❝ ἐκ βορρᾶ καὶ θαλάσσης ❞

📜🍂 ❝ ἐκ βορρᾶ καὶ θαλάσσης ❞

(λέξεις & φράσεις της εκκλησιαστικής γλώσσας)

◾Γιατί ο Νότος λέγεται θάλασσα;

Στο τροπάριο της η΄ ωδής του Κανόνος της Αναστάσεως, ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός καλεί τη Σιών να σηκώσει τα μάτια της και να δει τα παιδιά της να συρρέουν από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα:

📜 «Ἆρον κύκλῳ τοὺς ὀφθαλμούς σου Σιὼν καὶ ἴδε·

ἰδοὺ γὰρ ἥκασί σοι, θεοφεγγεῖς ὡς φωστῆρες,

🙶ἐκ δυσμῶν καὶ βορρᾶ, καὶ θαλάσσης, καὶ ἑῴας🙷

τὰ τέκνα σου ἐν σοὶ εὐλογοῦντα,

Χριστὸν εἰς τοὺς αἰῶνας.

μετάφρ.

🙶Σήκωσε τα μάτια σου γύρω, Ιερουσαλήμ, και δες·

να, έχουν έλθει σαν θεοφώτιστοι φωστήρες

από τη Δύση και το Βορρά, από το Νότο και την Ανατολή,

τα τέκνα σου, δοξολογώντας

μ' εσένα το Θεό στους αιώνες.🙶

❝ δ α ι τ υ μ ό ν ε ς οἱ μακαριστοί ❞ ~

❝ δ α ι τ υ μ ό ν ε ς οἱ μακαριστοί ❞ ~

(λέξεις & φράσεις της εκκλησιαστικής γλώσσας)

ΕΤΣΙ ονομάζονται οι Απόστολοι σε μια περιγραφή του Μυστικού δείπνου (Κανόνας της Μεγ. Πέμπτης, ποίημα Κοσμά του Μελωδού)

📜 ❝ Οἱ δαιτυμόνες οἱ μακαριστοί,

ἐν τῇ Σιὼν τῷ Λόγῳ προσκαρτερήσαντες,

οἱ Ἀπόστολοι παρείποντο ( = ακολούθησαν)

τῷ Ποιμένι ὡς ἄρνες·

καὶ συνημμένοι, ᾧ οὐκ ἐχωρίσθησαν Χριστῷ,

θείῳ λόγῳ τρεφόμενοι, εὐχαρίστως ἐβόων·

Τὸν Κύριον ὑμνεῖτε τὰ ἔργα,

καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας ❞

➤ Η λέξη "δαιτυμών" (που επιβιώνει στο νεοελληνικό ""συνδαιτυμόνας" «προσκεκληµένος σε δείπνο, οµοτράπεζος») προέρχεται από το σπάνιο αρχ. "δαιτύς, -ύος" «κοινό γεύμα».

Καθώς όμως η αφετηρία είναι το ρ. "δαίω, -ομαι" «κόβω, διανέµω», με περισσότερη ακρίβεια θα λέγαμε ότι αρχικά "δαιτύς" θα σήμαινε το «γεύμα στο οποίο κάποιος μοιράζει τα εδέσματα και όλοι μαζί τρώνε». Επομένως, η αρχική σημασία της λ. "δαιτυμόνες" είναι «αυτοί που τρώνε μαζί το φαγητό που κάποιος μοιράζει».

➤ Το πώς η έννοια του «μοιράσματος» είναι η βασική εδώ φαίνεται από δύο ομόρριζες λέξεις:

● "δαίμων", αρχικώς ήταν η θεότητα που «μοιράζει» τη μοίρα (μόνο όταν η σημασία της λέξης ευρύνθηκε ώστε να σημαίνει γενικά τη μοίρα προέκυψαν τα πάμπολλα σύνθετα της λέξης, όπως "ευδαίμων, δεισιδαίμων κ.λπ.)

