥστε νά μήν ἔχουμε πρόσβαση στά θεολογικά κείμενα, τά κείμενα πού ἔγραψε τό Πνεῦμα τό Ἅγιο μέ τούς Ἁγίους Εὐαγγελιστές καί τούς Ἁγίους Πατέρες.

Ἡ ἐμβάθυνση στά λειτουργικά κείμενα, Βίος καί Λόγοι Ἁγ. Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

142. Ἡ ἐμβάθυνση στά λειτουργικά κείμενα, Ἁγ. Πορφυρίου, 28-6-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ὁ νέος οἶνος εἶναι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, εἶναι τό πλήρωμα τοῦ νόμου, εἶναι τό ἱερό Εὐαγγέλιο, εἶναι ὁ λόγος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος προσφέρθηκε ἀπό τόν Κύριό μας καί προσφέρεται καί σήμερα καί πάντοτε διαμέσου τῆς Ἐκκλησίας, διαμέσου τῶν ἱερῶν κειμένων τῆς Ἁγίας Γραφῆς, Παλαιᾶς καί Καινῆς Διαθήκης, διαμέσου τῶν…....

…………«Αὐτός ἔκανε κάτι τέτοιο, ὁ Δαυίδ δηλαδή, γιά νά δείξει τήν συντριβή του. Ἐξύριζε τό κεφάλι του καί ἔριχνε στάχτη σέ αὐτό. Καί ἐκόπτετο καί ὠδύρετο, καί ἔλεγε «λούσω καθ' ἑκάστην νύκτα τήν κλίνη μου»[1]. Καί στήν Καινή Διαθήκη ἔχουμε τέτοια φαινόμενα.

«Πότνια», ἑρμηνεύει τώρα ὁ Ἅγιος τήν λέξη «ποτνιᾶται τῆς παλιγγενεσίας», «Πότνια στήν Ἀρχαία Ἑλλάδα λεγόταν ἡ ἀρχηγός τῶν Μαινάδων γυναικῶν. Οἱ Μαινάδες στήν ἀρχαία ἑλληνική θρησκεία ἦταν γυναῖκες πού τρέχανε ἔξαλλες στόν Κιθαιρώνα μέσα στά πεῦκα καί λατρεύανε τόν σατανᾶ μέ ἕναν τρόπο ὀργιώδη. Εἶναι οἱ Εὐμενάδες, οἱ Βάκχες, οἱ Εὐμενίδες. Οἱ «ποτνιῶντες» ἐρχόντουσαν σέ μιά κατάσταση, σέ μιά σατανική ἔξαρση. Ὁ ποιητής χρησιμοποιεῖ αὐτές τίς λέξεις, ἀλλά τούς δίνει ἄλλο νόημα, δηλαδή νόημα πνευματικό καί ὁ λαός τοῦ Θεοῦ, μοιάζει μόνο ἐξωτερικά μέ αὐτές τίς γυναῖκες οἱ ὁποῖες λάτρευαν τόν σατανᾶ, ἐνῶ ὁ λαός τοῦ Θεοῦ, ἐμπνεόμενος καί πληρούμενος ἀπό τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, λατρεύει τόν ἀληθινό Θεό καί ἔρχεται σέ μιά κατάσταση ἐξάρσεως. Τή, λέξη «ἔξαρση» τήν χρησιμοποιοῦμε καί ἐμεῖς οἱ χριστιανοί», λέει ὁ Ἅγιος, «ἀλλά μέ ἐντελῶς διαφορετική ἔννοια. Ὑπάρχει τεράστια διαφορά. Στήν εἰδωλολατρία ἡ ἔξαρση γίνεται μέ ἐνέργεια σατανική. Ἐδῶ, μέ θεία ἐνέργεια. Ἐκεῖ, ὁ σατανᾶς νά καταστρέφει, νά ὑποδουλώνει τήν ψυχή. Ἐδῶ, ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ νά ἐνθουσιάζει, νά ἁγιάζει, νά δημιουργεῖ σκίρτημα στήν ψυχή»[2].

Ἡ καλλιέργεια τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεόν Δ΄, Βίος καί λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

140. Ἡ καλλιέργεια τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεόν Δ΄, Βίος καί λόγοι , 26-6-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Τῶν ἄθλων τά ἔπαθλα παρά Θεόυ δεξάμενος καί ζωῆς αἰωνίου σαφῶς λαβόμενος καί τῆς καλλονῆς, Ἱλαρίων, τῆς ὑπερ νοῦν, Πάτερ εὐμοιρήσας, ὑπέρ τῶν ὑμνώντων σέ τόν Δεσπότη καθικέτευε». Αὐτά λέει στήν ἐνάτη ὠδή, τοῦ Κανόνος τοῦ Ὁσίου Ἱλαρίωνος. Καί ὁ Ἅγιος Πορφύριος παρακινοῦσε τά πνευματικά του παιδιά πάντοτε νά μελετοῦν τούς ἱερούς κανόνες τῶν Ἁγίων, γιατί μέσα ἀπό τήν μελέτη αὐτή ἀνάβει στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ἀγάπη πρός τόν Θεό, ὁ θεῖος ἔρωτας.

