Συζήτηση μὲ τὸν Ἀρχιμανδρίτη Παρθένιο, Ἡγούμενο τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Παύλου Ἁγίου Ὅρους. Μέρος Α΄
Ὁ Ἀρχιμανδρίτης Παρθένιος (Μουρελάτος) ἄφησε τὴν κοσμικὴ ζωή καί πήγε στό Ἅγιον Ὅρος στὴν Ἱερὰ Μονή τοῦ Ἁγίου Παύλου ὅταν ἦταν πολὺ νέος. Μετὰ ἀπὸ 20 χρόνια, ἠ αδελφότητα αὐτῆς τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τὸν ἐξέλεξε Ἡγούμενό της (ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ἦταν ἕνας ἁπλὸς μοναχός, δασοφύλακας). Τώρα ὁ Γέρων Παρθένιος, ποὺ ἀσκήτευσε στὸ Ἅγιον Ὅρος γιὰ περισσότερο ἀπὸ 56 χρόνια, εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ διακεκριμένους πνευματικοὺς στὸν ἑλληνικὸ κόσμο.
– Γέροντα, πότε ἤρθατε στὸ Ἅγιον Ὅρος;
– Ἦρθα στὸ Ἅγιον Ὅρος τὸ 1954.
– Καὶ πόσο καιρὸ εἶστε Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Παύλου;
– Ἐδῶ καὶ 36 χρόνια εἶμαι Ἡγούμενος. Ἀπὸ τὸ 1974.
– Βρήκατε τὸ Ἅγιον Ὅρος στὴν κατάσταση, ποὺ ἐμεῖς δὲν θὰ μπορέσουμε πιὰ νὰ δοῦμε. Πεῖτε μας γιὰ τὸ Ἅγιον Ὅρος ἐκείνης τῆς ἐποχῆς.
– Ἐκείνη τὴν ἐποχή, πολλὰ ἁγιορείτικα μοναστήρια ἦταν σὲ παρακμή, ἀφοῦ δὲν εἶχαν μοναχούς. Ἦταν μία περίοδος πού, γιὰ παράδειγμα, ὑπῆρχαν πέντε μοναχοὶ στὴν Μονὴ Φιλοθέου καὶ περίπου δέκα ἄτομα στὴν Μονὴ Σιμωνόπετρας. Ἐδῶ, στὴν Μονὴ τοῦ Ἁγίου Παύλου, ὑπῆρχαν πενήντα ἀδελφοί. Πολλὰ κελιά, σκῆτες, σπίτια καὶ κτίρια καταστράφηκαν. Μόνο ἐννέα...
μοναστήρια ἀκολουθοῦσαν τὸν κοινόβιο τρόπο ζωῆς, καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἕντεκα ἀκολουθοῦσαν τὴν ἰδιορρυθμία. Ἡ κατάσταση ἦταν τέτοια πού δημιουργήθηκε τὸ ἐρώτημα, τί θὰ συμβεῖ μὲ τὸ Ἅγιον Ὅρος στὴν συνέχεια; Καὶ αὐτὸ ποὺ συνέβη ἀργότερα στὸ Ἅγιον Ὅρος, συνέβη μὲ θαυματουργὸ τρόπο. Ὁ Κύριος καὶ ἡ Παναγία κανόνισαν νὰ γίνουν ἔτσι τὰ πράγματα ὥστε ὅλα τὰ μοναστήρια νὰ μετατραποῦν σὲ κοινόβια. Καὶ αὐτὸ τὸ γεγονὸς ξεκίνησε τὴν πορεία του τότε, ὅταν ὅλο τὸ Ἅγιον Ὅρος γιόρταζε τὴν χιλιετία ἀπὸ τὴν ἵδρυση τῆς Μεγίστης Λαύρας.
Κατὰ τὴν διάρκεια αὐτῆς τῆς χιλιετίας, ἔχουν συμβεῖ πολλά... Δεδομένου ὅτι ὑπῆρξαν πολλοὶ πόλεμοι καὶ προβλήματα ὄχι μόνο στὰ Βαλκάνια ἀλλὰ καὶ σὲ ὅλο τὸν κόσμο, αὐτὸ ἄγγιξε καὶ τὸ Ἅγιον Ὅρος ποὺ ἐπίσης πέρασε τὴν φάση τῆς αἰχμαλωσίας, καθὼς καὶ τοὺς πολέμους, τὶς δολοφονίες καὶ τὶς πειρατικὲς ἐπιδρομές. Καὶ στὴν συνέχεια ἀπελευθερώθηκε. Οἱ Τοῦρκοι διέθεταν ἐδῶ τὸ στρατό τους μὲ δέκα χιλιάδες στρατιῶτες, καὶ ὅλο τὸ Ἅγιον Ὅρος ἔπρεπε νὰ ταΐζει ὁλόκληρο στρατό. Ἐπειδὴ ὅλα τὰ μοναστήρια ἦταν φτωχά, ἔκλεισαν τὶς τράπεζές τους. Ὡς συνέπεια ὅλα τὰ μοναστήρια συνέχισαν νὰ ἀκολουθοῦν τὴν ἰδιορρυθμία, διότι δὲν μποροῦσαν νὰ τὰ βγάλουν πέρα. Στὴν συνέχεια, σιγὰ σιγά, σταδιακά, τὰ μοναστήρια ἀπὸ ἰδιόρρυθμα, ἔγιναν καὶ πάλι κοινοβιακά. Ἔτσι, τὸ μοναστήρι μου – ἡ Μονὴ Ἁγίου Παύλου ἀπὸ τὸ 1700 ἕως τὸ 1840 ἦταν ἰδιόρρυθμο καὶ στὴν συνέχεια ἔγινε κοινοβιακό. Στὸ χρονικό τῆς Μονῆς ἀναφέρεται πῶς συνέβη αὐτό, πῶς ἦρθε ὁ ἡγούμενος ... Τὸ Ἅγιον Ὅρος ἔχει μακρὰ ἱστορία.
Φαίνεται, ὅτι τότε ἡ κατάσταση στὸ Ἅγιον Ὅρος δὲν ἦταν καλή;