● "πανδαισία" ήταν το συμπόσιο, η ευωχία όπου παρατίθενται, μοιράζονται όλων των ειδών τα φαγητά.

➤ Συνεπώς, «δαιτυμόνες μακαριστοί» δεν είναι απλώς οι «μακάριοι ομοτράπεζοι», αλλά οι συμμετέχοντες σε γεύμα όπου ο οικοδεσπότης Χριστός μοιράζει ο ίδιος φαγητό και ποτό (Ματθ. 26. 26-27): το σώμα και το αίμα του.

Ἡ λέξη «Πάσχα»

 Από την ΙΣΤΟΡΙΑ των λέξεων: ❝ Πάσχα ❞ ~

 Η εορτή τού "Πάσχα"

Το "Πάσχα", η μεγαλύτερη χριστιανική εορτή, εορτάζεται προς τιμήν τής "Αναστάσεως" τού Χριστού. Είναι όμως και η μεγάλη εορτή τού ιουδαϊσμού σε ανάμνηση τής Εξόδου των Εβραίων από τη δουλεία τής "Αιγύπτου".

 Ετυμολογία και προέλευση

ΑΠό πού προήλθε η λέξη; Δεν συνδέεται με το ρ. πάσχα (αν και παρασυνδέθηκε με αυτό). Η λέξη "Πάσχα" είναι ελληνιστική και χρησιμοποιήθηκε αρχικώς για την εβραϊκή και κατόπιν για τη χριστιανική εορτή.

Πρωτοαπαντά στην Π.Δ. (Εβδομήκοντα) και ειδικά στο κεφάλαιο 12 τής Εξόδου, όπου περιγράφεται ο τρόπος εορτασμού. Το όνομα είναι εξελληνισμένος (αλλά άκλιτος) τύπος της αραμαϊκής λέξης "pasḥa", η οποία ανάγεται στο εβραϊκό "pesaḥ" «πέρασμα, παρέλευση» και στο ρήμα "pesaḥ" «προσπερνώ – γλυτώνω, απαλλάσσω».

Η λέξη αναφέρεται στη Βιβλική αφήγηση τής δεκάτης πληγής κατά των Αιγυπτίων και προσδιορίζει το γεγονός ότι ο άγγελος τού Θεού «προσπερνούσε» τις εβραϊκές κατοικίες των οποίων οι παραστάδες είχαν ραντιστεί με αίμα αρνιού και έτσι δεν θανάτωνε τα πρωτότοκά τους

 Π.Δ., Ο΄, Έξοδος 12, 23: ‟καὶ παρελεύσεται Κύριος πατάξαι τοὺς Αἰγυπτίους καὶ ὄψεται τὸ αἷμα ἐπὶ τῆς φλιᾶς καὶ ἐπ’ ἀμφοτέρων τῶν σταθμῶν, καὶ παρελεύσεται Κύριος τὴν θύραν καὶ οὐκ ἀφήσει τὸν ὀλεθρεύοντα εἰσελθεῖν εἰς τὰς οἰκίας ὑμῶν πατάξαι”.

Γολγοθᾶς.

https://apantaortodoxias.blogspot.com/2026/04/blog-post_652.html

Τό τάλαντο

🌿📝τάλαντο (το) ~

1️⃣ (στην Αρχαιότητα) μέσο συναλλαγής μεγάλης αξίας, που χρησιμοποιήθηκε στην Aνατολική Mεσόγειο πριν από την εμφάνιση τού κέρματος.

🙠

‟Το πλοίο μετέφερε φορτίο χάλκινων ~ ταλάντων ~ και αμφορέων και είχε ως προορισμό του τη Ρόδο.”

‟Κατηγορήθηκε ότι είχε καταχραστεί είκοσι ~ τάλαντα ~ από τα χρήματα που είχε φέρει μαζί του ο θησαυροφύλακας τού Μεγάλου Αλεξάνδρου Άρπαλος, όταν κατέφυγε στην Αθήνα το 324 π.Χ.”