«Μοῦ ἀρέσει ὁ κανόνας τοῦ Ὁσίου Ἱλαρίωνος», ἔλεγε. «Εἶναι ἔργο τοῦ Θεοφάνους. Ἄ, αὐτός εἶχε βιώματα»[1]. Δηλαδή οἱ Ἅγιοι Ὑμνογράφοι ζοῦσαν τήν πνευματική ζωή, εἶχαν ἐμπειρία τοῦ Θεοῦ καί αὐτές τίς ἐμπειρίες τίς κατέγραφαν, τίς ἀποτύπωναν, τίς σάρκωναν κατά κάποιο τρόπο, στά ἔργα τους. Λέει αὐτό τό τροπάριο, ὅτι ἐσύ Ὅσιε Ἱλαρίων, δέχτηκες τά βραβεῖα τῶν ἄθλων, δηλαδή τῶν ἀθλημάτων τῶν πνευματικῶν, τά ὁποῖα ἐξήσκησες, τά δέχτηκες τά βραβεῖα παρά Θεοῦ, ἀπό τόν Θεό, καί ἀφοῦ πῆρες τήν αἰώνια ζωή, σαφῶς καί τῆς καλλονῆς «τῆς ὑπέρ νοῦν Πάτερ εὐμοιρήσας»∙ καί ἐπίσης ἀπόκτησες μοῖρα, δηλαδή μέρος στήν οὐράνια καλλονή, στήν οὐράνια ὀμορφιά τήν ὑπέρ νοῦν. Ἀφοῦ τά πέτυχες ὅλα αὐτά, τώρα σέ παρακαλοῦμε καθικέτευε γιά αὐτούς πού σέ ὑμνοῦν τόν Δεσπότη Χριστό.

Καί σχολιάζει ὁ Ἅγιος καί λέει: «Ἄμοιρος» θά πεῖ αὐτός πού δέν ἔχει καλή μοίρα καί «εὔμοιρος» αὐτός πού ἔχει. Εὐμοιρήσας, ὅπως λέει γιά τόν Ἅγιο Ἱλαρίωνα ὁ Ἅγιος Θεοφάνης. «Αὐτά», λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «τά ξέρω ἀπό τή Γραφή καί ἀπό τούς ὕμνους τῆς Ἐκκλησίας. Ἀπό ἐκεῖ τά παίρνω.

«Ὤφθησαν αἱ πηγαί τῆς ἀβύσσου νοτίδος ἄμοιροι...»[2], λέει στόν Κανόνα τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων στόν εἱρμό τῆς α' ὠδῆς. Βλέπουμε πῶς ὁ Ἅγιος ἑρμηνεύει καί ἐμβαθύνει στό νόημα τῶν λέξεων, μέσα πάλι ἀπό τά γραπτά τῶν Ἁγίων κι ἔτσι ἀκολουθεῖ αὐτό τό ἀξίωμα ὅτι οἱ Ἅγιες Γραφές ἑρμηνεύονται ἀπό τίς Ἅγιες Γραφές.

«Διαβάστε καί ἀπό τήν πρώτη ὠδή», λέγει. «Ὁλοτρόπως, μάκαρ, τῷ Θεῷ χαίρων προσεχώρησας, ἔξω σαρκός καί τοῦ κόσμου γενόμενος καί τόν νοῦν ἀθόλωτον τεταμένης δι' ἐγκρατείας ἐτήρησας, τό τῆς ἀπαθείας ἔνθεον ἐντεῦθεν μνηστευσάμενος». Δηλαδή, Ὅσιε Ἱλαρίων, μέ ὅλους τούς τρόπους, μέ ὅλες σου τίς δυνάμεις καί ἀξιωποιώντας κάθε χάρισμα πού σοῦ ἔδωσε ὁ Θεός, «προσεχώρησες χαίρων», προχώρησες μέ χαρά πρός τόν Θεό καί ἔγινες «ἔξω σαρκός καί τοῦ κόσμου» καί φύλαξες τόν νοῦ σου ἀθόλωτο ἀπό κάθε μολυσμό, ἀπό κάθε περιττή σκέψη, «τεταμένης δι' ἐγκρατείας».