2️⃣κάθε φυσικό χάρισμα ή και επίκτητο προσόν· εξαιρετική ικανότητα, ταλέντο.

► η παραβολή των ~ ταλάντων ~

🙠

‟Υπήρξε βαθύς γνώστης τής μουσικής επιστήμης και πλουσιοπάροχα προικισμένος με το θείο ~ τάλαντο ~ τής μελωδικής φωνής.”

‟Ο Κάρολος Κουν διέκρινε αμέσως το υποκριτικό ~ τάλαντο ~ τού νεαρού ηθοποιού και τον ενθάρρυνε να το αξιοποιήσει.”

Τό σκισμένο Χειρόγραφο

❝ Τό χειρόγραφον ἡμῶν,ἐν τῷ Σταυρῷ διέρρηξας, Κύριε, καὶ λογισθεὶς ἐν τοῖς νεκροῖς,τὸν ἐκεῖσε τύραννον ἔδησας, ῥυσάμενος ἅπαντας ἐκ δεσμῶν θανάτου τῇ ἀναστάσει σου [..] ❞.

( ❧ Μακαρισμοί, Μ. Πέμπτη εσπέρας)

[μετάφρ.]

‟ Το χειρόγραφο της καταδίκης μας

πάνω στον Σταυρό έσχισες, Κύριε·

και όταν συμπεριλήφθηκες στους νεκρούς έδεσες τον τύραννο που τους εξουσίαζε, λυτρώνοντας όλους μας από τα δεσμά του θανάτου με την Ανάστασή σου [..]”

Ἑλληνικὴ Γλῶσσα τεράστια ἡ προσφορά της στὸ παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Ελληνική Γλώσσα

τεράστια η προσφορά της στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Η γλώσσα κάθε λαού αποτελεί ένα από τα στοιχεία της ταυτότητός του. Η γλώσσα, εκτός από στοιχείο της ταυτότητος, είναι και εργαλείο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Η γλώσσα βοηθά στην δημιουργία του πολιτισμού, του λεγόμενου πνευματικού, σε αντίθεση με τον υλικό (γλυπτική, ζωγραφική κλπ). Για να μπορούν οι άνθρωποι να συνεννοούνται θα πρέπει η γλώσσα να είναι ακριβής, να περιγράφει με συντομία και επακριβώς το μήνυμα, το σημαίνον και το σημαινόμενο να ταυτίζονται. Θα πρέπει να είναι εύκολη για να γίνεται κτήμα του λαού, να μπορούν να τη μαθαίνουν όλοι. Στην Κίνα π.χ., η οποία χρησιμοποιεί ιδεογράμματα για να παραστήσει λέξεις και έννοιες τα σύμβολα είναι πάρα πολλά με αποτέλεσμα ακόμα και οι ακαδημαϊκοί της χώρας (οι θεωρούμενοι ως οι πιο μορφωμένοι) δεν τα γνωρίζουν όλα. Δηλαδή οι πνευματικές κορυφές της δεν μπορούν να διαβάσουν όλα τα κείμενα που έχουν γραφεί στη γλώσσα της χώρας τους. Για την αξία της γλώσσας σημειώνει ο «δικός μας» Κωνσταντίνος Τσάτσος, ακαδημαϊκός, φιλόσοφος, πρώην Υπουργός, πρώην Πρόεδρος Δημοκρατίας και συγγραφέας: «Όσο πιο προηγμένος είναι ο πολιτισμός ενός έθνους, τόσο πιο πλούσιες σε προϊστορία, και συνεπώς και σε ουσία, είναι οι λέξεις της γλώσσας… Με την γλώσσα μεταδίδομε λογικούς συνειρμούς και διεγείρομε συναισθήματα… Κάθε λαός έχει την γλώσσα που του αξίζει. Στην γλώσσα, όπως και στα τραγούδια του, εναποθηκεύεται ο πολιτισμός του… είναι ο πιο αδιάψευστος μάρτυρας της ιστορικής του συνείδησης και της ιστορικής του συνέχειας.»

Ἑλληνική γλῶσσα. Διαμάντι παντοτινό καί διαχρονικό

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΑΜΑΝΤΙ ΠΑΝΤΟΤΙΝΟ ΚΑΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ.

Οι παγκόσμιες ημέρες εορτασμού διαφόρων γεγονότων ,δίδουν την ευκαιρία εκτός της τιμής να ασχοληθούμε όλοι με αυτό και να προβληματιστούμε.

Μια τέτοια ημέρα( παγκόσμιος) είναι αφιερωμένη και στη ελληνική γλώσσα. Στη δική μας μητρική γλώσσα. Μεγάλη τιμή και ημέρα που ο καθένας μας πρέπει να αναλογιστεί. Γιατί γίνεται τέτοια τιμή σε μια γλώσσα που την ομιλούν μόνο μερικά εκατομμύρια άνθρωποι;; Κάτι το ξεχωριστό θα έχει η ελληνική λαλιά.

Θα περίμενε κανείς μια τέτοια σπουδαία και ζηλευτή για τους άλλους λαούς μέρα να μη περάσει απαρατήρητη από την κοινωνία. Αλλά οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης έκριναν ότι το θέμα δεν «πουλάει»....όπως κοινώς λέμε. Ένα- δυο μηνύματα από την πολιτειακή ή πολιτική ηγεσία δεν σώζουν την κατάσταση Οι άλλοι τι κάναμε;; μόνο ο ιός και το ξεκατίνιασμα των ηθοποιών και αθλητριών πουλάει;;. Η γλώσσα μας, η βαριά αυτή βιομηχανία του τόπου δεν αξίζει τίποτα;;. Ούτε μια ανακοίνωση για την τιμή των όπλων;; Μόνο άλλα πράγματα μας ενδιαφέρουν;;. Το μέλλον μας δεν μας ενδιαφέρει;; γιατί η γλώσσα είναι ένα από τα στοιχεία της ταυτότητας κάθε λαού και έθνους όπως και η θρησκεία του. Οι καιροί είναι πονηροί και ως εκ τούτου πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση. Να διαφυλάξουμε το σπάνιο διαμάντι της γλώσσας μας και την τεράστια κληρονομιά που κουβαλάει .

ΟΥΝΕΣΚΟ: Ἡ ἑλληνικὴ Γλῶσσα γιὰ ἕξι ὁλόκληρους αἰῶνες ἡ πρώτη διεθνὴς γλῶσσα.

ΟΥΝΕΣΚΟ: Η ελληνική Γλώσσα

για έξι ολόκληρους αιώνες η πρώτη διεθνής γλώσσα.

Η διεθνής κοινότητα έκανε ένα πολύτιμο δώρο εις την Ελλάδα. Η διεθνής οργάνωση ΟΥΝΕΣΚΟ για τον πολιτισμό, για την ειρήνη κ.λπ. με ομόφωνη απόφαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου της έκανε το δώρο- πρόκληση σε μας τους Έλληνες. Μας έκαναν υπερήφανους, αλλά συγχρόνως, μας έφεραν σε δύσκολη θέση μας επιφόρτισαν με ευθύνες.

Συγκεκριμένα την 14η Απριλίου 2025 το Εκτελεστικό Συμβούλιο του διεθνούς οργανισμού αποφάσισε να καθιερώσει την 9η Φεβρουαρίου κάθε έτους ως η παγκόσμια ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας. Μέχρι τώρα αυτό ήταν με απόφαση της πατρίδας μας. Τώρα η εορτή θα γίνεται με την σφραγίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ και σε όλο τον πλανήτη.