Ἡ καλλιέργεια τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεόν Ε΄,Βίος καί Λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου.Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

141. Ἡ καλλιέργεια τῆς ἀγάπης πρός τόν Θεόν Ε΄, Ἁγ. Πορφυρίου, 27-6-2019, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

«Καί οἱ ἄνεμοι καί ἡ θάλασσα ὑπακούουσιν αὐτῷ»[1]. Ὁ Κύριος εἶναι ὁ Δημιουργός καί Κυβερνήτης τοῦ παντός, ὁ πάνσοφος Κτίστης τῶν ἁπάντων. Ὁ Ἅγιος Πορφύριος μᾶς δίδασκε νά μελετοῦμε τά ἔργα τοῦ Θεοῦ, νά μελετοῦμε τίς Ἅγιες Γραφές καί τά ἔργα τῶν Ἁγίων Πατέρων. Ἔλεγε, «θέλω νά πάρω τρεῖς γραμματικές ἐγκυκλοπαίδειες, λεξικό ἰατρικῆς, γιά νά μελετοῦμε καί νά ἐμβαθύνουμε». Χρησιμοποιοῦσε τά βιβλία αὐτά ὡς ἐργαλεῖα γιά νά κατανοεῖ τόν λόγο τοῦ Θεοῦ. «Πολλά θά κατορθώσετε», ἔλεγε, «ἐάν ἐργαστεῖτε ἔτσι μέ τήν κάθε λέξη καί καταλάβετε τήν σημασία της. Νά σᾶς πῶ ἕνα παράδειγμα πού δείχνει πῶς ἐξηγῶ τίς λέξεις. Θυμᾶμαι τώρα ἕνα τροπάριο τοῦ Ἁγίου Σιλβέστρου ἀπό τήν ἕκτη ὠδή. «Ἀπρόϊτον καί φρουρᾷ αἰωνίᾳ, συγκλειόμενον εἰργάσω εὐχαῖς σου, τόν πονηρόν, λυμαινόμενον φθόνῳ, τούς προσιόντας μακάριε δράκοντα, ὡς θύρας τε, καί ὡς μοχλούς, τοῦ Σταυροῦ τήν σφραγῖδα ἐνθέμενος»[2]. Δηλαδή ἔκανες τόν φοβερό καί φθονερό δράκοντα, τόν διάβολο δηλαδή, ὁ ὁποῖος ἐλυμαίνετο, κατατυραννοῦσε αὐτούς οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἁμαρτήσει, τόν ἔκανες νά εἶναι φυλακισμένος μέ μία αἰώνια φρουρά φρουρούμενος, καί αὐτό τό κατάφερες μέ τίς εὐχές σου. Καί μάλιστα χρησιμοποίησες σάν πόρτες καί σάν μοχλούς, σάν κλειδαριές καί σάν μέσα τά ὁποῖα ἐξασφάλιζαν τήν σφράγιση τῶν θυρῶν, τήν σφραγῖδα τοῦ Σταυροῦ.

«Ἀπρόϊτον», λέει σχολιάζοντας ὁ Ἅγιος Πορφύριος, «τί θά πεῖ «ἀπρόϊτον»; Πῶς θά τό βρῶ τώρα; Μοῦ ἔρχεται στόν νοῦ ἕνα ἄλλο: «Προΐεμαι ἐμήν φωνήν», πού ἀπό τό νόημα βγαίνει ὅτι «φωνάζω δυνατά», προΐεμαι. Ὁπότε τό «ἀπρόϊτον» θά εἶναι τό ἀντίθετο, δηλαδή εἶμαι κλεισμένος, περιορισμένος, δέν μπορῶ νά μιλήσω». Ἔτσι ὁ Ἅγιος ἑρμήνευε τίς Γραφές μέ τίς Γραφές, τούς Ἅγιους Πατέρες μέ τούς Ἅγιους Πατέρες καί τά ἱερά ὑμνογραφικά κείμενα μέ ἄλλα ὑμνογραφικά κείμενα. «Εἴδατε, ἔλεγε τί βάθος ἔχει ἡ γλῶσσα μας. Κρίμα! Τήν καταργήσανε καί ἔχει τόσο πλοῦτο». Πράγματι ἡ ἑλληνική γλῶσσα εἶναι ἡ πλουσιότερη γλῶσσα τοῦ κόσμου καί μπορεῖ νά ἀποδίδει λεπτότατα νοήματα καί λεπτότατες διαφορές πού ἔχουνε οἱ ἔννοιες στήν κάθε λέξη. Τήν καταργήσανε καί ἔχει τόσο πλοῦτο. Γιατί τήν καταργήσανε; Γιατί γνωρίζουν πολύ καλά ὅτι εἶναι τό θεμέλιο τοῦ ἔθνους, τό θεμέλιο τῆς Ἑλλάδος, μαζί μέ τήν πίστη εἰς τόν Θεόν. Χωρίς αὐτό τό βάθος τῆς γλώσσας, οἱ ἄνθρωποι γίνανε κουτοί καί δέν μπορεῖ νά λειτουργήσει τό μυαλό.