Ας αφήσουμε να μιλήσει ο ίδιος ο Οργανισμός για τους λόγους για τους οποίους έλαβε αυτή την απόφαση. Αναφέρει, λοιπόν: «Η γλώσσα είναι φορέας πολιτισμού, κιβωτός αξιών, εννοιών, ταυτότητας, όργανο έκφρασης και δημιουργίας, και γέφυρα επικοινωνίας, κατανόησης και συνεννόησης». Μεταξύ των χιλιάδων γλωσσών του κόσμου η Ελληνική Γλώσσα συνδυάζει τέσσερα ιδιαιτέρως σημαντικά χαρακτηριστικά.

Γλωσσικά ἄτοπα.

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ἰωάννου Κ. Διώτη, Θεολόγου – Δημοσιογράφου – Συγγραφέως – Ἐκδότου (ὅπως ἐτίμησεν αὐτὸν ἡ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν)

Θεωρῶ σκόπιμον νὰ συμπληρώσω τὸ προηγούμενον πρόσ­φατον σχετικὸν κείμενόν μου ὑπὸ τὸν τίτλον «ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ».

Σχεδὸν ἀπὸ ὅλους γράφεται ὅτι «φωνὴ λαοῦ, ὀργὴ Θεοῦ». Αὐτὸ εἶναι ἐσφαλμένον. Τὸ ὀρθὸν εἶναι «φωνὴ λαοῦ, φωνὴ Θεοῦ». Οὕτω μεταφράζεται τὸ λατινικὸν ρητὸν «vox populi, vox Dei». Δηλοῦται κοινὴ ἀποδοχὴ τινος. Λατινομαθῆς δὲν εἶμαι. Ἔχω συμβουλευθὴ λεξικόν.

Πολλάς φοράς συναντᾶται τὸ φαινόμενον ἀποξενώσεως παραπομπῆς ἀπὸ τὸ κείμενον εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται. Ἰδού: «Ἀγαπᾶται τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν». (Μτθ. ε΄ 44). Ὅταν τίθεται τελεία εἰς τὸ κείμενον καὶ μετὰ ἡ παρενθετικὴ παραπομπή, ἀποξενοῦται ἐντελῶς ἡ παραπομπὴ ἀπὸ τὸ κείμενον. Ἡ παραπομπὴ τίθεται συνέχεια τοῦ κειμένου «…ὑμῶν» (Μτθ. ε΄ 44). Τοιαύτας ἐσφαλμένας περιπτώσεις ἔχω ἐπισημάνει πολλάς εἰς ἐπίσημον λειτουργικὸν βιβλίον.

Ἄτοπον καὶ ἐσφαλμένον εἶναι εἰς τὸ ἀρνητικὸν μὴ νὰ προστίθεται ν (μήν), ὅταν ἡ ἑπόμενη λέξις ἀρχίζη ἀπὸ φωνῆεν. Εἰς ὅλας τὰς ἄνω τῶν ἑκατὸν σχετικάς περιπτώσεις τῆς Καινῆς Διαθήκης τὸ μὴ παραμένει ἀσυμπλήρωτον. Ἐπίσης καὶ εἰς τὴν αἰτιατικὴν τῶν τριτοκλήτων ὀνομάτων δὲν προσ­τίθεται “ν” (τὴν μητέρα, τὸν ἱερέα, τὸν συγγραφέα, τὸν ἕνα, τὸν Ἀριστοτέλη κ.λπ.).

Γλωσσικὴ ἀναπηρία.

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ἰωάννου Κ. Διώτη, Θεολόγου – Δημοσιογράφου –

Συγγραφέως – Ἐκδότου (ὅπως ἐτίμησεν αὐτὸν ἡ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν)

Ἀκατανόητον τοῦτο. Ἡ ἀλλοίωσις καὶ παραφθορὰ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης ἐγένετο ὑπὸ Ἑλλήνων μετὰ τὴν λεγομένην μεταπολίτευσιν. Ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα Νέα Δημοκρατία κατήργησε τὴν διδασκαλίαν τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν καὶ τὴν λογίαν γλωσσικὴν μορφήν, τὴν καθαρεύουσαν, ἡ ὁποία ἦτο ἡ ἐπίσημος γλῶσσα τοῦ Κράτους. Ἡ δὲ κυβέρνησις τοῦ Ἀνδρέου Παπανδρέου ἐπέφερε τὸ ὁριστικὸν πλῆγμα τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης μὲ τὴν αὐθαίρετον ἐπιβολὴν τοῦ μονοτονικοῦ συστήματος γραφῆς.

Κατ’ ἐκείνην τὴν περίοδον, εὑρεθεὶς εἰς τὴν Γαλλίαν, ἐπεσκέφθην εἰς τὸ ἱστορικὸν Πανεπιστήμιον Σορβόνης τῶν Παρισίων ἕνα περίφημον ἑλληνιστὴν (δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομά του), ὁ ὁποῖος εἶπεν εἰς ἐμὲ ὅτι σεῖς οἱ Ἕλληνες ἐκακοποιήσατε τὴν Γλῶσσαν σας. Ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα εἶναι παγκόσμιον ἀγαθόν, εἶπεν.

Φασιστοφρένεια

Αύγουστο τους φταίει η Παναγία.

Σεπτέμβριο ο Αγιασμός.

Καταστρέφεται ὁ Ἑλληνορθόδοξος πνεύμων τοῦ Ἔθνους: ἡ γλωσσική μας παράδοσις.

Ἡ φτώχεια τῆς γλώσσας μας εἶναι πλέον ἕνα γεγονός ἀδιαμφισβήτητο. Μάλιστα ἑκουσία φτώχεια.

Ἐμεῖς οἱ Ρωμηοί, οἱ πλούσιοι σέ μία γλῶσσα μοναδική, σέ μία γλωσσική παράδοση ἀπαράμιλλη, φτωχήναμε. Φτωχήναμε γιατί δέν ἔχουμε μυαλό. Γιατί εἴμαστε ἄφρονες· ἤ διότι θέλουμε νά κάνουμε τόν ἔξυπνο, τόν δῆθεν προοδευμένο, τόν χαζομοντέρνο, τόν μεταρρυθμιστή τῶν πάντων.

Ἄν ἐπιχειρήσουμε μία γενναία αὐτοκριτική, θά διαπιστώσουμε ὅτι μᾶς λείπει ἡ αὐτοσυνειδησία. Ἔχουμε ἄγνοια τῶν πνευματικῶν θησαυρῶν πού κρατᾶμε στά χέρια μας.

Ἀπὸ τὴν ΙΣΤΟΡΙΑ τῶν λέξεων: ❝ἀνάσταση", "ἔγερση" / "Πάσχα", "Λαμπρή"

Από την ΙΣΤΟΡΙΑ των λέξεων: ❝ανάσταση", "έγερση" / "Πάσχα", "Λαμπρή"

Το κύρος και η σημασία τής λέξης "ανάσταση" συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με την ιδιαίτερη αξία της για τον χριστιανισμό.

► Ετυμολογία και αρχαίες χρήσεις

Η λέξη "ἀνάστασις" προέρχεται από το αρχ. ρ. "ἀνίστημι", που σημαίνει «εγείρω, σηκώνω». Ενώ ήδη στον "Αισχύλο" απαντά η σημασία «"ανάσταση" νεκρού»

‟ἀνδρὸς δ’ ἐπειδὰν αἷμ’ ἀνασπάσῃ κόνις ἅπαξ θανόντος, οὔτις ἔστ’ ἀνάστασις” (Εὐμεν. 647-8)

Ωστόσο η κύρια σημασία της στην Αρχαιότητα δεν ήταν σχετική με "ανάσταση" νεκρών: χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει μετάθεση, μετατόπιση, κυρ. στρατεύματος

‟καὶ ἡ ἀνάστασις ἤδη τοῦ στρατεύματος τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀπὸ τῆς ναυμαχίας ἐγίγνετο” (πβ. "Θουκ." Ἱστ. 7.75)

ή ξύπνημα από ύπνο

‟ποίαν μ’ ἀνάστασιν δοκεῖς αὐτῶν βεβώτων ἐξ ὕπνου στῆναι τότε;” (πβ. "Σοφ." Φιλοκτ. 276-7)

Αυτή η δεύτερη σημασία, τού ξυπνήματος, έδωσε τη μεταφορική αφετηρία για τον συσχετισμό τής λέξης με την "ανάσταση" των νεκρών.

► "Ανάσταση" στην Καινή Διαθήκη

Γιατί δέν τονίζεται τό ἐστίν, τό τινῶν κτλ. στὴν ἀνάγνωση; (Ἐγκλιτικές Λέξεις)

Μερικές μονοσύλλαβες ἤ δισύλλαβες λέξεις συμπροφέρονται τόσο στενά μὲ τὴν προηγούμενη, ὥστε ἀκούωνται σὰν ν' ἀποτελοῦν μαζί της μιά λέξη· γι' αύτό ὁ τόνος του κανονικά ἢ χάνεται ἢ ἀνεβαίνει στὴ λήγουσα τῆς προηγούμενης λέξης ὡς ὀξεία (πρβλ. τά νεοελληνικά: ὁ ἀδερφός μου, ὁ δάσκαλός μου).

Οἱ λέξεις αὐτὲς λέγονται ἐγκλιτικές λέξεις ἢ ἁπλῶς ἐγκλιτικά.

Παραδείγματα ἀναγνώσεως:

Ὅτι Σοῦ ἐστιν ἡ Βασιλεία καὶ ἡ Δύναμις καὶ ἡ Δόξα ...

Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς ...

Τοῦτο αὐτό ἐστι τό ἄχραντον Σῶμά Σου ...

Τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον εἰπεῖν ...

Καί τινων λεγόντων περὶ τοῦ Ἱεροῦ ...

Τὸ ἀρχαῖο ὄνομα Ἀνδρέας

https://proskynitis.blogspot.com/2024/11/blog-post_694.html

Ἀπόστολε Θωμᾶ "τῶν πεπαρμένων ἥλων τὰς ὠτειλάς, τῷ δὰκτύλῳ κατιδεῖν κατηξίωσαι"

Σε τροπάριο του Όρθρου του αποστόλου Θωμά (6 Οκτωβρίου) θα βρούμε την εξής φράση, απευθυνόμενη στον εορταζόμενο απόστολο: "τῶν πεπαρμένων ἥλων τὰς ὠτειλάς, τῷ δακτύλῳ κατιδεῖν κατηξίωσαι" ( = "αξιώθηκες να δεις ξεκάθαρα με το δάκτυλό σου τα σημάδια από το πέρα ώς πέρα τρύπημα των καρφιών").

Εδώ έχουμε δύο λέξεις που δεν φαίνεται να μας θυμίζουν κάτι ("πεπαρμένων" και "ὠτειλάς"). Αμφότερες έρχονται κατευθείαν από τον Όμηρο!

Η πρώτη από αυτές ("πεπαρμένων") είναι μετοχή παρακειμένου του ρήματος "πείρω", το οποίο σημαίνει "τρυπώ πέρα ώς πέρα, απ' άκρη σ' άκρη", "διατρυπώ".

Λικμάω ΄(Δύσκολες λέξεις τῆς Καινῆς Διαθήκης)

Κέντρο Λεξικολογίας - γλώσσα, λέξεις, λεξικά

https://proskynitis.blogspot.com/2024/09/blog-post_793.html

ΛΙΨ ΄ (Δύσκολες λέξεις τῆς Καινῆς Διαθήκης)

Κέντρο Λεξικολογίας

https://proskynitis.blogspot.com/2024/09/blog-post_176.html

Λῆρος ~ (Δύσκολες λέξεις τῆς Καινῆς Διαθήκης)

 

ΠΗΓΗ

https://proskynitis.blogspot.com/2024/09/blog-post_33.html